Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Beschikking van 29/11/2018
← Terug naar "Ordonnantie op de begraafplaatsen en de lijkbezorging "
Ordonnantie op de begraafplaatsen en de lijkbezorging Ordonnance sur les funérailles et sépultures
BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 29 NOVEMBER 2018. - Ordonnantie op de begraafplaatsen en de lijkbezorging Het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement heeft aangenomen en Wij, Regering, bekrachtigen, het geen volgt : REGION DE BRUXELLES-CAPITALE 29 NOVEMBRE 2018. - Ordonnance sur les funérailles et sépultures Le Parlement de la Région de Bruxelles-Capitale a adopté et Nous, Gouvernement, sanctionnons ce qui suit :
HOOFDSTUK I. - Algemene bepaling CHAPITRE Ier. - Disposition générale

Artikel 1.Deze ordonnantie regelt een aangelegenheid als bedoeld in

Article 1er.La présente ordonnance règle une matière visée à

artikel 39 van de Grondwet. l'article 39 de la Constitution.
HOOFDSTUK II. - Definities CHAPITRE II. - Définitions

Art. 2.Voor de toepassing van deze ordonnantie wordt verstaan onder :

Art. 2.Pour l'application de la présente ordonnance, l'on entend par

1° begraafplaats : plaats beheerd door een gemeente of intercommunale : 1° cimetière : lieu géré par une commune ou une intercommunale dans le
met als doel alle vormen van lijkbezorging te ontvangen die voorzien but d'accueillir tous les modes de sépultures prévus par la présente
zijn door deze ordonnantie ; ordonnance ;
2° asbegraafplaats : plaats beheerd door een gemeente of 2° cimetière cinéraire : lieu géré par une commune ou une
intercommunale, exclusief voorbehouden voor de begraving of intercommunale, réservé exclusivement à l'inhumation ou à la
uitstrooiing van assen die het resultaat zijn van de crematie van een lichaam. Zonder tegenstrijdige aanwijzing zijn de regels die van toepassing zijn op begraafplaatsen van toepassing op asbegraafplaatsen ; 3° doodsbeenderhuisje : een gesloten herdenkingsmonument gelegen in de begraafplaats, waar de beenderen of assen van de overledenen worden verzameld nadat hun grafconcessie beëindigd is ; 4° uitvaartcontract : een contract dat de laatste wilsbeschikking van een persoon regelt en dat gesloten wordt tussen een privépersoon enerzijds en een notaris, een begrafenisonderneming, een verzekeringsmaatschappij of gelijk welke daartoe gemachtigde dispersion des cendres résultant de la crémation des corps. Sauf indication contraire, les règles applicables aux cimetières sont applicables aux cimetières cinéraires ; 3° ossuaire : monument mémoriel fermé, situé dans le cimetière, où sont rassemblés les ossements ou cendres des défunts après qu'il a été mis fin à la concession de sépulture ; 4° contrat d'obsèques : contrat régissant les dernières volontés d'une personne conclu entre, d'une part, un particulier et, d'autre part, un notaire, une entreprise de pompes funèbres, une compagnie d'assurance
instantie, anderzijds ; ou tout autre organisme habilité à cet effet ;
5° behoeftige : een persoon die geen middelen heeft of over 5° indigent : toute personne sans ressources ou disposant de
onvoldoende middelen beschikt om te voorzien in zijn elementaire ressources insuffisantes pour couvrir ses besoins élémentaires, en
behoeften, met verwijzing naar de wet van 26 mei 2002 betreffende het référence à la loi du 26 mai 2002 concernant le droit à l'intégration
recht op maatschappelijke integratie ; sociale ;
6° neutrale uitvaartplechtigheid : elke uitvaartplechtigheid die niet 6° cérémonie funéraire neutre : toute cérémonie ne se revendiquant
afhangt van een religieuze overtuiging of een filosofische d'aucune conviction religieuse ou d'aucune conviction philosophique
niet-religieuze overtuiging die de bezinning toelaat in aanwezigheid non confessionnelle et permettant le recueillement auprès de la
van het stoffelijk overschot ; dépouille mortelle ;
7° crematorium : plaats waar de stoffelijke overschotten worden 7° établissement crématoire : endroit où les dépouilles mortelles sont
gecremeerd, waar de asurnes kunnen worden begraven of in een incinérées, où les urnes cinéraires peuvent être inhumées ou mises en
columbarium kunnen worden geplaatst en waar de assen kunnen worden cellule de columbarium et où les cendres peuvent être dispersées ;
uitgestrooid ;
8° persoon bevoegd om in de lijkbezorging te voorzien : de persoon die 8° personne qualifiée pour pourvoir aux funérailles : la personne
via testament door de overledene aangewezen is, of, bij gebreke désignée par le défunt par voie de testament ou, à défaut, un de ses
hieraan, één van zijn erfgenamen of rechthebbenden of, bij gebreke héritiers ou ayants droit ou, à défaut, la personne qui durant la
hieraan, de persoon die gedurende de laatste periode van het leven van dernière période de la vie du défunt a entretenu avec celui-ci les
de overledene met hem nauwe en frequente affectiebanden heeft liens d'affection les plus étroits et fréquents de sorte qu'elle
onderhouden zodat hij zijn laatste wil wat betreft zijn wijze van puisse connaître ses dernières volontés quant à son mode de sépulture
lijkbezorging heeft kunnen kennen ; ;
9° nabestaande : de echtgenoot, de wettelijke samenwonende, de bloed- 9° proche : le conjoint, le cohabitant légal, les parents, les alliés
en aanverwanten of de vrienden ; ou les amis ;
10° graf : plaats bedoeld om stoffelijke overschotten onder te brengen 10° sépulture : emplacement destiné à accueillir la dépouille mortelle
(inclusief de assen) voor de duur die bij of krachtens deze (y compris les cendres) pour la durée prévue par ou en vertu de la
ordonnantie is voorzien. présente ordonnance.
HOOFDSTUK III. - Begraafplaatsen CHAPITRE III. - Des lieux de sépulture
Afdeling 1. - Gemeentelijke of intercommunale begraafplaatsen en Section 1re. - Des cimetières et établissements crématoires communaux
crematoria ou intercommunaux

Art. 3.Iedere gemeente beschikt over ten minste één begraafplaats. Meerdere gemeenten kunnen zich evenwel verenigen om over een intercommunale begraafplaats te beschikken. De gemeenten en de intercommunales kunnen een asbegraafplaats oprichten. Enkel een gemeente of een intercommunale kan een crematorium oprichten en beheren. Elke gemeente of intercommunale houdt een register bij van begraafplaatsen waarin alle verrichtingen worden geregistreerd voorzien door of krachtens deze ordonnantie. De Regering bepaalt de vorm en inhoud van het register van begraafplaatsen. Iedere begraafplaats en ieder crematorium beschikken over een urnenveld, een strooiweide, een columbarium en een doodsbeenderhuisje. Iedere begraafplaats beschikt over een sterretjesweide voor tussen de 106e en de 180e dag van de zwangerschap doodgeboren foetussen alsook voor minderjarige kinderen. Behoudens wanneer hiervoor geen plaats beschikbaar is, beschikt elke begraafplaats tevens over een perceel dat de eerbiediging van de funeraire riten van de erkende religieuze en levensbeschouwelijke overtuigingen mogelijk maakt. Deze percelen worden in de begraafplaats geïntegreerd en er mag geen materiële scheiding bestaan tussen deze percelen en de rest van de begraafplaats.

Art. 3.Chaque commune dispose d'un cimetière au moins. Toutefois, plusieurs communes peuvent s'associer pour disposer d'un cimetière intercommunal. Les communes et les intercommunales peuvent créer un cimetière cinéraire. Seule une commune ou une intercommunale peut créer et exploiter un établissement crématoire. Chaque commune ou intercommunale tient un registre des cimetières dans lequel sont inscrites toutes les opérations prévues par ou en vertu de la présente ordonnance. Le Gouvernement détermine la forme et le contenu du registre des cimetières. Tout cimetière et tout établissement crématoire dispose d'une parcelle d'inhumation des urnes, d'une pelouse de dispersion, d'un columbarium et d'un ossuaire. Tout cimetière dispose d'une parcelle des étoiles réservée aux foetus nés sans vie entre le 106e et le 180e jour de grossesse ainsi qu'aux enfants mineurs. Hormis le cas d'impossibilité liée au manque d'espace disponible, tout cimetière dispose également d'une parcelle permettant le respect des rites funéraires des convictions religieuses et philosophiques reconnues. Ces parcelles sont intégrées dans le cimetière, sans qu'une séparation physique puisse exister entre celles-ci et le reste du cimetière.

Art. 4.De ligging van de begraafplaats wordt aangegeven in het plan

Art. 4.L'emplacement du cimetière est déterminé par le plan

van aanleg. d'aménagement.
Is er geen plan van aanleg waarin de ligging van de begraafplaats is Quand il n'y a pas de plan d'aménagement prévoyant l'emplacement du
aangegeven, dan wordt de desbetreffende beslissing van de gemeenteraad cimetière, la décision du conseil communal ou de l'organe compétent de
of het bevoegde orgaan van de intercommunale gebaseerd op het advies l'intercommunale relativement à cet objet se fonde sur les avis des
van de organismen en/of administraties die de Regering aanduidt. Deze organismes ou administrations que le Gouvernement désigne. Cette
beslissing behoeft de goedkeuring van de Regering. décision est soumise à l'approbation du Gouvernement.
Voor het vestigen van een crematorium gelden dezelfde voorwaarden. La création d'un établissement crématoire est soumise aux mêmes conditions.
De Brusselse Hoofdstedelijke Regering bepaalt de criteria voor de Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale fixe les critères
oprichting en het beheer van crematoria. Zij organiseert de controle de création et d'exploitation des cimetières et des établissements
op de naleving van deze criteria. crématoires. Il organise le contrôle du respect de ces critères.

Art. 5.De begraafplaatsen en de crematoria worden zo omheind dat de

Art. 5.Les cimetières et les établissements crématoires sont clôturés

doorgang en het zicht in de mate van het mogelijke belemmerd worden. de manière à faire obstacle, dans la mesure du possible, au passage et

Art. 6.Gemeentelijke begraafplaatsen en crematoria vallen onder het

aux vues.

Art. 6.Les cimetières et établissements crématoires communaux sont

gezag, de politie en het toezicht van de gemeenteoverheden, die zorg soumis à l'autorité, à la police et à la surveillance des autorités
dragen dat er geen wanorde heerst, dat er geen handelingen in strijd communales, qui veillent à ce qu'aucun désordre ni acte contraire au
met de eerbied voor de doden worden verricht en dat er geen opgraving respect dû à la mémoire des morts ne s'y commettent et à ce qu'aucune
plaatsheeft zonder verlof van de burgemeester. exhumation n'ait lieu sans autorisation du bourgmestre.
Op de intergemeentelijke begraafplaatsen en in de intergemeentelijke Dans les cimetières et établissements crématoires intercommunaux, les
crematoria worden de in het eerste lid bedoelde bevoegdheden compétences visées à l'alinéa 1er sont exercées par les autorités de
uitgeoefend door de overheid van de gemeente waar de begraafplaats of la commune sur le territoire de laquelle le cimetière ou
het crematorium ligt. l'établissement crématoire est établi.

Art. 7.§ 1. Wanneer nieuwe voor begraving bestemde ruimten aangelegd

Art. 7.§ 1er. Lorsque de nouveaux emplacements destinés aux

zijn, bepaalt de gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de inhumations ont été aménagés, le conseil communal ou l'organe
intercommunale de datum waarop niet meer begraven wordt op de oude compétent de l'intercommunale fixe la date de cessation des
begraafplaatsen. inhumations dans les anciens cimetières.
Deze worden in de staat gelaten waarin zij zich bevinden ; gedurende Ceux-ci restent dans l'état où ils se trouvent sans qu'il puisse en
ten minste vijf jaar mag er generlei gebruik van worden gemaakt. être fait un usage quelconque pendant cinq ans au moins.
De gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale bepaalt Le conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale arrête
hoe de beslissing tot sluiting zal worden bekendgemaakt. la publicité que recevra la décision de fermeture.
§ 2. Na verloop van de in § 1 bepaalde tijd of ten minste vijf jaar na § 2. A l'expiration du délai fixé au § 1er ou cinq ans au moins après
de laatste begraving, waarbij de inschrijving in het la dernière inhumation, l'inscription au registre des inhumations
begravingsregister als bewijs geldt, wordt het besluit waarbij de faisant foi, la délibération du conseil communal ou la décision de
gemeenteraad of de beslissing waarbij het bevoegde orgaan van de l'organe compétent de l'intercommunale ordonnant le changement
intercommunale een andere bestemming geeft aan de gronden van de oude d'affectation des terrains des anciens cimetières est soumise à
begraafplaatsen, ter goedkeuring voorgelegd aan de Regering. l'approbation du Gouvernement.
Delvings- en funderingswerken mogen echter niet worden uitgevoerd dan Toutefois, ni fouille, ni travaux de fondation ne sont autorisés sans
met de voorafgaande instemming van het orgaan en/of administratie die l'accord préalable de l'organisme ou de l'administration que le
de Regering hiervoor aanduidt. Gouvernement désigne à cette fin.
§ 3. Wanneer er geen beslissing is die bepaalt vanaf welke datum niet § 3. A défaut de décision fixant une date de cessation des
langer meer begraven wordt, kan de gemeenteraad of het bevoegde orgaan inhumations, le conseil communal ou l'organe compétent de
van de intercommunale eveneens beslissen een andere bestemming te l'intercommunale peut également décider le changement d'affectation
geven aan een oude begraafplaats als er ten minste tien jaar zijn d'un ancien cimetière, s'il s'est écoulé dix ans au moins depuis la
verlopen na de laatste begraving op deze begraafplaats, waarbij de dernière inhumation dans celui-ci, l'inscription au registre des
inschrijving in het begravingsregister als bewijs geldt. inhumations faisant foi.
In dit geval kan het besluit van de gemeenteraad of de beslissing van Dans ce cas, la délibération du conseil communal ou la décision de
het bevoegde orgaan van de intercommunale om een andere bestemming te l'organe compétent de l'intercommunale ordonnant le changement
geven aan de begraafplaats, eerst in werking treden een jaar nadat het d'affectation du cimetière ne peut sortir ses effets qu'un an après
besluit of de beslissing is genomen en voor zover een afschrift ervan qu'elle a été prise et pour autant qu'une copie de la délibération ou
gedurende een jaar bij de ingang van de begraafplaats is aangeplakt. de la décision ait été affichée pendant un an à l'entrée du cimetière.
De bepalingen van § 2 zijn eveneens van toepassing. Les dispositions du § 2 sont également d'application.
Afdeling 2. - Concessies Section 2. - Des concessions

Art. 8.De gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale kan op de gemeentelijke, respectievelijk intergemeentelijke begraafplaatsen grafconcessies of concessies voor columbaria verlenen. Wanneer het gaat om een gemeentelijke begraafplaats kan de gemeenteraad die bevoegdheid aan het college van burgemeester en schepenen overdragen. Eenzelfde concessie kan dienen voor de concessiehouder, zijn echtgenoot, zijn wettelijk samenwonende partner en zijn bloed- of aanverwanten, tenzij de concessiehouder zijn wil om een lijst met begunstigden op te maken schriftelijk te kennen heeft gegeven aan de gemeentelijke overheid. Eenzelfde concessie kan dienen voor de leden van een of meer leefgemeenschappen of voor de personen die daartoe ieder hun wil te

Art. 8.Le conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale peut accorder des concessions de sépulture ou de columbarium dans les cimetières respectivement communaux ou intercommunaux. Dans le cas d'un cimetière communal, le conseil communal peut déléguer ce pouvoir au collège des bourgmestre et échevins. Une même concession ne peut servir qu'à son titulaire, à son conjoint, à son cohabitant légal et à ses parents ou alliés, sauf si le titulaire de la concession a exprimé sa volonté auprès de l'autorité communale par un acte écrit en établissant une liste des bénéficiaires. Une même concession peut servir, soit aux membres d'une ou de plusieurs communautés de vie, soit aux personnes qui en expriment

kennen geven bij de gemeentelijke overheid. chacune leur volonté auprès de l'autorité communale.
Wanneer iemand overlijdt terwijl hij op dat ogenblik een feitelijk Pour les personnes qui au moment du décès de l'une d'elles
gezin vormde, kan de overlevende een concessie aanvragen. constituaient un ménage de fait, une concession peut être demandée par le survivant.
Een concessieaanvraag mag worden ingediend ten behoeve van derden. Une demande de concession peut être introduite au bénéfice de tiers.

Art. 9.§ 1. De concessies worden voor ten hoogste vijftig jaar

Art. 9.§ 1er. Les concessions sont accordées pour une durée maximum

verleend. de cinquante ans.
§ 2. Op aanvraag van enige belanghebbende die erom verzoekt voor de bepaalde tijd verstreken is, kunnen opeenvolgende hernieuwingen worden toegestaan. Minstens een jaar voor het verstrijken van de concessie of van haar hernieuwing, maakt de burgemeester of zijn gemachtigde of het bevoegde orgaan van de intercommunale een akte op waarbij eraan herinnerd wordt dat een aanvraag om hernieuwing aan hem moet worden gestuurd voor de datum die hij bepaalt. Een afschrift van deze akte wordt toegezonden aan de concessiehouder of na zijn overlijden aan zijn erfgenamen of rechthebbenden. Een afschrift van deze akte wordt een jaar lang zowel bij het graf als aan de ingang van de begraafplaats aangeplakt. Indien geen aanvraag om hernieuwing wordt gedaan, vervalt de concessie. § 3. Indien erom verzocht wordt vóór het verstrijken van de vastgestelde termijn, neemt een nieuwe termijn van dezelfde duur een aanvang vanaf elke nieuwe bijzetting in de concessie. In geval er geen § 2. Sur demande introduite par toute personne intéressée avant l'expiration de la période fixée, des renouvellements successifs peuvent être accordés. Au moins un an avant le terme de la concession ou de son renouvellement, le bourgmestre ou son délégué ou l'organe compétent de l'intercommunale dresse un acte rappelant qu'une demande de renouvellement doit lui être adressée avant la date qu'il fixe. Une copie de l'acte est envoyée au titulaire de la concession ou, s'il est décédé, à ses héritiers ou ayants droit. Une copie de l'acte est affichée pendant un an au moins sur le lieu de sépulture et à l'entrée du cimetière. A défaut de demande de renouvellement, la concession prend fin. § 3. Si la demande est introduite avant l'expiration de la période fixée, une nouvelle période de même durée prend cours à partir de chaque nouvelle inhumation dans la concession. Au cas où aucun
vernieuwing wordt aangevraagd tussen de datum van de laatste renouvellement n'est demandé entre la date de la dernière inhumation
bijzetting in de concessie en het verstrijken van de periode waarvoor dans la concession et l'expiration de la période pour laquelle
deze werd verleend, blijft het graf bestaan gedurende een termijn van celle-ci a été consentie, la sépulture est maintenue pendant un délai
vijf jaar die begint te lopen op de datum van het overlijden, indien de cinq ans prenant cours à la date du décès si celui-ci est intervenu
dit overlijden zich minder dan vijf jaar vóór het verstrijken van de moins de cinq ans avant la date d'expiration de la concession.
concessie heeft voorgedaan.

Art. 10.De gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale

Art. 10.Le conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale

stelt het tarief en de voorwaarden voor het verlenen van de concessie vast. fixe le tarif et les conditions d'octroi des concessions.
In de gevallen bedoeld in artikel 9, § 2, eerste lid en § 3, wordt de Dans les cas visés à l'article 9, § 2, alinéa 1er et § 3, la
retributie, die door de gemeente gevorderd kan worden, proportioneel rétribution qui peut être exigée par la commune est calculée au
berekend op het aantal jaren dat de vervaldatum van de vorige prorata du nombre d'années qui excède la date d'expiration de la
concessie overschrijdt. concession précédente.

Art. 11.Telkens na vijftig jaar, en zonder retributie, kan de

Art. 11.Tous les cinquante ans et sans redevance, la concession à

altijddurende concessie die krachtens het keizerlijk decreet van 23 perpétuité accordée en vertu du décret impérial du 23 prairial an XII
prairial jaar XII werd verleend voor de inwerkingtreding van de wet
van 20 juli 1971 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, op avant l'entrée en vigueur de la loi du 20 juillet 1971 sur les
aanvraag van enig belanghebbende hernieuwd worden. funérailles et sépultures, peut être renouvelée à la demande de toute
personne intéressée.
Voor deze hernieuwing is de procedure bedoeld in artikel 9, § 2, La procédure visée à l'article 9, § 2, alinéas 2 à 5 inclus, de la
tweede tot en met vijfde lid, van deze ordonnantie van toepassing. présente ordonnance, s'applique à ce renouvellement.

Art. 12.Wanneer toepassing wordt gemaakt van artikel 7, wordt een

Art. 12.Lorsqu'il est fait application de l'article 7, une parcelle

perceel van dezelfde grootte als het geconcedeerde op de nieuwe begraafplaats voorbehouden als enige belanghebbende daartoe een aanvraag indient voor de datum bedoeld in het eerste lid van hetzelfde artikel. De gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale bepaalt de voorwaarden inzake overbrenging.

Art. 13.Het onderhoud van de graven op geconcedeerde grond rust op de belanghebbenden. Onderhoudsverzuim dat verwaarlozing uitmaakt staat vast als het graf doorlopend onzindelijk, door plantengroei overwoekerd, vervallen, ingestort of bouwvallig is. De verwaarlozing wordt geconstateerd in een akte van de burgemeester of zijn gemachtigde, of het bevoegde orgaan van de intercommunale of haar gemachtigde ; die akte blijft een jaar lang bij het graf en aan de ingang van de begraafplaats aangeplakt.

de même superficie que celle qui était concédée est réservée dans le nouveau cimetière, sur demande introduite par toute personne intéressée avant la date visée à l'alinéa 1er du même article. Le conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale arrête les conditions auxquelles est subordonné le transfert.

Art. 13.L'entretien des tombes sur terrain concédé incombe aux intéressés. Le défaut d'entretien, qui constitue l'état d'abandon, est établi lorsque d'une façon permanente la tombe est malpropre, envahie par la végétation, délabrée, effondrée ou en ruine. L'état d'abandon est constaté par un acte du bourgmestre ou de son délégué, ou de l'organe compétent de l'intercommunale ou de son délégué, affiché pendant un an sur le lieu de sépulture et à l'entrée du cimetière.

Na het verstrijken van die termijn en bij niet-herstelling kan de Après l'expiration de ce délai et à défaut de remise en état, le
gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale een einde conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale peut mettre
maken aan het recht op de concessie. fin au droit à la concession.
HOOFDSTUK IV. - Lijkbezorging CHAPITRE IV. - Des funérailles et des modes de sépulture
Afdeling 1. - Kisting en vervoer van lijken Section 1re. - De la mise en bière et du transport des dépouilles

Art. 14.Zonder afbreuk te doen aan artikel 18, 3°, dienen de

mortelles

Art. 14.Sans préjudice de l'article 18, 3°, les dépouilles mortelles

stoffelijke overschotten in een doodskist of een ander lijkomhulsel te doivent être placées dans un cercueil ou une autre enveloppe
worden geplaatst. Een balseming, voorafgaandelijk aan de kisting, kan in de door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering bepaalde gevallen toegelaten worden. Het gebruik van doodskisten, foedralen, doodswaden, producten en procédés die de natuurlijke en normale ontbinding van het lijk of de crematie beletten, is verboden. De Brusselse Hoofdstedelijke Regering omschrijft de in het voorgaande lid bedoelde voorwerpen en procédés, alsook de voorwaarden waaraan doodskisten of andere lijkomhulsels beantwoorden.

Art. 15.De burgemeester of zijn gemachtigde mag de kisting bijwonen.

Art. 16.Het transport van stoffelijke overschotten gebeurt op een waardige en respectvolle manier, en dient te worden uitgevoerd met een lijkwagen of een daartoe speciaal uitgeruste wagen. De Regering legt de voorwaarden vast, volgens dewelke kan worden afgeweken van het soort transport voorzien in het eerste lid.

d'ensevelissement. Un embaumement préalable à la mise en bière peut être autorisé dans les cas déterminés par le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale. L'emploi de cercueils, de gaines, de linceuls, de produits et de procédés empêchant, soit la décomposition naturelle et normale des corps, soit la crémation, est interdit. Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale définit les objets et procédés visés à l'alinéa précédent, ainsi que les conditions auxquelles les cercueils ou les autres enveloppes d'ensevelissement répondent.

Art. 15.Le bourgmestre ou son délégué peut assister à la mise en bière.

Art. 16.Le transport des dépouilles mortelles s'effectue de manière digne et décente, au moyen d'un corbillard ou d'un véhicule spécialement équipé à cette fin. Le Gouvernement fixe les conditions dans lesquelles il peut être dérogé au type de transport visé à l'alinéa 1er.

Het transport kan plaatsvinden van zodra de geneesheer die het Le transport peut avoir lieu à partir du moment où le médecin qui a
overlijden heeft vastgesteld, een attest heeft opgesteld dat bevestigd constaté le décès a établi une attestation déclarant qu'il s'agit
dat het een natuurlijke dood betreft en dat er geen risico voor de d'une cause de décès naturelle et qu'il n'y a aucun danger pour la
volksgezondheid is. santé publique.
Het toezicht op lijkstoeten berust in ieder geval bij de Dans tous les cas, la surveillance des convois funèbres appartient à
gemeenteoverheid, die zorg draagt dat zij ordelijk, welvoeglijk en met l'autorité communale, qui veille à ce qu'ils se déroulent dans
de aan doden verschuldigde eerbied verlopen. l'ordre, la décence et le respect dû à la mémoire des morts.

Art. 17.Er wordt in een behoorlijke wijze voorzien in de

Art. 17.Le mode de sépulture des indigents se fait d'une manière

lijkbezorging van de behoeftigen, onverminderd de toepassing van décente, sans préjudice de l'application de l'article 19.
artikel 19. De kosten van de burgerlijke verrichtingen die daaruit voortvloeien, Les frais des opérations civiles qui en découlent, à l'exclusion des
met uitzondering van de ceremonies van erediensten of cérémonies cultuelles ou philosophiques non confessionnelles des
niet-confessionele levensbeschouwingen van de behoeftigen, komen voor indigents, sont à charge de la commune de la Région de
rekening van de gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest waar Bruxelles-Capitale dans laquelle le défunt est inscrit dans le
de overledene is ingeschreven in het bevolkingsregister, in het registre de la population, le registre des étrangers ou le registre
vreemdelingenregister of in het wachtregister of, bij ontstentenis,
daar waar het overlijden heeft plaatsgehad. d'attente ou, à défaut, dans laquelle le décès a eu lieu.

Art. 18.De manieren van lijkbezorging zijn :

Art. 18.Les modes de sépulture sont les suivants :

1° begraven ; 1° l'inhumation ;
2° uitstrooien of bewaren van de assen na crematie ; 2° la dispersion ou la conservation des cendres après la crémation ;
3° elke andere wijze bepaald door de Regering. 3° tout autre mode de sépulture fixé par le Gouvernement.

Art. 19.§ 1. Elke persoon, hierna declarant genoemd, kan tijdens zijn

Art. 19.§ 1er. Toute personne, ci-après dénommée le déclarant, peut,

leven vrijwillig een schriftelijke kennisgeving van zijn laatste au cours de sa vie, informer de son plein gré et par écrit l'officier
wilsbeschikking overmaken aan de ambtenaar van de burgerlijke stand de l'état civil de sa commune de ses dernières volontés. Cet acte de
van zijn gemeente. Die laatste wilsbeschikking kan handelen over de dernières volontés peut porter sur les modes de sépulture, la
wijze van lijkbezorging, de asbestemming, het ritueel van de destination des cendres, la nature de la cérémonie funéraire, ainsi
uitvaartplechtigheid, alsook over de vermelding van het bestaan van que la mention de l'existence d'un contrat d'obsèques.
een uitvaartcontract.
Deze laatste wilsbeschikking wordt gelijkgesteld met de aanvraag om Cet acte de dernières volontés est assimilé à la demande
verlof tot crematie zoals bedoeld in artikel 26, § 1. d'autorisation de crémation prévue à l'article 26, § 1er.
§ 2. Indien de declarant verhuist naar een andere gemeente stuurt de § 2. Si le déclarant déménage dans une autre commune, l'état civil de
burgerlijke stand van de gemeente die beschikt over de laatste la commune qui dispose de l'acte de dernières volontés du déclarant le
wilsbeschikking van de declarant deze laatste wilsbeschikking op naar
de gemeente van de nieuwe woonplaats van de declarant. transmet à la commune du nouveau domicile du déclarant.
Bij gebrek aan een laatste wilsverklaring van de overledene, komt de A défaut d'acte de dernières volontés du défunt, le choix du mode de
keuze van wijze van lijkbezorging, de bestemming van de assen en de sépulture, de la destination des cendres, de la nature de la cérémonie
aard van de uitvaartplechtigheid toe aan de persoon bevoegd om in de funéraire incombe à la personne qualifiée pour pourvoir aux
lijkbezorging te voorzien. funérailles.
§ 3. De Regering stelt de modaliteiten van uitvoering vast voor de § 3. Le Gouvernement détermine les modalités d'exécution de l'acte de
laatste wilsbeschikking. dernières volontés.

Art. 20.Levenloos geboren foetussen, die geboren zijn tussen de 106e

Art. 20.Les foetus nés sans vie entre le 106e et le 180e jour de

en de 180e dag van de zwangerschap, worden op verzoek van de ouders grossesse, peuvent, à la demande des parents, soit être inhumés dans
hetzij begraven op de sterretjesweide, hetzij gecremeerd. De assen la parcelle des étoiles, soit être incinérés. L'urne contenant les
kunnen worden bijgezet in urnen op de sterretjesweide of in het cendres peut alors être placée dans la parcelle des étoiles ou dans le
columbarium, of verstrooid op een strooiweide ingericht op de columbarium, ou les cendres peuvent être dispersées sur une pelouse de
sterretjesweide. De ouders kunnen ook, net zoals dat kan voor de assen dispersion aménagée dans la parcelle des étoiles. Les parents peuvent
van minderjarige kinderen en onder dezelfde wettelijke voorwaarden, aussi, comme c'est le cas pour les cendres des enfants mineurs et aux
kiezen voor hetzij uitstrooiing, hetzij begraving, hetzij bewaring in mêmes conditions légales, choisir de les disperser, de les inhumer ou
een urne op een andere plaats dan de begraafplaats. de les conserver dans une urne placée à un endroit autre que le
De Brusselse Hoofdstedelijke Regering bepaalt de cimetière. Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale détermine les
uitvoeringsmodaliteiten van de mogelijkheden voor een waardig afscheid modalités d'exécution des possibilités de se séparer dignement d'un
van de levenloos geboren foetus. foetus né sans vie.
Afdeling 2. - Begraving Section 2. - Des inhumations

Art. 21.Wanneer het overlijden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Art. 21.Lorsque le décès a lieu en Région de Bruxelles-Capitale, une

plaatsvindt, wordt een kosteloos verlof voor de begraving van het autorisation gratuite pour l'inhumation de la dépouille est accordée
stoffelijk overschot verleend door de ambtenaar van de burgerlijke stand of door diens speciaal hiervoor gemachtigde beambten van het gemeentebestuur van de gemeente waar het overlijden werd vastgesteld, of door de Procureur des Konings van Brussel als het overlijden in het buitenland is gebeurd. Wat betreft de begraving van het stoffelijk overschot van een persoon overleden op het grondgebied van het Vlaams Gewest, het Waals Gewest of de Duitstalige Gemeenschap, vervangt het verlof voor begraving verleend door de overheid die bevoegd is om het verlof voor begraving toe te kennen, het verlof voor begraving in de zin van het vorige lid. par l'officier de l'état civil ou par des agents spécialement mandatés à cette fin de l'administration communale de la commune où le décès a été constaté, ou par le procureur du Roi de Bruxelles dans le cas où le décès a eu lieu à l'étranger. En ce qui concerne l'inhumation de la dépouille d'une personne décédée sur le territoire de la Région flamande, de la Région wallonne ou de la Communauté germanophone, l'autorisation d'inhumation accordée par le pouvoir public compétent pour délivrer l'autorisation d'inhumation est assimilée à une autorisation d'inhumation au sens de l'alinéa précédent.

Art. 22.§ 1. Alleen op gemeentelijke of intergemeentelijke

Art. 22.§ 1er. Les inhumations ne peuvent avoir lieu que dans les

begraafplaatsen mag worden begraven. cimetières communaux ou intercommunaux.
§ 2. Op particuliere begraafplaatsen die bestaan op het tijdstip § 2. Toutefois, les inhumations peuvent continuer dans les cimetières
waarop deze ordonnantie in werking trad voor zover er begravingen privés existant au moment de l'entrée en vigueur de la présente
hebben plaatsgehad sinds de inwerkingtreding van de wet van 20 juli ordonnance, pour autant que des inhumations y aient eu lieu depuis
1971 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, mag echter verder l'entrée en vigueur de la loi du 20 juillet 1971 sur les funérailles
worden begraven. et sépultures.
Voor particuliere begraafplaatsen gelden de artikelen 5, 6, 23, eerste Sont applicables aux cimetières privés, les articles 5, 6, 23, alinéa
lid, en 24 van deze ordonnantie. 1er, et 24, de la présente ordonnance.
§ 3. Afwijkingen van het bepaalde in § 1 kunnen worden toegestaan door § 3. Des dérogations à la disposition du § 1er peuvent être accordées
de Regering, op voorstel van de burgemeester van de gemeente waar de par le Gouvernement sur la proposition du bourgmestre de la commune où
begraving zal plaatshebben. doit avoir lieu l'inhumation.
De Regering mag de afwijking slechts toestaan op een op godsdienstige Le Gouvernement ne peut accorder la dérogation qu'au bénéfice d'une
of filosofische overwegingen berustend verzoek, behalve als redenen demande fondée sur des considérations religieuses ou philosophiques,
van openbare hygiëne zulks niet toelaten. sauf si des raisons de salubrité publique s'y opposent.

Art. 23.In volle grond worden de lijken horizontaal begraven in een

Art. 23.Tout corps inhumé en pleine terre, l'est dans une fosse

afzonderlijke kuil, op een diepte van ten minste vijftien decimeter. séparée, horizontalement, à quinze décimètres au moins de profondeur.
De gemeenteraad of de intercommunale bepaalt de afstand tussen de Le conseil communal ou l'intercommunale fixe l'intervalle entre les
grafkuilen. fosses.

Art. 24.In grafkelders worden de lijken bijgezet op een diepte van

Art. 24.Les corps déposés dans les caveaux reposent à huit décimètres

ten minste acht decimeter. au moins de profondeur.
Het aanleggen van graven boven de grond is verboden, behoudens L'aménagement des sépultures au-dessus du sol est interdit, sauf
bijzonder verlof, door de Regering verleend op eensluidend advies van autorisation spéciale accordée par le Gouvernement, sur avis conforme
het orgaan of de administratie die zij aanduidt, en behoudens de afwijkingen volgend uit deze ordonnantie. Bijzetting in bouwwerken als bedoeld in het tweede lid, die bestaan op het tijdstip waarop deze ordonnantie in werking treedt, mag nochtans verder plaatshebben zoals in het verleden.

Art. 25.Een niet-geconcedeerd graf wordt minstens vijf jaar bewaard. Het niet-geconcedeerde graf mag enkel verwijderd worden nadat gedurende een jaar een afschrift van de beslissing tot verwijdering, zowel bij het graf als aan de ingang van de begraafplaats werd uitgehangen. Deze bekendmaking kan alleen plaatsvinden aan het einde van de periode van vijf jaar. De minimumduur van vijf jaar en de affichageprocedure als bedoeld in de voorgaande leden zijn ook van toepassing op de soorten begrafenissen voorzien voor de crematie. Onverminderd de naleving van de laatste wilsbeschikking inzake de wijze van lijkbezorging overeenkomstig artikel 19, beslist de gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale welke

de l'organisme ou de l'administration qu'il désigne, et sauf les dérogations qui résultent de la présente ordonnance. Toutefois, les inhumations dans les constructions visées à l'alinéa 2 et existant au moment de l'entrée en vigueur de la présente ordonnance, peuvent continuer comme par le passé.

Art. 25.Une sépulture non concédée est conservée pendant au moins cinq ans. La sépulture non concédée ne peut être enlevée qu'après qu'une copie de la décision d'enlèvement ait été affichée pendant un an sur le lieu de sépulture et à l'entrée du cimetière. Cet affichage ne peut avoir lieu qu'à l'issue de la période de cinq ans. La durée minimale de cinq ans ainsi que la procédure d'affichage visées aux alinéas précédents s'appliquent également aux types de sépultures réservés à la crémation. Sans préjudice du respect des dernières volontés exprimées en matière de sépulture conformément à l'article 19, le conseil communal ou

bestemming dient gegeven te worden aan binnen de omheining van de l'organe compétent de l'intercommunale décide de la destination à
begraafplaats aangetroffen stoffelijke overschotten. De stoffelijke donner aux restes mortels découverts dans l'enceinte du cimetière. Les
overschotten worden ofwel in een doodsbeenderhuisje neergezet, ofwel restes mortels sont soit déposés dans un ossuaire, soit incinérés et
gecremeerd en de assen worden ofwel in het daartoe bestemde perceel les cendres sont soit dispersées sur la parcelle réservée à cet effet,
uitgestrooid ofwel in een doodsbeenderhuisje neergezet. soit déposées dans un ossuaire.
Afdeling 3. - Crematie Section 3. - De la crémation

Art. 26.§ 1. Indien het overlijden in het Brussels Hoofdstedelijk

Art. 26.§ 1er. Lorsque le décès a lieu en Région de

Gewest heeft plaatsgehad, wordt een gratis vergunning verstrekt voor Bruxelles-Capitale, une autorisation gratuite pour la crémation de la
de crematie van het stoffelijk overschot door de ambtenaar van de dépouille est délivrée par l'officier de l'état civil ou par des
burgerlijke stand, of door diens speciaal hiervoor gemachtigde agents spécialement mandatés à cette fin de l'administration communale
beambten van het gemeentebestuur van de gemeente waar het overlijden de la commune où le décès a été constaté ou par le procureur du Roi de
werd vastgesteld, of door de Procureur des Konings van Brussel indien Bruxelles, dans le cas où le décès a eu lieu à l'étranger.
het overlijden heeft plaatsgehad in het buitenland. En ce qui concerne la crémation de la dépouille d'une personne décédée
Wat betreft de crematie van het stoffelijk overschot van een persoon sur le territoire de la Région flamande, de la Région wallonne ou de
overleden op het grondgebied van het Vlaams Gewest, het Waals Gewest la Communauté germanophone, l'autorisation de crémation accordée par
of de Duitstalige Gemeenschap, vervangt de crematievergunning verleend le pouvoir public compétent pour délivrer l'autorisation de crémation
door de overheid die bevoegd is om de crematievergunning toe te est assimilée à une autorisation de crémation au sens de l'alinéa
kennen, de crematievergunning in de zin van het vorige lid. précédent. § 2. Pour la crémation après exhumation, l'autorisation d'exhumation
§ 2. Voor crematie na opgraving is het door artikel 6 bedoelde verlof visée à l'article 6 est requise.
tot opgraving vereist.
Na het verlenen van het verlof tot opgraving wordt de behoorlijk Après l'octroi de l'autorisation d'exhumation, la demande
gemotiveerde aanvraag om verlof tot crematie door de ambtenaar van de d'autorisation de crémation, dûment motivée, est transmise par
burgerlijke stand doorgestuurd aan de Procureur des Konings van het l'officier de l'état civil au procureur du Roi de l'arrondissement du
arrondissement van de plaats waar het crematorium of de lieu où l'établissement crématoire ou la résidence principale du
hoofdverblijfplaats van de aanvrager is gevestigd, van de plaats van demandeur est située, du lieu du décès ou du lieu où les restes
overlijden of van de plaats waar het stoffelijk overschot begraven is. mortels ont été inhumés.
Bij deze aanvraag om verlof dient in voorkomend geval een attest van A cette demande d'autorisation, doit être joint, s'il échet, un
registratie in de bevolkingsregisters van de laatste wilsbeschikking certificat d'enregistrement dans les registres de la population des
van de overledene inzake de wijze van lijkbezorging gevoegd te worden. dernières volontés du défunt en matière de mode de sépulture.
De Procureur des Konings aan wie de vraag gericht is, kan aan de Le procureur du Roi auquel la demande a été adressée peut demander à
ambtenaar van de burgerlijke stand van de plaats waar het overlijden l'officier de l'état civil du lieu où le décès a été constaté de lui
vastgesteld werd, vragen hem een dossier dat het attest van de transmettre un dossier comprenant le certificat du médecin traitant ou
behandelende arts of van de controlerende arts bevat, over te zenden. celui du médecin vérificateur.
Indien dit attest ontbreekt, wordt daarvan door de betrokken ambtenaar de reden opgegeven. Het verlof tot crematie wordt geweigerd of toegestaan door de Procureur des Konings aan wie de vraag tot crematie gericht is.

Art. 27.§ 1. Iedere aanvraag voor verlof tot crematie wordt ondertekend door degene die bevoegd is om in de lijkbezorging te voorzien of door zijn gemachtigde. Een akte, die voldoet aan de voorwaarden inzake bekwaamheid en gesteld is in de vorm van akten van uiterste wilsbeschikking, waarbij de overledene de uitdrukkelijke wens te kennen geeft zijn stoffelijk overschot te doen verbranden, kan als aanvraag om verlof gelden. § 2. Het verlof moet door de ambtenaar van de burgerlijke stand, door diens speciaal hiervoor gemachtigde beambten van het gemeentebestuur of door de Procureur des Konings geweigerd worden als de overledene in een akte, die voldoet aan de voorwaarden inzake bekwaamheid en gesteld

Si ce certificat fait défaut, l'officier de l'état civil en indique le motif. L'autorisation de crémation est refusée ou accordée par le procureur du Roi qui a reçu la demande de crémation.

Art. 27.§ 1er. Toute demande d'autorisation de crémation est signée par la personne qualifiée pour pourvoir aux funérailles ou par son délégué. Un acte satisfaisant aux conditions de capacité et de forme des actes testamentaires, par lequel le défunt exprime la volonté formelle de faire incinérer ses restes mortels, peut tenir lieu de demande d'autorisation. § 2. L'autorisation doit être refusée par l'officier de l'état civil, par ses agents spécialement mandatés à cette fin de l'administration communale ou par le procureur du Roi si, par un acte satisfaisant aux

is in de vorm van de akten van uiterste wilsbeschikking, zijn voorkeur conditions de capacité et de forme des actes testamentaires, le défunt
voor een andere wijze van teraardebestelling te kennen heeft gegeven, a marqué sa préférence pour un autre mode de sépulture, ou s'il reçoit
of als hij kennis heeft gekregen van het verzoek bedoeld in § 4 van notification de la requête prévue au § 4 du présent article.
dit artikel. § 3. Onverminderd het bepaalde in § 2 van artikel 28, mag het verlof § 3. Sans préjudice des dispositions du § 2 de l'article 28,
niet verleend worden voor het verstrijken van een termijn van l'autorisation ne peut être délivrée avant l'expiration d'un délai de
vierentwintig uren, ingaande met de ontvangst van de aanvraag om vingt-quatre heures prenant cours à la réception de la demande
verlof. d'autorisation.
§ 4. Iedere persoon die bij het verlenen of de weigering van het § 4. Toute personne intéressée par l'octroi ou le refus de
verlof belang heeft, kan daartoe bij de voorzitter van de rechtbank l'autorisation peut présenter à cet effet une requête au président du
van eerste aanleg een verzoek indienen. tribunal de première instance.
De bevoegde voorzitter is die van de plaats waar de aanvraag om verlof Le président compétent est celui du lieu où la demande d'autorisation
werd ingediend. Van het verzoek wordt kennisgegeven aan de partijen, a été introduite. La requête est notifiée aux autres parties
die bij het verlenen of de weigering van het verlof belang hebben, intéressées par l'octroi ou le refus de l'autorisation ainsi qu'à
alsmede aan de ambtenaar van de burgerlijke stand of aan de Procureur l'officier de l'état civil ou au procureur du Roi à qui la demande
des Konings, bij wie de aanvraag om verlof werd ingediend. d'autorisation a été présentée.
Het verzoek wordt behandeld en beoordeeld als in kort geding, het La requête est instruite et jugée comme en matière de référés, le
openbaar ministerie gehoord. ministère public entendu.

Art. 28.§ 1. Bij de aanvraag om verlof moet een attest worden gevoegd

Art. 28.§ 1er. A la demande d'autorisation doit être joint un

waarin de behandelende geneesheer of de geneesheer die het overlijden certificat dans lequel le médecin traitant ou le médecin qui a
heeft vastgesteld, vermeldt of het overlijden te wijten is aan een constaté le décès indique s'il y a eu mort naturelle ou violente ou
natuurlijke of gewelddadige of verdachte of niet vast te stellen oorzaak. Betreft de aanvraag het lijk van een in een gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest overleden persoon, en heeft de in het bovenstaand lid bedoelde geneesheer bevestigd dat het een natuurlijk overlijden betreft, dan moet bovendien het verslag worden bijgevoegd van een beëdigd geneesheer door de ambtenaar van de burgerlijke stand of door diens gemachtigde beambten van het gemeentebestuur aangesteld om de doodsoorzaken na te gaan, in welk verslag wordt vermeld of het overlijden te wijten is aan een natuurlijke of gewelddadige of verdachte of niet vast te stellen oorzaak. Het ereloon en alle daaraan verbonden kosten van de door de ambtenaar van de burgerlijke stand of door diens gemachtigde beambten van het gemeentebestuur aangestelde geneesheer komen voor rekening van de gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest waar de overledene is ingeschreven in het bevolkingsregister, in het vreemdelingenregister of in het wachtregister of, bij ontstentenis, daar waar het overlijden heeft plaatsgehad. suspecte ou une cause de décès impossible à déceler. Lorsqu'il s'agit du corps d'une personne décédée dans une commune de la Région de Bruxelles-Capitale, et que le médecin visé à l'alinéa précédent a confirmé qu'il s'agit d'une mort naturelle, doit être joint, en outre, le rapport d'un médecin assermenté commis par l'officier de l'état civil ou par ses agents mandatés de l'administration communale pour vérifier les causes du décès, indiquant s'il y a eu mort naturelle ou violente ou suspecte ou une cause de décès impossible à déceler. Les honoraires et tous les frais y afférents du médecin commis par l'officier de l'état civil ou par ses agents mandatés de l'administration communale, sont à charge de la commune de la Région de Bruxelles-Capitale dans laquelle le défunt est inscrit dans le registre de la population, le registre des étrangers ou le registre d'attente ou, à défaut, dans laquelle le décès a eu lieu.
§ 2. De ambtenaar van de burgerlijke stand zendt het dossier aan de § 2. Le dossier est transmis par l'officier de l'état civil au
Procureur des Konings van Brussel wanneer omstandigheden het vermoeden procureur du Roi de Bruxelles lorsqu'il existe des circonstances
van een gewelddadige of verdachte of niet vast te stellen oorzaak van permettant de soupçonner qu'il y a eu mort violente ou suspecte ou une
overlijden wettigen of wanneer de geneesheer in een van de onder § 1 cause de décès impossible à déceler ou lorsque, dans l'un des
voorgeschreven documenten, niet heeft kunnen bevestigen dat er geen documents exigés par le § 1er, le médecin n'a pu affirmer qu'il n'y
tekens of aanwijzingen van een gewelddadige of verdachte of niet vast avait pas de signes ou indices de mort violente ou suspecte ou d'une
te stellen oorzaak van overlijden zijn. cause de décès impossible à déceler.
In dat geval kan verlof tot crematie eerst worden verleend nadat de Dans ce cas, la crémation ne peut être autorisée qu'après que le
Procureur des Konings aan de ambtenaar van de burgerlijke stand heeft procureur du Roi a fait connaître à l'officier de l'état civil qu'il
laten weten dat hij er zich niet tegen verzet. ne s'y oppose pas.

Art. 29.De Procureur des Konings gaat over tot bijkomend onderzoek,

Art. 29.Le procureur du Roi procède aux investigations

zoals de lijkschouwing, alvorens zijn standpunt over de wijze van complémentaires, telle l'autopsie, avant de faire connaître à
lijkbezorging te geven aan de ambtenaar van de burgerlijke stand. l'officier de l'état civil sa position quant au mode de sépulture.
De persoon die bevoegd is om in de lijkbezorging te voorzien, kan de La personne qualifiée pour pourvoir aux funérailles peut toujours
lijkschouwing steeds doen bijwonen door een geneesheer van haar of zijn keuze. faire assister à l'autopsie un médecin de son choix.

Art. 30.§ 1. De assen van de gecremeerde lijken kunnen in urnen

Art. 30.§ 1er. Les cendres des corps incinérés peuvent être

worden geplaatst die binnen de omheining van de begraafplaats : recueillies dans des urnes qui sont, dans l'enceinte du cimetière :
1° hetzij op ten minste acht decimeter diepte worden begraven ; 1° soit inhumées à au moins huit décimètres de profondeur ;
2° hetzij in een columbarium worden bijgezet. De assen van gecremeerde lijken kunnen : 1° hetzij worden uitgestrooid op een daartoe bestemd perceel van de begraafplaats ; 2° hetzij worden uitgestrooid op de aan het grondgebied van België grenzende territoriale zee. In alle gevallen worden de assen van de overledene met respect en eerbied behandeld en kunnen zij geen voorwerp uitmaken van een commerciële activiteit, met uitzondering van die activiteiten die verband houden met het uitstrooien of begraven van de assen of met het overbrengen ervan naar de plaats waar de assen bewaard zullen worden. § 2. Tenzij de overledene zijn voorkeur voor een andere bestemming uitgesproken heeft in een akte die voldoet aan de voorwaarden inzake bekwaamheid en gesteld is in de vorm van akten van uiterste wilsbeschikking, kunnen de assen van gecremeerde lijken op vraag van de persoon bevoegd om te zorgen voor de begrafenis : 1° worden uitgestrooid op een andere plaats dan de begraafplaats. Deze uitstrooiing kan evenwel niet gebeuren op het openbaar domein, uitgezonderd de begraafplaats bedoeld in § 1. Afwijkend van deze bepaling, kan de gemeente zones aanduiden, andere dan de begraafplaats, waar de assen van gecremeerde lijken mogen worden uitgestrooid. Indien het een privaat terrein betreft dat niet in eigendom is van de overledene of zijn nabestaanden, is een 2° soit placées dans un columbarium. Les cendres des corps incinérés peuvent être : 1° soit dispersées sur une parcelle du cimetière réservée à cet effet ; 2° soit dispersées sur la mer territoriale contiguë au territoire de la Belgique. Dans tous les cas, les cendres du défunt sont traitées avec respect et dignité et ne peuvent faire l'objet d'aucune activité commerciale, à l'exception des activités afférentes à la dispersion ou à l'inhumation des cendres, ou à leur translation à l'endroit où elles seront conservées. § 2. Sauf si, par un acte satisfaisant aux conditions de capacité et de forme des actes testamentaires, le défunt a marqué sa préférence pour une autre destination, les cendres des corps incinérés peuvent à la demande de la personne qualifiée pour pourvoir aux funérailles : 1° être dispersées à un endroit autre que le cimetière. Cette dispersion ne peut toutefois se faire sur le domaine public, à l'exception du cimetière visé au § 1er. Par dérogation à cette disposition, la commune peut délimiter des zones, autres que le cimetière, où les cendres des corps incinérés peuvent être dispersées. S'il s'agit d'un terrain privé qui n'est pas la propriété du défunt ou
voorafgaande, schriftelijke toestemming van de eigenaar van het de ses proches, une autorisation écrite préalable du propriétaire
betrokken terrein vereist ; dudit terrain est requise ;
2° worden begraven op een andere plaats dan de begraafplaats, 2° être inhumées à un endroit autre que le cimetière, conformément aux
overeenkomstig de bepalingen vervat in § 1, eerste lid, 1°. Deze dispositions prévues au § 1er, alinéa 1er, 1°. Cette inhumation ne
begraving kan evenwel niet gebeuren op het openbaar domein, peut toutefois se faire sur le domaine public, à l'exception du
uitgezonderd de begraafplaats bedoeld in § 1. Afwijkend van deze cimetière visé aux § 1er. Par dérogation à cette disposition, la
bepaling, kan de gemeente zones aanduiden, andere dan de commune peut délimiter des zones, autres que le cimetière, où les
begraafplaats, waar de assen van gecremeerde lijken mogen worden cendres des corps incinérés peuvent être conservées ou inhumées dans
bewaard of begraven in een urne gemaakt van biologisch afbreekbaar une urne faite en matériel biodégradable. S'il s'agit d'un terrain
materiaal. Indien het een privaat terrein betreft dat niet in eigendom
is van de overledene of zijn nabestaanden, is een voorafgaande, privé qui n'est pas la propriété du défunt ou de ses proches, une
schriftelijke toestemming van de eigenaar van het betrokken terrein autorisation écrite préalable du propriétaire dudit terrain est
vereist ; requise ;
3° in een urne ter beschikking worden gesteld van de nabestaanden om te worden bewaard op een andere plaats dan de begraafplaats. Indien er een einde komt aan de bewaring van de assen op een andere plaats dan de begraafplaats, worden de assen door toedoen van de nabestaande die er de zorg voor heeft of zijn erfgenamen in geval van diens overlijden, ofwel naar een begraafplaats gebracht om er begraven, in een columbarium bijgezet of uitgestrooid te worden ofwel te worden uitgestrooid op de aan het grondgebied van België grenzende territoriale zee, ofwel bewaard of begraven in een urne gemaakt van biologisch afbreekbaar materiaal op een andere plaats dan een begraafplaats, aangeduid door de gemeenteraad. De persoon die de assen in ontvangst neemt, is verantwoordelijk voor 3° être mises dans une urne à la disposition des proches pour être conservées à un endroit autre que le cimetière. S'il est mis fin à la conservation des cendres à un endroit autre que le cimetière, les cendres sont soit transférées par le proche qui en assure la conservation ou par ses héritiers en cas de décès de celui-ci, dans un cimetière pour y être inhumées, placées dans un columbarium ou dispersées, soit dispersées en mer territoriale contiguë au territoire de la Belgique, soit dispersées, conservées ou inhumées dans une urne faite en matériel biodégradable à un endroit autre que le cimetière, délimité par le conseil communal. La personne qui prend réception des cendres est responsable du respect
de naleving van deze bepalingen. de ces dispositions.
§ 3. Onverminderd de bepalingen van de paragrafen 1 en 2, mag een symbolische hoeveelheid van de assen van het gecremeerde lichaam worden toevertrouwd aan de echtgenoot, aan de wettelijk samenwonende partner, aan de bloed- of aanverwanten in de eerste en de tweede graad, op hun verzoek. Die assen moeten door het crematorium in een gesloten houder worden geplaatst en op waardige en fatsoenlijke wijze worden vervoerd. § 4. De Regering kan nadere voorwaarden bepalen waaraan de bewaringen, begravingen of uitstrooiingen van de assen, bedoeld in dit artikel, moeten voldoen. Zij legt tevens de technische kenmerken vast van de urnen die bestemd zijn om te worden begraven. § 3. Sans préjudice des dispositions des §§ 1er et 2, une partie symbolique des cendres du corps incinéré peut être confiée à leur demande, au conjoint, au cohabitant légal et aux parents ou alliés au premier et au second degré. Ces cendres doivent être insérées par l'établissement crématoire dans un récipient fermé et transportées de manière digne et décente. § 4. Le Gouvernement peut déterminer d'autres conditions auxquelles doivent répondre la conservation, l'inhumation ou la dispersion des cendres visées au présent article. Il fixe également les caractéristiques techniques des urnes destinées à être inhumées.
Afdeling 4. - Graftekens Section 4. - Des signes indicatifs de sépulture

Art. 31.Tenzij de overledene anders heeft beschikt of zijn

Art. 31.Sauf volonté contraire du défunt ou opposition de ses

nabestaanden zich ertegen verzetten, heeft eenieder het recht op het proches, toute personne a le droit de faire placer sur la tombe de son
graf van zijn verwante of vriend een grafteken te doen plaatsen zonder parent ou de son ami un signe indicatif de sépulture sans préjudice du
afbreuk te doen aan het recht van de concessiehouder. droit du titulaire de la concession.
De gemeenteraad of het bevoegde orgaan van de intercommunale regelt de Le conseil communal ou l'organe compétent de l'intercommunale règle
uitoefening van dat recht en inzonderheid alles wat betrekking heeft l'exercice de ce droit et, notamment, tout ce qui concerne la
op de afmetingen van de graftekens en de aard van de te gebruiken dimension des signes de sépulture et la nature des matériaux à
materialen. utiliser.

Art. 32.Wanneer aan een grafconcessie een einde wordt gemaakt of geen

Art. 32.Lorsqu'il est mis fin à une concession de sépulture ou

aanvraag om overbrenging als bedoeld in artikel 12 is ingediend, lorsque la demande de transfert prévue à l'article 12 n'a pas été
worden de niet weggenomen graftekens en de eventueel nog bestaande introduite, les signes indicatifs de sépulture non enlevés ainsi que
ondergrondse bouwwerken eigendom van de gemeente of van de intercommunale. Wanneer niet-geconcedeerde gronden voor nieuwe begravingen moeten worden gebruikt, wordt door middel van een aan de toegangen tot die gronden en aan de ingang van de begraafplaats aangeplakt bericht aan de belanghebbenden kennisgegeven van de termijn gedurende welke zij de graftekens mogen wegnemen ; bij het verstrijken van die termijn of van de toegestane verlenging worden de materialen eigendom van de gemeente of van de intercommunale. De in het vorige lid bedoelde termijn wordt bepaald of verlengd door de gemeente of het bevoegde orgaan van de intercommunale die de les constructions souterraines qui subsisteraient deviennent propriété de la commune ou de l'intercommunale. Lorsque des terrains non concédés doivent être utilisés pour de nouvelles inhumations, un avis, affiché aux accès de ces terrains et à l'entrée des cimetières, informe les intéressés du délai pendant lequel ils peuvent enlever les signes indicatifs de sépulture ; à l'expiration de ce délai, ou de la prorogation, la commune ou l'intercommunale devient propriétaire des matériaux. Le délai visé à l'alinéa précédent est fixé ou prorogé par la commune ou l'organe compétent de l'intercommunale qui gère le cimetière. Pour
begraafplaats beheert. Voor de gemeente is het bevoegd orgaan het ce qui est de la commune, l'organe compétent est le collège des
college van burgemeester en schepenen. bourgmestre et échevins.
Het college van burgemeester en schepenen regelt de bestemming van het Le collège des bourgmestre et échevins règle la destination des
aan de gemeente toevallend materiaal. matériaux attribués à la commune.

Art. 33.Het college van burgemeester en schepenen of het bevoegde

Art. 33.Le collège des bourgmestre et échevins ou l'organe compétent

orgaan van de intercommunale maakt een lijst van de graven met een de l'intercommunale établit une liste des sépultures d'importance
plaatselijk historisch belang op, die als elementen van het onroerend historique locale qui peuvent être considérées comme des éléments du
vermogen beschouwd kunnen worden. Bij overlijden van de titularis en patrimoine immobilier. En cas de décès du titulaire et des
van de begunstigden van de concessie en in afwezigheid van erfgenamen, bénéficiaires de la concession et en l'absence d'héritiers, les
worden de graven gedurende dertig jaar bewaard en onderhouden door de sépultures sont conservées et entretenues par l'autorité communale ou
gemeentelijke overheid of het bevoegde orgaan van de intercommunale. par l'organe compétent de l'intercommunale pendant trente ans. Ce
Die termijn kan worden verlengd. délai peut être prorogé.
De Brusselse Hoofdstedelijke Regering bepaalt de modaliteiten voor het Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale fixe les modalités
opmaken van de lijst van de graven met een plaatselijk historisch d'établissement de la liste des sépultures d'importance historique
belang. locale.
Afdeling 5. - Publieke plaatsen aangepast voor het houden van neutrale Section 5. - Des lieux publics adaptés à la tenue de cérémonies
uitvaartplechtigheden funéraires neutres

Art. 34.§ 1. De gemeenten kunnen op hun grondgebied, of op het grondgebied van één of meer aangrenzende gemeenten waarmee ze een overeenkomst hebben gesloten, één of meer neutrale publieke ruimten aanduiden, geschikt voor het houden van uitvaartplechtigheden. § 2. In dat geval bepalen de gemeente of aangesloten gemeenten de modaliteiten van de terbeschikkingstelling van deze ruimten en zien erop toe de stappen in deze materie te vereenvoudigen. De gemeenten kunnen evenwel weigeren tegemoet te komen aan een vraag tot terbeschikkingstelling van deze ruimten indien de overledene of zijn rechthebbenden niet gedomicilieerd zijn in de gemeente of een aangesloten gemeente. § 3. De bezetting van deze ruimten kan het voorwerp uitmaken van een vergoeding waarvan het bedrag wordt vastgesteld door de gemeente of de aangesloten gemeenten. HOOFDSTUK V. - Opheffende-, overgangs- en slotbepalingen

Art. 34.§ 1er. Les communes peuvent mettre à disposition sur leur territoire, ou sur le territoire d'une ou plusieurs communes proches avec lesquelles elles concluent une convention, une ou plusieurs salles adaptées à la tenue de cérémonies funéraires neutres. § 2. Dans ce cas, la commune ou les communes associées déterminent les modalités de la mise à disposition de ces salles et veillent à faciliter les démarches en la matière. Les communes peuvent toutefois refuser l'accès à ces lieux si le défunt ou ses ayants droit ne sont pas domiciliés dans la commune ou dans une des communes associées. § 3. L'occupation de ces lieux peut faire l'objet d'une redevance dont le montant est déterminé par la commune ou les communes associées. CHAPITRE V. - Dispositions abrogatoires, transitoires et finales

Art. 35.De bepalingen van deze ordonnantie doen geen afbreuk aan de

Art. 35.Les dispositions de la présente ordonnance ne portent pas

gebruiken in verband met de bijzetting van leden van het vorstenhuis préjudice aux usages relatifs à l'inhumation des membres de la famille
en in verband met de bijzetting van de hoofden van bisdommen in hun royale, ni aux usages relatifs à l'inhumation des chefs de diocèse
kathedraal. dans leur cathédrale.

Art. 36.De Regering kan van de bepalingen van deze ordonnantie

Art. 36.Le Gouvernement peut déroger aux dispositions de la présente

afwijken, ofwel met het oog op de uitvoering van internationale ordonnance, soit pour assurer l'exécution de conventions
verdragen, ofwel met het oog op de bescherming van de bevolking tegen internationales, soit en vue d'assurer la protection des populations
de gevaren van verspreiding van besmettelijke ziekten of van contre les dangers de propagation des maladies infectieuses ou de
besmetting door ioniserende stralingen. contamination par radiations ionisantes.

Art. 37.Zonder afbreuk te doen aan andere wettelijke bepalingen en

Art. 37.Sans préjudice d'autres dispositions légales et notamment des

meer bepaald aan de artikelen 315, 340, 453 en 526 van het articles 315, 340, 453 et 526 du Code pénal, les infractions aux
Strafwetboek, wordt de overtreding van de bepalingen van deze dispositions de la présente ordonnance sont punies de peines de police
ordonnantie bestraft met politiestraffen of met administratieve ou d'amendes administratives arrêtées par le conseil communal.
geldboetes vastgesteld door de gemeenteraad.

Art. 38.Worden opgeheven :

Art. 38.Sont abrogées :

1° de wet van 20 juli 1971 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging, 1° la loi du 20 juillet 1971 sur les funérailles et sépultures, à
met uitzondering van de artikelen 15bis, § 2, tweede lid, en 23bis ; l'exception des articles 15bis, § 2, alinéa 2, et 23bis ;
2° de ordonnantie van 29 november 2007 tot vaststelling van de wijzen 2° l'ordonnance de 29 novembre 2007 portant fixation des modes de
van lijkbezorging, de asbestemming en de rituelen van de sépulture, de la destination des cendres ainsi que des rites de la
levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid die kunnen opgenomen conviction philosophique pour les funérailles pouvant figurer dans
worden in de laatste wilsbeschikking. l'acte de dernières volontés.

Art. 39.Gemeenten en intercommunale verenigingen beschikken over een

Art. 39.Les communes et associations intercommunales disposent d'un

termijn van 10 jaar die ingaat op 1 januari 2019 om zich in regel te délai de 10 ans, à dater du 1er janvier 2019, pour se conformer au
stellen met het voorschrift van artikel 3, achtste lid. prescrit de l'article 3, alinéa 8.

Art. 40.De communicatie en waar nodig de betekening van de gegevens

Art. 40.La communication et le cas échéant la signature des données

betreffende de verloven tot begraving en crematie voorzien door deze relatives aux autorisations d'inhumation et de crémation visées par la
ordonnantie, kunnen vervangen worden door een door de Regering présente ordonnance, peuvent être remplacées par une procédure
vastgestelde elektronische procedure die op een aantoonbare wijze de électronique, fixée par le Gouvernement qui garantit de manière
authenticiteit en de integriteit van de gegevens waarborgt. démontrable l'authenticité et l'intégrité de ces données.
Kondigen deze ordonnantie af, bevelen dat ze in het Belgisch Promulguons la présente ordonnance, ordonnons qu'elle soit publiée au
Staatsblad zal worden bekendgemaakt. Moniteur belge.
Brussel, 29 november 2018. Bruxelles, le 29 novembre 2018.
De Minister-President van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, Le Ministre-Président du Gouvernement de la Région de
belast met Plaatselijke Besturen, Territoriale Ontwikkeling, Stedelijk Bruxelles-Capitale, chargé des Pouvoirs locaux, du Développement
Beleid, Monumenten en Landschappen, Studentenaangelegenheden, territorial, de la Politique de la ville, des Monuments et Sites, des
Toerisme, Openbaar Ambt, Wetenschappelijk Onderzoek en Openbare Affaires étudiantes, du Tourisme, de la Fonction publique, de la
Netheid, Recherche scientifique et de la Propreté publique,
R. VERVOORT R. VERVOORT
De Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Le Ministre du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, chargé
Financiën, Begroting, Externe Betrekkingen en des Finances, du Budget, des Relations extérieures et de la
Ontwikkelingssamenwerking, Coopération au Développement,
G. VANHENGEL G. VANHENGEL
De Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Le Ministre du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, chargé
Tewerkstelling, Economie en Brandbestrijding en Dringende Medische de l'Emploi, de l'Economie et de la Lutte contre l'Incendie et l'Aide
Hulp, médicale urgente,
D. GOSUIN D. GOSUIN
De Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Le Ministre du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, chargé
Mobiliteit en Openbare Werken, de la Mobilité et des Travaux publics,
P. SMET P. SMET
De Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met La Ministre du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale,
Huisvesting, Levenskwaliteit, Leefmilieu en Energie, chargée du Logement, de la Qualité de Vie, de l'Environnement et de l'Energie,
C. FREMAULT C. FREMAULT
_______ _______
Nota Note
Documenten van het Parlement : Documents du Parlement :
Gewone zitting 2017-2018 Session ordinaire 2017-2018
A-723/1 Ontwerp van ordonnantie. A-723/1 Projet d'ordonnance.
Gewone zitting 2018-2019 Session ordinaire 2018-2019
A-723/2 Verslag. A-723/2 Rapport.
A-723/3 Amendement na verslag. A-723/3 Amendement après rapport.
Integraal verslag : Compte rendu intégral :
Bespreking en aanneming : vergadering van vrijdag 9 november 2018. Discussion et adoption : séance du vendredi 9 novembre 2018.
^