Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 59/2001 van 8 mei 2001 Rolnummers 1957 en 1984 In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen 16, §§ 2 tot 4, 21, §§ 1, 5 en 6, 22 en 26, § 3, van de wet van 20 juli 1990 betreffende de v Het Arbitragehof, samengesteld uit rechter L. François, waarnemend voorzitter, voorzitter H. Boe(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 59/2001 van 8 mei 2001 Rolnummers 1957 en 1984 In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen 16, §§ 2 tot 4, 21, §§ 1, 5 en 6, 22 en 26, § 3, van de wet van 20 juli 1990 betreffende de v Het Arbitragehof, samengesteld uit rechter L. François, waarnemend voorzitter, voorzitter H. Boe(...) Extrait de l'arrêt n° 59/2001 du 8 mai 2001 Numéros du rôle : 1957 et 1984 En cause : les questions préjudicielles concernant les articles 16, §§ 2 à 4, 21, §§ 1 er , 5 et 6, 22 et 26, § 3, de la loi du 20 ju La Cour d'arbitrage, composée du juge L. François, faisant fonction de président, du président H(...)
ARBITRAGEHOF COUR D'ARBITRAGE
Uittreksel uit arrest nr. 59/2001 van 8 mei 2001 Extrait de l'arrêt n° 59/2001 du 8 mai 2001
Rolnummers 1957 en 1984 Numéros du rôle : 1957 et 1984
In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen 16, §§ 2 tot 4, 21, En cause : les questions préjudicielles concernant les articles 16, §§
§§ 1, 5 en 6, 22 en 26, § 3, van de wet van 20 juli 1990 betreffende 2 à 4, 21, §§ 1er, 5 et 6, 22 et 26, § 3, de la loi du 20 juillet 1990
de voorlopige hechtenis, gesteld door de Correctionele Rechtbank te Namen. relative à la détention préventive, posées par le Tribunal correctionnel de Namur.
Het Arbitragehof, La Cour d'arbitrage,
samengesteld uit rechter L. François, waarnemend voorzitter, composée du juge L. François, faisant fonction de président, du
voorzitter H. Boel, en de rechters P. Martens, R. Henneuse, L. président H. Boel, et des juges P. Martens, R. Henneuse, L. Lavrysen
Lavrysen en A. Alen, en, overeenkomstig artikel 60bis van de et A. Alen, et, conformément à l'article 60bis de la loi spéciale du 6
bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Arbitragehof, ererechter J. janvier 1989 sur la Cour d'arbitrage, du juge honoraire J. Delruelle,
Delruelle, bijgestaan door de griffier L. Potoms, onder voorzitterschap van rechter L. François, assistée du greffier L. Potoms, présidée par le juge L. François,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vragen I. Objet des questions préjudicielles
a. Bij beschikking van 21 april 2000 in zake S.V., waarvan de a. Par ordonnance du 21 avril 2000 en cause de S. V., dont
expeditie ter griffie van het Arbitragehof is ingekomen op 25 april l'expédition est parvenue au greffe de la Cour d'arbitrage le 25 avril
2000, heeft de Correctionele Rechtbank te Namen de volgende 2000, le Tribunal correctionnel de Namur a posé la question
prejudiciële vraag gesteld: préjudicielle suivante :
"L'article 16 de la loi du 20 juillet 1990 relative à la détention
préventive, spécialement en ses paragraphes 2 à 4, viole-t-il les
« Worden de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, eventueel in samenhang articles 10 et 11 de la Constitution, éventuellement coordonnés aux
gelezen met de artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag tot articles 5 et 6 de la Convention européenne de sauvegarde des droits
bescherming de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, geschonden door artikel 16 van de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, en met name door de paragrafen 2 tot 4 ervan, doordat het de verdachte niet het recht verleent te worden bijgestaan door een advocaat en het strafdossier te raadplegen nog vóór het eerste verhoor door de onderzoeksrechter en ter gelegenheid van dat aan de uitvaardiging van het bevel tot aanhouding voorafgaand verhoor, terwijl voor identieke feiten en indien het openbaar ministerie kiest voor de zogenoemde procedure van onmiddellijke verschijning, artikel 20bis, § 1, tweede tot vierde lid, § 2 en § 3, van de wet van 28 maart 2000 tot invoeging van een procedure van onmiddellijke verschijning in de l'homme et des libertés fondamentales, en ce qu'il ne confère pas à l'inculpé(e) le droit d'être assisté par un avocat et d'avoir accès au dossier répressif dès avant le premier interrogatoire par le juge d'instruction et à l'occasion de cet interrogatoire préalable au décernement du mandat d'arrêt, alors que, pour des faits identiques et si le ministère public fait choix de la procédure dite de comparution immédiate, l'article 20bis, § 1er, alinéas 2 à 4, §§ 2 et 3, de la loi du 28 mars 2000 insérant une procédure de comparution immédiate en
strafzaken, wel zulke waarborgen verleent aan de beklaagde ?" matière pénale, confère pareilles garanties au prévenu ?"
Die zaak is ingeschreven onder nummer 1957 van de rol van het Hof. Cette affaire est inscrite sous le numéro 1957 du rôle de la Cour.
b. Bij vonnis van 19 juni 2000 in zake de procureur des Konings tegen b. Par jugement du 19 juin 2000 en cause du procureur du Roi contre S.
S.V., waarvan de expeditie ter griffie van het Arbitragehof is V., dont l'expédition est parvenue au greffe de la Cour d'arbitrage le
ingekomen op 26 juni 2000, heeft de Correctionele Rechtbank te Namen 26 juin 2000, le Tribunal correctionnel de Namur a posé la question
de voormelde alsmede de volgende prejudiciële vraag gesteld : préjudicielle précitée et la suivante :
« Schenden de artikelen 21, § 1, § 5 en § 6, 22 en 26, § 3, van de wet « Les articles 21, § 1er, §§ 5 et 6, 22 et 26, § 3, de la loi du 20
van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis de artikelen 10 juillet 1990 relative à la détention préventive, violent-ils les
en 11 van de Grondwet, eventueel in samenhang gelezen met de artikelen articles 10 et 11 de la Constitution, éventuellement coordonnés aux
5 en 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de articles 5 et 6 de la Convention européenne de sauvegarde des droits
mens en de fundamentele vrijheden, doordat ze het de verdachte in de l'homme et des libertés fondamentales, en ce qu'ils ne permettent
hechtenis door de termijnen die ze dwingend opleggen voor het pas à l'inculpé, détenu, par les délais qu'ils imposent de manière
beslissen over de handhaving van de voorlopige hechtenis en over de impérative pour statuer sur le maintien de la détention préventive en
verwijzing van verdachte naar het vonnisgerecht, niet mogelijk maken cours et sur le renvoi de l'inculpé devant la juridiction de jugement,
te worden berecht binnen een termijn van maximum 7 dagen vanaf de d'être jugé dans un délai maximum de 7 jours à dater de la délivrance
uitvaardiging van het bevel tot aanhouding door de onderzoeksrechter,
terwijl voor identieke feiten en indien het openbaar ministerie kiest du mandat d'arrêt par le juge d'instruction, alors que pour des faits
voor de zogenoemde procedure van onmiddellijke verschijning, artikel identiques et si le ministère public fait choix de la procédure dite
216quinquies, § 3, nieuw, van het Wetboek van Strafvordering, de comparution immédiate, l'article 216quinquies, § 3, nouveau, du
ingevoegd bij de wet van 28 maart 2000 tot invoeging van een procedure Code d'instruction criminelle, inséré par la loi du 28 mars 2000
van onmiddellijke verschijning in strafzaken, de beklaagde wel een insérant une procédure de comparution immédiate en matière pénale,
dergelijke waarborg biedt ?" confère pareille garantie au prévenu ?"
Die zaak is ingeschreven onder nummer 1984 van de rol van het Hof. Cette affaire est inscrite sous le numéro 1984 du rôle de la Cour.
(...) (...)
IV. In rechte IV. En droit
(...) (...)
B.1. Artikel 16 van de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige B.1. L'article 16 de la loi du 20 juillet 1990 relative à la détention
hechtenis bepaalt : préventive dispose :
« [ . ] « [ . ]
« § 2. Tenzij de verdachte voortvluchtig is of zich verbergt, moet de § 2. Sauf si l'inculpé est fugitif ou latitant, le juge d'instruction
onderzoeksrechter alvorens een bevel tot aanhouding te verlenen, de doit, avant de décerner un mandat d'arrêt, interroger l'inculpé sur
verdachte ondervragen over de hem ten laste gelegde feiten en zijn les faits mis à sa charge et entendre ses observations.
opmerkingen horen. Hij moet de verdachte eveneens meedelen dat tegen hem een Il doit également informer l'inculpé de la possibilité qu'un mandat
aanhoudingsbevel kan worden uitgevaardigd en hij moet hem in zijn d'arrêt soit décerné à son encontre, et l'entendre en ses observations
opmerkingen ter zake horen. à ce sujet.
Al deze gegevens worden vermeld in het proces-verbaal van verhoor. Tous ces éléments sont relatés au procès-verbal d'audition.
§ 3. Het bevel tot aanhouding wordt dadelijk na de eerste ondervraging § 3. Le mandat d'arrêt est décerné immédiatement après le premier
van de verdachte door de onderzoeksrechter verleend, tenzij de rechter interrogatoire de l'inculpé par le juge d'instruction, sauf si le juge
onderzoeksmaatregelen treft om een gegeven van de ondervraging te prend des mesures d'investigation aux fins de contrôler un élément de
controleren, terwijl de verdachte te zijner beschikking blijft. l'interrogatoire, l'inculpé restant à sa disposition.
§ 4. De onderzoeksrechter deelt de verdachte mede dat hij het recht § 4. Le juge d'instruction informe l'inculpé qu'il a le droit de
heeft een advocaat te kiezen. Indien de verdachte geen advocaat choisir un avocat. Si l'inculpé n'a choisi ou ne choisit aucun avocat,
gekozen heeft of kiest, verwittigt de rechter de stafhouder van de le juge en informe le bâtonnier de l'Ordre ou son délégué. Il est fait
Orde of diens gemachtigde. Van die formaliteit wordt melding gemaakt mention de cette formalité au procès-verbal d'audition.
in het proces-verbaal van verhoor.
[ . ]" [ . ]"
B.2. In de eerste prejudiciële vraag wordt het Hof verzocht zich uit B.2. La première question préjudicielle invite la Cour à se prononcer
te spreken over de bestaanbaarheid van die bepalingen met de artikelen
10 en 11 van de Grondwet, al of niet in samenhang gelezen met de sur la compatibilité de ces dispositions avec les articles 10 et 11 de
artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, la Constitution, combinés ou non avec les articles 5 et 6 de la
in zoverre zij de verdachte niet het recht verlenen te worden Convention européenne des droits de l'homme, en ce qu'elles ne
bijgestaan door een advocaat en het strafdossier te raadplegen nog confèrent pas à l'inculpé le droit d'être assisté par un avocat et
vóór het eerste verhoor door de onderzoeksrechter en ter gelegenheid d'avoir accès au dossier répressif dès avant le premier interrogatoire
van dat verhoor, terwijl, voor identieke feiten en wanneer het par le juge d'instruction et à l'occasion de cet interrogatoire, alors
openbaar ministerie voor de zogeheten procedure van onmiddellijke que, pour des faits identiques et si le ministère public fait choix de
verschijning kiest, artikel 20bis, § 1, tweede tot vierde lid, §§ 2 en la procédure dite de comparution immédiate, l'article 20bis, § 1er,
3, ingevoerd in de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige alinéas 2 à 4, §§ 2 et 3, introduit dans la loi du 20 juillet 1990
hechtenis door de wet van 28 maart 2000 tot invoeging van een relative à la détention préventive par la loi du 28 mars 2000 insérant
procedure van onmiddellijke verschijning in strafzaken, aan de une procédure de comparution immédiate en matière pénale, confère
beklaagde dergelijke waarborgen verleent. pareille garanties au prévenu.
B.3. Artikel 20bis van de wet betreffende de voorlopige hechtenis B.3. L'article 20bis de la loi relative à la détention préventive
bepaalt : dispose :
"§ 1. De procureur des Konings kan overeenkomstig artikel 216quinquies « § 1er. Le procureur du Roi peut requérir un mandat d'arrêt en vue de
van het Wetboek van strafvordering een bevel tot aanhouding met het
oog op onmiddellijke verschijning vorderen indien aan de volgende comparution immédiate conformément à l'article 216quinquies du Code
voorwaarden is voldaan : d'instruction criminelle si les conditions suivantes sont réunies :
1° het feit wordt gestraft met een correctionele hoofdgevangenisstraf 1° le fait est punissable d'un emprisonnement correctionnel principal
van een jaar die overeenkomstig de wet van 4 oktober 1867 inzake de d'un an sans excéder dix ans en application de la loi du 4 octobre
verzachtende omstandigheden tien jaar niet te boven gaat; 1867 sur les circonstances atténuantes;
2° het gaat om een op heterdaad ontdekt misdrijf of de bezwaren 2° l'infraction est flagrante ou les charges, réunies dans le mois qui
aangevoerd binnen de maand volgend op het plegen van het misdrijf zijn suit la commission de l'infraction, sont suffisantes pour soumettre
toereikend om de zaak aan de rechter ten gronde voor te leggen. l'affaire au juge du fond.
De procureur des Konings deelt de beklaagde mee dat hij het recht Le procureur du Roi informe le prévenu qu'il a le droit de choisir un
heeft een advocaat te kiezen. Indien de beklaagde geen advocaat heeft avocat. Si le prévenu n'a pas choisi ou ne choisit pas d'avocat, le
gekozen of kiest, stelt de procureur des Konings de stafhouder van de procureur du Roi en avertit immédiatement le bâtonnier de l'Ordre des
Orde van advocaten of zijn gemachtigde daarvan onmiddellijk in kennis
die zelf een advocaat aanstelt. avocats ou son délégué qui lui en désigne un.
Ingeval de beklaagde aantoont behoeftig te zijn, zendt de procureur Si le prévenu démontre être sans ressources, le procureur du Roi
des Konings het verzoek om juridische bijstand overeenkomstig artikel adresse immédiatement la requête en aide juridique au représentant du
184bis van het Wetboek van strafvordering onverwijld toe aan de bureau d'aide juridique, le tout conformément à l'article 184bis du
vertegenwoordiger van het bureau voor juridische bijstand. Code d'instruction criminelle.
De beklaagde heeft het recht om voor de verschijning voor de Le prévenu a le droit de s'entretenir avec son avocat, préalablement à
onderzoeksrechter overleg te plegen met zijn advocaat. la comparution devant le juge d'instruction.
§ 2. Het dossier wordt ter beschikking van de beklaagde en van zijn advocaat gesteld zodra het bevel tot aanhouding met het oog op onmiddellijke verschijning wordt gevorderd. Het dossier kan ter beschikking worden gesteld in de vorm van eensluidend verklaarde afschriften. § 3. De onderzoeksrechter kan een bevel tot aanhouding met het oog op onmiddellijke verschijning uitvaardigen, dat overeenkomstig artikel 18, § 1, wordt betekend, na de persoon die voor hem is gebracht en, tenzij deze laatste weigert te worden bijgestaan, de opmerkingen van zijn advocaat te hebben gehoord. De burgerlijke partijstelling in handen van de onderzoeksrechter is onontvankelijk vanaf het tijdstip dat de procureur des Konings een § 2. Le dossier est mis à disposition du prévenu et de son avocat dès la réquisition du mandat d'arrêt en vue de comparution immédiate. Cette mise à disposition du dossier peut se faire sous forme de copies certifiées conformes. § 3. Le juge d'instruction peut décerner un mandat d'arrêt en vue de comparution immédiate qui est signifié conformément à l'article 18, § 1er, après avoir entendu la personne qui lui est présentée et, sauf refus de celle-ci d'être assistée, les observations de son avocat. La constitution de partie civile entre les mains du juge d'instruction
bevel tot aanhouding vordert met het oog op onmiddellijke verschijning est irrecevable dès que le procureur du Roi requiert un mandat d'arrêt
en voor zover deze vordering niet wordt verworpen. en vue de comparution immédiate et pour autant que cette réquisition
ne soit pas rejetée.
[ . ] [ . ]
§ 5. Het bevel tot aanhouding met het oog op onmiddellijke § 5. Le mandat d'arrêt en vue de comparution immédiate est valable
verschijning is geldig tot de uitspraak van het vonnis op voorwaarde jusqu'au prononcé du jugement pour autant que celui-ci intervienne
dat ze wordt gedaan binnen zeven dagen te rekenen van de beschikking. dans les sept jours de l'ordonnance.
Zo niet wordt de beklaagde onmiddellijk in vrijheid gesteld. A défaut le prévenu est immédiatement mis en liberté.
[ . ]" [ . ]"
B.4. De twee in de prejudiciële vraag vermelde categorieën van B.4. Les deux catégories de personnes mentionnées dans la question
personen bevinden zich in een vergelijkbare situatie vermits zij, per préjudicielle se trouvent dans une situation comparable puisqu'elles
definitie, voor identieke feiten worden vervolgd. sont, par hypothèse, poursuivies pour des faits identiques.
B.5.1. Wat betreft de procedure die van toepassing is krachtens de wet B.5.1. En ce qui concerne la procédure applicable en vertu de la loi
van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, blijkt uit de du 20 juillet 1990 relative à la détention préventive, il apparaît des
parlementaire voorbereiding van die wet dat de door de wetgever travaux préparatoires de cette loi que l'objectif poursuivi par le
nagestreefde doelstelling erin bestond "een samenhangende regeling [ . législateur était d'"offrir une réglementation cohérente garantissant
] [te bieden] die tegelijkertijd rekening houdt met de fundamentele
rechten van het individu en met de noden van de samenleving" (Parl. en même temps les droits fondamentaux de l'individu et les besoins de
St., Senaat, 1988-1989, nr. 658-2, pp. 4 en 6). De afwezigheid van de la société" (Doc. parl., Sénat, 1988-1989, n° 658-2, pp. 4 et 6).
advocaat vóór en tijdens het verhoor van de verdachte door de L'absence de l'avocat avant et pendant l'interrogatoire de l'inculpé
par le juge d'instruction a été justifiée par la brièveté du délai
onderzoeksrechter werd verantwoord door de in artikel 12 van de imposé par l'article 12 de la Constitution, dans lequel un mandat
Grondwet opgelegde korte termijn, waarin een bevel tot aanhouding moet
worden uitgevaardigd in geval van maatregel van vrijheidsberoving d'arrêt doit être décerné en cas de mesure privative de liberté (Doc.
(Parl. St., Senaat, 1988-1989, nr. 658-2, p. 6). Het voormelde artikel
12 stelt immers dat, behalve bij ontdekking op heterdaad, niemand kan parl., Sénat, 1988-1989, n° 658-2, p. 6). L'article 12 précité énonce,
worden aangehouden dan krachtens een met redenen omkleed bevel van de en effet, que, hors le cas de flagrant délit, nul ne peut être arrêté
rechter, dat moet worden betekend bij de aanhouding of uiterlijk qu'en vertu de l'ordonnance motivée du juge, qui doit être signifiée
binnen vierentwintig uren. Tijdens de bespreking van het wetsontwerp au moment de l'arrestation, ou au plus tard dans les vingt-quatre
is gebleken dat die termijn te kort was om een advocaat in te heures. Il est apparu, lors de la discussion du projet de loi, que ce
schakelen, die advocaat het dossier te laten onderzoeken, een délai était trop court pour qu'interviennent la convocation d'un
behandeling op tegenspraak te houden en ten slotte de
onderzoeksrechter een beslissing te laten nemen en een met redenen avocat, l'examen du dossier par cet avocat, un débat contradictoire
omkleed bevel tot aanhouding op te maken (Parl. St., Senaat, et, enfin, la décision du juge d'instruction ainsi que la rédaction
1988-1989, nr. 658-2, p. 24). d'un mandat d'arrêt motivé (Doc. parl., Sénat, 1988-1989, n° 658-2, p. 24).
Tevens is opgemerkt dat de ontstentenis van een debat op tegenspraak Il a également été relevé que l'absence de débat contradictoire devant
voor de onderzoeksrechter gecompenseerd werd door het feit dat de wet le juge d'instruction était compensée par le fait que la loi impose au
aan de rechter de verplichting oplegt de verdachte mee te delen dat juge d'informer l'inculpé de son intention de l'arrêter, ce dernier
hij de bedoeling heeft hem aan te houden, waarbij laatstgenoemde dan ayant alors la possibilité d'apporter de nouvelles informations
de mogelijkheid heeft nieuwe elementen aan te brengen in verband met relatives à sa situation personnelle, familiale, etc. (Doc. parl.,
zijn persoonlijke en familiale toestand, enz. (Parl. St., Senaat,
1988-1989, nr. 658-2, pp. 27-28 en 66). Sénat, 1988-1989, n° 658-2, pp. 27-28 et 66).
B.5.2. Uit wat voorafgaat volgt dat de verantwoording van de maatregel B.5.2. Il ressort de ce qui précède que la justification de la mesure
redelijk blijkt ten aanzien van de door de wetgever nagestreefde paraît raisonnable par rapport aux objectifs poursuivis par le
doelstellingen. Hij houdt het evenwicht tussen de wil om het beginsel législateur. Elle réalise un équilibre entre la volonté de maintenir
van het geheim en inquisitoriaal onderzoek te handhaven en de zorg om le principe de l'instruction secrète et inquisitoire et le souci de
de rechten van de verdediging in acht te nemen. respecter les droits de la défense.
B.5.3. Er dient verder te worden opgemerkt dat verscheidene bepalingen B.5.3. Il convient encore de relever que plusieurs dispositions
de bijstand van een advocaat tijdens de procedure garanderen. Artikel assurent l'assistance d'un avocat durant la procédure. L'article 21, §
21, § 1, bepaalt immers dat vóór het verstrijken van een termijn van 1er, dispose, en effet, qu'avant l'expiration d'un délai de cinq jours
vijf dagen vanaf het verlenen van een bevel tot aanhouding de à compter de la délivrance d'un mandat d'arrêt, la chambre du conseil
raadkamer beslist of de voorlopige hechtenis gehandhaafd moet blijven. décide s'il y a lieu de maintenir la détention préventive. Cette
Die beslissing moet worden genomen op verslag van de onderzoeksrechter décision doit être prise sur le rapport du juge d'instruction, le
en na de procureur des Konings, de verdachte en zijn raadsman te procureur du Roi, l'inculpé et son conseil entendus. Quant à la
hebben gehoord. Het vrij verkeer tussen de advocaat en zijn cliënt communication entre l'avocat et son client, elle est autorisée
wordt toegestaan zodra het bevel tot aanhouding is verleend, vóór de aussitôt après la délivrance du mandat d'arrêt, avant la première
eerste verschijning voor de raadkamer (Parl. St., Senaat, 1988-1989, comparution en chambre du conseil (Doc. parl., Sénat, 1988-1989, n°
nr. 658-2, p. 11 alsmede pp. 77 e.v.). 658-2, p. 11 ainsi que pp. 77 et s.).
B.6. De raadpleging van het strafdossier door de verdachte vóór het B.6. Quant à l'accès au dossier répressif par l'inculpé avant le
eerste verhoor door de onderzoeksrechter wordt niet toegestaan in de premier interrogatoire par le juge d'instruction, il n'est pas
wet betreffende de voorlopige hechtenis. Artikel 21, § 3, van de wet autorisé par la loi relative à la détention préventive. L'article 21,
garandeert echter die toegang tot het dossier aan de verdachte en zijn § 3, de la loi garantit, toutefois, cet accès au dossier par l'inculpé
raadsman gedurende de laatste werkdag vóór de eerste verschijning voor et son conseil pendant le dernier jour ouvrable avant la première
de raadkamer. Tevens garandeert artikel 22 van de wet betreffende de comparution en chambre du conseil. De même, l'article 22 de la loi
voorlopige hechtenis de toegang tot het strafdossier gedurende de twee relative à la détention préventive assure l'accès au dossier répressif
dagen die voorafgaan aan de verschijning voor de raadkamer, die, van durant les deux jours qui précèdent la comparution en chambre du
maand tot maand, oordeelt over het handhaven van de hechtenis. Artikel conseil, laquelle statue, de mois en mois, sur le maintien de la
21, § 3, werd aangenomen teneinde zich te gedragen naar de rechtspraak détention. L'article 21, § 3, a été adopté en vue de se conformer à la
van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens betreffende artikel jurisprudence de la Cour européenne des droits de l'homme relative à
5.4 van het Verdrag, en de inachtneming van de rechten van verdediging l'article 5.4 de la Convention et de garantir le respect des droits de
van de verdachte te waarborgen (Parl. St., Senaat, 1988-1989, nr. défense de l'inculpé (Doc. parl., Sénat, 1988-1989, n° 658-2, pp. 45 à
658-2, pp. 45 tot 47 alsmede pp. 90 e.v.). 47 ainsi que pp. 90 et s.).
B.7.1. Wat de procedure van onmiddellijke verschijning betreft, maken B.7.1. En ce qui concerne la procédure de comparution immédiate, les
de in B.3 vermelde bepalingen van artikel 20bis van de wet van 20 juli dispositions de l'article 20bis de la loi du 20 juillet 1990 relative
1990 betreffende de voorlopige hechtenis het de beklaagde mogelijk à la détention préventive citées en B.3 permettent au prévenu de
vóór de verschijning voor de onderzoeksrechter overleg te plegen met s'entretenir avec son avocat, préalablement à la comparution devant le
zijn advocaat. Zij bepalen dat het dossier ter beschikking moet worden juge d'instruction. Elles prévoient que le dossier est mis à la
gesteld van de beklaagde en van zijn advocaat zodra het bevel tot disposition du prévenu et de son avocat dès la réquisition du mandat
aanhouding met het oog op onmiddellijke verschijning wordt gevorderd. d'arrêt en vue de comparution immédiate.
B.7.2. De procedure van onmiddellijke verschijning kan enkel worden B.7.2. La procédure de comparution immédiate ne peut s'appliquer que
toegepast wanneer twee voorwaarden vervuld zijn : enerzijds, moet het lorsque deux conditions sont réunies : d'une part, le fait doit être
feit worden "gestraft met een correctionele hoofdgevangenisstraf van "punissable d'un emprisonnement correctionnel principal d'un an sans
een jaar die overeenkomstig de wet van 4 oktober 1867 inzake de verzachtende omstandigheden tien jaar niet te boven gaat"; anderzijds, moet het gaan om een op heterdaad ontdekt misdrijf of om bezwaren die binnen de maand volgend op het plegen van het misdrijf worden aangevoerd en die toereikend zijn om de zaak aan de rechter ten gronde voor te leggen. De wetgever heeft gewild dat de beklaagden die misdrijven plegen die aan die voorwaarden beantwoorden, snel zouden worden berecht en dat hun hechtenis niet langer dan zeven dagen zou duren. Hij vermocht te oordelen dat, daartegenover, die beklaagden bijkomende waarborgen moesten genieten in verband met de bijstand van een advocaat en de raadpleging van het dossier. B.7.3. Het feit dat die twee voorwaarden vervuld zijn impliceert niet excéder dix ans en application de la loi du 4 octobre 1867 sur les circonstances atténuantes"; d'autre part, ou bien l'infraction est flagrante ou bien des charges suffisantes pour soumettre l'affaire au juge du fond peuvent être réunies dans le mois de la commission de l'infraction. Le législateur a voulu que les prévenus qui commettent des infractions répondant à ces conditions soient jugés rapidement et que leur détention ne dépasse pas sept jours. Il a pu considérer qu'en contrepartie, ces prévenus devaient bénéficier de garanties supplémentaires concernant l'assistance d'un avocat et la consultation du dossier. B.7.3. La réunion de ces deux conditions n'implique pas
dat automatisch de procedure van onmiddellijke verschijning wordt automatiquement l'application de la procédure de comparution
toegepast, wat tot gevolg heeft dat ten aanzien van de beide immédiate, ce qui a pour conséquence que deux catégories de prévenus
categorieën van beklaagden, die wegens identieke feiten worden
vervolgd, twee verschillende procedures kunnen worden toegepast, die poursuivis pour des faits identiques peuvent se voir appliquer deux
van de onmiddellijke verschijning of die van de gewone voorlopige procédures différentes, celle de la comparution immédiate ou celle de
hechtenis. De wetgever heeft aan het openbaar ministerie de zorg la détention préventive ordinaire. Le législateur a entendu laisser au
willen overlaten om "in het licht van de concrete omstandigheden, het ministère public le soin de déterminer, "à la lumière des
passende gerechtelijke optreden te bepalen (gerechtelijk onderzoek, circonstances concrètes, l'action judiciaire qui s'impose
opsporingsonderzoek, onmiddellijke verschijning in hechtenis, (instruction, information, comparution immédiate en détention,
oproeping bij proces-verbaal, seponering, minnelijke schikking, convocation par procès-verbal, classement sans suite, transaction,
bemiddeling in strafzaken . )" (Parl. St., Kamer, 1999-2000, nr. médiation pénale)" (Doc. parl., Chambre, 1999-2000, n°
0306/001-0307/001, p. 9, en nr. 0306/004, pp. 7 en 8). 0306/001-0307/001, p. 9, et n° 0306/004, pp. 7 et 8).
De criteria die de toepassingssfeer bepalen van de procedure van Il est vrai que les critères qui déterminent le champ d'application de
onmiddellijke verschijning maken het weliswaar niet mogelijk richting la procédure de comparution immédiate ne permettent pas de guider le
te geven aan de keuze die het openbaar ministerie zal moeten maken, choix qui sera opéré par le ministère public, lorsque l'une et l'autre
wanneer beide procedures kunnen worden toegepast. Uit de parlementaire procédures sont susceptibles d'être appliquées. Il ressort toutefois
voorbereiding van de wet tot invoeging van een procedure van des travaux préparatoires de la loi instaurant une procédure de
onmiddellijke verschijning blijkt echter dat het openbaar ministerie comparution immédiate que le ministère public doit tenir compte des
rekening moet houden met de bindende richtlijnen die door de Minister directives contraignantes arrêtées par le ministre de la Justice,
van Justitie zijn vastgelegd, na advies van het college van après avis du collège des procureurs généraux (Doc. parl., Chambre,
procureurs-generaal (Parl. St., Kamer, 1999-2000, nr. 0306/004, p. 90). B.7.4. In de veronderstelling dat de wet van dien aard is dat zij aanleiding kan geven tot een discriminatoire toepassing, zou het Hof niet bevoegd zijn om daar kennis van te nemen. B.8. De eerste prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.9. Met de tweede prejudiciële vraag verzoekt de verwijzende rechter het Hof zich uit te spreken over de bestaanbaarheid, met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, al of niet in samenhang gelezen met de artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, 1999-2000, n° 0306/004, p. 90). B.7.4. A supposer que la loi soit susceptible d'une application discriminatoire, la Cour ne serait pas compétente pour en connaître. B.8. La première question préjudicielle appelle une réponse négative. B.9. Par la deuxième question préjudicielle, le juge a quo demande à la Cour de se prononcer sur la compatibilité, avec les articles 10 et 11 de la Constitution, combinés ou non avec les articles 5 et 6 de la Convention européenne des droits de l'homme, des articles 21, § 1er, §
van de artikelen 21, § 1, § 5 en § 6, 22 en 26, § 3, van de wet van 20 5 et § 6, 22 et 26, § 3, de la loi du 20 juillet 1990 relative à la
juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, in zoverre zij, door de détention préventive, en ce qu'ils ne permettent pas à l'inculpé,
termijnen die ze dwingend opleggen voor het oordelen over het détenu, par les délais qu'ils imposent de manière impérative pour
handhaven van de lopende voorlopige hechtenis en over de verwijzing statuer sur le maintien de la détention préventive en cours et sur le
van de verdachte naar het vonnisgerecht, het de verdachte, in renvoi de l'inculpé devant la juridiction de jugement, d'être jugé
hechtenis, niet mogelijk maken te worden berecht binnen een
maximumtermijn van zeven dagen vanaf het verlenen van het bevel tot dans un délai maximum de 7 jours à dater de la délivrance du mandat
aanhouding door de onderzoeksrechter, terwijl voor identieke feiten en d'arrêt par le juge d'instruction, alors que pour des faits identiques
wanneer het openbaar ministerie voor de zogeheten procedure van et si le ministère public fait choix de la procédure dite de
onmiddellijke verschijning kiest, het nieuwe artikel 216quinquies, § comparution immédiate, l'article 216quinquies, § 3 nouveau, du Code
3, van het Wetboek van Strafvordering, ingevoegd bij de wet van 28 d'instruction criminelle, inséré par la loi du 28 mars 2000, confère
maart 2000, de beklaagde wel een dergelijke waarborg biedt. pareille garantie au prévenu.
B.10. Met de invoering van een procedure van onmiddellijke B.10. En instaurant une procédure de comparution immédiate, le
verschijning heeft de wetgever "een onmiddellijke justitiële reactie législateur a voulu permettre "une réaction judiciaire immédiate face
op het strafbaar feit" mogelijk willen maken, teneinde te "voorkomen
dat ten aanzien van de dader een indruk van straffeloosheid blijft à l'infraction", afin "d'éviter, dans le respect des droits de la
bestaan (de meest geschikte rechtstreekse bestraffing en voorkoming défense, que subsiste l'impression d'impunité (répression directe la
van herhaling)" (Parl. St., Kamer, 1999-2000, nr. 0306/001 - 0307/001, plus appropriée et prévention de la récidive)" (Doc. parl., Chambre,
p. 6). Het beantwoordt aan een dergelijke doelstelling dat de 1999-2000, nos 0306/001-0307/001, p. 6). Il est conforme à un tel
berechting van de beklaagden, in de gevallen van ontdekking op objectif de soumettre le jugement des prévenus, dans les cas de
heterdaad, aan een kortere termijn wordt onderworpen dan die van de flagrant délit, à un délai plus court que ceux de la procédure
gewone procedure. Uit een dergelijke maatregel zou niet kunnen worden ordinaire. Il ne pourrait être induit d'une telle mesure que seraient
afgeleid dat de beklaagden ten aanzien van wie, bij ontstentenis van discriminés les prévenus qui, en l'absence de flagrant délit, ne
ontdekking op heterdaad, de procedure van onmiddellijke verschijning peuvent se voir appliquer la procédure de comparution immédiate.
niet kan worden toegepast, zouden worden gediscrimineerd.
B.11. De tweede prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.11. La deuxième question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
1. Artikel 16, §§ 2 tot 4, van de wet van 20 juli 1990 betreffende de 1. L'article 16, §§ 2 à 4, de la loi du 20 juillet 1990 relative à la
voorlopige hechtenis, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet détention préventive ne viole pas les articles 10 et 11 de la
niet, al of niet in samenhang gelezen met de artikelen 5 en 6 van het Constitution, combinés ou non avec les articles 5 et 6 de la
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, doordat het de verdachte Convention européenne des droits de l'homme, en ce qu'il ne confère
niet het recht verleent te worden bijgestaan door een advocaat en het pas à l'inculpé le droit d'être assisté par un avocat et d'avoir accès
strafdossier te raadplegen nog vóór het eerste verhoor door de au dossier répressif dès avant le premier interrogatoire par le juge
onderzoeksrechter en ter gelegenheid van het aan het verlenen van het d'instruction et à l'occasion de l'interrogatoire préalable au
bevel tot aanhouding voorafgaande verhoor. décernement du mandat d'arrêt.
2. Artikel 21, §§ 1, 5 en 6, artikel 22, en artikel 26, § 3, van de 2. L'article 21, §§ 1er, 5 et 6, l'article 22, et l'article 26, § 3,
wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis schenden de de la loi du 20 juillet 1990 relative à la détention préventive ne
artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet, al of niet in samenhang violent pas les articles 10 et 11 de la Constitution, combinés ou non
gelezen met de artikelen 5 en 6 van het Europees Verdrag voor de avec les articles 5 et 6 de la Convention européenne des droits de
Rechten van de Mens, doordat zij het de verdachte, in hechtenis, niet l'homme, en ce qu'ils ne permettent pas à l'inculpé, détenu, d'être
mogelijk maken te worden berecht binnen een maximumtermijn van zeven
dagen vanaf het verlenen van het bevel tot aanhouding door de jugé dans un délai maximum de sept jours à dater de la délivrance du
onderzoeksrechter. mandat d'arrêt par le juge d'instruction.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
Arbitragehof, op de openbare terechtzitting van 8 mei 2001. la Cour d'arbitrage, à l'audience publique du 8 mai 2001.
De griffier, Le greffier,
L. Potoms L. Potoms
De wnd. voorzitter, Le président f.f.,
L. François L. François
^
Etaamb.be maakt gebruik van cookies
Etaamb.be gebruikt cookies om uw taalvoorkeur te onthouden en om beter te begrijpen hoe etaamb.be gebruikt wordt.
DoorgaanMeer details
x