Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Omzendbrief van 27/10/1998
← Terug naar "Ministerieel rondschrijven betreffende de zones met een snelheidsbeperking tot 30 km per uur "
Ministerieel rondschrijven betreffende de zones met een snelheidsbeperking tot 30 km per uur Ministerieel rondschrijven betreffende de zones met een snelheidsbeperking tot 30 km per uur
MINISTERIE VAN VERKEER EN INFRASTRUCTUUR MINISTERIE VAN VERKEER EN INFRASTRUCTUUR
27 OKTOBER 1998. - Ministerieel rondschrijven betreffende de zones met 27 OKTOBER 1998. - Ministerieel rondschrijven betreffende de zones met
een snelheidsbeperking tot 30 km per uur een snelheidsbeperking tot 30 km per uur
Aan Mevrouw en Heren Provinciegouverneurs, ter kennisgeving aan de Aan Mevrouw en Heren Provinciegouverneurs, ter kennisgeving aan de
Heren Arrondissementscommissarissen en de Dames en Heren Heren Arrondissementscommissarissen en de Dames en Heren
Burgemeesters, Burgemeesters,
Mevrouw, Mijnheer de Gouverneur, Mevrouw, Mijnheer de Gouverneur,
1. Inleiding 1. Inleiding
Tien jaar geleden, op 1 november 1988, kreeg de zone 30 een juridisch Tien jaar geleden, op 1 november 1988, kreeg de zone 30 een juridisch
statuut. statuut.
Het doel was de verblijfsgebieden in de steden en gemeenten Het doel was de verblijfsgebieden in de steden en gemeenten
verkeersveiliger en verkeersleefbaarder te maken. verkeersveiliger en verkeersleefbaarder te maken.
Daartoe moest in de eerste plaats de snelheid van het gemotoriseerd Daartoe moest in de eerste plaats de snelheid van het gemotoriseerd
verkeer teruggebracht worden tot een niveau, verenigbaar met de verkeer teruggebracht worden tot een niveau, verenigbaar met de
veiligheid van fietsers en voetgangers. veiligheid van fietsers en voetgangers.
Aangezien snelheidsbeperkingen op zich meestal niet volstaan, moesten Aangezien snelheidsbeperkingen op zich meestal niet volstaan, moesten
waar nodig, infrastructurele ingrepen uitgevoerd worden. Deze werden waar nodig, infrastructurele ingrepen uitgevoerd worden. Deze werden
opgelegd door het KB van 17 september 1988 tot bepaling van de opgelegd door het KB van 17 september 1988 tot bepaling van de
vereisten voor het inrichten van de zones met een snelheidsbeperking vereisten voor het inrichten van de zones met een snelheidsbeperking
van 30km/uur, in uitvoering van het artikel 22quater van de wegcode van 30km/uur, in uitvoering van het artikel 22quater van de wegcode
(KB van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van (KB van 1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van
het wegverkeer). het wegverkeer).
De verblijfsgebieden konden afgebakend worden door de verkeersborden De verblijfsgebieden konden afgebakend worden door de verkeersborden
F4a en F4b die de snelheid beperken tot 30 km per uur. F4a en F4b die de snelheid beperken tot 30 km per uur.
2. Zone 30 : de nieuwe norm voor alle verblijfsgebieden 2. Zone 30 : de nieuwe norm voor alle verblijfsgebieden
Na een eerste periode waarin voornamelijk eerder verspreide straten en Na een eerste periode waarin voornamelijk eerder verspreide straten en
vrij rustige woonwijken of - buurten het zone 30 statuut kregen, is de vrij rustige woonwijken of - buurten het zone 30 statuut kregen, is de
tendens ontstaan om ook stedelijke centra in hun geheel als zone 30 tendens ontstaan om ook stedelijke centra in hun geheel als zone 30
aan te leggen. In deze centra, maar ook in andere woonbuurten zijn de aan te leggen. In deze centra, maar ook in andere woonbuurten zijn de
conflicten tussen het gemotoriseerd verkeer en het verkeer van conflicten tussen het gemotoriseerd verkeer en het verkeer van
voetgangers en fietsers vaak het scherpst. voetgangers en fietsers vaak het scherpst.
Bij een botsing met een wagen die rijdt aan 50km/uur heeft een Bij een botsing met een wagen die rijdt aan 50km/uur heeft een
voetganger amper 20% overlevingskans, bij een snelheid van 30km/uur is voetganger amper 20% overlevingskans, bij een snelheid van 30km/uur is
die overlevingskans gelijk aan 90% ! De impact bij een botsing aan die overlevingskans gelijk aan 90% ! De impact bij een botsing aan
50km/uur staat gelijk aan een vrije val van 10 m of van 3 verdiepingen 50km/uur staat gelijk aan een vrije val van 10 m of van 3 verdiepingen
hoog. Bij 30km/uur is die impact gelijk aan een val van 3,5m of « hoog. Bij 30km/uur is die impact gelijk aan een val van 3,5m of «
slechts » van 1 verdieping hoog. slechts » van 1 verdieping hoog.
Tenslotte, de stopafstand of de som van de reactietijd en de Tenslotte, de stopafstand of de som van de reactietijd en de
remafstand is (in ideale omstandigheden nl. 1 sec. reactietijd en remafstand is (in ideale omstandigheden nl. 1 sec. reactietijd en
goede weg- en weersomstandigheden) bij een snelheid van 30km/uur goede weg- en weersomstandigheden) bij een snelheid van 30km/uur
gelijk aan 13 meter; bij 50km/uur is die meer dan 2 keer zoveel of 27 gelijk aan 13 meter; bij 50km/uur is die meer dan 2 keer zoveel of 27
meter. In al die omstandigheden is het evident dat fietsers en meter. In al die omstandigheden is het evident dat fietsers en
voetgangers, waaronder niet in het minst kinderen en ouderen, in zones voetgangers, waaronder niet in het minst kinderen en ouderen, in zones
30 niet alleen veel minder kans op een ongeval lopen, maar dat bij een 30 niet alleen veel minder kans op een ongeval lopen, maar dat bij een
eventueel ongeval de letsels veel minder erg zijn. eventueel ongeval de letsels veel minder erg zijn.
Ook in onze buurlanden wordt de snelheidsbeperking van 30km/uur Ook in onze buurlanden wordt de snelheidsbeperking van 30km/uur
gaandeweg de snelheidsnorm voor woonwijken. In Nederland bv. wordt gaandeweg de snelheidsnorm voor woonwijken. In Nederland bv. wordt
zone 30 gepromoot en veralgemeend in het kader van het programma « zone 30 gepromoot en veralgemeend in het kader van het programma «
Duurzaam Veilig ». Een 5-jaar durend onderzoek in Groot-Brittannië Duurzaam Veilig ». Een 5-jaar durend onderzoek in Groot-Brittannië
heeft uitgemaakt dat zone 30 heel doeltreffend is : het aantal heeft uitgemaakt dat zone 30 heel doeltreffend is : het aantal
ongevallen is gedaald met 60 %, ongevallen met kinderen te voet met 70 ongevallen is gedaald met 60 %, ongevallen met kinderen te voet met 70
%, ongevallen met kinderen per fiets met bijna 50 % en alle %, ongevallen met kinderen per fiets met bijna 50 % en alle
fietsongevallen samen met bijna 30 %. De gemiddelde rijsnelheid fietsongevallen samen met bijna 30 %. De gemiddelde rijsnelheid
verminderde met bijna 15 km/uur. In Zweden heeft de overheid het verminderde met bijna 15 km/uur. In Zweden heeft de overheid het
gebruik van de 30 km/uur voorgeschreven in alle verstedelijkte gebruik van de 30 km/uur voorgeschreven in alle verstedelijkte
gebieden, niet alleen in de straten met een woonfunctie, maar nu gebieden, niet alleen in de straten met een woonfunctie, maar nu
evenzeer in deze met een verkeersfunctie. Deze operatie past in het evenzeer in deze met een verkeersfunctie. Deze operatie past in het
kader van de beleidsoptie « Visie Nul" die als doel heeft te leiden kader van de beleidsoptie « Visie Nul" die als doel heeft te leiden
tot een verkeer met nul doden en zwaar gewonden. Dit betekent dat in tot een verkeer met nul doden en zwaar gewonden. Dit betekent dat in
Zweden, op wegen waar voetgangers, fietsers en automobilisten samen Zweden, op wegen waar voetgangers, fietsers en automobilisten samen
vertoeven, de snelheid niet hoger mag liggen dan 30 km/uur. vertoeven, de snelheid niet hoger mag liggen dan 30 km/uur.
Een snelheidsbeperking tot 30 km per uur is dan ook ten zeerste Een snelheidsbeperking tot 30 km per uur is dan ook ten zeerste
aangewezen. 30 km/uur moet de norm worden voor alle verblijfsgebieden. aangewezen. 30 km/uur moet de norm worden voor alle verblijfsgebieden.
Een verkeersveiliger en -leefbaarder omgeving zal bovendien het Een verkeersveiliger en -leefbaarder omgeving zal bovendien het
gebruik van andere vervoersmiddelen dan de auto bevorderen, wat op gebruik van andere vervoersmiddelen dan de auto bevorderen, wat op
zijn beurt het wonen in de stad en in de wijken aantrekkelijker zal zijn beurt het wonen in de stad en in de wijken aantrekkelijker zal
maken. maken.
3. De nieuwe reglementering 3. De nieuwe reglementering
Uit een evaluatie van de bestaande zones 30 en van de problemen die de Uit een evaluatie van de bestaande zones 30 en van de problemen die de
wegbeheerders ondervonden bij de inrichting ervan, bleek dat zich een wegbeheerders ondervonden bij de inrichting ervan, bleek dat zich een
versoepeling van de reglementering opdrong, indien men - in het belang versoepeling van de reglementering opdrong, indien men - in het belang
van de veiligheid en de leefbaarheid - systematischer en op grotere van de veiligheid en de leefbaarheid - systematischer en op grotere
schaal verblijfsgebieden als zone 30 wil afbakenen. schaal verblijfsgebieden als zone 30 wil afbakenen.
De reglementering in verband met de vereisten voor het inrichten van De reglementering in verband met de vereisten voor het inrichten van
zones met een snelheidsbeperking van 30 km per uur werd daarom herzien zones met een snelheidsbeperking van 30 km per uur werd daarom herzien
en op veel punten versoepeld, dit wil ook zeggen minder duur gemaakt. en op veel punten versoepeld, dit wil ook zeggen minder duur gemaakt.
Het vertrekpunt blijft evenwel dat de snelheidsbeperking die Het vertrekpunt blijft evenwel dat de snelheidsbeperking die
voortvloeit uit de signalisatie ondersteund moet worden door andere voortvloeit uit de signalisatie ondersteund moet worden door andere
maatregelen. maatregelen.
Van dit principe afwijken zou inderdaad de geloofwaardigheid van de Van dit principe afwijken zou inderdaad de geloofwaardigheid van de
reglementering aantasten. reglementering aantasten.
Het artikel 22quater van de wegcode werd uiteraard niet gewijzigd. Het artikel 22quater van de wegcode werd uiteraard niet gewijzigd.
De nieuwe voorschriften hebben betrekking op de bepaling van de De nieuwe voorschriften hebben betrekking op de bepaling van de
vereisten voor het instellen van zones met een snelheidsbeperking tot vereisten voor het instellen van zones met een snelheidsbeperking tot
30 km per uur. Ze zijn opgenomen in het koninklijk besluit van 9 30 km per uur. Ze zijn opgenomen in het koninklijk besluit van 9
oktober 1998 en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober oktober 1998 en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober
1998. 1998.
Zij worden hierna toegelicht. Zij worden hierna toegelicht.
3.1. Voorafgaande voorwaarden (artikel 1) 3.1. Voorafgaande voorwaarden (artikel 1)
3.1.1. In een of meer straten waar de verblijfsfunctie primeert of 3.1.1. In een of meer straten waar de verblijfsfunctie primeert of
waar de verkeersfunctie ondergeschikt wordt gemaakt aan de waar de verkeersfunctie ondergeschikt wordt gemaakt aan de
verblijfsfunctie (artikel 1.1°). verblijfsfunctie (artikel 1.1°).
De eerste stap bij de afbakening van de zone 30 gebieden is in De eerste stap bij de afbakening van de zone 30 gebieden is in
principe het opmaken van een verkeerscirculatieplan waarbij een principe het opmaken van een verkeerscirculatieplan waarbij een
stratencategorisering wordt doorgevoerd. Voor elke straat wordt de stratencategorisering wordt doorgevoerd. Voor elke straat wordt de
(gewenste) functie bepaald nl. erffunctie, verblijfsfunctie, (gewenste) functie bepaald nl. erffunctie, verblijfsfunctie,
verkeersfunctie of stroomfunctie. verkeersfunctie of stroomfunctie.
Enkele definities : Enkele definities :
- de stroomfunctie is de rol die de weg speelt als schakel in het - de stroomfunctie is de rol die de weg speelt als schakel in het
wegennet; wegennet;
- de erffunctie is de rol van de weg die voortvloeit uit wat op de - de erffunctie is de rol van de weg die voortvloeit uit wat op de
aanliggende percelen gebeurt (herkomst- en bestemmingsverkeer wordt aanliggende percelen gebeurt (herkomst- en bestemmingsverkeer wordt
tot de erffunctie gerekend); tot de erffunctie gerekend);
- de verkeersfunctie is de rol die de weg speelt als drager van - de verkeersfunctie is de rol die de weg speelt als drager van
gemotoriseerde verplaatsingen; gemotoriseerde verplaatsingen;
- de verblijfsfunctie is de rol die de weg speelt als drager voor alle - de verblijfsfunctie is de rol die de weg speelt als drager voor alle
activiteiten, met uitzondering van gemotoriseerde verplaatsingen. activiteiten, met uitzondering van gemotoriseerde verplaatsingen.
Aan de hand van de categorisering kan de wegbeheerder daarna bepalen Aan de hand van de categorisering kan de wegbeheerder daarna bepalen
in welke straat of in welke gebieden de verblijfsfunctie overwegend is in welke straat of in welke gebieden de verblijfsfunctie overwegend is
of benadrukt moet worden en bijgevolg voor een zone 30 in aanmerking of benadrukt moet worden en bijgevolg voor een zone 30 in aanmerking
komt. komt.
Een zone 30 is dus niet alleen meer mogelijk waar de verblijfsfunctie Een zone 30 is dus niet alleen meer mogelijk waar de verblijfsfunctie
van nature uit primeert, maar ook daar waar ingevolge de van nature uit primeert, maar ook daar waar ingevolge de
verkeerstoename deze functie in het gedrang werd gebracht en waar zij verkeerstoename deze functie in het gedrang werd gebracht en waar zij
moet gerevaloriseerd worden. moet gerevaloriseerd worden.
De huidige redactie van het artikel 1.1° brengt het aspect « gewenste De huidige redactie van het artikel 1.1° brengt het aspect « gewenste
toestand » beter tot uiting dan de vorige formulering, waaruit kon toestand » beter tot uiting dan de vorige formulering, waaruit kon
afgeleid worden dat alleen de bestaande situatie als vertrekbasis voor afgeleid worden dat alleen de bestaande situatie als vertrekbasis voor
de zone 30 reglementering in aanmerking kwam. de zone 30 reglementering in aanmerking kwam.
3.1.2. Na voorafgaand overleg, inzonderheid over de snelheidsremmende 3.1.2. Na voorafgaand overleg, inzonderheid over de snelheidsremmende
maatregelen, met de vervoersmaatschappijen van de geregelde diensten maatregelen, met de vervoersmaatschappijen van de geregelde diensten
voor gemeenschappelijk vervoer, met de brandweerdiensten en de voor gemeenschappelijk vervoer, met de brandweerdiensten en de
diensten voor dringende medische hulpverlening die de zone bedienen diensten voor dringende medische hulpverlening die de zone bedienen
(artikel 1.2°). (artikel 1.2°).
Openbaar vervoer en zone 30 zijn perfect verenigbaar, de evaluatie Openbaar vervoer en zone 30 zijn perfect verenigbaar, de evaluatie
heeft dit aangetoond. Meer nog, aangezien het doel van de zone 30 er heeft dit aangetoond. Meer nog, aangezien het doel van de zone 30 er
onrechtstreeks in bestaat het overtollig autoverkeer te weren en onrechtstreeks in bestaat het overtollig autoverkeer te weren en
andere vervoersmodi te stimuleren, is openbaar vervoer in zones 30, andere vervoersmodi te stimuleren, is openbaar vervoer in zones 30,
gelegen in stedelijke centra en andere woonwijken een waardevol gelegen in stedelijke centra en andere woonwijken een waardevol
alternatief voor het autogebruik. alternatief voor het autogebruik.
De noodzaak voor overleg is thans een uitdrukkelijke reglementaire De noodzaak voor overleg is thans een uitdrukkelijke reglementaire
vereiste. Bovendien moet dit overleg betrekking hebben niet alleen op vereiste. Bovendien moet dit overleg betrekking hebben niet alleen op
het principe van de instelling van een zone 30 maar inzonderheid over het principe van de instelling van een zone 30 maar inzonderheid over
de snelheidsremmende maatregelen. de snelheidsremmende maatregelen.
De snelheidsremmende maatregelen mogen inderdaad het doorrijden van De snelheidsremmende maatregelen mogen inderdaad het doorrijden van
deze voertuigen niet in die mate hinderen dat de kwaliteit van de deze voertuigen niet in die mate hinderen dat de kwaliteit van de
dienstverlening, of de noodhulp, in het gedrang komt of als gevolg zou dienstverlening, of de noodhulp, in het gedrang komt of als gevolg zou
hebben dat de zone 30 niet meer wordt bediend. hebben dat de zone 30 niet meer wordt bediend.
Overleg voorkomt eveneens dat naderhand supplementaire werken nodig Overleg voorkomt eveneens dat naderhand supplementaire werken nodig
zijn opdat de vervoersmaatschappijen, of de hulpdiensten, de betrokken zijn opdat de vervoersmaatschappijen, of de hulpdiensten, de betrokken
zone 30 zouden kunnen bedienen. zone 30 zouden kunnen bedienen.
Voor de sector van de dringende medische hulpverlening, gemeenzaam de Voor de sector van de dringende medische hulpverlening, gemeenzaam de
« 100 » genoemd, dient de verantwoordelijke van een door de lokale « 100 » genoemd, dient de verantwoordelijke van een door de lokale
overheid georganiseerde of geconcessioneerde ambulancedienst (1), overheid georganiseerde of geconcessioneerde ambulancedienst (1),
binnen het systeem van het eenvormig oproepstelsel, betrokken te binnen het systeem van het eenvormig oproepstelsel, betrokken te
worden. worden.
3.2. Verkeersorganisatie binnen de zone (artikel 2) 3.2. Verkeersorganisatie binnen de zone (artikel 2)
3.2.1. De voorrang van rechts is van toepassing, behalve op een 3.2.1. De voorrang van rechts is van toepassing, behalve op een
rotonde gesignaleerd door de verkeersborden D5 en waarvan de rotonde gesignaleerd door de verkeersborden D5 en waarvan de
toegangswegen gesignaleerd zijn door de verkeersborden B1 of B5. toegangswegen gesignaleerd zijn door de verkeersborden B1 of B5.
Evenwel mag uitzonderlijk de voorrang geregeld worden door de Evenwel mag uitzonderlijk de voorrang geregeld worden door de
verkeersborden B15, B1 of B5 (artikel 2.1°). verkeersborden B15, B1 of B5 (artikel 2.1°).
Het toekennen van voorrang aan een bepaald traject door middel van de Het toekennen van voorrang aan een bepaald traject door middel van de
verkeersborden B9 - B15 en B1 - B5, is een verkeerstechnische verkeersborden B9 - B15 en B1 - B5, is een verkeerstechnische
maatregel die een vlotte verkeersafwikkeling op het oog heeft. maatregel die een vlotte verkeersafwikkeling op het oog heeft.
De plaatsing van deze borden benadrukt aldus de verkeersfunctie van De plaatsing van deze borden benadrukt aldus de verkeersfunctie van
een bepaalde weg. Het is dus logisch dat in een zone 30 deze borden een bepaalde weg. Het is dus logisch dat in een zone 30 deze borden
niet worden geplaatst maar dat de voorrang van rechts, die op zichzelf niet worden geplaatst maar dat de voorrang van rechts, die op zichzelf
snelheidsremmend werkt, van toepassing blijft. snelheidsremmend werkt, van toepassing blijft.
Nochtans wordt nu de mogelijkheid gegeven om uitzonderlijk van de Nochtans wordt nu de mogelijkheid gegeven om uitzonderlijk van de
voorrang van rechts af te wijken. Met deze uitzondering moet zeer voorrang van rechts af te wijken. Met deze uitzondering moet zeer
omzichtig omgesprongen worden. Een vlotte verkeersafwikkeling is in omzichtig omgesprongen worden. Een vlotte verkeersafwikkeling is in
een zone 30 immers van ondergeschikt belang. Er kan punctueel een zone 30 immers van ondergeschikt belang. Er kan punctueel
afgeweken worden bv. : afgeweken worden bv. :
- wanneer door de (her)inrichting van een kruispunt een bepaalde tak - wanneer door de (her)inrichting van een kruispunt een bepaalde tak
ervan visueel als voorrangstraject werd aangelegd; ervan visueel als voorrangstraject werd aangelegd;
- bij een doortocht, die een vrij belangrijke verbindingsfunctie heeft - bij een doortocht, die een vrij belangrijke verbindingsfunctie heeft
maar om redenen van homogeniteit toch in een zone 30 moet opgenomen maar om redenen van homogeniteit toch in een zone 30 moet opgenomen
worden omdat er een grote concentratie van voetgangers en fietsverkeer worden omdat er een grote concentratie van voetgangers en fietsverkeer
is; is;
- indien het behoud van de voorrang van rechts elke - indien het behoud van de voorrang van rechts elke
verkeersafwikkeling op een bepaald kruispunt onmogelijk maakt. verkeersafwikkeling op een bepaald kruispunt onmogelijk maakt.
Indien van die mogelijkheid gebruik wordt gemaakt, plaatst men de Indien van die mogelijkheid gebruik wordt gemaakt, plaatst men de
borden B1 of B5 en B15. Het verkeersbord B9 is in geen geval borden B1 of B5 en B15. Het verkeersbord B9 is in geen geval
toegelaten. toegelaten.
Op de rotondes binnen een zone 30 blijft de algemene regel van Op de rotondes binnen een zone 30 blijft de algemene regel van
toepassing dat wie zich op de rotonde bevindt, voorrang heeft op het toepassing dat wie zich op de rotonde bevindt, voorrang heeft op het
verkeer dat zich op de rotonde wil begeven. Zoals op elke rotonde, ook verkeer dat zich op de rotonde wil begeven. Zoals op elke rotonde, ook
buiten zone 30, moeten borden B1 of B5 op de toegangswegen geplaatst buiten zone 30, moeten borden B1 of B5 op de toegangswegen geplaatst
zijn. zijn.
Indien er zich binnen een zone 30 een woonerf bevindt, dan geldt Indien er zich binnen een zone 30 een woonerf bevindt, dan geldt
voortaan ook de voorrang van rechts aan de uitgangen van het woonerf. voortaan ook de voorrang van rechts aan de uitgangen van het woonerf.
Het ministerieel besluit van 11 oktober 1976 waarbij de Het ministerieel besluit van 11 oktober 1976 waarbij de
minimumafmetingen en de bijzondere plaatsingsvoorwaarden van de minimumafmetingen en de bijzondere plaatsingsvoorwaarden van de
verkeerstekens worden bepaald, werd in die zin aangepast door artikel verkeerstekens worden bepaald, werd in die zin aangepast door artikel
3 van het ministerieel besluit van 9 oktober 1998 tot wijziging van 3 van het ministerieel besluit van 9 oktober 1998 tot wijziging van
voormeld besluit, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober voormeld besluit, verschenen in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober
1998. De verplichting om aan de uitgang van een woonerf de borden B1 1998. De verplichting om aan de uitgang van een woonerf de borden B1
of B5 te plaatsen wordt aldus opgeheven wanneer het woonerf uitkomt in of B5 te plaatsen wordt aldus opgeheven wanneer het woonerf uitkomt in
een zone 30. een zone 30.
3.2.2. Het verkeer mag slechts uitzonderlijk geregeld worden door 3.2.2. Het verkeer mag slechts uitzonderlijk geregeld worden door
verkeerslichten. (artikel 2.2°). verkeerslichten. (artikel 2.2°).
Verkeerslichten horen in principe evenmin thuis in een zone 30. Ze Verkeerslichten horen in principe evenmin thuis in een zone 30. Ze
onderstrepen immers eerder een verkeersfunctie van een weg dan een onderstrepen immers eerder een verkeersfunctie van een weg dan een
verblijfsfunctie. Maar ook in dat geval kan van die regel thans verblijfsfunctie. Maar ook in dat geval kan van die regel thans
afgeweken worden. afgeweken worden.
Onder de uitzonderingsgevallen citeren we : Onder de uitzonderingsgevallen citeren we :
- de verkeerslichten bestemd voor het regelen van het verkeer van - de verkeerslichten bestemd voor het regelen van het verkeer van
voertuigen van geregelde diensten voor het gemeenschappelijk vervoer; voertuigen van geregelde diensten voor het gemeenschappelijk vervoer;
- de verkeerslichten bestemd voor de bescherming van de - de verkeerslichten bestemd voor de bescherming van de
oversteekplaatsen voor voetgangers buiten kruispunten (wat op zichzelf oversteekplaatsen voor voetgangers buiten kruispunten (wat op zichzelf
in een zone 30 als uitzondering moet bestempeld worden); in een zone 30 als uitzondering moet bestempeld worden);
- de verkeerslichten geplaatst op een kruispunt waarvan een tak de - de verkeerslichten geplaatst op een kruispunt waarvan een tak de
toegang/uitgang van een zone 30 is; toegang/uitgang van een zone 30 is;
- indien op een bepaald kruispunt elke verkeersafwikkeling onmogelijk - indien op een bepaald kruispunt elke verkeersafwikkeling onmogelijk
is zonder verkeerslichten; is zonder verkeerslichten;
- verkeerslichten die de in/uitrit regelen van brandweer en andere - verkeerslichten die de in/uitrit regelen van brandweer en andere
diensten voor dringende hulpverlening. diensten voor dringende hulpverlening.
3.2.3. Het doorgaand verkeer moet zoveel mogelijk geweerd worden. 3.2.3. Het doorgaand verkeer moet zoveel mogelijk geweerd worden.
(artikel 2.3°). (artikel 2.3°).
In principe hoort in een zone 30 enkel verkeer met herkomst of In principe hoort in een zone 30 enkel verkeer met herkomst of
bestemming in de zone thuis, of, met andere woorden het verkeer moet bestemming in de zone thuis, of, met andere woorden het verkeer moet
plaatsgebonden zijn. Uit de evaluatie van de zones 30 is gebleken dat plaatsgebonden zijn. Uit de evaluatie van de zones 30 is gebleken dat
de aanwezigheid van sluipverkeer het functioneren van een zone 30 de aanwezigheid van sluipverkeer het functioneren van een zone 30
sterk kan hypothekeren. sterk kan hypothekeren.
Indien in een bepaalde geplande zone het doorgaand verkeer vrij Indien in een bepaalde geplande zone het doorgaand verkeer vrij
belangrijk is, dan moet in de eerste plaats gezocht worden naar belangrijk is, dan moet in de eerste plaats gezocht worden naar
valabele alternatieven, zeker voor het verkeer van zware voertuigen. valabele alternatieven, zeker voor het verkeer van zware voertuigen.
Een goede bewegwijzering van de alternatieve reisroutes is van groot Een goede bewegwijzering van de alternatieve reisroutes is van groot
belang. belang.
Indien er geen alternatieven zijn en de verblijfsfunctie op de Indien er geen alternatieven zijn en de verblijfsfunctie op de
betrokken weg of wegen toch moet beschermd of gerevaloriseerd worden, betrokken weg of wegen toch moet beschermd of gerevaloriseerd worden,
dan kan de betrokken weg toch als zone 30 afgebakend worden of in een dan kan de betrokken weg toch als zone 30 afgebakend worden of in een
homogene zone 30 opgenomen worden. homogene zone 30 opgenomen worden.
Aangezien blijkt dat vooral de bestuurders in doorgaand verkeer hun Aangezien blijkt dat vooral de bestuurders in doorgaand verkeer hun
verkeersgedrag onvoldoende aanpassen, zal extra aandacht moeten worden verkeersgedrag onvoldoende aanpassen, zal extra aandacht moeten worden
besteed aan de maatregelen om de gewenste snelheid af te dwingen. besteed aan de maatregelen om de gewenste snelheid af te dwingen.
3.3. De inrichting van de zone 30 (artikelen 3, 4 en 5) 3.3. De inrichting van de zone 30 (artikelen 3, 4 en 5)
3.3.1. De toegangen tot de zone moeten duidelijk herkenbaar zijn door 3.3.1. De toegangen tot de zone moeten duidelijk herkenbaar zijn door
de plaatsgesteldheid, door een inrichting of door beide (artikel 3). de plaatsgesteldheid, door een inrichting of door beide (artikel 3).
De weggebruiker die een zone 30 binnen rijdt moet dit duidelijk De weggebruiker die een zone 30 binnen rijdt moet dit duidelijk
aanvoelen. Het verschil met de bebouwde kom waar 50 km per uur van aanvoelen. Het verschil met de bebouwde kom waar 50 km per uur van
toepassing is, moet voor hem logisch zijn. toepassing is, moet voor hem logisch zijn.
In bepaalde situaties kan het ruimtelijk beeld op zichzelf dermate In bepaalde situaties kan het ruimtelijk beeld op zichzelf dermate
veranderen dat als het ware een natuurlijk poorteffect aanwezig is. In veranderen dat als het ware een natuurlijk poorteffect aanwezig is. In
dit geval zal de plaatsing van de verkeersborden F4a en F4b volstaan. dit geval zal de plaatsing van de verkeersborden F4a en F4b volstaan.
Waar dit niet het geval is, wordt best een soort poorteffect gecreëerd Waar dit niet het geval is, wordt best een soort poorteffect gecreëerd
om het binnenrijden van een zone 30 te accentueren. om het binnenrijden van een zone 30 te accentueren.
Enkele voorbeelden : versmallen van de rijbaan door eenvoudige Enkele voorbeelden : versmallen van de rijbaan door eenvoudige
wegmarkeringen (verdrijvingsvlakken), eenzijdige of tweezijdige wegmarkeringen (verdrijvingsvlakken), eenzijdige of tweezijdige
voetpaduitstulpingen, andere wegverharding, splitsen van de rijbaan, voetpaduitstulpingen, andere wegverharding, splitsen van de rijbaan,
verkeersplateau, rotonde, asverschuivingen al dan niet gepaard met verkeersplateau, rotonde, asverschuivingen al dan niet gepaard met
middengeleiders...; middengeleiders...;
3.3.2. Binnen de zone moet de snelheid teruggebracht worden tot 30 km 3.3.2. Binnen de zone moet de snelheid teruggebracht worden tot 30 km
per uur door maatregelen inzake organisatie van het verkeer of het per uur door maatregelen inzake organisatie van het verkeer of het
parkeren, infrastructuur of door andere aanpassingen in het parkeren, infrastructuur of door andere aanpassingen in het
straatbeeld of door combinatie van deze maatregelen (artikel 4). straatbeeld of door combinatie van deze maatregelen (artikel 4).
Dit artikel betekent de meest essentiële vernieuwing ten opzichte van Dit artikel betekent de meest essentiële vernieuwing ten opzichte van
het vorig besluit. het vorig besluit.
De wegbeheerder moet in de eerste plaats snelheidscontroles uitvoeren De wegbeheerder moet in de eerste plaats snelheidscontroles uitvoeren
in de straat of zone die hij het zone 30 statuut wenst toe te kennen. in de straat of zone die hij het zone 30 statuut wenst toe te kennen.
De snelheidsmetingen gebeuren in die straat of straten waar de kans op De snelheidsmetingen gebeuren in die straat of straten waar de kans op
snel rijden het grootst is, verspreid over de volledige zone en bij snel rijden het grootst is, verspreid over de volledige zone en bij
voorkeur ter hoogte van de meest kritische plaatsen. Zij worden voorkeur ter hoogte van de meest kritische plaatsen. Zij worden
uitgevoerd op verschillende dagen en op verschillende uren zodat zij uitgevoerd op verschillende dagen en op verschillende uren zodat zij
een representatief beeld weergeven van het algemeen snelheidsgedrag in een representatief beeld weergeven van het algemeen snelheidsgedrag in
een normale verkeerssituatie. een normale verkeerssituatie.
Om de snelheden te bepalen hanteert men het best de V85 norm d.w.z. de Om de snelheden te bepalen hanteert men het best de V85 norm d.w.z. de
snelheid waarmee 85 % van de weggebruikers zich verplaatst. Indien het snelheid waarmee 85 % van de weggebruikers zich verplaatst. Indien het
algemeen snelheidsbeeld gemiddeld rond 30 km per uur ligt dan kan de algemeen snelheidsbeeld gemiddeld rond 30 km per uur ligt dan kan de
straat of het gebied zonder meer als zone 30 afgebakend worden of in straat of het gebied zonder meer als zone 30 afgebakend worden of in
een zone 30 opgenomen worden. Is dit niet het geval dan zijn een zone 30 opgenomen worden. Is dit niet het geval dan zijn
bijkomende maatregelen noodzakelijk, zeker op die plaatsen met een bijkomende maatregelen noodzakelijk, zeker op die plaatsen met een
belangrijke concentratie van voetgangers en fietsers. belangrijke concentratie van voetgangers en fietsers.
Voorheen was enkel sprake van snelheidsremmende ingrepen, hetgeen Voorheen was enkel sprake van snelheidsremmende ingrepen, hetgeen
duidt op infrastructurele ingrepen. duidt op infrastructurele ingrepen.
Nu wordt een bredere waaier van mogelijkheden aangeboden onder meer Nu wordt een bredere waaier van mogelijkheden aangeboden onder meer
met als doel de aanlegkosten te beperken, namelijk : met als doel de aanlegkosten te beperken, namelijk :
1. Maatregelen inzake de organisatie van het verkeer. 1. Maatregelen inzake de organisatie van het verkeer.
Door het invoeren van éénrichtingsverkeer (eventueel beperkt tot een Door het invoeren van éénrichtingsverkeer (eventueel beperkt tot een
gedeelte van een straat tussen twee kruispunten), door gedeelte van een straat tussen twee kruispunten), door
toegangsbeperkingen tot bepaalde straten, door het invoeren van een toegangsbeperkingen tot bepaalde straten, door het invoeren van een
lussensysteem kan het verkeer zoveel mogelijk beperkt worden. Het lussensysteem kan het verkeer zoveel mogelijk beperkt worden. Het
verkeer van fietsers (bv. door beperkt éénrichtingsverkeer) en het verkeer van fietsers (bv. door beperkt éénrichtingsverkeer) en het
openbaar vervoer (bv. door op toegangsbeperkingen een uitzondering te openbaar vervoer (bv. door op toegangsbeperkingen een uitzondering te
voorzien voor autobussen, door de aanleg van busstroken of bijzondere voorzien voor autobussen, door de aanleg van busstroken of bijzondere
overrijdbare beddingen) moet uiteraard bevorderd worden. Hiervoor overrijdbare beddingen) moet uiteraard bevorderd worden. Hiervoor
wordt verwezen naar een nieuwe afzonderlijke omzendbrief in verband wordt verwezen naar een nieuwe afzonderlijke omzendbrief in verband
met de versoepeling van de criteria voor het invoeren van beperkt met de versoepeling van de criteria voor het invoeren van beperkt
eenrichtingsverkeer en de veralgemening van deze maatregel. Het eenrichtingsverkeer en de veralgemening van deze maatregel. Het
fietsverkeer kan daardoor ten zeerste bevorderd worden, zonder fietsverkeer kan daardoor ten zeerste bevorderd worden, zonder
onveiliger te zijn. Hoe minder autoverkeer, hoe beter de onveiliger te zijn. Hoe minder autoverkeer, hoe beter de
verblijfsfunctie van een zone wordt benadrukt en hoe beter de verblijfsfunctie van een zone wordt benadrukt en hoe beter de
bestuurders de noodzaak van een snelheidsbeperking zullen aanvoelen en bestuurders de noodzaak van een snelheidsbeperking zullen aanvoelen en
deze ook zullen naleven. deze ook zullen naleven.
Wanneer éénrichtingsverkeer vroeger werd ingevoerd om een vlottere Wanneer éénrichtingsverkeer vroeger werd ingevoerd om een vlottere
(snellere) verkeersafwikkeling te bekomen, zal de opheffing ervan en (snellere) verkeersafwikkeling te bekomen, zal de opheffing ervan en
de herinvoering van tweerichtingsverkeer mogelijks snelheids-verlagend de herinvoering van tweerichtingsverkeer mogelijks snelheids-verlagend
werken. In dat geval dient wel vermeden te worden dat deze werken. In dat geval dient wel vermeden te worden dat deze
herinvoering het doorgaand verkeer opnieuw zou bevorderen. herinvoering het doorgaand verkeer opnieuw zou bevorderen.
2. Maatregelen inzake het parkeren. 2. Maatregelen inzake het parkeren.
Geparkeerde voertuigen remmen de snelheid van het gemotoriseerd Geparkeerde voertuigen remmen de snelheid van het gemotoriseerd
verkeer af. Eénzijdig parkeerverbod versterkt evenwel de visuele verkeer af. Eénzijdig parkeerverbod versterkt evenwel de visuele
rechtlijnigheid en werkt snelheidsverhogend. Daarom is het invoeren rechtlijnigheid en werkt snelheidsverhogend. Daarom is het invoeren
van het geschrankt, schuin of haaks parkeren een bijzonder geschikt van het geschrankt, schuin of haaks parkeren een bijzonder geschikt
middel om de weg te versmallen en aldus de snelheid af te remmen. Aan middel om de weg te versmallen en aldus de snelheid af te remmen. Aan
de uiteinden van de parkeerzones worden best trottoiruitstulpingen de uiteinden van de parkeerzones worden best trottoiruitstulpingen
aangebracht of - in elke geval in een eerste fase - verkeersgeleiders aangebracht of - in elke geval in een eerste fase - verkeersgeleiders
of verdrijvingsvlakken gemarkeerd. Er weze aan herinnerd dat sinds de of verdrijvingsvlakken gemarkeerd. Er weze aan herinnerd dat sinds de
inwerkingtreding op 1/10/97 van art. 14 van het KB van 16 juli 1997 inwerkingtreding op 1/10/97 van art. 14 van het KB van 16 juli 1997
tot wijziging van artikel 77.4 van de wegcode het voor bestuurders tot wijziging van artikel 77.4 van de wegcode het voor bestuurders
formeel verboden is om te rijden, stil te staan of te parkeren op deze formeel verboden is om te rijden, stil te staan of te parkeren op deze
markeringen. Een strikte handhaving van deze regel is dan ook ten markeringen. Een strikte handhaving van deze regel is dan ook ten
zeerste aanbevolen, in het belang van de veiligheid. zeerste aanbevolen, in het belang van de veiligheid.
Indien een totaal of een éénzijdig parkeerverbod werd opgelegd om een Indien een totaal of een éénzijdig parkeerverbod werd opgelegd om een
vlotte verkeersafwikkeling te bekomen, kan dit verbod opgeheven vlotte verkeersafwikkeling te bekomen, kan dit verbod opgeheven
worden. De doorgang, ook van voertuigen van grotere omvang moet worden. De doorgang, ook van voertuigen van grotere omvang moet
uiteraard mogelijk blijven. Tevens kan overwogen worden om zonaal uiteraard mogelijk blijven. Tevens kan overwogen worden om zonaal
parkeren tot 3,5T in te voeren. Een dergelijke maatregel bevordert parkeren tot 3,5T in te voeren. Een dergelijke maatregel bevordert
eveneens de verblijfsfunctie van de zone 30. Wel dient in dat geval eveneens de verblijfsfunctie van de zone 30. Wel dient in dat geval
buiten de zone een alternatief geboden voor het parkeren van het zwaar buiten de zone een alternatief geboden voor het parkeren van het zwaar
vervoer. vervoer.
Tot deze categorie van maatregelen behoort ook het installeren van Tot deze categorie van maatregelen behoort ook het installeren van
veilige en comfortabele fietsstallingen; het bevorderen van het veilige en comfortabele fietsstallingen; het bevorderen van het
fietsverkeer noodzaakt ook meer ruimte voor het stallen van fietsen. fietsverkeer noodzaakt ook meer ruimte voor het stallen van fietsen.
Gezien de bedoeling van de zone 30 er mede op gericht is het Gezien de bedoeling van de zone 30 er mede op gericht is het
overtollig autoverkeer te weren, is er voor auto's minder overtollig autoverkeer te weren, is er voor auto's minder
parkeerruimte vandoen. Bijkomende fietsstallingen komen dan ook, parkeerruimte vandoen. Bijkomende fietsstallingen komen dan ook,
indien mogelijk, in de plaats van parkeerruimte voor auto's. indien mogelijk, in de plaats van parkeerruimte voor auto's.
Fietsstallingen op voetpaden of op voetpaduitstulpingen dienen Fietsstallingen op voetpaden of op voetpaduitstulpingen dienen
absoluut vermeden te worden; bijkomende fietsvoorzieningen mogen niet absoluut vermeden te worden; bijkomende fietsvoorzieningen mogen niet
ten koste gaan van het (soms al beperkte) comfort van voetgangers. ten koste gaan van het (soms al beperkte) comfort van voetgangers.
3. Maatregelen inzake infrastructuur, waaronder : 3. Maatregelen inzake infrastructuur, waaronder :
- diegene die het horizontale wegverloop wijzigen : éénzijdige of - diegene die het horizontale wegverloop wijzigen : éénzijdige of
tweezijdige rijbaanversmallingen, middengeleiders, al dan niet met tweezijdige rijbaanversmallingen, middengeleiders, al dan niet met
rijstrookuitbuigingen, asverschuivingen, trottoiruitstulpingen, rijstrookuitbuigingen, asverschuivingen, trottoiruitstulpingen,
uitstulpingen op T-kruispunten, verkleining van kruispunten; dit kan uitstulpingen op T-kruispunten, verkleining van kruispunten; dit kan
in sommige gevallen - en zeker in een eerste fase - vrij eenvoudig in sommige gevallen - en zeker in een eerste fase - vrij eenvoudig
door het gebruik van wegmarkeringen, waaronder verdrijvingsvlakken; door het gebruik van wegmarkeringen, waaronder verdrijvingsvlakken;
hardere infrastructuurwerken kunnen, na evaluatie, eventueel voorzien hardere infrastructuurwerken kunnen, na evaluatie, eventueel voorzien
worden in een latere fase; worden in een latere fase;
In deze categorie van maatregelen past ook de markering van brede In deze categorie van maatregelen past ook de markering van brede
fietspaden; nieuwere woonwijken, vooral deze aangelegd na W.O.II, aan fietspaden; nieuwere woonwijken, vooral deze aangelegd na W.O.II, aan
de rand van de stadscentra, werden vaak voorzien van brede beton- of de rand van de stadscentra, werden vaak voorzien van brede beton- of
asfaltwegen om het comfortabel autorijden te bevorderen; zeker in deze asfaltwegen om het comfortabel autorijden te bevorderen; zeker in deze
wijken kan dit wegbeeld ook versmald worden door de markering van een wijken kan dit wegbeeld ook versmald worden door de markering van een
breed fietspad; de scheiding van auto- en fietsverkeer zal in deze breed fietspad; de scheiding van auto- en fietsverkeer zal in deze
specifieke gevallen, in combinatie met andere maatregelen (bv. beperkt specifieke gevallen, in combinatie met andere maatregelen (bv. beperkt
eenrichtingsverkeer en/of deze inzake het parkeren) niet noodzakelijk eenrichtingsverkeer en/of deze inzake het parkeren) niet noodzakelijk
gevaarlijker zijn dan gemengd verkeer; daarenboven bevordert de gevaarlijker zijn dan gemengd verkeer; daarenboven bevordert de
markering van zo'n fietspad de visu en de facto het gebruik van de markering van zo'n fietspad de visu en de facto het gebruik van de
fiets; de markering van een fietspad tenslotte vergt weinig kosten; fiets; de markering van een fietspad tenslotte vergt weinig kosten;
- diegene die het verticale wegverloop wijzigen, namelijk : - diegene die het verticale wegverloop wijzigen, namelijk :
verkeersdrempels en verkeersplateaus. Deze moeten beantwoorden aan de verkeersdrempels en verkeersplateaus. Deze moeten beantwoorden aan de
technische normen van het koninklijk besluit van 9 oktober 1998 tot technische normen van het koninklijk besluit van 9 oktober 1998 tot
bepaling van de vereisten voor de aanleg van verhoogde inrichtingen op bepaling van de vereisten voor de aanleg van verhoogde inrichtingen op
de openbare weg en van de technische voorschriften waaraan die moeten de openbare weg en van de technische voorschriften waaraan die moeten
voldoen, zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober voldoen, zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 28 oktober
1998. De verkeersdrempels en verkeersplateaus moeten in een zone 30 1998. De verkeersdrempels en verkeersplateaus moeten in een zone 30
niet gesignaleerd worden door de verkeersborden A14 en F87. De niet gesignaleerd worden door de verkeersborden A14 en F87. De
markeringen (witte strepen op donkere achtergrond) moeten wel markeringen (witte strepen op donkere achtergrond) moeten wel
aangebracht worden. aangebracht worden.
- diversen, o.a. materiële afsluiting van straten (bv. door paaltjes, - diversen, o.a. materiële afsluiting van straten (bv. door paaltjes,
bomen, straatmeubilair,...) waardoor doorgaand autoverkeer onmogelijk bomen, straatmeubilair,...) waardoor doorgaand autoverkeer onmogelijk
wordt, diagonale afsluiting van kruispunten, doorlopende trottoirs. wordt, diagonale afsluiting van kruispunten, doorlopende trottoirs.
4. Aanpassingen van het straatbeeld. 4. Aanpassingen van het straatbeeld.
De visuele rechtlijnigheid is een uitnodiging om snel te rijden. De visuele rechtlijnigheid is een uitnodiging om snel te rijden.
Ingrepen in het straatbeeld, waarbij kortere perspectieven worden Ingrepen in het straatbeeld, waarbij kortere perspectieven worden
gerealiseerd, kunnen een snelheidsverlaging voor gevolg hebben. gerealiseerd, kunnen een snelheidsverlaging voor gevolg hebben.
Beplantingen, een kleinschalige straatverlichting, straatmeubilair Beplantingen, een kleinschalige straatverlichting, straatmeubilair
zoals banken, telefooncellen of busschuilhuisjes, kunnen het gewenste zoals banken, telefooncellen of busschuilhuisjes, kunnen het gewenste
effect voor gevolg hebben. effect voor gevolg hebben.
Uiteraard moet rekening gehouden worden met het comfort van het Uiteraard moet rekening gehouden worden met het comfort van het
voetgangersverkeer; de voorgestelde ingrepen worden bijgevolg niet voetgangersverkeer; de voorgestelde ingrepen worden bijgevolg niet
aangebracht in de looproute van de voetgangers, maar wel in de plaats aangebracht in de looproute van de voetgangers, maar wel in de plaats
van de ruimte van een autoparkeerplaats.Afwisseling in het van de ruimte van een autoparkeerplaats.Afwisseling in het
materiaalgebruik van de bestrating kan eveneens een positieve invloed materiaalgebruik van de bestrating kan eveneens een positieve invloed
hebben, maar dit betekent wel een duurdere ingreep. hebben, maar dit betekent wel een duurdere ingreep.
Dit dient in elk geval overwogen te worden wanneer een weg toch Dit dient in elk geval overwogen te worden wanneer een weg toch
heraangelegd moet worden naar aanleiding van werken aan de riolering heraangelegd moet worden naar aanleiding van werken aan de riolering
en/of andere nutsleidingen (water, electriciteit, gas, openbare en/of andere nutsleidingen (water, electriciteit, gas, openbare
verlichting, telefoon of TV-distributie). verlichting, telefoon of TV-distributie).
Bovenstaande waaier van maatregelen betekent maar een beperkte Bovenstaande waaier van maatregelen betekent maar een beperkte
opsomming, die ongetwijfeld op creatieve wijze kan aangevuld worden. opsomming, die ongetwijfeld op creatieve wijze kan aangevuld worden.
Een combinatie van al deze mogelijkheden zal in veel gevallen de Een combinatie van al deze mogelijkheden zal in veel gevallen de
gehele ruimtelijke organisatie van een zone 30 versterken. gehele ruimtelijke organisatie van een zone 30 versterken.
Het is bovendien wenselijk dat evaluatie achteraf zou gebeuren. Dit Het is bovendien wenselijk dat evaluatie achteraf zou gebeuren. Dit
laat toe na te gaan of de doelstellingen zijn bereikt, eventueel laat toe na te gaan of de doelstellingen zijn bereikt, eventueel
bijkomende maatregelen te voorzien en ervaring op te doen voor nieuwe bijkomende maatregelen te voorzien en ervaring op te doen voor nieuwe
projecten. projecten.
3.4. Veilige inrichting van de zone 30 (artikel 5) 3.4. Veilige inrichting van de zone 30 (artikel 5)
De maatregelen moeten zodanig uitgevoerd zijn dat zij geen gevaar De maatregelen moeten zodanig uitgevoerd zijn dat zij geen gevaar
meebrengen voor de bestuurders van motorvoertuigen, de fietsers, of de meebrengen voor de bestuurders van motorvoertuigen, de fietsers, of de
voetganger. Zij moeten steeds goed zichtbaar zijn. voetganger. Zij moeten steeds goed zichtbaar zijn.
Maatregelen die bedoeld zijn om de snelheid te verminderen, mogen niet Maatregelen die bedoeld zijn om de snelheid te verminderen, mogen niet
van die aard zijn dat er gevaar voor de weggebruikers uit voortvloeit. van die aard zijn dat er gevaar voor de weggebruikers uit voortvloeit.
De obstakels in hard materiaal die geïsoleerd aangebracht zijn zonder De obstakels in hard materiaal die geïsoleerd aangebracht zijn zonder
een aanloopstrook die de bestuurders « begeleidt », kunnen gevaarlijk een aanloopstrook die de bestuurders « begeleidt », kunnen gevaarlijk
zijn, zelfs als er met lage snelheid gereden wordt. zijn, zelfs als er met lage snelheid gereden wordt.
Inrichtingen die de voetgangers, en in het bijzonder kinderen, aan het Inrichtingen die de voetgangers, en in het bijzonder kinderen, aan het
zicht onttrekken, moeten ook worden verworpen. zicht onttrekken, moeten ook worden verworpen.
Maatregelen met een verrassend effect, die niet meteen begrijpelijk Maatregelen met een verrassend effect, die niet meteen begrijpelijk
zijn voor bestuurders, kunnen eveneens aan de basis liggen van zijn voor bestuurders, kunnen eveneens aan de basis liggen van
verkeersongevallen. verkeersongevallen.
Het teweegbrengen van een snelheidsverlaging door middel van Het teweegbrengen van een snelheidsverlaging door middel van
aanpassingen in het straatbeeld, door verkeersmaatregelen of door aanpassingen in het straatbeeld, door verkeersmaatregelen of door
infrastructuuringrepen dient goed bestudeerd te worden. Maatregelen infrastructuuringrepen dient goed bestudeerd te worden. Maatregelen
die te veel ongemak veroorzaken, worden slecht geaccepteerd door de die te veel ongemak veroorzaken, worden slecht geaccepteerd door de
weggebruikers, niet alleen door bestuurders (bijvoorbeeld ook weggebruikers, niet alleen door bestuurders (bijvoorbeeld ook
bejaarden die mobiliteitsproblemen hebben); overdrijving schaadt de bejaarden die mobiliteitsproblemen hebben); overdrijving schaadt de
geloofwaardigheid van de zone 30. geloofwaardigheid van de zone 30.
Als er daarentegen te weinig maatregelen genomen worden, komt de Als er daarentegen te weinig maatregelen genomen worden, komt de
geloofwaardigheid ervan eveneens in het gedrang. geloofwaardigheid ervan eveneens in het gedrang.
Het is dus beslist noodzakelijk een doordacht onderzoek te doen. Het is dus beslist noodzakelijk een doordacht onderzoek te doen.
Uit de ervaring blijkt voorts dat het esthetisch aspect van belang is Uit de ervaring blijkt voorts dat het esthetisch aspect van belang is
in het kader van aanvaarding en het welslagen van de zone 30. in het kader van aanvaarding en het welslagen van de zone 30.
Bijzondere zorg moet daarenboven worden besteed aan de Bijzondere zorg moet daarenboven worden besteed aan de
waarneembaarheid van op afstand, door kleurgebruik, gebruik van waarneembaarheid van op afstand, door kleurgebruik, gebruik van
reflecterende producten en/of reflectoren, adequate conceptie en reflecterende producten en/of reflectoren, adequate conceptie en
sterkte van de verlichting. sterkte van de verlichting.
3.5. Overleg met de buurtbewoners (artikel 4) 3.5. Overleg met de buurtbewoners (artikel 4)
De bewoners van de zone moeten voorafgaandelijk betrokken worden bij De bewoners van de zone moeten voorafgaandelijk betrokken worden bij
de instelling van deze zone. de instelling van deze zone.
Uit de evaluatie is gebleken dat overleg met de bewoners telkenmale Uit de evaluatie is gebleken dat overleg met de bewoners telkenmale
een garantie betekent voor de aanvaarding en de goede werking van de een garantie betekent voor de aanvaarding en de goede werking van de
zone 30. Dit is het geval zowel voor de zones 30 die op verzoek van de zone 30. Dit is het geval zowel voor de zones 30 die op verzoek van de
buurtbewoners werden gerealiseerd, als voor de zones 30 die op buurtbewoners werden gerealiseerd, als voor de zones 30 die op
initiatief van de gemeentelijke overheid werden ingericht. initiatief van de gemeentelijke overheid werden ingericht.
Om die reden wordt dit overleg verplicht gesteld. Om die reden wordt dit overleg verplicht gesteld.
Er zijn geen strikte regels voorgeschreven voor de organisatie ervan. Er zijn geen strikte regels voorgeschreven voor de organisatie ervan.
Het gemeentebestuur heeft de vrijheid deze betrokkenheid naar eigen Het gemeentebestuur heeft de vrijheid deze betrokkenheid naar eigen
inzichten te organiseren. Overleg gaat nochtans verder dan het louter inzichten te organiseren. Overleg gaat nochtans verder dan het louter
informeren van de burgers over de voorgenomen maatregel. Zij moeten de informeren van de burgers over de voorgenomen maatregel. Zij moeten de
kans krijgen om hun mening mee te delen, om zelf voorstellen te doen. kans krijgen om hun mening mee te delen, om zelf voorstellen te doen.
Voor de organisatie van het overleg kan de gemeente gebruik maken van Voor de organisatie van het overleg kan de gemeente gebruik maken van
de bestaande inspraakstructuren. de bestaande inspraakstructuren.
Zijn die er niet, dan wordt best een vergadering georganiseerd met de Zijn die er niet, dan wordt best een vergadering georganiseerd met de
buurtbewoners. De gemeente kan uiteraard een beroep doen op buurtbewoners. De gemeente kan uiteraard een beroep doen op
instellingen die gespecialiseerd zijn in de organisatie of begeleiding instellingen die gespecialiseerd zijn in de organisatie of begeleiding
van dit soort overleg. van dit soort overleg.
4. Afbakening van de zone 30 4. Afbakening van de zone 30
De zone 30 wordt afgebakend door de verkeersborden F4a en F4b. Binnen De zone 30 wordt afgebakend door de verkeersborden F4a en F4b. Binnen
de zone mag het bord F4a op strategische plaatsen herhaald worden. Het de zone mag het bord F4a op strategische plaatsen herhaald worden. Het
bord wordt dan aangevuld met een onderbord « herhaling ». Indien bord wordt dan aangevuld met een onderbord « herhaling ». Indien
mogelijk, mogen ze ook voorafgaandelijk aangekondigd worden. De borden mogelijk, mogen ze ook voorafgaandelijk aangekondigd worden. De borden
mogen vanzelfsprekend slechts geplaatst worden na goedkeuring van het mogen vanzelfsprekend slechts geplaatst worden na goedkeuring van het
aanvullend reglement, en in principe, na voltooiing van de geplande aanvullend reglement, en in principe, na voltooiing van de geplande
uitvoeringsmaatregelen. uitvoeringsmaatregelen.
Bij de inwerkingtreding van de maatregel is het ook aangewezen om op Bij de inwerkingtreding van de maatregel is het ook aangewezen om op
bijzondere informatiepanelen - in elk geval aan de toegangen tot de bijzondere informatiepanelen - in elk geval aan de toegangen tot de
zone - de gewijzigde toestand te beklemtonen. zone - de gewijzigde toestand te beklemtonen.
5. Dossier ter goedkeuring 5. Dossier ter goedkeuring
Het dossier waarbij het aanvullend reglement voor goedkeuring wordt Het dossier waarbij het aanvullend reglement voor goedkeuring wordt
voorgelegd moet volgende stukken bevatten : voorgelegd moet volgende stukken bevatten :
- het bewijs dat overleg werd gepleegd met de openbare - het bewijs dat overleg werd gepleegd met de openbare
vervoersmaatschappijen, de brandweerdiensten en de diensten voor vervoersmaatschappijen, de brandweerdiensten en de diensten voor
dringende medische hulpverlening; dringende medische hulpverlening;
- het bewijs van overleg met de bewoners; - het bewijs van overleg met de bewoners;
- de snelheidsmetingen; - de snelheidsmetingen;
- een plan met een overzicht van de geplande, of reeds uitgevoerde - een plan met een overzicht van de geplande, of reeds uitgevoerde
snelheidsremmende maatregelen. snelheidsremmende maatregelen.
Het is raadzaam dat de gemeenteoverheid, alvorens een ontwerp van Het is raadzaam dat de gemeenteoverheid, alvorens een ontwerp van
besluit aan de gemeenteraad voor te leggen, met de dienst voor het besluit aan de gemeenteraad voor te leggen, met de dienst voor het
inspecteren van de verkeerstekens in contact treedt teneinde over het inspecteren van de verkeerstekens in contact treedt teneinde over het
voorgestelde ontwerp overleg te plegen. voorgestelde ontwerp overleg te plegen.
Er kan ook een beroep gedaan worden op de diensten van het Belgisch Er kan ook een beroep gedaan worden op de diensten van het Belgisch
Instituut voor de Verkeersveiligheid. Instituut voor de Verkeersveiligheid.
De nieuwe brochure, die dit instituut zopas over deze reglementering De nieuwe brochure, die dit instituut zopas over deze reglementering
heeft uitgegeven, bespreekt alvast nog meer in detail de principes in heeft uitgegeven, bespreekt alvast nog meer in detail de principes in
deze omzendbrief uiteengezet. Ze vormt een goede leidraad voor de deze omzendbrief uiteengezet. Ze vormt een goede leidraad voor de
opmaak van een dossier zone 30. opmaak van een dossier zone 30.
6. Taakstelling : - 50 % letselongevallen op gemeentewegen tegen het 6. Taakstelling : - 50 % letselongevallen op gemeentewegen tegen het
jaar 2006. jaar 2006.
30 km/uur moet op middellange termijn, tegen het jaar 2006, de norm 30 km/uur moet op middellange termijn, tegen het jaar 2006, de norm
worden in alle verblijfsgebieden. Met de nieuwe reglementering worden in alle verblijfsgebieden. Met de nieuwe reglementering
beschikken de wegbeheerders, in het bijzonder de steden en gemeenten, beschikken de wegbeheerders, in het bijzonder de steden en gemeenten,
samen met de andere vernieuwingen die op het vlak van het verkeer per samen met de andere vernieuwingen die op het vlak van het verkeer per
1 november 1998 in werking treden, over een nieuw en gepast 1 november 1998 in werking treden, over een nieuw en gepast
instrumentarium om de verkeersveiligheid in de beoogde gebieden beter instrumentarium om de verkeersveiligheid in de beoogde gebieden beter
te beheersen. te beheersen.
De ongevallen op gemeentewegen maken nog steeds een zeer belangrijk De ongevallen op gemeentewegen maken nog steeds een zeer belangrijk
deel uit van het totaal aantal letselongevallen in België, nl. ruim 40 deel uit van het totaal aantal letselongevallen in België, nl. ruim 40
%. %.
Door de toepassing van het nieuwe instrumentarium kan zowel de Door de toepassing van het nieuwe instrumentarium kan zowel de
objectieve verkeersonveiligheid als het subjectieve objectieve verkeersonveiligheid als het subjectieve
onveiligheidsgevoel grondig verminderd worden. Daarom stellen we als onveiligheidsgevoel grondig verminderd worden. Daarom stellen we als
doelstelling voorop om tegen het jaar 2006 alle beoogde gebieden tot doelstelling voorop om tegen het jaar 2006 alle beoogde gebieden tot
zone 30 omgevormd te hebben. Het aantal letselongevallen op zone 30 omgevormd te hebben. Het aantal letselongevallen op
gemeentewegen kan in die omstandigheden tegen die tijd minstens gemeentewegen kan in die omstandigheden tegen die tijd minstens
gehalveerd zijn. Bij de aanloop naar en de aanvang van de 21ste. eeuw gehalveerd zijn. Bij de aanloop naar en de aanvang van de 21ste. eeuw
dient deze taakstelling de leidraad te worden van het dient deze taakstelling de leidraad te worden van het
verkeersveiligheidsbeleid van alle betrokken overheden. verkeersveiligheidsbeleid van alle betrokken overheden.
7. Nuttige adressen 7. Nuttige adressen
Daarvoor wordt verwezen naar het « Repertorium van de Daarvoor wordt verwezen naar het « Repertorium van de
Verkeersveiligheid », uitgegeven eind 1997 door het Belgisch Instituut Verkeersveiligheid », uitgegeven eind 1997 door het Belgisch Instituut
voor de Verkeersveiligheid en door deze toegestuurd aan alle lokale, voor de Verkeersveiligheid en door deze toegestuurd aan alle lokale,
provinciale, gewestelijke en federale mandatarissen via de bevoegde provinciale, gewestelijke en federale mandatarissen via de bevoegde
autoriteiten. autoriteiten.
Het ministerieel rondschrijven van 17 september 1988 betreffende de Het ministerieel rondschrijven van 17 september 1988 betreffende de
zones met een snelheidsbeperking van 30km/uur wordt opgeheven. zones met een snelheidsbeperking van 30km/uur wordt opgeheven.
De Staatssecretaris voor Veiligheid, De Staatssecretaris voor Veiligheid,
J. Peeters. J. Peeters.
_______ _______
Nota Nota
(1) Ambulancedienst aangesloten aan het 100-stelsel (1) Ambulancedienst aangesloten aan het 100-stelsel
^