Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 44/2012 van 8 maart 2012 Rolnummer 5292 In zake : de vordering tot schorsing van artikel 53 van de wet van 28 december 2011 houdende diverse bepalingen Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 44/2012 van 8 maart 2012 Rolnummer 5292 In zake : de vordering tot schorsing van artikel 53 van de wet van 28 december 2011 houdende diverse bepalingen Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...) Uittreksel uit arrest nr. 44/2012 van 8 maart 2012 Rolnummer 5292 In zake : de vordering tot schorsing van artikel 53 van de wet van 28 december 2011 houdende diverse bepalingen Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...)
GRONDWETTELIJK HOF GRONDWETTELIJK HOF
Uittreksel uit arrest nr. 44/2012 van 8 maart 2012 Uittreksel uit arrest nr. 44/2012 van 8 maart 2012
Rolnummer 5292 Rolnummer 5292
In zake : de vordering tot schorsing van artikel 53 van de wet van 28 In zake : de vordering tot schorsing van artikel 53 van de wet van 28
december 2011 houdende diverse bepalingen (wijziging van artikel 44, § december 2011 houdende diverse bepalingen (wijziging van artikel 44, §
1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde), 1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde),
ingesteld door Patrick Van den Weghe en anderen. ingesteld door Patrick Van den Weghe en anderen.
Het Grondwettelijk Hof, Het Grondwettelijk Hof,
samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de
rechters E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, J.-P. rechters E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, J.-P.
Moerman, E. Derycke, J. Spreutels, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul en F. Moerman, E. Derycke, J. Spreutels, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul en F.
Daoût, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder Daoût, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder
voorzitterschap van voorzitter M. Bossuyt, voorzitterschap van voorzitter M. Bossuyt,
wijst na beraad het volgende arrest : wijst na beraad het volgende arrest :
I. Onderwerp van de vordering en rechtspleging I. Onderwerp van de vordering en rechtspleging
Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 18 januari Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 18 januari
2012 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 19 2012 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 19
januari 2012, is een vordering tot schorsing ingesteld van artikel 53 januari 2012, is een vordering tot schorsing ingesteld van artikel 53
van de wet van 28 december 2011 houdende diverse bepalingen (wijziging van de wet van 28 december 2011 houdende diverse bepalingen (wijziging
van artikel 44, § 1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de van artikel 44, § 1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de
toegevoegde waarde), bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 30 toegevoegde waarde), bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 30
december 2011, vierde editie, door Patrick Van den Weghe, wonende te december 2011, vierde editie, door Patrick Van den Weghe, wonende te
3010 Leuven, Leopold Ruelensstraat 54, Marc Allard, wonende te 3300 3010 Leuven, Leopold Ruelensstraat 54, Marc Allard, wonende te 3300
Tienen, Groot Begijnhof 59, en Christian Maes, wonende te 3000 Leuven, Tienen, Groot Begijnhof 59, en Christian Maes, wonende te 3000 Leuven,
Maria Theresiastraat 107. Maria Theresiastraat 107.
Bij hetzelfde verzoekschrift vorderen de verzoekende partijen eveneens Bij hetzelfde verzoekschrift vorderen de verzoekende partijen eveneens
de vernietiging van dezelfde wetsbepaling. de vernietiging van dezelfde wetsbepaling.
(...) (...)
II. In rechte II. In rechte
(...) (...)
Ten aanzien van de bestreden bepalingen Ten aanzien van de bestreden bepalingen
B.1. Het beroep tot vernietiging en de vordering tot schorsing zijn B.1. Het beroep tot vernietiging en de vordering tot schorsing zijn
gericht tegen artikel 53 van de wet van 28 december 2011 houdende gericht tegen artikel 53 van de wet van 28 december 2011 houdende
diverse bepalingen, luidende : diverse bepalingen, luidende :
« In artikel 44, § 1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de « In artikel 44, § 1, 1°, van het Wetboek van de belasting over de
toegevoegde waarde, vervangen bij de wet van 28 december 1992, worden toegevoegde waarde, vervangen bij de wet van 28 december 1992, worden
de woorden ' notarissen, ' en de woorden ' en gerechtsdeurwaarders ' de woorden ' notarissen, ' en de woorden ' en gerechtsdeurwaarders '
opgeheven ». opgeheven ».
Ten gevolge daarvan bepaalt artikel 44, § 1, 1°, van het btw-Wetboek, Ten gevolge daarvan bepaalt artikel 44, § 1, 1°, van het btw-Wetboek,
overeenkomstig artikel 56 van de voormelde wet van 28 december 2011, overeenkomstig artikel 56 van de voormelde wet van 28 december 2011,
met ingang van 1 januari 2012 : met ingang van 1 januari 2012 :
« Van de belasting zijn vrijgesteld de diensten door de nagenoemde « Van de belasting zijn vrijgesteld de diensten door de nagenoemde
personen verricht in de uitoefening van hun geregelde werkzaamheid : personen verricht in de uitoefening van hun geregelde werkzaamheid :
1° advocaten; ». 1° advocaten; ».
Bij de bestreden bepaling werd aldus de btw-vrijstelling die tot dan Bij de bestreden bepaling werd aldus de btw-vrijstelling die tot dan
betrekking had op de notarissen, de advocaten en de betrekking had op de notarissen, de advocaten en de
gerechtsdeurwaarders, afgeschaft voor de notarissen en de gerechtsdeurwaarders, afgeschaft voor de notarissen en de
gerechtsdeurwaarders en behouden voor de advocaten. gerechtsdeurwaarders en behouden voor de advocaten.
B.2. Het amendement dat tot het bestreden artikel heeft geleid, is als B.2. Het amendement dat tot het bestreden artikel heeft geleid, is als
volgt verantwoord : volgt verantwoord :
« De diensten van notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders zijn « De diensten van notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders zijn
aan de belasting over de toegevoegde waarde (btw) onderworpen volgens aan de belasting over de toegevoegde waarde (btw) onderworpen volgens
de normale regels van de richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 de normale regels van de richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28
november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting
over de toegevoegde waarde. over de toegevoegde waarde.
Overeenkomstig artikel 371 van voornoemde richtlijn mogen evenwel de Overeenkomstig artikel 371 van voornoemde richtlijn mogen evenwel de
lidstaten die op 1 januari 1978 vrijstelling verleenden voor de in de lidstaten die op 1 januari 1978 vrijstelling verleenden voor de in de
lijst van bijlage X, deel B, van voormelde richtlijn genoemde lijst van bijlage X, deel B, van voormelde richtlijn genoemde
handelingen, deze onder de in iedere betrokken lidstaat op die datum handelingen, deze onder de in iedere betrokken lidstaat op die datum
bestaande voorwaarden, blijven vrijstellen van de belasting. Deze bestaande voorwaarden, blijven vrijstellen van de belasting. Deze
afwijking blijft van toepassing tot de invoering van de definitieve afwijking blijft van toepassing tot de invoering van de definitieve
regeling. regeling.
België heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. De diensten België heeft van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. De diensten
verricht door notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders in de verricht door notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders in de
uitoefening van hun geregelde werkzaamheid zijn sinds 1 januari 1978 uitoefening van hun geregelde werkzaamheid zijn sinds 1 januari 1978
van de belasting vrijgesteld gebleven overeenkomstig artikel 44, § 1, van de belasting vrijgesteld gebleven overeenkomstig artikel 44, § 1,
1°, van het btw-Wetboek. 1°, van het btw-Wetboek.
Onderhavig amendement voorziet in de opheffing van deze vrijstelling Onderhavig amendement voorziet in de opheffing van deze vrijstelling
van de btw wat de diensten van notarissen en gerechtsdeurwaarders van de btw wat de diensten van notarissen en gerechtsdeurwaarders
betreft » (Parl. St., Kamer, 2011-2012, DOC 53-1952/004, p. 36). betreft » (Parl. St., Kamer, 2011-2012, DOC 53-1952/004, p. 36).
In de plenaire vergadering van de Senaat stelt de minister dat de In de plenaire vergadering van de Senaat stelt de minister dat de
bestreden bepaling « het resultaat [is] van een politiek akkoord bestreden bepaling « het resultaat [is] van een politiek akkoord
waarbij men heeft nagekeken hoever men kon gaan voor bepaalde groepen waarbij men heeft nagekeken hoever men kon gaan voor bepaalde groepen
» (Hand., Senaat, 2011-2012, 23 december 2011, p. 9). » (Hand., Senaat, 2011-2012, 23 december 2011, p. 9).
Ten aanzien van het belang van de verzoekende partijen Ten aanzien van het belang van de verzoekende partijen
B.3.1. Volgens de Ministerraad zouden de verzoekende partijen, die B.3.1. Volgens de Ministerraad zouden de verzoekende partijen, die
allen notaris zijn, geen belang hebben bij de vernietiging van de allen notaris zijn, geen belang hebben bij de vernietiging van de
bestreden bepaling, in zoverre die de gerechtsdeurwaarders bestreden bepaling, in zoverre die de gerechtsdeurwaarders
btw-plichtig maakt. btw-plichtig maakt.
B.3.2. Aangezien de vordering tot schorsing ondergeschikt is aan het B.3.2. Aangezien de vordering tot schorsing ondergeschikt is aan het
beroep tot vernietiging, dient de ontvankelijkheid van dat laatste, en beroep tot vernietiging, dient de ontvankelijkheid van dat laatste, en
met name wat het bestaan van het vereiste belang betreft, reeds bij met name wat het bestaan van het vereiste belang betreft, reeds bij
het onderzoek van de vordering tot schorsing te worden betrokken. het onderzoek van de vordering tot schorsing te worden betrokken.
B.3.3. De Grondwet en de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het B.3.3. De Grondwet en de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het
Grondwettelijk Hof vereisen dat elke natuurlijke persoon of Grondwettelijk Hof vereisen dat elke natuurlijke persoon of
rechtspersoon die een beroep tot vernietiging instelt, doet blijken rechtspersoon die een beroep tot vernietiging instelt, doet blijken
van een belang. Van het vereiste belang doen slechts blijken de van een belang. Van het vereiste belang doen slechts blijken de
personen wier situatie door de bestreden norm rechtstreeks en personen wier situatie door de bestreden norm rechtstreeks en
ongunstig zou kunnen worden geraakt. ongunstig zou kunnen worden geraakt.
B.3.4. De verzoekende partijen zijn notarissen, die belang hebben bij B.3.4. De verzoekende partijen zijn notarissen, die belang hebben bij
de vernietiging van de bestreden bepaling in zoverre die op de de vernietiging van de bestreden bepaling in zoverre die op de
notarissen van toepassing is, doch niet in zoverre die op de notarissen van toepassing is, doch niet in zoverre die op de
gerechtsdeurwaarders van toepassing is. gerechtsdeurwaarders van toepassing is.
B.3.5. Uit het beperkte onderzoek van de ontvankelijkheid van het B.3.5. Uit het beperkte onderzoek van de ontvankelijkheid van het
beroep tot vernietiging waartoe het Hof in het kader van de vordering beroep tot vernietiging waartoe het Hof in het kader van de vordering
tot schorsing is kunnen overgaan, blijkt dat het beroep tot tot schorsing is kunnen overgaan, blijkt dat het beroep tot
vernietiging - en dus de vordering tot schorsing - onontvankelijk moet vernietiging - en dus de vordering tot schorsing - onontvankelijk moet
worden geacht, in zoverre het betrekking heeft op de situatie van de worden geacht, in zoverre het betrekking heeft op de situatie van de
gerechtsdeurwaarders. gerechtsdeurwaarders.
Ten aanzien van de voorwaarden van de schorsing Ten aanzien van de voorwaarden van de schorsing
B.4. Naar luid van artikel 20, 1°, van de bijzondere wet van 6 januari B.4. Naar luid van artikel 20, 1°, van de bijzondere wet van 6 januari
1989 op het Grondwettelijk Hof dient aan twee grondvoorwaarden te zijn 1989 op het Grondwettelijk Hof dient aan twee grondvoorwaarden te zijn
voldaan opdat tot schorsing kan worden besloten : voldaan opdat tot schorsing kan worden besloten :
- de middelen die worden aangevoerd moeten ernstig zijn; - de middelen die worden aangevoerd moeten ernstig zijn;
- de onmiddellijke uitvoering van de bestreden maatregel moet een - de onmiddellijke uitvoering van de bestreden maatregel moet een
moeilijk te herstellen ernstig nadeel kunnen berokkenen. moeilijk te herstellen ernstig nadeel kunnen berokkenen.
Daar de twee voorwaarden cumulatief zijn, leidt de vaststelling dat Daar de twee voorwaarden cumulatief zijn, leidt de vaststelling dat
één van die voorwaarden niet is vervuld tot de verwerping van de één van die voorwaarden niet is vervuld tot de verwerping van de
vordering tot schorsing. vordering tot schorsing.
Wat het moeilijk te herstellen ernstig nadeel betreft Wat het moeilijk te herstellen ernstig nadeel betreft
B.5.1. De schorsing van een wetsbepaling door het Hof moet het B.5.1. De schorsing van een wetsbepaling door het Hof moet het
mogelijk maken te vermijden dat, voor de verzoekende partij, een mogelijk maken te vermijden dat, voor de verzoekende partij, een
ernstig nadeel voortvloeit uit de onmiddellijke toepassing van de ernstig nadeel voortvloeit uit de onmiddellijke toepassing van de
bestreden normen, nadeel dat niet of moeilijk zou kunnen worden bestreden normen, nadeel dat niet of moeilijk zou kunnen worden
hersteld in geval van een eventuele vernietiging. hersteld in geval van een eventuele vernietiging.
B.5.2. Uit artikel 22 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het B.5.2. Uit artikel 22 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het
Grondwettelijk Hof blijkt dat, om te voldoen aan de tweede voorwaarde Grondwettelijk Hof blijkt dat, om te voldoen aan de tweede voorwaarde
van artikel 20, 1°, van die wet, de persoon die een vordering tot van artikel 20, 1°, van die wet, de persoon die een vordering tot
schorsing instelt, in zijn verzoekschrift concrete en precieze feiten schorsing instelt, in zijn verzoekschrift concrete en precieze feiten
moet uiteenzetten waaruit voldoende blijkt dat de onmiddellijke moet uiteenzetten waaruit voldoende blijkt dat de onmiddellijke
toepassing van de bepalingen waarvan hij de vernietiging vordert, hem toepassing van de bepalingen waarvan hij de vernietiging vordert, hem
een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen. een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen.
Die persoon moet met name het bestaan van het risico van een nadeel, Die persoon moet met name het bestaan van het risico van een nadeel,
de ernst ervan en het verband tussen dat risico en de toepassing van de ernst ervan en het verband tussen dat risico en de toepassing van
de bestreden bepalingen aantonen. de bestreden bepalingen aantonen.
B.6.1. Om het bestaan van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel B.6.1. Om het bestaan van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel
aan te tonen, voeren de verzoekende partijen aan dat zij zich, wegens aan te tonen, voeren de verzoekende partijen aan dat zij zich, wegens
de inwerkingtreding van de bestreden bepaling amper vier dagen na haar de inwerkingtreding van de bestreden bepaling amper vier dagen na haar
bekrachtiging en afkondiging en twee dagen na haar bekendmaking, bekrachtiging en afkondiging en twee dagen na haar bekendmaking,
halsoverkop aan die maatregel dienen aan te passen, met alle gevolgen halsoverkop aan die maatregel dienen aan te passen, met alle gevolgen
en risico's op vergissingen van dien. Voorts wijzen zij erop dat de en risico's op vergissingen van dien. Voorts wijzen zij erop dat de
vernietiging van de bestreden maatregel, wanneer hij gedurende de tijd vernietiging van de bestreden maatregel, wanneer hij gedurende de tijd
die het Hof nodig heeft voor de normale behandeling van de zaak zal die het Hof nodig heeft voor de normale behandeling van de zaak zal
zijn toegepast, aanleiding zal geven tot zodanige moeilijkheden die zijn toegepast, aanleiding zal geven tot zodanige moeilijkheden die
hem voor die toepassingsgevallen nagenoeg onherroepelijk maken : de hem voor die toepassingsgevallen nagenoeg onherroepelijk maken : de
inmiddels geïnde btw zal moeten worden terugbetaald, door de Schatkist inmiddels geïnde btw zal moeten worden terugbetaald, door de Schatkist
aan de notarissen en door de notarissen aan de betrokken cliënten. In aan de notarissen en door de notarissen aan de betrokken cliënten. In
zoverre die btw inmiddels deel uitmaakt van de gerechtskosten, zullen zoverre die btw inmiddels deel uitmaakt van de gerechtskosten, zullen
(eventueel in kracht van gewijsde gegane) rechterlijke uitspraken met (eventueel in kracht van gewijsde gegane) rechterlijke uitspraken met
toepassing van (buitengewone) rechtsmiddelen ongedaan moeten worden toepassing van (buitengewone) rechtsmiddelen ongedaan moeten worden
gemaakt. gemaakt.
B.6.2. De aanpassing van de boekhouding stelt de notarissen niet voor B.6.2. De aanpassing van de boekhouding stelt de notarissen niet voor
zulke onoverkomelijke praktische problemen dat om die reden een zulke onoverkomelijke praktische problemen dat om die reden een
schorsing van de bestreden bepaling zou zijn verantwoord. schorsing van de bestreden bepaling zou zijn verantwoord.
B.6.3. In de veronderstelling dat het te dezen aangevoerde risico van B.6.3. In de veronderstelling dat het te dezen aangevoerde risico van
een nadeel bestaat, is dat risico van financiële aard. een nadeel bestaat, is dat risico van financiële aard.
Het loutere risico van een financieel verlies vormt in beginsel geen Het loutere risico van een financieel verlies vormt in beginsel geen
moeilijk te herstellen ernstig nadeel (zie arrest nr. 60/92 van 8 moeilijk te herstellen ernstig nadeel (zie arrest nr. 60/92 van 8
oktober 1992, B.3.2; arrest nr. 28/96 van 30 april 1996, B.6; arrest oktober 1992, B.3.2; arrest nr. 28/96 van 30 april 1996, B.6; arrest
nr. 169/2006 van 8 november 2006, B.16.1; arrest nr. 204/2009 van 23 nr. 169/2006 van 8 november 2006, B.16.1; arrest nr. 204/2009 van 23
december 2009, B.4; arrest nr. 96/2010 van 29 juli 2010, B.29). december 2009, B.4; arrest nr. 96/2010 van 29 juli 2010, B.29).
Bovendien tonen de verzoekende partijen niet aan dat, in het geval van Bovendien tonen de verzoekende partijen niet aan dat, in het geval van
een vernietiging van de bestreden bepaling, de alsdan ten onrechte een vernietiging van de bestreden bepaling, de alsdan ten onrechte
geïnde btw slechts zeer moeilijk zou kunnen worden teruggestort, geïnde btw slechts zeer moeilijk zou kunnen worden teruggestort,
temeer nu de notariskosten in beginsel niet behoren tot de temeer nu de notariskosten in beginsel niet behoren tot de
gerechtskosten, waarin het Gerechtelijk Wetboek voorziet. gerechtskosten, waarin het Gerechtelijk Wetboek voorziet.
B.7. Aangezien niet is voldaan aan één van de voorwaarden die zijn B.7. Aangezien niet is voldaan aan één van de voorwaarden die zijn
vereist bij artikel 20, 1°, van de bijzondere wet van 6 januari 1989 vereist bij artikel 20, 1°, van de bijzondere wet van 6 januari 1989
op het Grondwettelijk Hof, kan de vordering tot schorsing niet worden op het Grondwettelijk Hof, kan de vordering tot schorsing niet worden
ingewilligd. ingewilligd.
Om die redenen, Om die redenen,
het Hof het Hof
verwerpt de vordering tot schorsing. verwerpt de vordering tot schorsing.
Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het
Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 8 maart 2012. Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 8 maart 2012.
De griffier, De griffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, De voorzitter,
M. Bossuyt. M. Bossuyt.
^