Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 160/2010 van 22 december 2010 Rolnummer 5042 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 26, eerste lid, en 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door het Hof van Beroep te Gent. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 160/2010 van 22 december 2010 Rolnummer 5042 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 26, eerste lid, en 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door het Hof van Beroep te Gent. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...) Uittreksel uit arrest nr. 160/2010 van 22 december 2010 Rolnummer 5042 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 26, eerste lid, en 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door het Hof van Beroep te Gent. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de rechter(...)
GRONDWETTELIJK HOF GRONDWETTELIJK HOF
Uittreksel uit arrest nr. 160/2010 van 22 december 2010 Uittreksel uit arrest nr. 160/2010 van 22 december 2010
Rolnummer 5042 Rolnummer 5042
In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 26, eerste In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 26, eerste
lid, en 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld lid, en 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld
door het Hof van Beroep te Gent. door het Hof van Beroep te Gent.
Het Grondwettelijk Hof, Het Grondwettelijk Hof,
samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en R. Henneuse, en de
rechters L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, E. Derycke en J. rechters L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, E. Derycke en J.
Spreutels, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder Spreutels, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder
voorzitterschap van voorzitter M. Bossuyt, voorzitterschap van voorzitter M. Bossuyt,
wijst na beraad het volgende arrest : wijst na beraad het volgende arrest :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging
Bij arrest van 5 oktober 2010 in zake de nv « Vergo Technics » tegen Bij arrest van 5 oktober 2010 in zake de nv « Vergo Technics » tegen
de Belgische Staat, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is de Belgische Staat, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is
ingekomen op 14 oktober 2010, heeft het Hof van Beroep te Gent de ingekomen op 14 oktober 2010, heeft het Hof van Beroep te Gent de
volgende prejudiciële vraag gesteld : volgende prejudiciële vraag gesteld :
« Schenden de artikelen 26, eerste lid WIB92 en artikel 49 WIB92 de « Schenden de artikelen 26, eerste lid WIB92 en artikel 49 WIB92 de
artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet in de zin dat zij toelaten de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet in de zin dat zij toelaten de
betaling van excessieve beroepskosten, die winstverschuivingen beogen betaling van excessieve beroepskosten, die winstverschuivingen beogen
tussen binnenlandse vennootschappen, te sanctioneren waarbij artikel tussen binnenlandse vennootschappen, te sanctioneren waarbij artikel
26, eerste lid in fine WIB92 niet van toepassing zou zijn op de 26, eerste lid in fine WIB92 niet van toepassing zou zijn op de
voordelen die een werkelijke uitgave meebrengen voor de verstrekker voordelen die een werkelijke uitgave meebrengen voor de verstrekker
(bijv. het betalen van een te hoge prijs voor een levering of dienst, (bijv. het betalen van een te hoge prijs voor een levering of dienst,
of het betalen van een vergoeding zonder enige tegenprestaties van de of het betalen van een vergoeding zonder enige tegenprestaties van de
genieter), maar wel op de voordelen die slechts een minderopbrengst genieter), maar wel op de voordelen die slechts een minderopbrengst
meebrengen voor de verstrekker (bijv. kwijtschelden van een vordering) meebrengen voor de verstrekker (bijv. kwijtschelden van een vordering)
waardoor slechts in het laatste geval aan dubbele belasting ontsnapt waardoor slechts in het laatste geval aan dubbele belasting ontsnapt
wordt en in het eerste geval niet ? (waardoor voordeelverstrekkende wordt en in het eerste geval niet ? (waardoor voordeelverstrekkende
belastingplichtigen die excessieve beroepskosten aftrekken op een belastingplichtigen die excessieve beroepskosten aftrekken op een
onverantwoorde manier anders worden behandeld dan onverantwoorde manier anders worden behandeld dan
voordeelverstrekkende belastingplichtigen die een minderopbrengst voordeelverstrekkende belastingplichtigen die een minderopbrengst
genereren) ». genereren) ».
Op 9 november 2010 hebben de rechters-verslaggevers L. Lavrysen en Op 9 november 2010 hebben de rechters-verslaggevers L. Lavrysen en
J.-P. Snappe, met toepassing van artikel 72, eerste lid, van de J.-P. Snappe, met toepassing van artikel 72, eerste lid, van de
bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, het Hof bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, het Hof
ervan in kennis gesteld dat zij ertoe zouden kunnen worden gebracht ervan in kennis gesteld dat zij ertoe zouden kunnen worden gebracht
voor te stellen een arrest van onmiddellijk antwoord te wijzen. voor te stellen een arrest van onmiddellijk antwoord te wijzen.
(...) (...)
III. In rechte III. In rechte
(...) (...)
B.1. Artikel 26, eerste lid, van het Wetboek van de B.1. Artikel 26, eerste lid, van het Wetboek van de
inkomstenbelastingen 1992 (WIB 1992), in de redactie zoals van inkomstenbelastingen 1992 (WIB 1992), in de redactie zoals van
toepassing op de aanslagjaren 1996 en 1997, bepaalt : toepassing op de aanslagjaren 1996 en 1997, bepaalt :
« Wanneer een in België gevestigde onderneming abnormale of « Wanneer een in België gevestigde onderneming abnormale of
goedgunstige voordelen verleent, worden die voordelen, onder goedgunstige voordelen verleent, worden die voordelen, onder
voorbehoud van het bepaalde in artikel 54, bij haar eigen winst voorbehoud van het bepaalde in artikel 54, bij haar eigen winst
gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van
de belastbare inkomsten van de verkrijger ». de belastbare inkomsten van de verkrijger ».
B.2. Artikel 49 van het WIB 1992 bepaalt : B.2. Artikel 49 van het WIB 1992 bepaalt :
« Als beroepskosten zijn aftrekbaar de kosten die de « Als beroepskosten zijn aftrekbaar de kosten die de
belastingplichtige in het belastbare tijdperk heeft gedaan of gedragen belastingplichtige in het belastbare tijdperk heeft gedaan of gedragen
om de belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden en waarvan hij om de belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden en waarvan hij
de echtheid en het bedrag verantwoordt door middel van bewijsstukken de echtheid en het bedrag verantwoordt door middel van bewijsstukken
of, ingeval zulks niet mogelijk is, door alle andere door het gemeen of, ingeval zulks niet mogelijk is, door alle andere door het gemeen
recht toegelaten bewijsmiddelen, met uitzondering van de eed. recht toegelaten bewijsmiddelen, met uitzondering van de eed.
Als in het belastbare tijdperk gedaan of gedragen worden beschouwd, de Als in het belastbare tijdperk gedaan of gedragen worden beschouwd, de
kosten die in dat tijdperk werkelijk zijn betaald of gedragen of het kosten die in dat tijdperk werkelijk zijn betaald of gedragen of het
karakter van zekere en vaststaande schulden of verliezen hebben karakter van zekere en vaststaande schulden of verliezen hebben
verkregen en als zodanig zijn geboekt ». verkregen en als zodanig zijn geboekt ».
B.3. Een voordeel is « abnormaal » wanneer het in strijd is met de B.3. Een voordeel is « abnormaal » wanneer het in strijd is met de
normale gang van zaken, met de gevestigde gebruiken of met wat in normale gang van zaken, met de gevestigde gebruiken of met wat in
soortgelijke gevallen gebruikelijk is. soortgelijke gevallen gebruikelijk is.
Een voordeel is « goedgunstig » wanneer het wordt verleend zonder dat Een voordeel is « goedgunstig » wanneer het wordt verleend zonder dat
het de uitvoering van een verbintenis vormt of wanneer het zonder het de uitvoering van een verbintenis vormt of wanneer het zonder
enige tegenprestatie wordt verleend. enige tegenprestatie wordt verleend.
De fiscale administratie dient het bewijs van het voordeel en van het De fiscale administratie dient het bewijs van het voordeel en van het
abnormaal of goedgunstig karakter ervan te leveren. abnormaal of goedgunstig karakter ervan te leveren.
B.4. De abnormale of goedgunstige voordelen worden krachtens artikel B.4. De abnormale of goedgunstige voordelen worden krachtens artikel
26, eerste lid, van het WIB 1992 bij de winst van de verstrekker 26, eerste lid, van het WIB 1992 bij de winst van de verstrekker
gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van
de belastbare inkomsten van de verkrijger. Volgens de verwijzende de belastbare inkomsten van de verkrijger. Volgens de verwijzende
rechter verhindert die bepaling niet de toepassing van artikel 49 van rechter verhindert die bepaling niet de toepassing van artikel 49 van
het WIB 1992, dat de voorwaarden verduidelijkt waaronder de kosten die het WIB 1992, dat de voorwaarden verduidelijkt waaronder de kosten die
de belastingplichtige in het belastbare tijdperk heeft gedaan of de belastingplichtige in het belastbare tijdperk heeft gedaan of
gedragen, als beroepskosten aftrekbaar zijn. gedragen, als beroepskosten aftrekbaar zijn.
Op grond van artikel 49 kunnen kosten slechts als beroepskosten worden Op grond van artikel 49 kunnen kosten slechts als beroepskosten worden
afgetrokken, wanneer zij zijn gemaakt om inkomsten te verkrijgen of te afgetrokken, wanneer zij zijn gemaakt om inkomsten te verkrijgen of te
behouden. Die bepaling, waarin de algemene aftrekbaarheidsvoorwaarden behouden. Die bepaling, waarin de algemene aftrekbaarheidsvoorwaarden
worden geformuleerd, laat in beginsel niet toe kosten af te trekken worden geformuleerd, laat in beginsel niet toe kosten af te trekken
die niet aan werkelijke prestaties beantwoorden. die niet aan werkelijke prestaties beantwoorden.
In geval van toepassing van artikel 26 wordt het recht op In geval van toepassing van artikel 26 wordt het recht op
aftrekbaarheid door de bestreden maatregel niet afgeschaft, maar aftrekbaarheid door de bestreden maatregel niet afgeschaft, maar
uitdrukkelijk aan de voorwaarden onderworpen waarin artikel 49 uitdrukkelijk aan de voorwaarden onderworpen waarin artikel 49
voorziet. Bijgevolg opteert de verwijzende rechter voor een autonome voorziet. Bijgevolg opteert de verwijzende rechter voor een autonome
toepassing van beide bepalingen en verwerpt hij de zienswijze volgens toepassing van beide bepalingen en verwerpt hij de zienswijze volgens
welke de toepassing van artikel 26 op die van artikel 49 voorrang zou welke de toepassing van artikel 26 op die van artikel 49 voorrang zou
hebben. hebben.
Ook wanneer de abnormale of goedgunstige voordelen bij de belastbare Ook wanneer de abnormale of goedgunstige voordelen bij de belastbare
winst van de verkrijger worden gevoegd, kunnen bijgevolg de winst van de verkrijger worden gevoegd, kunnen bijgevolg de
overeenstemmende kosten die de verstrekker heeft gemaakt, worden overeenstemmende kosten die de verstrekker heeft gemaakt, worden
verworpen als beroepskosten. verworpen als beroepskosten.
B.5. De prejudiciële vraag strekt ertoe van het Hof te vernemen of de B.5. De prejudiciële vraag strekt ertoe van het Hof te vernemen of de
voormelde bepalingen de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet voormelde bepalingen de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet
schenden doordat zij een verschil in behandeling doen ontstaan tussen schenden doordat zij een verschil in behandeling doen ontstaan tussen
twee categorieën van vennootschappen die een abnormaal of goedgunstig twee categorieën van vennootschappen die een abnormaal of goedgunstig
voordeel verstrekken, naargelang dat voordeel voor de verstrekker voordeel verstrekken, naargelang dat voordeel voor de verstrekker
ervan een werkelijke uitgave (bijvoorbeeld in geval van het betalen ervan een werkelijke uitgave (bijvoorbeeld in geval van het betalen
van een te hoge prijs voor een levering of dienst of het betalen van van een te hoge prijs voor een levering of dienst of het betalen van
een vergoeding zonder enige tegenprestatie) dan wel een loutere een vergoeding zonder enige tegenprestatie) dan wel een loutere
minderopbrengst (bijvoorbeeld in geval van het kwijtschelden van een minderopbrengst (bijvoorbeeld in geval van het kwijtschelden van een
vordering) betekent. Alleen in het eerste geval, zo betoogt de vordering) betekent. Alleen in het eerste geval, zo betoogt de
appellante voor de verwijzende rechter, zou het voordeel twee keer appellante voor de verwijzende rechter, zou het voordeel twee keer
kunnen worden belast, namelijk bij de verstrekker van het voordeel en kunnen worden belast, namelijk bij de verstrekker van het voordeel en
bij de begunstigde ervan. bij de begunstigde ervan.
B.6. De artikelen 10 en 11 van de Grondwet waarborgen het beginsel van B.6. De artikelen 10 en 11 van de Grondwet waarborgen het beginsel van
gelijkheid en niet-discriminatie. Artikel 172 van de Grondwet is een gelijkheid en niet-discriminatie. Artikel 172 van de Grondwet is een
bijzondere toepassing van dat beginsel in fiscale aangelegenheden. Die bijzondere toepassing van dat beginsel in fiscale aangelegenheden. Die
bepalingen omvatten geen algemeen verbod op dubbele belasting. De bepalingen omvatten geen algemeen verbod op dubbele belasting. De
wetgever beschikt ter zake over een ruime beoordelingsvrijheid. wetgever beschikt ter zake over een ruime beoordelingsvrijheid.
B.7. Artikel 81 van de programmawet van 27 april 2007 heeft in artikel B.7. Artikel 81 van de programmawet van 27 april 2007 heeft in artikel
26, eerste lid, van het WIB 1992 de woorden « onder voorbehoud » 26, eerste lid, van het WIB 1992 de woorden « onder voorbehoud »
vervangen door de woorden « onverminderd de toepassing van artikel 49 vervangen door de woorden « onverminderd de toepassing van artikel 49
en onder voorbehoud ». en onder voorbehoud ».
Krachtens artikel 82 van dezelfde programmawet is die wetswijziging Krachtens artikel 82 van dezelfde programmawet is die wetswijziging
van toepassing vanaf het aanslagjaar 2008. van toepassing vanaf het aanslagjaar 2008.
Artikel 26, eerste lid, van het WIB 1992 heeft aldus, vanaf het Artikel 26, eerste lid, van het WIB 1992 heeft aldus, vanaf het
aanslagjaar 2008, uitdrukkelijk de draagwijdte die de verwijzende aanslagjaar 2008, uitdrukkelijk de draagwijdte die de verwijzende
rechter aan dezelfde bepaling verleent voor de aanslagjaren 1996 en rechter aan dezelfde bepaling verleent voor de aanslagjaren 1996 en
1997. 1997.
B.8. Met het arrest nr. 151/2008 van 6 november 2008 heeft het Hof B.8. Met het arrest nr. 151/2008 van 6 november 2008 heeft het Hof
twee beroepen tot vernietiging van de voormelde artikelen 81 en 82 twee beroepen tot vernietiging van de voormelde artikelen 81 en 82
verworpen. Met betrekking tot de aangevoerde schending van de verworpen. Met betrekking tot de aangevoerde schending van de
artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet, kwam het Hof in dat arrest artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet, kwam het Hof in dat arrest
tot de volgende slotsom : tot de volgende slotsom :
« B.10.4. Weliswaar kan de bestreden maatregel ertoe leiden dat de « B.10.4. Weliswaar kan de bestreden maatregel ertoe leiden dat de
aftrek van de verleende vergoedingen voor de verstrekker ervan wordt aftrek van de verleende vergoedingen voor de verstrekker ervan wordt
verworpen, ook wanneer het abnormale of goedgunstige voordelen betreft verworpen, ook wanneer het abnormale of goedgunstige voordelen betreft
die ook bij de begunstigde worden belast. die ook bij de begunstigde worden belast.
Te dezen vermocht de wetgever van oordeel te zijn dat, gelet op de Te dezen vermocht de wetgever van oordeel te zijn dat, gelet op de
aard zelf van abnormale of goedgunstige voordelen, een risico bestaat aard zelf van abnormale of goedgunstige voordelen, een risico bestaat
op een oneigenlijk gebruik van de regeling die in artikel 26, eerste op een oneigenlijk gebruik van de regeling die in artikel 26, eerste
lid, van het WIB 1992 is neergelegd. Nu de bestreden maatregel van lid, van het WIB 1992 is neergelegd. Nu de bestreden maatregel van
dien aard kan zijn dat dit risico daardoor wordt voorkomen, is hij dien aard kan zijn dat dit risico daardoor wordt voorkomen, is hij
niet zonder redelijke verantwoording ». niet zonder redelijke verantwoording ».
B.9. Reeds vóór het aanslagjaar 2008 konden de in het geding zijnde B.9. Reeds vóór het aanslagjaar 2008 konden de in het geding zijnde
bepalingen, in de interpretatie die de verwijzende rechter in bepalingen, in de interpretatie die de verwijzende rechter in
navolging van het Hof van Cassatie eraan geeft (Cass., 30 oktober navolging van het Hof van Cassatie eraan geeft (Cass., 30 oktober
2008, F.07.0008.F), ertoe leiden dat de aftrek van de verleende 2008, F.07.0008.F), ertoe leiden dat de aftrek van de verleende
vergoedingen voor de verstrekker ervan wordt verworpen, ook wanneer vergoedingen voor de verstrekker ervan wordt verworpen, ook wanneer
het abnormale of goedgunstige voordelen betreft die ook bij de het abnormale of goedgunstige voordelen betreft die ook bij de
begunstigde worden belast. Het thans in het geding zijnde verschil in begunstigde worden belast. Het thans in het geding zijnde verschil in
behandeling dat daaruit voortvloeit, moet derhalve eveneens door de in behandeling dat daaruit voortvloeit, moet derhalve eveneens door de in
B.8 in herinnering gebrachte doelstelling worden geacht te zijn B.8 in herinnering gebrachte doelstelling worden geacht te zijn
verantwoord. verantwoord.
B.10. In tegenstelling tot wat de appellante voor de verwijzende B.10. In tegenstelling tot wat de appellante voor de verwijzende
rechter in haar memorie met verantwoording betoogt, wordt aan de rechter in haar memorie met verantwoording betoogt, wordt aan de
verantwoording van het in het geding zijnde verschil in behandeling verantwoording van het in het geding zijnde verschil in behandeling
geen afbreuk gedaan door het ontbreken, in de parlementaire geen afbreuk gedaan door het ontbreken, in de parlementaire
voorbereiding van het oorspronkelijke artikel 26, eerste lid, van het voorbereiding van het oorspronkelijke artikel 26, eerste lid, van het
WIB 1992, van enige verwijzing naar het risico van oneigenlijk gebruik WIB 1992, van enige verwijzing naar het risico van oneigenlijk gebruik
van de in dat artikel vervatte regeling. Het Hof zou immers niet tot van de in dat artikel vervatte regeling. Het Hof zou immers niet tot
de schending van het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie de schending van het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie
kunnen besluiten om de enkele reden dat uit de parlementaire kunnen besluiten om de enkele reden dat uit de parlementaire
voorbereiding niet de objectieve en redelijke verantwoording van een voorbereiding niet de objectieve en redelijke verantwoording van een
verschil in behandeling blijkt. De vaststelling dat een dergelijke verschil in behandeling blijkt. De vaststelling dat een dergelijke
verantwoording niet in de parlementaire voorbereiding is vermeld, verantwoording niet in de parlementaire voorbereiding is vermeld,
sluit niet uit dat aan een maatregel een doelstelling van algemeen sluit niet uit dat aan een maatregel een doelstelling van algemeen
belang ten grondslag ligt die het eruit voortvloeiende verschil in belang ten grondslag ligt die het eruit voortvloeiende verschil in
behandeling in redelijkheid kan verantwoorden. behandeling in redelijkheid kan verantwoorden.
B.11. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.11. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord.
Om die redenen, Om die redenen,
het Hof het Hof
zegt voor recht : zegt voor recht :
De artikelen 26, eerste lid, en 49 van het Wetboek van de De artikelen 26, eerste lid, en 49 van het Wetboek van de
inkomstenbelastingen 1992 schenden de artikelen 10, 11 en 172 van de inkomstenbelastingen 1992 schenden de artikelen 10, 11 en 172 van de
Grondwet niet. Grondwet niet.
Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het
Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 22 december Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 22 december
2010. 2010.
De griffier, De griffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, De voorzitter,
M. Bossuyt. M. Bossuyt.
^