Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Ministerieel Besluit van 26/09/2002
← Terug naar "Ministerieel besluit tot vaststelling van het normaal bedrag van de honoraria van de personen opgeroepen in strafzaken wegens hun kunde of hun beroep "
Ministerieel besluit tot vaststelling van het normaal bedrag van de honoraria van de personen opgeroepen in strafzaken wegens hun kunde of hun beroep Arrêté ministériel établissant le taux normal des honoraires des personnes requises en raison de leur art ou profession, en matière répressive
FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE 18 SEPTEMBER 2002. - Ministerieel besluit tot vaststelling van het normaal bedrag van de honoraria van de personen opgeroepen in strafzaken wegens hun kunde of hun beroep De Minister van Justitie, SERVICE PUBLIC FEDERAL JUSTICE 18 SEPTEMBRE 2002. - Arrêté ministériel établissant le taux normal des honoraires des personnes requises en raison de leur art ou profession, en matière répressive Le Ministre de la Justice,
Gelet op de wet van 16 juni 1919 waarbij aan de regering machtiging Vu la loi du 16 juin 1919 autorisant le gouvernement à modifier les
wordt verleend om aan de bepalingen betreffende de gerechtskosten in dispositions relatives aux frais de justice en matière répressive et
strafzaken, in burgerlijke zaken en in handelszaken, wijzigingen toe aux frais et dépens en matière civile et commerciale, notamment
te brengen, inzonderheid op artikel 1; l'article 1er;
Gelet op het algemeen reglement op de gerechtskosten in strafzaken Vu le règlement général sur les frais de justice en matière
vastgesteld bij het koninklijk besluit van 28 december 1950, répressive, établi par l'arrêté royal du 28 décembre 1950, notamment
inzonderheid op artikel 1; l'article 1er;
Gelet op het ministerieel besluit van 11 juni 1999 tot vaststelling Vu l'arrêté ministériel du 11 juin 1999 établissant le taux normal des
van het normaal bedrag van de honoraria der personen opgeroepen in honoraires des personnes requises en raison de leur art ou profession,
strafzaken wegens hun kunde of hun beroep; en matière répressive;
Gelet op het advies van de Inspectie van Financiën van 26 juli 2002; Vu l'avis de l'Inspection des Finances du 26 juillet 2002;
Gelet op het akkoord van de Minister van Begroting van 6 september 2002; Gelet op het verzoek om spoedbehandeling gemotiveerd door de volgende omstandigheden : Overwegende dat een beroep tot nietigverklaring werd ingesteld voor deAfdeling Administratie van de Raad van State; Overwegende dat deze situatie een rechtsonzekerheid doet ontstaan die uiterst schadelijk is voor alle betrokkenen; Overwegende dat de gerechtelijke deskundigenonderzoeken noodzakelijk zijn in strafzaken en moeten worden bezoldigd; Overwegende dat de goede werking van Justitie moet worden gewaarborgd; Overwegende dat dit besluit zo spoedig mogelijk moet worden genomen en bekendgemaakt; Vu l'accord du Ministre du Budget du 6 septembre 2002; Vu l'urgence motivée par les circonstances suivantes : Considérant qu'un recours en annulation a été introduit devant laSection d'Administration du Conseil d'Etat; Considérant que cette situation crée une insécurité juridique extrêmement dommageable pour tous les intervenants; Considérant que les expertises judiciaires en matière répressive sont nécessaires et doivent être rémunérées; Considérant que le bon fonctionnement de la Justice doit être assuré; Considérant qu'il est indispensable et urgent que le présent arrêté soit pris et publié dans les plus brefs délais;
Gelet op het advies van de Raad van State gegeven op 25 september Vu l'avis du Conseil d'Etat donné le 25 septembre 2002, en application
2002, met toepassing van artikel 84, eerste lid, 2°, van de de l'article 84 alinéa 1er, 2°, des lois coordonnées sur le Conseil
gecoördineerde wetten op de Raad van State, d'Etat,
Besluit : Arrête :
HOOFDSTUK I. - Medische expertises CHAPITRE Ier. - Expertises médicales
Afdeling 1. - Onderzoek van lijken Section 1re. - Examen des cadavres

Artikel 1.Er wordt toegekend :

Article 1er.Il est alloué :

1° voor het uitwendig onderzoek van een foetus of van een lijk : 58,82 1° pour l'examen externe d'un foetus ou d'un cadavre : 58,82 EUR;
EUR; 2° voor het uitwendig onderzoek van een foetus of van een lijk, 2° pour l'examen externe d'un foetus ou d'un cadavre si l'examen a
ingeval het onderzoek plaats heeft meer dan twee dagen na het overlijden : 121,22 EUR; lieu plus de deux jours après la mort : 121,22 EUR;
3° voor de lijkschouwing, daaronder begrepen het uitwendig onderzoek 3° pour l'autopsie d'un cadavre, y compris l'examen externe effectué
uitgevoerd op het ogenblik van de lijkschouwing, de diverse afnames au moment de l'autopsie, les prélèvements divers pour examens
voor microscopische, toxicologische en andere onderzoeken, en het microscopiques, toxicologiques, etc., et la fermeture du corps, par
sluiten van het lichaam, per deskundige : 359,77 EUR; expert : 359,77 EUR;
4° ingeval de lijkschouwing wordt gelast meer dan twee dagen na het 4° si l'autopsie du cadavre est prescrite plus de deux jours après
overlijden : 474,51 EUR; celui du décès : 474,51 EUR;
5° voor de afnames van bloed, van urine of andere substanties verricht 5° pour les prélèvements de sang, d'urine ou autres substances,
buiten het kader van de lijkschouwing, per aard van de afname : 17,58 effectués en-dehors d'une autopsie, par nature du prélèvement : 17,58
EUR; EUR;
6° voor het gebruik van een door de deskundige zelf verstrekte venule : 6,72 EUR; 6° pour l'utilisation d'une vénule fournie par l'expert : 6,72 EUR;
7° voor de lijkschouwing van een foetus van minder dan zes maanden, 7° pour l'autopsie d'un foetus de moins de six mois, y compris
daaronder begrepen het uitwendig onderzoek : 116,85 EUR. l'examen externe : 116,85 EUR.

Art. 2.Er wordt toegekend, voor de speciale onderzoeken verricht in

Art. 2.Il est alloué, pour les examens spéciaux dans le cadre d'une

het kader van een lijkschouwing, voor de voorbereiding en de autopsie, pour la préparation et la dissection détaillée de pièces
gedetailleerde dissectie van anatomische delen : anatomiques :
1° hart : coronarografie (N400) : 235,80 EUR; 1° coeur : coronarographie (N400) : 235,80 EUR;
gedetailleerde dissectie : 88,20 EUR; dissection détaillée : 88,20 EUR;
2° hoofd : invriezing : 52,86 EUR; 2° tête : congélation : 52,86 EUR;
gedetailleerde dissectie : 88,20 EUR; dissection détaillée : 88,20 EUR;
3° hersenen : formalisatie : 52,86 EUR; 3° cerveau : formolisation : 52,86 EUR;
gedetailleerde dissectie : 88,20 EUR; dissection détaillée : 88,20 EUR;
4° dissectie onder een versterkingsscherm : 88,20 EUR; 4° dissection sous amplification de brillance : 88,20 EUR;
5° andere organen : de gedetailleerde dissectie dient te worden 5° autres organes : la dissection détaillée doit être justifiée dans
verantwoord in het gerechtelijk geneeskundig verslag : 88,20 EUR. le rapport médico-légal : 88,20 EUR.

Art. 3.Wanneer de deskundige zich ter plaatse begeeft om tot een

Art. 3.Lorsque l'expert se rend sur place pour procéder à un examen

uitwendige schouwing of tot een lijkschouwing over te gaan en deze externe ou à une autopsie et que, indépendamment de sa volonté, il n'a
taak door een omstandigheid onafhankelijk van zijn wil niet kan
vervullen, wordt het honorarium op 19,24 EUR vastgesteld. pu procéder à ce devoir, il est alloué 19,24 EUR.
Afdeling 2. - Plaatsopneming Section 2. - Descente sur les lieux

Art. 4.Voor een plaatsopneming en beschrijving ervan, op vordering

Art. 4.Il est alloué, pour une descente sur les lieux et la

van het parket of de politie op vraag van het parket, deelneming aan description de ceux-ci, sur réquisition du parquet ou de la police à
opsporingen, onderzoeken en ondervragingen, voor het opzoeken van la demande du parquet, l'assistance aux perquisitions, les enquêtes et
sporen en vlekken, wordt 44,06 EUR toegekend. interrogatoires, la recherche de traces et de tâches : 44,06 EUR.
Ieder supplementair uur wordt vergoed overeenkomstig het uurtarief Chacune des heures au-delà de la première sera rémunérée selon le taux
bepaald in artikel 45 van dit besluit. horaire prévu à l'article 45 du présent arrêté.
Afdeling 3. - Onderzoek van zieken en gewonden Section 3. - Examen des malades et des blessés

Art. 5.Er wordt toegekend :

Art. 5.Il est alloué :

1° voor een lichamelijk onderzoek : 29,36 EUR; 1° pour un examen corporel : 29,36 EUR;
2° voor een klinisch onderzoek met summiere anamnese : 57,08 EUR; 2° pour un examen clinique avec anamnèse sommaire : 57,08 EUR;
3° voor een deskundig onderzoek, bestaande uit een klinische studie en 3° pour une expertise comprenant une étude clinique du cas et l'examen
het onderzoek van de dossiers : 296,31 EUR; des dossiers : 296,31 EUR;
4° voor een meer diepgaand onderzoek, bestaande onder meer uit de 4° pour une expertise plus approfondie, comportant par exemple la
schatting van de graad van werkongeschiktheid, moet de kostenstaat détermination de l'incapacité de travail, le mémoire sera établi en
worden opgemaakt naar eer en geweten, overeenkomstig het uurtarief bepaald in artikel 45 van dit besluit. conscience, selon les taux horaires prévus à l'article 45 du présent arrêté.

Art. 6.Er wordt toegekend :

Art. 6.Il est alloué :

1° aan de arts die zich voor het verrichten van een opdracht ter 1° au médecin qui s'est rendu sur place pour procéder à une mission et
plaatse heeft begeven en hij de taak door een omstandigheid que, indépendamment de sa volonté, il n'a pu procéder à ce devoir :
onafhankelijk van zijn wil niet heeft kunnen vervullen : 18,95 EUR; 18,95 EUR;
2° aan de arts die zijn opdracht niet heeft kunnen uitvoeren omdat de 2° au médecin qui n'a pu effectuer sa mission, la personne à examiner
te onderzoeken persoon geen gevolg heeft gegeven aan zijn oproeping : 13,20 EUR. ne s'étant pas rendue à sa convocation : 13,20 EUR.
Afdeling 4. - Vaststelling van de staat van dronkenschap Section 4. - Constat de l'état d'ivresse

Art. 7.Er wordt toegekend voor een klinisch onderzoek met of zonder

Art. 7.Pour un examen clinique avec ou sans ponction veineuse, il est

aderpunctie : 21,98 EUR. alloué 21,98 EUR.
Afdeling 5. - Laboratoriumonderzoeken Section 5. - Examen de laboratoire

Art. 8.Er wordt toegekend :

Art. 8.Il est alloué :

1° voor de afname van bloed op een levend persoon : 12,15 EUR; 1° pour le prélèvement de sang sur une personne vivante : 12,15 EUR;
2° voor het gebruik van een door de deskundige zelf verstrekte venule : 6,72 EUR; 2° pour l'utilisation d'une vénule fournie par l'expert : 6,72 EUR;
3° voor het beschrijvend onderzoek van de overtuigingsstukken andere 3° pour l'examen descriptif des pièces à conviction autres que les
dan ingewanden : voor het eerste voorwerp : 31,70 EUR; voor elk van de viscères : pour le premier objet : 31,70 EUR; pour chacun des objets
volgende voorwerpen : 7,85 EUR. suivants : 7,85 EUR.

Art. 9.Er wordt toegekend voor de volgende bijzondere onderzoeken :

Art. 9.Il est alloué, pour les recherches spéciales suivantes :

1° histologisch onderzoek met beschrijving van de letsels : 107,94 EUR; 1° analyse histologique avec description des lésions : 107,94 EUR;
2° microscopische opsporing van spermatozoïden : 107,94 EUR; 2° recherche microscopique des spermatozoïdes : 107,94 EUR;
3° vaststelling van de aard van vlekken andere dan bloed- en 3° détermination de la nature des taches non constitués par du sang ou
spermavlekken : 107,94 EUR; du sperme : 107,94 EUR;
4° diverse microscopische onderzoeken die niet in de drie vorige 4° examens microscopiques divers ne figurant pas dans les trois
onderzoeken voorkomen : 107,94 EUR. recherches précédentes : 107,94 EUR.
Indien voor de gevolgtrekkingen verscheidene voorwerpen, monsters of Si pour établir les conclusions, plusieurs objets, échantillons ou
organen aan een gelijksoortig onderzoek moeten worden onderworpen, organes doivent être soumis à un examen de la même nature, les
zijn de honoraria sub 1° tot 4°, vastgesteld als volgt : voor het honoraires prévus sub 1° à 4° sont fixés comme suit : pour l'examen de
onderzoek van het tweede stuk : 90,00 EUR; van het derde stuk : 71,91 la deuxième pièce : 90,00 EUR; de la troisième pièce : 71,91 EUR; de
EUR; en voor elk volgend stuk : 53,94 EUR. chacune des pièces suivantes : 53,94 EUR.

Art. 10.Er wordt toegekend voor de bijzondere onderzoeken, ongeacht

Art. 10.Il est alloué, pour les recherches spéciales, quel que soit

het aantal voorwerpen, monsters of organen : le nombre d'objets, échantillons ou organes :
1° voor de aanvullende kleuringen en/of extra histo-chemische 1° pour les colorations supplémentaires et/ou recherches
onderzoeken, volgens de aard ervan : 107,94 EUR; histochimiques complémentaires, par nature de recherche : 107,94 EUR;
2° voor de histologische onderzoeken door bevriezing : 107,94 EUR; 2° pour les recherches histologiques par congélation : 107,94 EUR;
3° voor de histo-chemische onderzoeken door immuno-histo-chemie, per 3° pour les recherches histochimiques par immunohistochimie, par
opzoeking : 50,81 EUR, met een maximum van 126,52 EUR. recherche : 50,81 EUR, avec un maximum de 126,52 EUR.
Afdeling 6. - Geestesonderzoeken Section 6. - Examens mentaux

Art. 11.Er wordt toegekend :

Art. 11.Il est alloué :

A. Voor expertises uitgevoerd krachtens de wet tot bescherming van de A. Pour les expertises effectuées en vertu de la loi de défense
maatschappij : sociale :
1° voor het onderzoek van een persoon met studie van het dossier, 1° pour l'examen d'une personne comprenant l'étude du dossier,
summier geestesonderzoek en bondig verslag : 97,11 EUR; l'examen mental sommaire et un rapport succinct : 97,11 EUR;
2° voor het onderzoek van een persoon met studie van het dossier, het 2° pour l'examen d'une personne, comprenant l'étude du dossier,
onderzoek naar de erfelijkheid en de sociale en medische antecedenten, l'enquête sur l'hérédité et les antécédents sociaux et médicaux,
het somatisch onderzoek, daaronder begrepen de grondige neurologische l'examen somatique y compris l'examen neurologique et mental
en geestesonderzoeken, de uitwerking van een uitvoerig verslag met approfondi, la rédaction d'un rapport détaillé avec description,
beschrijving, bespreking en samenvatting van het geval : 300,29 EUR; discussion et résumé du cas : 300,29 EUR;
Wanneer de geneesheer een psychologisch onderzoek heeft verricht met Si le médecin a procédé à un examen psychologique avec batterie
een volledige reeks testen : 122,07 EUR extra; complète de tests : 122,07 EUR en plus;
3° voor het onderzoek van een persoon door een psycholoog, waarbij het 3° pour l'examen d'une personne par un psychologue, cet examen
onderzoek bestaat uit de studie van het dossier, de diverse gepaste comprenant l'étude du dossier, les divers examens adéquats et une
onderzoeken en een volledige reeks testen, met opmaak van een batterie complète de tests, avec rédaction d'un rapport détaillé,
uitvoerig verslag, beschrijving en bespreking : 218,41 EUR; description et discussion : 218,41 EUR;
4° voor het nemen en het lezen van een electro-encefalogram met 4° pour la prise et la lecture d'un électroencéphalogramme avec
verslag : 123,62 EUR; rapport : 123,62 EUR;
B. Voor prestaties geleverd krachtens de wet van 26 juni 1990 B. Pour les devoirs accomplis en vertu de la loi du 26 juin 1990
betreffende de bescherming van de persoon van de geesteszieke : relative à la protection de la personne des malades mentaux :
1° voor het bijstaan van de zieke tijdens het bezoek van de 1° pour assistance au malade lors de la visite du juge de paix ou du
vrederechter of de rechter, evenals tijdens de terechtzitting (deze
bepaling kan worden toegepast op grond van artikel 7, § 3, en van tribunal ainsi qu'à l'audience (article 7, § 3, et autres articles
andere artikelen) : 58,64 EUR; 2° voor het schriftelijk verslag betreffende de geestestoestand van de rendant cette disposition applicable) : 58,64 EUR;
zieke (deze bepaling kan worden toegepast op grond van artikel 7, § 3, 2° pour le rapport écrit sur l'état mental du malade (art. 7, § 3, et
en van andere artikelen) : 58,64 EUR; autres articles rendant cette disposition applicable) : 58,64 EUR;
3° voor het uitvoerig schriftelijk verslag betreffende de 3° pour le rapport écrit détaillé sur l'état mental du malade,
geestestoestand van de zieke, dat de resultaten bevat van het
onderzoek naar de erfelijkheid en naar de medische en sociale
antecedenten, van het somatisch en neurologisch onderzoek en van het comprenant une enquête sur l'hérédité et les antécédents médicaux et
onderzoek naar de geestestoestand van betrokkene, voor zover die sociaux ainsi que l'examen somatique, neurologique et mental, pour
onderzoeken door de aangewezen geneesheer persoonlijk zijn verricht autant qu'ils soient effectués personnellement par le médecin désigné
(deze bepaling kan worden toegepast op grond van artikel 7, § 3, en (article 7, § 3, et autres articles rendant cette disposition
van andere artikelen) : 117,35 EUR; applicable) : 117,35 EUR;
4° pour le médecin légiste requis pour donner son avis écrit au
4° aan de wetsdokter die door de Procureur des Konings werd gevorderd Procureur du Roi sur l'état mental d'un malade en application de la
om overeenkomstig de wet van 26 juni 1990 (art. 9, § 2) schriftelijk loi du 26 juin 1990 (art. 9, § 2) : 43,96 EUR.
advies te geven over de geestestoestand van een zieke : 43,96 EUR.
C. Voor de expertises verricht door psychologen in het kader van C. Pour des expertises effectuées par des psychologues dans le cadre
seksueel misbruik of verkrachting van minderjarigen : d'abus sexuel ou de viol sur mineur d'âge :
1°. Ingeval een psychologisch onderzoek werd gedaan (zelfs met 1°. S'il y a eu un examen psychologique (même des dessins) et
tekeningen) met deelname aan het verhoor wordt een forfaitaire vergoeding van 206,42 EUR toegekend; participation à l'audition, il est octroyé un forfait de 206,42 EUR;
2°. voor het onderzoek van een persoon door een psycholoog, waarbij 2°. Pour l'examen d'une personne par un psychologue, cet examen
het onderzoek bestaat uit de studie van het dossier, de diverse comprenant l'étude du dossier, les divers examens adéquats et une
gepaste onderzoeken en een volledige reeks testen, met opmaak van een batterie complète de tests, avec rédaction d'un rapport détaillé,
uitvoerig verslag, beschrijving en bespreking : 218,41 EUR. description et discussion : 218,41 EUR.
Afdeling 7. - Bijzondere onderzoeken Section 7. - Examens spéciaux

Art. 12.Er wordt toegekend, in het kader van een onderzoek, op bevel

Art. 12.Il est alloué, dans le cadre d'un examen sur ordonnance

van onderzoek aan het lichaam : d'exploration corporelle :
1° voor de studie van het strafdossier : deze prestatie wordt 1° pour l'étude du dossier répressif : cette prestation est portée en
aangerekend naar eer en geweten volgens het uurtarief bepaald in artikel 45 van dit besluit; compte en conscience selon les taux horaires prévus à l'article 45 du présent arrêté;
2° voor de gedetailleerde anamnese : deze prestatie wordt aangerekend 2° pour une anamnèse détaillée : cette prestation est portée en compte
naar eer en geweten volgens het uurtarief bepaald in artikel 45 van en conscience selon les taux horaires prévus à l'article 45 du présent
dit besluit; arrêté;
3° voor een algemeen medisch onderzoek en onderzoek aan het lichaam : 3° pour un examen médical général et exploration corporelle, 115,40
115,40 EUR, verhoogd tot 172,19 EUR ingeval een set seksuele agressie EUR, porté à 172,19 EUR en cas d'utilisation d'un set d'agression
wordt gebruikt; sexuelle;
4° voor de monsternemingen, per aard : 17,63 EUR; 4° pour les prélèvements : par nature du prélevement : 17,63 EUR;
5° voor het onderzoek van kledingstukken of overtuigingsstukken : voor 5° pour l'examen des vêtements ou pièces à conviction pour le premier
het eerste voorwerp, 35,15 EUR; voor elk van de volgende voorwerpen : objet : 35,15 EUR; pour chacun des objets suivants : 8,70 EUR;
8,70 EUR; 6° voor de opmaak en de uitwerking van het verslag : deze prestatie 6° pour la rédaction et l'élaboration du rapport : cette prestation
wordt aangerekend naar eer en geweten volgens het uurtarief bepaald in est portée en compte en conscience selon les taux horaires prévus à
artikel 45 van dit besluit. l'article 45 du présent arrêté.

Art. 13.Voor de studie van röntgenfoto's, per geröntgende persoon,

Art. 13.Pour l'étude de radiographies, par personne radiographiée, il

wordt 20,03 EUR toegekend. est alloué 20,03 EUR.

Art. 14.Een verhoging van 50 percent wordt toegestaan aan de

Art. 14.Il est alloué une augmentation de 50 pourcent aux

specialisten in de gerechtelijke geneeskunde voor de prestaties spécialistes en médecine légale pour les prestations prévues aux
vermeld in de artikelen 1.1°, 1.2°, 1.5°, 5.1°, 5.2°, 7, 8.1° en 8.2° articles 1.1°, 1.2°, 1.5°, 5.1°, 5.2°, 7, 8.1° et 8.2° du présent
van dit besluit. arrêté.

Art. 15.Alle prestaties die niet in onderhavig hoofdstuk zijn

Art. 15.Toutes les prestations non prévues au présent chapitre seront

omschreven, worden vergoed overeenkomstig de nomenclatuur van de honorées suivant la nomenclature des prestations de santé en matière
geneeskundige verstrekkingen inzake verplichte ziekte- en d'assurance obligatoire contre la maladie et l'invalidité.
invaliditeitsverzekering.
De deskundige moet op zijn kostenstaat het nummer van de nomenclatuur, L'expert indiquera dans son mémoire le numéro de la nomenclature
dat overeenstemt met de verrichte prestatie, vermelden. correspondant à la prestation effectuée.
HOOFDSTUK II. - Toxicologische expertises CHAPITRE II. - Expertises toxicologiques
Afdeling 1. - Algemene bepalingen

Art. 16.Behalve in uitzonderlijke gevallen die moeten worden gerechtvaardigd, omvatten de honoraria alle kosten, inzonderheid die voor de reagentia, foto's, bibliografische opzoekingen, de materialen, de archivering van de overtuigingsstukken en het opstellen en tikken van het verslag. De vastgestelde bedragen zijn die welke over het algemeen moeten worden toegepast, behalve ingeval de deskundige in de uitoefening van zijn opdracht bijzondere moeilijkheden verantwoordt, hetgeen hogere honoraria rechtvaardigt. Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder organisch materiaal monsters van menselijke en dierlijke oorsprong en over het algemeen alle materialen die grote hoeveelheden organische stoffen bevatten.

Art. 17.Voor de in dit hoofdstuk niet vermelde bijzondere ontledingen of opsporingen, worden de honoraria vastgesteld overeenkomstig de

Section 1re. - Dispositions générales

Art. 16.Sauf dans les cas exceptionnels à justifier, les honoraires couvrent tous les frais, notamment les réactifs, les photographies, les recherches bibliographiques, le matériel, l'archivage des pièces à conviction, la rédaction et la dactylographie du rapport. Les montants fixés sont ceux qui doivent être généralement appliqués, sauf si l'expert justifie dans l'exécution de sa mission, de difficultés particulières qui méritent des honoraires plus élevés. Pour l'application du présent chapitre, on entend par matières organiques des prélévements d'origine humaine ou animale et, en général, la présence d'une matière organique abondante.

Art. 17.Pour les analyses ou des recherches spéciales non mentionnées dans le présent chapitre, les honoraires sont établis conformément aux

tarieven bepaald in artikel 45 van dit besluit. taux prévus à l'article 45 du présent arrêté.

Art. 18.Behoudens de omschreven uitzonderingen, ingeval een enkele

Art. 18.Sauf les exceptions prévues, lorsqu'un même réquisitoire

vordering de herhaling van prestaties bedoeld in artikel 20 meebrengt, entraîne la répétition des prestations indiquées à l'article 20, soit
hetzij op verschillende stalen van eenzelfde inbeslagneming of op dans différents prélèvements d'une même saisie ou dans différents
monsters van eenzelfde lijk, worden de honoraria voor de 2e, 3e, 4e en prélèvements d'un même cadavre, les honoraires de 2e, 3e et 4e
volgende prestaties respectievelijk verminderd met 15, 30 en 50 percent. opérations et suivantes seront ceux de la première diminués respectivement de 15, 30 et 50 pour cent.

Art. 19.Ingeval een college van deskundigen-toxicologen is

Art. 19.Si un collège d'experts toxicologues a été désigné, chaque

aangewezen, brengt elke deskundige zijn eigen prestaties in rekening. expert porte ses propres prestations en compte. Pour la vérification
Voor het gezamenlijk nazicht van de resultaten en voor de uitwerking en commun des résultats et l'élaboration du rapport, il est alloué
van het verslag wordt aan elke deskundige 131,53 EUR toegekend. 131,53 EUR à chaque expert.
Afdeling 2. - Honoraria voor toxicologische expertisen Section 2. - Honoraires pour les expertises toxicologiques

Art. 20.Er wordt toegekend :

Art. 20.Il est alloué :

1° voor het beschrijvend onderzoek van de in de vordering vermelde 1° pour l'examen descriptif des pièces à conviction mentionnées dans
overtuigingsstukken, voor het eerste stuk : 31,70 EUR; voor elk van de le réquisitoire, pour le premier objet : 31,70 EUR, pour chacun des
volgende stukken : 7,85 EUR; objets suivants : 7,85 EUR;
2° voor de voorbereiding van het organisch materiaal met het oog op 2° pour la préparation des matières organiques afin de permettre les
verdere bewerkingen : 63,46 EUR; opérations ultérieures : 63,46 EUR;
3° voor de mineralisatie van het organisch materiaal : 135,09 EUR; 3° pour la minéralisation des matières organiques : 135,09 EUR;
4° voor de behandeling van het organisch materiaal om de fracties 4° pour le traitement des matières organiques afin d'en isoler les
eruit af te zonderen die organische vergiffen zouden kunnen bevatten fractions pouvant contenir les toxiques organiques en vue de
met het oog op de identificatie ervan : 174,83 EUR; l'identification : 174,83 EUR;
5° a) voor het opsporen van een bepaald vluchtig vergif in het 5° a) pour la recherche d'un poison volatil déterminé dans les
organisch materiaal : 174,83 EUR; matières organiques : 174,83 EUR;
b) voor de algemene opsporing van vluchtige vergiffen in het organisch b) pour la recherche générale des poisons volatils dans les matières
materiaal : 445,21 EUR; organiques : 445,21 EUR;
6° a) voor het opsporen van een bepaald mineraal vergif : 174,83 EUR; 6° a) pour la recherche d'un toxique minéral déterminé : 174,83 EUR;
b) voor de algemene opsporing van de minerale vergiffen : 445,21 EUR; b) pour la recherche générale des toxiques minéraux : 445,21 EUR;
7° a) voor het opsporen van een bepaald organisch vergif : 174,83 EUR; 7° a) pour la recherche d'un toxique organique déterminé : 174,83 EUR;
b) voor de algemene opsporing van organische vergiffen : 1.073,31 EUR; b) pour la recherche générale de toxiques organiques : 1.073,31 EUR;
dit honorarium mag slechts eenmaal worden aangerekend, ongeacht het cet honoraire ne peut être appliqué qu'une seule fois, quel que soit
aantal afnames van eenzelfde lijk; le nombre de prélèvements provenant d'un cadavre.
8° voor het doseren van een door de deskundige geïdentificeerd 8° pour le dosage d'un toxique minéral ou organique identifié par
mineraal of organisch vergif : 135,09 EUR; l'expert : 135,09 EUR;
9° voor het bepalen van het koolmonoxidegehalte in het bloed : 270,28 EUR; 9° pour le dosage de l'oxyde de carbone dans le sang : 270,28 EUR;
10° voor het bepalen van het alcoholgehalte : 10° pour le dosage d'alcool :
a) in een bloedstaal, daaronder begrepen de studie van het dossier en a) dans un échantillon de sang y compris l'étude du dossier et la
de berekening van het alcoholgehalte op het ogenblik van de feiten : 85,09 EUR; détermination de l'alcoolémie au moment des faits : 85,09 EUR;
b) in postmortaal bloed : 190,69 EUR. b) s'il s'agit de sang post mortem : 190,69 EUR.
Afdeling 3. - Honoraria voor het opsporen van verdovende middelen, Section 3. - Honoraires pour la recherche de stupéfiants, d'hormones
hormonen en andere stoffen et autres substances

Art. 21.Er wordt toegekend, voor het opsporen in urine van stoffen

Art. 21.Il est alloué pour la recherche dans l'urine de substances

bedoeld door de wetgeving op de verdovende middelen, zoals cannabis, visées par la législation sur les stupéfiants, tels que le cannabis,
opiumhoudende stoffen en morfinomimetische derivaten, cocaïne, les opiacés et les dérivés morphinomimétiques, la cocaïne, les amines
psychostimulerende en/of anorexigene amines, daaronder begrepen hun derivaten : psychostimulantes et/ou anorexigènes, y compris leurs dérivés :
1° bij middel van oriënterende immunochemische testen : 67,36 EUR voor 1° par tests d'orientation immunochimiques : 67,36 EUR pour un
de opsporing van 1 tot 7 verdovende middelen; ensemble de 1 à 7 drogues;
2° voor de bevestiging, zo nodig, door middel van een 2° pour la confirmation, si nécessaire, au moyen d'une technique de
chromatografische techniek gekoppeld aan een spectrometrische detectie chromatographie couplée à une détection spectrométrique pour
voor de opsporing van 1 tot 4 verdovende middelen : 215,49 EUR. l'ensemble de 1 à 4 drogues : 215,49 EUR.

Art. 22.Er wordt toegekend, voor het opsporen van stoffen met

Art. 22.Il est alloué pour la recherche de substances ayant une

hormonale of met anti-hormonale of met beta-adrenergische of met action hormonale ou anti-hormonale, ou bêta-adrénergique ou à action
productiestimulerende werking in organisch materiaal : stimulatrice de production, dans les matières organiques :
1° door middel van een voorafgaande immunochemische test : 67,36 EUR 1° au moyen d'un test préliminaire immunochimique : 67,36 EUR par
per groep van stoffen, per staal voor de eerste 10 stalen; vanaf het groupe de substances, par échantillon et pour les 10 premiers; à
11e staal 26,96 EUR per groep van stoffen; partir du 11e échantillon 26,96 EUR par groupe de substances;
2° door middel van een chromatografische techniek, gekoppeld aan een 2° au moyen d'une technique de chromatographie couplée à une détection
spectometrische detectie, ter bevestiging van een voorafgaande spectrométrique afin de confirmer une réaction immunochimique
positieve immunochemische reactie : 161,62 EUR per staal en per groep préliminaire positif : 161,62 EUR par échantillon et par groupe de
van stoffen; substances;
3° door middel van chromatografische techniek, gekoppeld aan een 3° au moyen d'une technique de chromatographie couplée à une détection
spectrometrische detectie : 215,49 EUR per staal en per groep van spectromètrique : 215,49 EUR par échantillon et par groupe de
stoffen. In dit laatste geval moeten deze groepen expliciet in de substances. Dans ce dernier cas, ces groupes doivent être indiqués
vordering zijn aangegeven. explicitement dans le réquisitoire.
Alleen de honoraria omschreven in 1° en 2° van dit artikel zijn Seuls les honoraires prévus aux 1° et 2° du présent article sont
cumuleerbaar. cumulables.

Art. 23.Er wordt toegekend voor de ontleding van poeders of andere

Art. 23.Pour l'analyse de poudres ou d'autres formes pharmaceutiques,

farmaceutische vormen zoals de inhoud van spuiten; tel que le contenu de seringues, il est alloué :
1° voor het beschrijvend onderzoek van de overtuigingsstukken vermeld 1° pour l'examen descriptif des pièces à conviction mentionnées dans
in de vordering : 35,23 EUR voor het eerste overtuigingsstuk : 8,72 le réquisitoire, pour la première pièce : 35,23 EUR, pour chacune des
EUR voor elk van de volgende overtuigingsstukken; pièces suivants : 8,72 EUR;
2° voor de voorbereiding van de stalen met het oog op de verdere 2° pour la préparation des échantillons en vue du traitement ultérieur
bewerkingen : 12,12 EUR per staal en eventueel per groep van stoffen; : 12,12 EUR par échantillon et éventuellement par groupe de substances;
3° voor het opsporen van vergiffen : 161,62 EUR per staal en per groep 3° pour la recherche des toxiques : 161,62 EUR par échantillon et par
van stoffen; groupe de substances;
4° voor het doseren van de geïdentificeerde vergiffen op voorwaarde 4° pour le dosage des toxiques identifiés, à la condition que celui-ci
dat zulks uitdrukkelijk is bevolen door de vorderende magistraat : ait été ordonné expressément par le magistrat requérant : 161,62 EUR
161,62 EUR per staal en per groep van stoffen. par échantillon et par groupe de substances.

Art. 24.De degressieve tarifering, zoals bepaald in artikel 18 van

Art. 24.La dégressivité prévue à l'article 18 du présent arrêté n'est

dit besluit is niet van toepassing op artikel 22, 2° en 3° en op artikel 23, 2° en 4°. pas applicable à l'article 22, 2° et 3° ni à l'article 23, 2° et 4°.
HOOFDSTUK III. - Ballistische expertises CHAPITRE III. - Expertises balistiques
Afdeling 1. - Algemene bewerkingen Section 1re. - Travaux généraux

Art. 25.Er wordt toegekend :

Art. 25.Il est alloué :

I. voor het volledig onderzoek van een wapen, daaronder begrepen het I. pour l'examen complet d'une arme comprenant le démontage, le
uiteennemen, het schoonmaken, het weer ineenzetten, het meten, het nettoyage, le remontage, la mensuration, le prélèvement des résidus de
opnemen van kruitresten en het nagaan van de werking : 50,57 EUR; poudre et la vérification du fonctionnement : 50,57 EUR;
II. voor het onderzoek van alle munitie van eenzelfde kaliber, II. pour l'examen de l'ensemble des munitions d'un même calibre y
daaronder begrepen het meten en de identificatie van het merk : 17,97 compris les mensurations et l'identification de la marque : 17,97 EUR;
EUR; III. voor het onderzoek van afgevuurde projectielen, daaronder III. pour l'examen de projectiles tirés, y compris les mensurations et
begrepen het meten en de identificaties van alle aard, inzonderheid les identifications de toute nature, notamment celle de la munition :
die van de munitie :
- voor het projectiel of projectielen afkomstig van de eerste patroon - pour le ou les projectiles provenant d'une première cartouche :
: 43,32 EUR; 43,32 EUR;
- voor het projectiel of de projectielen van iedere volgende patroon : - pour le ou les projectiles provenant de chaque cartouche suivante :
18,74 EUR; 18,74 EUR;
IV. voor het onderzoek van afgevuurde hulzen, daaronder begrepen het IV. pour l'examen de douilles tirées, y compris les mensurations et
meten en de identificaties van alle aard, inzonderheid die van de les identifications de toute nature, notamment celle de la munition :
munitie : - voor de eerste huls : 8,20 EUR; - pour la première douille : 8,20 EUR;
- voor iedere volgende huls : 3,48 EUR; - pour chacune des douilles suivantes : 3,48 EUR;
V. voor het onderzoek van kledingstukken, daaronder begrepen het
macroscopisch en microscopisch onderzoek, het opnemen van de V. pour l'examen de vêtements, y compris l'examen macroscopique et
kogelsporen, van de verbranding, van de rooksporen en de microscopique, le relevé des traces de projectiles, de brûlures, de
kruitincrustaties, voor het eerste kledingstuk : 23,48 EUR. fumée et les incrustations de poudre, pour le premier vêtement : 23,48 EUR.
Voor ieder volgend kledingstuk en dit per persoon : 8,20 EUR; Pour chacun des vêtements suivants et ce par personne : 8,20 EUR;
VI. voor de bepaling door middel van schietproeven van de kracht, van VI. pour la détermination par des expériences de tir, de la puissance,
de juistheid en van de precisie van een gebruikt wapen, daaronder de la justesse et de la précision d'une arme utilisée, y compris la
begrepen het leveren van de munitie en de schietschijven van alle fourniture des munitions et des cibles de toute nature, pour la
aard, per wapen, voor de kracht : 31,25 EUR; puissance et par arme : 31,25 EUR;
Voor de juistheid en de precisie, per wapen : 15,68 EUR; Pour la justesse et la précision, par arme : 15,68 EUR;
VII. voor de studie en het opnemen van de kogelbanen in de ruimte, VII. pour l'étude et le relevé des trajectoires dans l'espace, y
daaronder begrepen de opmetingen ongeacht het aantal gebruikte wapens compris les mensurations, quel que soit le nombre d'armes utilisées :
: - voor de eerste kogelbaan : 25,27 EUR; - pour la première trajectoire : 25,27 EUR;
- voor iedere extra kogelbaan : 12,54 EUR; - pour chacune des trajectoires supplémentaires : 12,54 EUR;
VIII. voor de bepaling van een schotafstand door schietproeven, VIII. pour la détermination par des expériences de tir d'une distance
daaronder begrepen het leveren van de munitie en de schietschijven van de tir y compris la fourniture des munitions et cibles de toute nature
alle aard en de analyse van de resultaten : et l'analyse des résultats :
a) in geval van munitie met een enkel projectiel : a) s'il s'agit de munitions à projectile unique :
- voor de eerste schotafstand : 41,11 EUR; - pour la première distance : 41,11 EUR;
- voor iedere extra schotafstand : 11,73 EUR; - pour chaque distance supplémentaire : 11,73 EUR;
b) in geval van munitie met meervoudige projectielen : b) s'il s'agit de munitions à projectiles multiples :
- voor de eerste schotafstand : 58,74 EUR; - pour la première distance : 58,74 EUR;
- voor iedere extra schotafstand : 17,60 EUR. - pour chaque distance supplémentaire : 17,60 EUR.
Afdeling 2. - Bijzondere bewerkingen met het oog op de identificatie Section 2. - Travaux spéciaux en vue de l'identification des armes
van de gebruikte wapens utilisées

Art. 26.Er wordt toegekend :

Art. 26.Il est alloué :

I. voor de opsporingen ter identificatie van het type en het merk van I. pour les recherches d'identification du type et de la marque d'une
een gebruikt wapen, indien dit wapen niet aanwezig is : door het arme utilisée, si celle-ci n'est pas produite : par l'examen des
onderzoek van de opgenomen mechanische kenmerken op de hulzen en/of op caractéristiques mécaniques relevées sur les douilles et/ou
de projectielen per te identificeren wapen; alle bewerkingen en projectiles, par arme à identifier, tous les travaux et frais compris
onkosten zijn in dit bedrag begrepen : 110,60 EUR; : 110,60 EUR
II. voor de opsporingen ter identificatie van wapens waarover II. pour les recherches d'identification d'armes litigieuses :
betwisting bestaat : a) voor het schieten met het oog op het bekomen van a) pour des tirs en vue de l'obtention de douilles et projectiles de
vergelijkingshulzen en projectielen, daaronder begrepen het leveren comparaison y compris la fourniture des munitions, par arme litigieuse
van munitie : per litigieus wapen : 23,48 EUR; : 23,48 EUR;
b) voor de eigenlijke identificatie, daaronder begrepen het b) pour l'identification proprement dite, comprenant l'examen
vergelijkend microscopisch onderzoek en het opsporen van de al dan microscopique comparatif et la recherche des caractéristiques
niet overeenstemmende kenmerken tussen de vergelijkingselementen, per concordantes ou non entre les éléments de comparaison, pour chaque
litigieus element : 72,23 EUR; projectile litigieux : 72,23 EUR;
- voor de eerste huls met betrekking tot een litigieus wapen : 52,86 - pour la première douille se rapportant à une arme litigieuse : 52,86
EUR; EUR;
- voor iedere volgende huls : 26,43 EUR; - pour chacune des douilles suivantes : 26,43 EUR;
c) voor de identificatie door ontwikkeling op tinnen blad : per c) pour l'identification par développement sur feuille d'étain, par
litigieus projectiel : 58,74 EUR; projectile litigieux : 58,74 EUR;
d) met het oog op de voorlegging van het positief identificatiebewijs d) pour apporter la preuve de l'identification positive :
: - door microvergelijking, te weten juxtapositie op een enkele - par microcomparaison, c'est-à-dire juxtaposition sur une seule
microfoto van een litigieus element en een vergelijkingselement : 2,98 microphotographie d'un élément litigieux et d'un élément de
EUR; comparaison : 2,98 EUR;
- door uitsnijding en manuele bedekking van twee microfoto's - par découpage et superposition manuelle de deux microphotographies
(vergelijkingselement en litigieus element) : 29,36 EUR; (élément de comparaison et élément litigieux) : 29,36 EUR;
- par traçage des caractéristiques communes sur deux
- door aftekening van de gemeenschappelijke kenmerken op twee microphotographies (élément de comparaison et élément litigieux) :
microfoto's (vergelijkingselement en litigieus element) : 35,23 EUR. 35,23 EUR.
Er wordt maar een enkele vergoeding toegekend per geïdentificeerd Il ne sera attribué qu'une seule allocation par arme identifiée, quel
wapen, ongeacht het aantal geleverde microfoto's. De microfoto's mogen que soit le nombre de microphotographies. Les microphotographies
echter worden meegerekend. peuvent toutefois être portées en compte.

Art. 27.De extra kosten worden afzonderlijk geregeld.

Art. 27.Les frais accessoires sont établis séparément.

HOOFDSTUK IV. - Expertises inzake genetisch onderzoek CHAPITRE IV. - Expertises en matières d'analyse génétique

Art. 28.Voor het beschrijvend onderzoek van de overtuigingsstukken

Art. 28.Pour l'examen descriptif des pièces à conviction mentionnées

vermeld in de vordering wordt toegekend, voor het eerste stuk : 34,47 dans le réquisitoire, il est alloué pour le premier objet : 34,47 EUR,
EUR, voor elk van de volgende stukken : 8,54 EUR. pour chacun des objets suivants : 8,54 EUR.

Art. 29.Voor het onderzoek van voorafgaande oriënteringstesten wordt

Art. 29.Pour l'examen des tests d'orientation préliminaires, il est

105,81 EUR toegekend. alloué : 105,81 EUR.
De voorafgaande oriënteringstesten kunnen, zo nodig, verricht worden Les tests préliminaires peuvent être effectués, si nécessaire, sur
op ieder spoor aanwezig op het overtuigingsstuk, ten einde vast te chaque trace présente sur la pièce à conviction afin de déterminer
stellen met welk spoor het beste onderzoeksresultaat kan worden celle qui est susceptible de donner les meilleurs résultats d'analyse.
bekomen. Het bedrag omschreven in het eerste lid van dit artikel mag Le montant prévu au premier alinéa du présent article peut en
derhalve worden aangerekend telkens een spoor wordt getest. conséquence être porté en compte chaque fois qu'une trace est testée.
De voorafgaande testen omvatten, naargelang het geval, het opsporen Les tests préliminaires comportent, selon les cas, la recherche de
van bloed en de vaststelling van de aard ervan, van sperma en het sang et la détermination de son origine, de sperme et l'examen
microscopisch onderzoek van spermatozoïden, van speeksel, van urine en microscopique des spermatozoïdes, de salive, d'urine, de matières
van fecale stoffen. fécales.

Art. 30.Voor de extractie en het doseren van DNA wordt 84,33 EUR

Art. 30.Pour l'extraction et le dosage de l'ADN, il est alloué :

toegekend per staal. 84,33 EUR par échantillon.

Art. 31.Voor elk genetisch onderzoek van een staal wordt 358,69 EUR

Art. 31.Pour chaque analyse génétique d'un échantillon, il est alloué

toegekend. Dit bedrag zal slechts eenmaal per overtuigingsstuk worden : 358,69 EUR. Ce montant ne sera porté en compte qu'une seule fois par
aangerekend, behalve wanneer de vordering uitdrukkelijk en op pièce à conviction sauf si le réquisitoire ordonne explicitement et en
verantwoorde wijze opdraagt dat verscheidene of alle sporen op le justifiant que plusieurs ou toutes les traces d'une même pièce à
eenzelfde overtuigingsstuk moeten worden onderzocht. conviction soient analysées.
HOOFDSTUK V. - Expertises inzake verkeer CHAPITRE V. - Expertises en matière de roulage

Art. 32.De honoraria van de deskundigen inzake verkeer worden

Art. 32.Les honoraires des experts en roulage sont fixés

forfaitair vastgesteld, rekening houdend met hun indeling in groepen forfaitairement, compte tenu de leur classement en catégories et les
en de aard van de ongevallen. caractéristiques des accidents.
Onder "voertuig" dient te worden verstaan het enkelvoudig On entend par "véhicule" le moyen de transport simple, tel que : la
vervoermiddel zoals de fiets, de bromfiets, de motorfiets, de bicyclette, le cyclomoteur, la motocyclette, l'automobile, le
automobiel, de tractor, de landbouwtractor, de vrachtwagen, de tracteur, le tracteur agricole, le camion, le véhicule automobile de
kampeerauto. camping.
Onder "voertuig met aanhangwagen" dient te worden verstaan het geleed On entend par "véhicule en remorque" le véhicule articulé tel que :
voertuig zoals de automobiel + aanhangwagen, de trekker + oplegger, de l'automobile + la remorque, le tracteur + la semi-remorque, le camion
vrachtwagen + aanhanger of het landbouwwerktuig. + la remorque ou l'outil agricole.

Art. 33.De verkeersongevallen waarin voertuigen of voertuigen met

Art. 33.Les accidents de roulage dans lesquels sont impliqués des

aanhangwagen betrokken zijn, worden ingedeeld in de volgende groepen : véhicules ou des véhicules en remorque sont divisés en catégories suivantes :
- groep 1 : een voertuig of een voertuig met aanhangwagen tegen een - catégorie 1 : un véhicule ou un véhicule en remorque contre un
vaste hindernis; obstacle fixe;
- groep 2 : een voertuig of een voertuig met aanhangwagen tegen een - catégorie 2 : un véhicule ou un véhicule en remorque contre un
voetganger, fietser of bromfietser; piéton, un cycliste ou un cyclomotoriste;
- groep 3 : - catégorie 3 :
- een motorfiets tegen een motorfiets; - un cyclomoteur contre un cyclomoteur;
- een motorfiets tegen twee fietsers of twee bromfietsers; - une motocyclette contre deux cyclistes ou deux cyclomotoristes;
- een voertuig, uitgezonderd een tweewieler, tegen twee fietsers of - un véhicule, excepté un deux-roues contre deux cyclistes ou
bromfietsers; cyclomotoristes;
- een voertuig tegen een voertuig uitgezonderd een tweewieler; - un véhicule contre un véhicule excepté un deux-roues;
- een voertuig, uitgezonderd een tweewieler, tegen een voertuig met aanhangwagen. - un véhicule, excepté un deux-roues, contre un véhicule en remorque;
- groep 4 : - catégorie 4 :
- drie voertuigen tegen elkaar, uitgezonderd fietsers of bromfietsers; - trois véhicules entre eux, exceptés cyclistes ou cyclomotoristes;
- twee voertuigen en een voertuig met aanhangwagen tegen elkaar; - deux véhicules et un véhicule en remorque entre eux;
- twee voertuigen met aanhangwagen tegen elkaar; - deux véhicules en remorque entre eux;
- groep 5 : de uitzonderlijke verkeersongevallen zoals een trein, tram - catégorie 5 : les accidents de roulage exceptionnels tels que : un
of autobus tegen een voertuig of een voertuig met aanhangwagen; de train, tram ou autobus contre un véhicule ou un véhicule en remorque;
kettingbotsingen; de vliegtuigongevallen. les accidents en chaîne; les accidents d'avion.

Art. 34.De prestaties verricht in het kader van een deskundig

Art. 34.Les prestations effectuées dans le cadre d'une expertise en

onderzoek inzake verkeersongevallen worden forfaitair vastgesteld op : matière d'accidents de roulage sont fixées forfaitairement comme suit :
13 uren voor die omschreven in groep 1; 13 heures pour ceux prévus dans la catégorie 1;
15 uren voor die omschreven in groep 2; 15 heures pour ceux prévus dans la catégorie 2;
22 uren voor die omschreven in groep 3; 22 heures pour ceux prévus dans la catégorie 3;
25 uren voor die omschreven in groep 4. 25 heures pour ceux prévus dans la catégorie 4.
De prestaties verricht in het kader van een deskundig onderzoek zoals Les prestations effectuées dans le cadre des expertises telles que
omschreven in groep 5, worden aangerekend naar eer en geweten. prévues à la catégorie 5 sont portées en compte en conscience.
Al deze prestaties, in rekening gebracht volgens het uurtarief bepaald Toutes ces prestations, portées en compte aux taux horaires prévus à
in artikel 45 van dit besluit, bevatten : l'article 45 du présent arrêté, comprennent :
- de vaststellingen en opmetingen ter plaatse; - les constatations et mesurages effectués sur les lieux;
- het technisch onderzoek van de voertuigen; - l'examen technique des véhicules;
- het opstellen van een voorafgaand verslag; - la rédaction d'un pré-rapport;
- de studie van het dossier; - l'étude du dossier;
- het opstellen en het verbeteren van het deskundig verslag; - la rédaction et la correction du rapport d'expertise;
- de opmaak van het fotografisch dossier met commentaar; - l'établissement du dossier photographique avec commentaire;
- de opmaak van het plan; - le tracé d'un plan;
- de neerlegging van het deskundig verslag. - le dépôt du rapport d'expertise.

Art. 35.De verplaatsingskosten, de kosten voor het typen van het

Art. 35.Les frais de déplacement, de dactylographie du rapport, de

verslag, het maken van foto's en fotokopieën worden afzonderlijk in photographie et de photocopie sont portés en compte en application de
rekening gebracht met toepassing van artikel 45 van dit besluit. l'article 45 du présent arrêté.

Art. 36.De facturen en onkostennota's met betrekking tot de eventuele

Art. 36.Les factures et notes des frais se rapportant à

tussenkomst van derden waarop een beroep is gedaan, worden met een l'intervention éventuelle de tiers auxquels l'expert a dû faire appel
behoorlijke verantwoording in rekening gebracht. sont portées en compte dûment justifiées et acquittées.

Art. 37.De administratieve verzendingskosten ingevolge het

Art. 37.Les frais administratifs d'envoi de correspondance résultant

tegensprekelijk karakter van een vonnis, geregeld in de artikelen 962 du caractère contradictoire d'un jugement, régi par les articles 962 à
tot 992 van het Gerechtelijk Wetboek worden aan de deskundigen die 992 du Code judiciaire, auxquels les experts peuvent être confrontés
deze uitgaven deden, terugbetaald. leur sont remboursés.
Er wordt toegekend voor : Il est alloué pour :
- een bij ter post aangetekende brief : 6,32 EUR; - une lettre recommandée : 6,32 EUR;
- een gewone brief : 2,66 EUR; - une lettre par envoi normal : 2,66 EUR;
- de verzending van een voorafgaand verslag : 2,66 EUR; - l'envoi du rapport préliminaire : 2,66 EUR;
- de verzending van een definitief verslag : 2,66 EUR. - l'envoi du rapport définitif : 2,66 EUR.
Een kopie van de betrokken briefwisseling dient te worden gevoegd bij Une copie de la correspondance concernée doit être jointe au rapport
het deskundig verslag. d'expertise.
HOOFDSTUK VI. - Expertises inzake onderzoek van vezels en haren CHAPITRE VI. - Expertises en matière de fibres et poils

Art. 38.Voor het beschrijvend onderzoek en de bewaring van

Art. 38.Pour l'examen descriptif et la conservation des pièces à

overtuigingsstukken wordt toegekend : conviction, il est alloué :
- voor het eerste stuk : 34,47 EUR; - pour le premier objet : 34,47 EUR;
- voor elk van de volgende stukken : 8,54 EUR. - pour chacun des objets suivants : 8,54 EUR.

Art. 39.Voor de monsternemingen en de voorbereidende opzoekingen van

Art. 39.Pour les prélèvements et les examens préliminaires des fibres

vezels en haren op overtuigingsstukken wordt 23,24 EUR toegekend. et poils sur les pièces à conviction (le même montant est alloué pour
Hetzelfde bedrag wordt toegekend voor monsternemingen in een voertuig. les prélèvements dans un véhicule), il est alloué 23,24 EUR.
Dit bedrag dekt inzonderheid de kostprijs van de volgende twee Ce montant représente notamment le coût des deux prestations suivantes
prestaties : :
- het afzonderen van vezels en haren op overtuigingsstukken door - le prélèvement des poils et des fibres sur les pièces à conviction
middel van een zelfklevend transparant blad : 7,80 EUR; au moyen d'une feuille transparente autocollante : 7,80 EUR;
- het voorbereidend onderzoek van de monsternemingen (binoculair - l'examen préliminaire des prélèvements (examen au binoculaire)
onderzoek), onderzoek, classificatie, selectie op grond van een recherche, classification, sélection sur base d'un examen
macroscopisch onderzoek van de kleur, de lengte en de doorsnede; macroscopique de la couleur, la longueur et du diamètre; conservation
bewaring van de vezels en de haarmonsters, per transparant blad : 7,59 des fibres et des cheveux échantillonnés, par feuillet transparent :
EUR. 7,59 EUR.

Art. 40.Voor het microscopische onderzoek wordt toegekend :

Art. 40.Pour l'analyse microscopique, il est alloué :

Voor de vaststelling van de morfologische kenmerken, zoals lengte, Pour la détermination des caractéristiques morphologiques, telles que
doorsnede, kleur, afmeting, concentratie en verdeling van de pigmenten longueur, diamètre, couleur, taille, concentration et répartition des
(haar), structuur van het merg (haar), onderzoek van de ontglanzers pigments (cheveu), structure de la moëlle (cheveu), examen des
(vezels), aanduiding van het weven en de fabricage van de vezel, particules délustrantes (fibre), indication de tissage et fabrication
oppervlaktekarakteristieken, enz... : 31,28 EUR per staal. de la fibre, caractéristiques de surface, etc... : 31,28 EUR par
échantillon.

Art. 41.Voor de aanvullende onderzoeken wordt toegekend :

Art. 41.Pour les analyses complémentaires, il est alloué :

1° Voor macroscopisch onderzoek van een schubafdruk : 18,34 EUR per 1° pour l'examen macroscopique d'une empreinte d'écaille : 18,34 EUR
staal; par échantillon;
2° voor meting van de medullaire index : voor het macroscopisch 2° mesure de l'indice médullaire : pour l'examen macroscopique : 18,34
onderzoek : 18,34 EUR per staal; EUR par échantillon;
3° voor onderzoek van de doorsnede van een vezel/haar door middel van 3° analyse de la section d'une fibre/cheveux par microtomie : pour
microtomie : voor onderzoek van de specifieke morfologische kenmerken l'examen de caractéristiques morphologiques spécifiques : 23,14 EUR
: 23,14 EUR per staal; par échantillon;
4° voor infraroodmicrospectrometrie : voor de karakterisering van 4° microspectrométrie infra-rouge : pour la caractérisation des
cosmetische producten en de bepaling van de chemische samenstelling produits cosmétiques et la détermination de la composition chimique
van de vezels : 46,75 EUR per staal; des fibres : 46,75 EUR par échantillon;
5° voor zichtbare microspectrometrie : voor het scheikundig onderzoek 5° microspectrométrie visible : pour l'analyse chimique des colorants
van capillaire kleurstoffen en de meting van de kleur van de vezels : capillaires et la mesure de la couleur des fibres : 36,00 EUR par
36,00 EUR per staal; échantillon;
6° voor microfluorimetrie : voor het onderzoek van de fluorescentie 6° microfluorimétrie : pour l'analyse de la fluorescence des fibres et
van vezels en van kleurstoffen voor haren : 36,00 EUR per staal; des colorants des cheveux : 36,00 EUR par échantillon;
7° voor meting van de dubbele breking : 24,53 EUR; 7° mesure de la biréfringence : 24,53 EUR;
8° voor TLC : voor de scheikundige ontleding van de kleurstoffen 8° TLC : pour l'analyse chimique des colorants (cheveux et fibres),
(haren en vezels), shampoo en andere capillaire producten : 47,44 EUR per staal; shampooing et autres produits capillaires : 47,44 EUR par échantillon;
9° voor meting van het smeltpunt : voor het karakteristieke smeltpunt 9° mesure du point de fusion : pour le point de fusion caractéristique
van de scheikundige aard van vezels : 21,64 EUR per staal; de la nature chimique des fibres : 21,64 EUR par échantillon;
10° voor elektronenmicroscopie : voor het onderzoek van bijzondere 10° microscopie électronique : pour l'analyse de caractéristiques et
kenmerken en misvormingen : 80,19 EUR. d'altérations particulières : 80,19 EUR.
HOOFDSTUK VII. - Bepaalde bewerkingen inzake criminalistiek CHAPITRE VII. - Certains travaux de police scientifique

Art. 42.Er wordt toegekend :

Art. 42.Il est alloué :

I. voor het opsporen van afdrukken ter plaatse, per vordering : 23,48 I. pour la recherche d'empreintes sur place, par réquisitoire : 23,48
EUR; EUR;
II. voor het nemen van vinger-, palmafdrukken of andere afdrukken op II. pour la prise d'empreintes digitales palmaires ou autres sur un
een lijk : 26,46 EUR; cadavre : 26,46 EUR;
III. voor het nemen van dezelfde afdrukken meer dan drie dagen na de III. pour les mêmes prises d'empreintes plus de trois jours après
dag van het overlijden : 35,26 EUR; celui du décès : 35,26 EUR;
IV. voor het nemen van dezelfde afdrukken na herstel van de IV. pour les mêmes prises d'empreintes en cas de régénération des
vingertoppen, dezelfde bedragen verhoogd met 26,46 EUR; pulpes digitales, les mêmes sommes augmentées de : 26,46 EUR;
V. voor het vergelijken van de opgenomen afdrukken met de V. pour comparaison des empreintes relevées avec les fiches
vingerafdrukken van personen met naam aangewezen in de vordering : papillaires des personnes nommément désignées dans le réquisitoire :
a) voor elk van de eerste vergelijkingen : 17,58 EUR; a) pour chacune des premières comparaisons : 17,58 EUR;
b) voor elk van de volgende acht : 9,36 EUR; b) pour chacune des huit suivantes : 9,36 EUR;
c) voor elk van de volgende, de vijftigste inbegrepen : 2,87 EUR; c) pour chacune des suivantes jusqu'à la cinquantième inclusivement : 2,87 EUR;
d) voor elk van de volgende, vanaf de eenenvijftigste : 1,11 EUR; d) pour chacune des suivantes, à partir de la cinquante et unième :
VI. voor het opsporen van de kenmerken, tracering en nummering met 1,11 EUR; VI. pour le repérage, le traçage et le numérotage à l'encre, sur les
inkt op de vergrotingen, per identificatie : 35,26 EUR; agrandissements, par identification : 35,26 EUR;
VII. voor het afgietsel van een voetspoor en de ontleding : 17,58 EUR; VII. pour le moulage d'une empreinte de pas et l'analyse : 17,58 EUR;
per extra afgietsel : 7,04 EUR; par moulage supplémentaire : 7,04 EUR;
VIII. voor het vergelijken van een afgietsel, tekening of foto van een VIII. pour la comparaison d'une empreinte de pied moulée, dessinée ou
photographiée, avec des pieds, des chaussures, des chaussettes, y
voetspoor met voeten, schoenen, kousen of sokken, daaronder begrepen compris la description de ceux-ci, pour chacune des trois premières
de beschrijving ervan, voor de eerste drie vergelijkingen : 18,76 EUR; comparaisons : 18,76 EUR;
voor elk van de volgende : 7,04 EUR; pour chacune des suivantes : 7,04 EUR;
IX. voor het nemen van een afdruk van een spoor van braak met een IX. pour la prise des empreintes d'effraction avec surmoulage : 17,58
tweede afgietsel : 17,58 EUR; EUR;
X. voor het vergelijken van een afdruk van een spoor van braak met X. pour la comparaison d'une empreinte d'effraction avec des outils
werktuigen, voor de vergelijking met ieder der eerste drie werktuigen : 17,58 EUR; pour la comparaison avec chacun des trois premiers outils : 17,58 EUR;
voor de vergelijking met elk van de volgende : 7,04 EUR. pour la comparaison avec chacun des suivants : 7,04 EUR.
HOOFDSTUK VIII. - Expertises van verschillende aard CHAPITRE VIII. - Expertises en matières diverses

Art. 43.De honoraria van de scheikundigen, deskundigen in eetwaren,

Art. 43.Les honoraires des chimistes, experts en denrées

worden vastgesteld overeenkomstig het tarief dat, met toepassing van alimentaires, sont fixés conformément au tarif établi en application
het ministerieel besluit van 13 december 1974 op de vervalsing van de l'arrêté ministériel du 13 décembre 1974 relatif à la falsification
levensmiddelen, is vastgesteld. Deze honoraria omvatten alle kosten des denrées alimentaires. Ces honoraires comprennent tous les frais
van uitvoering van de ontledingen, alsook die van de terzake d'exécution des analyses, ainsi que ceux des fournitures nécessaires à
noodzakelijke benodigdheden. celles-ci.

Art. 44.Er wordt aan de veeartsen toegekend :

Art. 44.Il est alloué aux vétérinaires :

I. voor een onderzoek : 17,58 EUR; I. pour une visite : 17,58 EUR;
II. voor een lijkopening : 52,97 EUR; II. pour une ouverture de cadavre : 52,97 EUR;
III. voor het afzonderen van organen, ingewanden en projectielen : III. pour tout prélèvement d'organes, de viscères et de projectiles :
29,36 EUR. 29,36 EUR.
HOOFDSTUK IX. - Prestaties die niet zijn bepaald in de loonschaal CHAPITRE IX. - Prestations non prévues au barème

Art. 45.Voor de prestaties van deskundigen waarin deze loonschalen

Art. 45.Les prestations des experts non prévues au présent barême

niet voorzien, gelden volgende uurtarieven : sont honorées selon les taux horaires suivants :
1° hoogleraren : 69,49 EUR; 1° professeurs d'université : 69,49 EUR;
2° specialisten in de wetsgeneeskunde : 60,74 EUR; 2° spécialistes en médecine légale : 60,74 EUR;
3° deskundigen houder van een universitair diploma of van een diploma 3° experts porteurs d'un diplôme universitaire ou d'un diplôme délivré
uitgereikt door een erkende instelling van hoger onderwijs van het ou par un établissement d'enseignement supérieur de type long reconnu,
lange type, bedrijfsrevisoren, accountants : 52,97 EUR; réviseurs d'entreprise, experts comptables : 52,97 EUR;
4° de andere deskundigen : 41,19 EUR. 4° les autres experts : 41,19 EUR.
De uurtarieven kunnen slechts in uitzonderlijke omstandigheden en om Les taux horaires ne peuvent être dépassés que dans des circonstances
behoorlijk gegronde redenen worden overschreden, zulks op voorstel van exceptionnelles et pour des raisons dûment justifiées, sur proposition
de verzoekende autoriteit en na akkoord van de Minister van Justitie. de l'autorité requérante et après accord du Ministre de la Justice.
De tarieven omvatten alle algemene onkosten van de deskundige, met Les taux comprennent tous les frais généraux de l'expert, à
uitzondering van de verplaatsingskosten, van de kosten voor het typen l'exception des frais de déplacement, de dactylographie du rapport, de
van het verslag, het maken van foto's en fotokopieën, waarvoor photographie et de photocopie pour lesquels les indemnités suivantes
volgende vergoedingen worden toegekend : sont allouées :
a) verplaatsingen : per kilometer wordt 0,6354 EUR toegekend. In dat a) déplacements : il est alloué 0,6354 EUR par kilomètre. Ce montant
bedrag zijn de wagenkosten en de duur van de verplaatsing begrepen. De comprend les frais de voiture et le temps consacré aux déplacements.
kosten worden berekend overeenkomstig artikel 65 van het Algemeen Ceux-ci sont calculés conformément à l'article 65 du Réglement général
Reglement op de gerechtskosten in strafzaken (koninklijk besluit van 28 december 1950); sur les frais de justice en matière répressive (arrêté royal du 28 décembre 1950);
b) typen : 2,98 EUR per bladzijde van 30 regels. De vergoeding geldt b) dactylographies : 2,98 EUR par page de 30 lignes. L'indemnité
voor de originele versie alsmede voor twee afschriften; couvre la frappe originale ainsi que deux copies;
c) fotokopieën : 0,05 EUR/stuk. Enkel de bijlagen bij het verslag c) photocopies : 0,05 EUR/pièce. Seules les annexes au rapport sont
worden vergoed; indemnisées;
d) fotograferen : d) photographies :
kleurenfoto's en zwart-witfoto's : photos "couleur" et "noir et blanc" :
formaat 9x13 en 10x15 : 0,95 EUR format 9x13 et 10x15 : 0,95 EUR
13x18 : 1,92 EUR. 13x18 : 1,92 EUR.
Indien de deskundige ten behoeve van zijn archief van de foto een Si l'expert fait établir un double de la photo pour ses archives, une
dubbel laat maken, kan een aanvullende vaste vergoeding van 0,24 EUR per foto in rekening worden gebracht. Deze foto's moeten niet bij de kostenstaat en honoraria worden gevoegd. In de hierboven bedoelde vergoedingen zijn alle kosten begrepen, inzonderheid die voor de aankoop van de film, het ontwikkelen en afdrukken van de foto's, het eventuele gebruik van een flitslicht en de afschrijving van het materieel. De B.T.W. betaald door de B.T.W.-plichtige deskundige is niet in die vergoedingen begrepen, maar hij kan het bedrag van die belasting terugvorderen. Voor de niet-B.T.W.-plichtige deskundigen worden de vergoedingen met de van toepassing zijnde B.T.W. verhoogd. indemnité supplémentaire et forfaitaire de 0,24 EUR par photo peut être portée en compte. Ces photos ne doivent pas être jointes à l'état de frais et honoraires. Les indemnités reprises ci-dessus s'entendent tous frais compris et notamment l'achat du film, le développement, le tirage, l'utilisation éventuelle d'un flash ainsi que l'amortissement du matériel. Elles ne comprennent pas la T.V.A. que l'expert assujetti à cette taxe aura payée, mais dont il pourra récupérer le montant. Elles sont augmentées du taux de T.V.A. en vigueur pour les experts non assujettis à cette taxe.
Een vergoeding van 16,97 EUR wordt verleend voor de werkzaamheden ter Une indemnité de 16,97 EUR est accordée pour la mise en train
voorbereiding van het nemen van microfoto's : de vergoeding wordt préalable à la prise de microphotographies : elle est octroyée quel
verleend zonder rekening te houden met het aantal te fotograferen que soit le nombre d'éléments à photographier et de photos prises,
elementen, noch met het aantal genomen foto's, behalve in verband met sauf en ce qui concerne les examens balistiques où elle est allouée
de ballistische onderzoeken waar zij wordt toegekend naar verhouding autant de fois qu'il y a d'armes à identifier. Les photos sont payées
van het aantal te identificeren wapens. De foto's worden betaald op de
hierboven omschreven wijze. comme indiqué ci-dessus.
Wanneer andere formaten dan de hierboven vermelde zijn aangewend, En cas d'utilisation de formats autres que ceux repris ci-dessus, les
worden de werkelijk gedragen kosten tegen overlegging van de factuur frais réellement exposés seront remboursés moyennant production de la
terugbetaald. facture.
HOOFDSTUK X. - Algemene bepalingen CHAPITRE X. - Dispositions générales

Art. 46.Aan de deskundige wordt een dubbel honorarium toegekend voor

Art. 46.Il est alloué à l'expert des honoraires doubles, pour les

de werkzaamheden die moeten worden verricht tussen 20 uur en 8 uur, of devoirs obligatoirement effectués entre 20 heures et 8 heures, ou du
vanaf zaterdag 8 uur tot maandag 8 uur of op een wettelijke feestdag. samedi 8 heures au lundi 8 heures, ou encore un jour férié légal.
In ieder geval moet die verplichting in de vordering worden gesteld. Dans chaque cas, le réquisitoire doit indiquer cette obligation.

Art. 47.Behoudens de bepaalde uitzonderingen, dekken de in dit

Art. 47.Sauf les exceptions prévues, les honoraires fixés par le

besluit vastgestelde honoraria alle werkzaamheden en kosten van de présent arrêté couvrent tous les travaux et frais des experts,
deskundigen, namelijk de verslagen en het loon van de helpers. notamment les rapports et le salaire des aides.
HOOFDSTUK XI. - Slotbepalingen CHAPITRE XI. - Dispositions finales

Art. 48.Het ministerieel besluit van 11 juni 1999 tot vaststelling

Art. 48.L'arrêté ministériel du 11 juin 1999, établissant le taux

van het normaal bedrag van de honoraria der personen opgeroepen in normal des honoraires des personnes requises en raison de leur art ou
strafzaken wegens hun kunde of hun beroep, wordt opgeheven. profession, en matière répressive, est abrogé.

Art. 49.In afwijking van de artikelen 148 en 149 van het koninklijk

Art. 49.Par dérogation aux articles 148 et 149 de l'arrêté royal du

besluit van 28 december 1950, gewijzigd bij de koninklijke besluiten 28 décembre 1950, modifié par les arrêtés royaux des 9 mars 1983, 14
van 9 maart 1983, 14 november 1986 en 8 november 1994, tot novembre 1986 et 8 novembre 1994, établissant le règlement général sur
vaststelling van het algemeen reglement van de gerechtskosten in les Frais de Justice en matière répressive, les montants fixés dans le
strafzaken, worden de bedragen vastgesteld in dit besluit op 1 januari présent arrêté sont liés, au premier janvier de chaque année, aux
van elk jaar gekoppeld aan de schommelingen van het indexcijfer der fluctuations de l'indice des prix à la consommation tel qu'il est
consumptieprijzen zoals dit wordt toegepast voor de wedden van het appliqué pour les traitements du personnel des ministères (selon
personeel van de ministeries (volgens de gezondheidsindex). l'indice santé).

Art. 50.De in dit besluit bedoelde bedragen worden op 1 januari van

Art. 50.Les montants prévus au présent arrêté seront multipliés, le 1er

elk jaar vermenigvuldigd met een breuk, waarvan de teller het janvier de chaque année, par une fraction dont le numérateur est la
rekenkundig gemiddelde is van het indexcijfer der consumptieprijzen moyenne arithmétique de l'indice des prix à la consommation des mois
van de maanden augustus tot en met november van het voorafgaand jaar, d'août à novembre inclus de l'année précédente et dont le dénominateur
en de noemer 109,20 (index van 2001). De honderdsten van de teller est 109,20 (index de 2001). Dans le numérateur, les centièmes d'unité
beneden vijf worden niet in aanmerking genomen en de honderdsten inférieurs à cinq seront négligés et les centièmes d'unité égaux ou
gelijk aan of boven vijf worden afgerond naar het hogere tiende. supérieurs à cinq seront arrondis au dixième supérieur.

Art. 51.Dit besluit treedt in werking de dag waarop het in het

Art. 51.Le présent arrêté entre en vigueur le jour de sa publication

Belgisch Staatsblad is bekendgemaakt. au Moniteur belge .
Brussel, 18 september 2002. Bruxelles, le 18 septembre 2002.
M. VERWILGHEN M. VERWILGHEN
^