Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 124/2023 van 21 september 2023 Rolnummer 7852 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 90, eerste lid, 9°, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, junctis de artikelen 97, 102 en 103 van hetzelf Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters L. Lavrysen en P. Nihoul, en de rechters(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 124/2023 van 21 september 2023 Rolnummer 7852 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 90, eerste lid, 9°, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, junctis de artikelen 97, 102 en 103 van hetzelf Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters L. Lavrysen en P. Nihoul, en de rechters(...) Extrait de l'arrêt n° 124/2023 du 21 septembre 2023 Numéro du rôle : 7852 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 90, alinéa 1 er , 9°, du Code des impôts sur les revenus 1992, junctis les articles 97, 102 et 103 d La Cour constitutionnelle, composée des présidents L. Lavrysen et P. Nihoul, et des juges T. Gie(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 124/2023 van 21 september 2023 Extrait de l'arrêt n° 124/2023 du 21 septembre 2023
Rolnummer 7852 Numéro du rôle : 7852
In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 90, eerste lid, En cause : la question préjudicielle relative à l'article 90, alinéa 1er,
9°, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, junctis de 9°, du Code des impôts sur les revenus 1992, junctis les articles 97,
artikelen 97, 102 en 103 van hetzelfde Wetboek, gesteld door de 102 et 103 du même Code, posée par le Tribunal de première instance
Rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen. d'Anvers, division d'Anvers.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters L. Lavrysen en P. Nihoul, en de composée des présidents L. Lavrysen et P. Nihoul, et des juges T.
rechters T. Giet, Y. Kherbache, D. Pieters, S. de Bethune en K. Jadin, Giet, Y. Kherbache, D. Pieters, S. de Bethune et K. Jadin, assistée du
bijgestaan door de griffier N. Dupont, onder voorzitterschap van voorzitter L. Lavrysen, greffier N. Dupont, présidée par le président L. Lavrysen,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij vonnis van 29 juni 2022, waarvan de expeditie ter griffie van het Par jugement du 29 juin 2022, dont l'expédition est parvenue au greffe
Hof is ingekomen op 8 september 2022, heeft de Rechtbank van eerste de la Cour le 8 septembre 2022, le Tribunal de première instance
aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, een prejudiciële vraag gesteld d'Anvers, division d'Anvers, a posé une question préjudicielle qui,
die bij beschikking van het Hof van 12 oktober 2022 als volgt werd par ordonnance de la Cour du 12 octobre 2022, a été reformulée comme
geherformuleerd : suit :
« Schenden de artikelen 90, eerste lid, 9° juncto 97, 102 en 103 van « L'article 90, alinéa 1er, 9°, lu en combinaison avec les articles
het Wetboek van de Inkomstenbelastingen 1992 de artikelen 10, 11 en 97, 102 et 103 du Code des impôts sur les revenus 1992 viole-t-il les
172 van de Grondwet, doordat deze een verschil in behandeling creëren articles 10, 11 et 172 de la Constitution, en ce qu'il fait naître une
tussen, enerzijds, de belastingplichtigen die winsten en baten différence de traitement entre, d'une part, les contribuables qui
verkrijgen uit een [ab]normaal beheer van privévermogen bedoeld in réalisent des bénéfices et des profits résultant de la gestion
artikel 90, eerste lid, 1° WIB 92, die na aftrek van de voor deze verrichting gemaakte kosten belast worden op het netto-bedrag en de verliezen uit deze verrichtingen geleden in de vijf vorige belastbare tijdperken kunnen afzetten tegen andere inkomsten uit artikel 90, eerste lid, 1° WIB 92 en, anderzijds, de belastingplichtigen die meerwaarden op aandelen verkrijgen uit een abnormaal beheer van privévermogen bedoeld in artikel 90, eerste lid, 9° WIB 92, die zonder aftrek van de voor deze verrichting gemaakte kosten belast worden op het bruto-bedrag en de verliezen uit zulke verrichtingen geleden in de vijf volgende belastbare tijdperken niet kunnen afzetten tegen andere inkomsten uit artikel 90, eerste lid, 9° WIB 92 ? ». [a]normale d'un patrimoine privé au sens de l'article 90, alinéa 1er, 1°, du Code des impôts sur les revenus 1992, qui, après déduction des frais exposés pour cette opération, sont imposés sur le montant net et qui peuvent imputer sur les autres revenus visés à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du Code des impôts sur les revenus 1992 les pertes relatives à ces opérations et éprouvées au cours des cinq périodes imposables antérieures et, d'autre part, les contribuables qui réalisent des plus-values sur actions résultant de la gestion anormale d'un patrimoine privé au sens de l'article 90, alinéa 1er, 9°, du Code des impôts sur les revenus 1992, qui, sans déduction des frais exposés pour cette opération, sont imposés sur le montant brut et qui ne peuvent pas, au cours des cinq périodes imposables suivantes, imputer sur les autres revenus visés à l'article 90, alinéa 1er, 9°, du Code des impôts sur les revenus 1992 les pertes relatives à de telles opérations ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1. Het verwijzende rechtscollege stelt het Hof een vraag over de B.1. La juridiction a quo interroge la Cour sur la compatibilité des
bestaanbaarheid van de artikelen 90, eerste lid, 9°, 97, 102 en 103 articles 90, alinéa 1er, 9°, 97, 102 et 103 du Code des impôts sur les
van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (hierna : het WIB revenus 1992 (ci-après : le CIR 1992) avec les articles 10, 11 et 172
1992) met de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet, in zoverre zij de la Constitution, en ce qu'ils font naître une différence de
een verschil in behandeling creëren tussen belastingplichtigen die traitement entre les contribuables qui réalisent des plus-values sur
meerwaarden op aandelen verkrijgen uit een abnormaal beheer van een actions ou parts résultant de la gestion anormale d'un patrimoine
privévermogen bedoeld in artikel 90, eerste lid, 9°, van het WIB 1992 privé au sens de l'article 90, alinéa 1er, 9°, du CIR 1992 et les
en belastingplichtigen die winst of baten verkrijgen uit een abnormaal contribuables qui réalisent des bénéfices ou des profits résultant de
beheer van een privévermogen bedoeld in artikel 90, eerste lid, 1°, la gestion anormale d'un patrimoine privé au sens de l'article 90,
van het WIB 1992. De eerste categorie van belastingplichtigen wordt alinéa 1er, 1°, du CIR 1992. Selon la juridiction a quo, les
volgens het verwijzende rechtscollege belast op het brutobedrag zonder
enige aftrek van kosten of eerdere verliezen, terwijl de tweede contribuables de la première catégorie sont imposés sur le montant
categorie van belastingplichtigen kosten kan aftrekken en de verliezen brut sans la moindre déduction de frais ou de pertes antérieures,
uit verrichtingen bedoeld in artikel 90, eerste lid, 1°, van het WIB
1992, geleden in de vijf vorige belastbare tijdperken, in mindering alors que les contribuables de la seconde catégorie peuvent déduire
kan brengen van andere inkomsten die onder artikel 90, eerste lid, 1°, des frais et peuvent imputer les pertes relatives aux opérations
van het WIB 1992 vallen. visées à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992 et éprouvées au
cours des cinq périodes imposables antérieures sur les autres revenus
visés à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992.
B.2.1. Uit de bewoordingen van de prejudiciële vraag en uit de B.2.1. Il ressort du libellé de la question préjudicielle et de la
motivering van de verwijzingsbeslissing blijkt dat het Hof in de motivation de la décision de renvoi que la question préjudicielle
prejudiciële vraag wordt verzocht de belastingplichtigen op wie invite la Cour à comparer les contribuables auxquels est appliqué
artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, juncto artikel 102, l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, en combinaison avec
eerste lid, van het WIB 1992 worden toegepast en de l'article 102, alinéa 1er, du CIR 1992 et les contribuables auxquels
belastingplichtigen op wie artikel 90, eerste lid, 1°, junctis artikel est appliqué l'article 90, alinéa 1er, 1°, en combinaison avec
97, § 1, en artikel 103, § 1, van het WIB 1992 worden toegepast, met l'article 97, § 1er, et avec l'article 103, § 1er, du CIR 1992. Dans
elkaar te vergelijken. Zoals van toepassing in het aanslagjaar 2017, leur version applicable à l'exercice d'imposition 2017, ces articles
bepalen die artikelen : disposent :
«

Art. 90.Diverse inkomsten zijn :

«

Art. 90.Les revenus divers sont :

1° onverminderd het bepaalde in 1° bis, 8° en 10° winst of baten, hoe 1° sans préjudice des dispositions du 1° bis, 8° et 10°, les bénéfices
ook genaamd, die zelfs occasioneel of toevallig, buiten het uitoefenen ou profits, quelle que soit leur qualification, qui résultent, même
van een beroepswerkzaamheid, voortkomen uit enige prestatie, occasionnellement ou fortuitement, de prestations, opérations ou
verrichting of speculatie of uit diensten bewezen aan derden, spéculations quelconques ou de services rendus à des tiers, en dehors
daaronder niet begrepen normale verrichtingen van beheer van een de l'exercice d'une activité professionnelle, à l'exclusion des
privé-vermogen bestaande uit onroerende goederen, portefeuillewaarden opérations de gestion normale d'un patrimoine privé consistant en
en roerende voorwerpen; biens immobiliers, valeurs de portefeuille et objets mobiliers;
[...] [...]
9° meerwaarden op aandelen die : 9° les plus-values sur actions ou parts qui :
- ofwel, zijn verwezenlijkt naar aanleiding van de overdracht onder - soit, sont réalisées à l'occasion de la cession à titre onéreux de
bezwarende titel van die aandelen buiten het uitoefenen van een ces actions ou parts, en dehors de l'exercice d'une activité
beroepswerkzaamheid, daaronder niet begrepen normale verrichtingen van professionnelle, à l'exclusion des opérations de gestion normale d'un
beheer van een privé-vermogen ». patrimoine privé ».
«

Art. 97.§ 1. De in artikel 90, eerste lid, 1°, vermelde inkomsten

«

Art. 97.§ 1er. Les revenus visés à l'article 90, alinéa 1er, 1°,

worden naar het netto bedrag ervan in aanmerking genomen, dit is het s'entendent de leur montant net, c'est-à-dire de leur montant brut
bruto bedrag verminderd met de kosten waarvan de belastingplichtige diminué des frais que le contribuable justifie avoir faits ou
het bewijs levert dat zij tijdens het belastbare tijdperk zijn gedaan supportés pendant la période imposable en vue d'acquérir ou de
of gedragen om die inkomsten te verkrijgen of te behouden ». conserver ces revenus ».
«

Art. 102.De in artikel 90, eerste lid, 9°, vermelde meerwaarden

«

Art. 102.Les plus-values visées à l'article 90, alinéa 1er, 9°,

worden in aanmerking genomen naar het verschil tussen de in geld, in s'entendent de la différence entre le prix reçu, en espèces, en titres
effecten of in enige andere vorm voor de overgedragen aandelen ou sous toute autre forme, en rémunération des actions ou parts cédées
ontvangen prijs en de prijs waartegen de belastingplichtige of zijn et le prix auquel le contribuable ou son auteur a acquis, à titre
rechtsvoorganger die aandelen onder bezwarende titel heeft verkregen; onéreux, lesdites actions ou parts, ce prix étant éventuellement
deze prijs wordt eventueel gerevaloriseerd overeenkomstig artikel 2, § 1, 7° ». réévalué conformément à l'article 2, § 1er, 7° ».
«

Art. 103.§ 1. Verliezen die in de vijf vorige belastbare tijdperken

«

Art. 103.§ 1er. Les pertes éprouvées au cours des cinq périodes

zijn geleden bij het verrichten van handelingen als vermeld in artikel imposables antérieures dans l'exercice d'activités visées à l'article
90, eerste lid, 1°, worden alleen van de inkomsten uit zulke 90, alinéa 1er, 1°, ne sont déduites que des revenus résultant de
handelingen afgetrokken. telles activités.
De verliezen worden achtereenvolgens afgetrokken van de inkomsten van Les pertes sont successivement déduites des revenus de chacune des
elk volgende belastbare tijdperk ». périodes imposables suivantes ».
B.2.2. Deze bepalingen kwalificeren twee categorieën van inkomsten als B.2.2. Ces dispositions qualifient deux catégories de revenus comme
belastbare diverse inkomsten en geven voor beide categorieën van étant des revenus divers imposables et indiquent la base imposable
diverse inkomsten de belastbare grondslag aan. pour les deux catégories de revenus divers.
Krachtens artikel 90, eerste lid, 1°, van het WIB 1992 zijn winst of En vertu de l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992, les bénéfices
baten, hoe ook genaamd, die zelfs occasioneel of toevallig, buiten het ou profits, quelle que soit leur qualification, qui résultent, même
uitoefenen van een beroepswerkzaamheid, voortkomen uit enige occasionnellement ou fortuitement, de prestations, opérations ou
prestatie, verrichting of speculatie of uit diensten bewezen aan spéculations quelconques ou de services rendus à des tiers, en dehors
derden, diverse inkomsten indien zij verkregen zijn uit een abnormaal de l'exercice d'une activité professionnelle, constituent des revenus
beheer van een privévermogen. Zij worden overeenkomstig artikel 97, § divers s'ils résultent de la gestion anormale d'un patrimoine privé.
1, van het WIB 1992 voor hun nettobedrag in aanmerking genomen, zijnde Conformément à l'article 97, § 1er, du CIR 1992, ces revenus
het brutobedrag verminderd met de kosten waarvan de belastingplichtige s'entendent de leur montant net, c'est-à-dire de leur montant brut
het bewijs levert dat zij tijdens het belastbare tijdperk zijn gedaan diminué des frais que le contribuable justifie avoir faits ou
of gedragen om die inkomsten te verkrijgen of te behouden. supportés pendant la période imposable en vue d'acquérir ou de
Overeenkomstig artikel 103, § 1, van het WIB 1992 worden van die conserver ces revenus. Conformément à l'article 103, § 1er, du CIR
inkomsten voorts de verliezen afgetrokken die in de vijf vorige 1992, de ces revenus sont en outre déduites les pertes éprouvées au
belastbare tijdperken zijn geleden bij het verrichten van handelingen cours des cinq périodes imposables antérieures dans l'exercice
zoals vermeld in artikel 90, eerste lid, 1°, van het WIB 1992. d'activités visées à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992.
Krachtens artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992 zijn meerwaarden op aandelen verwezenlijkt naar aanleiding van de overdracht onder bezwarende titel van die aandelen buiten het uitoefenen van een beroepswerkzaamheid, diverse inkomsten indien zij verkregen zijn uit een abnormaal beheer van een privévermogen. Dergelijke meerwaarden worden in aanmerking genomen naar een bedrag dat gelijk is aan het verschil tussen de ontvangen prijs en de, eventueel gerevaloriseerde, prijs van verkrijging. In een kostenaftrek of verliesaftrek is voor die diverse inkomsten niet voorzien. Het is dat verschil in behandeling dat het voorwerp uitmaakt van de prejudiciële vraag. B.3.1. De Ministerraad voert aan dat de prejudiciële vraag geen antwoord behoeft in zoverre zij betrekking heeft op de aftrekbaarheid van verliezen. Volgens de Ministerraad kunnen de eisende partijen voor het verwijzende rechtscollege hoe dan ook geen beroep doen op artikel 103 van het WIB 1992 aangezien zij geen verliezen hebben geleden. B.3.2. In de regel komt het het verwijzende rechtscollege toe te oordelen of het antwoord op de prejudiciële vraag nuttig is voor het oplossen van het geschil. Alleen indien dat klaarblijkelijk niet het geval is, kan het Hof beslissen dat de vraag geen antwoord behoeft. En vertu de l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du CIR 1992, les plus-values sur actions ou parts réalisées à l'occasion de la cession à titre onéreux de ces actions ou parts en dehors de l'exercice d'une activité professionnelle constituent des revenus divers si elles résultent de la gestion anormale d'un patrimoine privé. De telles plus-values s'entendent d'un montant égal à la différence entre le prix reçu et le prix d'acquisition, éventuellement réévalué. Il n'est pas prévu de déduction des frais ni des pertes pour ces revenus divers. C'est cette différence de traitement qui fait l'objet de la question préjudicielle. B.3.1. Le Conseil des ministres fait valoir que la question préjudicielle n'appelle pas de réponse en ce qu'elle porte sur la déductibilité de pertes. Selon le Conseil des ministres, les parties demanderesses devant la juridiction a quo ne peuvent en tout cas pas se prévaloir de l'article 103 du CIR 1992, étant donné qu'elles n'ont pas subi de pertes. B.3.2. C'est en règle à la juridiction a quo qu'il appartient d'apprécier si la réponse à la question préjudicielle est utile à la solution du litige. Ce n'est que lorsque tel n'est manifestement pas le cas que la Cour peut décider que la question n'appelle pas de réponse.
B.3.3. Artikel 103, § 1, van het WIB 1992 bepaalt dat verliezen die in B.3.3. L'article 103, § 1er, du CIR 1992 dispose que les pertes
de vijf vorige belastbare tijdperken zijn geleden bij het verrichten éprouvées au cours des cinq périodes imposables antérieures dans
van handelingen zoals vermeld in artikel 90, eerste lid, 1°, l'exercice d'activités visées à l'article 90, alinéa 1er, 1°, peuvent
afgetrokken kunnen worden van de inkomsten die uit die handelingen être déduites des revenus résultant de telles activités. Contrairement
voortvloeien. In tegenstelling tot hetgeen de eisende partijen voor à ce que soutiennent les parties demanderesses devant la juridiction a
het verwijzende rechtscollege aanvoeren, kunnen kosten die zijn quo, des dépenses exposées pour réaliser une plus-value sur actions ou
gemaakt om een meerwaarde op aandelen te verwezenlijken bij de verkoop parts lors de la vente de celles-ci, telles que des frais d'avocat, ne
ervan, zoals advocatenkosten, niet worden beschouwd als verliezen die, peuvent être considérées comme des pertes qui pourraient, le cas
in voorkomend geval, zouden kunnen worden afgetrokken op grond van die échéant, être déduites en vertu de cette disposition. En revanche, des
bepaling. Daarentegen kunnen dergelijke kosten worden beschouwd als dépenses de cette sorte peuvent être considérées comme étant des frais
kosten die de belastingplichtige heeft gemaakt of gedragen om de que le contribuable a faits ou supportés en vue d'acquérir ou de
meerwaarde op aandelen te verkrijgen of te behouden en zouden zij dus conserver la plus-value sur actions ou parts et pourraient donc être
kunnen worden afgetrokken van de belastbare meerwaarde indien artikel déduites de la plus-value imposable si l'article 97, § 1er, du CIR
97, § 1, van het WIB 1992 of een soortgelijke bepaling van toepassing 1992 ou une disposition similaire était applicable aux revenus visés à
was op de in artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, bedoelde l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret. La réponse à la question
inkomsten. Het antwoord op de prejudiciële vraag, in zoverre daarin
wordt verwezen naar artikel 103 van het WIB 1992, is bijgevolg niet préjudicielle, en ce qu'elle se réfère à l'article 103 du CIR 1992,
nuttig voor de oplossing van het voor het verwijzende rechtscollege n'est dès lors pas utile à la solution du litige pendant devant la
hangende geschil. juridiction a quo.
In zoverre zij betrekking heeft op artikel 90, eerste lid, 9°, eerste En ce qu'elle vise l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, lu en
streepje, juncto artikel 103 van het WIB 1992, behoeft de prejudiciële combinaison avec l'article 103 du CIR 1992, la question préjudicielle
vraag geen antwoord. n'appelle pas de réponse.
B.4.1. Het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie sluit niet B.4.1. Le principe d'égalité et de non-discrimination n'exclut pas
uit dat een verschil in behandeling tussen categorieën van personen qu'une différence de traitement soit établie entre des catégories de
wordt ingesteld, voor zover dat verschil op een objectief criterium personnes, pour autant qu'elle repose sur un critère objectif et
berust en het redelijk verantwoord is. qu'elle soit raisonnablement justifiée.
Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet worden beoordeeld L'existence d'une telle justification doit s'apprécier en tenant
rekening houdend met het doel en de gevolgen van de betwiste maatregel compte du but et des effets de la mesure critiquée ainsi que de la
en met de aard van de ter zake geldende beginselen; het beginsel van nature des principes en cause; le principe d'égalité et de
gelijkheid en niet-discriminatie is geschonden wanneer vaststaat dat non-discrimination est violé lorsqu'il est établi qu'il n'existe pas
er geen redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen de de rapport raisonnable de proportionnalité entre les moyens employés
aangewende middelen en het beoogde doel. et le but visé.
B.4.2. Artikel 172, eerste lid, van de Grondwet vormt in fiscale B.4.2. L'article 172, alinéa 1er, de la Constitution constitue une
aangelegenheden een bijzondere toepassing van het in de artikelen 10 application particulière, en matière fiscale, du principe d'égalité et
en 11 van de Grondwet vervatte beginsel van gelijkheid en de non-discrimination inscrit aux articles 10 et 11 de la
niet-discriminatie. Constitution.
B.4.3. Het komt de bevoegde wetgever toe de belastbare materie, de B.4.3. Il appartient au législateur compétent d'établir la matière
grondslag en de aanslagvoet van de belasting vast te stellen. Hij imposable, la base de l'impôt et le taux d'imposition. Il dispose en
beschikt ter zake over een ruime beoordelingsbevoegdheid. Fiscale la matière d'un large pouvoir d'appréciation. En effet, les mesures
maatregelen maken immers een wezenlijk onderdeel uit van het fiscales constituent un élément essentiel de la politique
sociaal-economische beleid. Zij zorgen niet alleen voor een substantieel deel van de inkomsten die de verwezenlijking van dat beleid mogelijk moeten maken, maar zij laten de bevoegde wetgever ook toe om sturend en corrigerend op te treden en op die manier het sociale en economische beleid vorm te geven. De maatschappelijke keuzen die bij het inzamelen en het inzetten van middelen moeten worden gemaakt, behoren derhalve tot de beoordelingsbevoegdheid van de bevoegde wetgever. Het Hof vermag een dergelijke beleidskeuze, alsook de motieven die daaraan ten grondslag liggen, slechts af te keuren indien zij op een manifeste vergissing zouden berusten of indien zij kennelijk onredelijk zouden zijn. B.5.1. Meerwaarden op aandelen uit abnormaal beheer van een socio-économique. Elles assurent non seulement une part substantielle des recettes qui doivent permettre la réalisation de cette politique, mais elles permettent également au législateur d'orienter certains comportements et d'adopter des mesures correctrices afin de donner corps à la politique sociale et économique. Les choix sociaux qui doivent être réalisés lors de la collecte et de l'affectation des ressources relèvent par conséquent du pouvoir d'appréciation du législateur compétent. La Cour ne peut sanctionner un tel choix politique et les motifs qui le fondent que s'ils reposent sur une erreur manifeste ou s'ils sont déraisonnables.
privévermogen vormen sinds de wet van 11 december 2008 « houdende B.5.1. Depuis la loi du 11 décembre 2008 « modifiant le Code des
wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 teneinde impôts sur les revenus 1992 en vue de le mettre en concordance avec la
het in overeenstemming te brengen met de Richtlijn 90/434/EEG van de
Raad van 23 juli 1990 betreffende de gemeenschappelijke fiscale Directive 90/434/CEE du Conseil du 23 juillet 1990 concernant le
regeling voor fusies, splitsingen, gedeeltelijke splitsingen, inbreng régime fiscal commun applicable aux fusions, scissions, scissions
van activa en aandelenruil met betrekking tot vennootschappen uit partielles, apports d'actifs et échanges d'actions intéressant des
verschillende lidstaten en voor de verplaatsing van de statutaire sociétés d'Etats membres différents ainsi qu'au transfert de siège
zetel van een SE of een SCE van een lidstaat naar een andere lidstaat, statutaire d'une SE ou d'une SCE d'un Etat membre à un autre, modifiée
gewijzigd bij de Richtlijn 2005/19/EEG van de Raad van 17 februari par la Directive 2005/19/CE du Conseil du 17 février 2005 » (ci-après
2005 » (hierna : de wet van 11 december 2008), die artikel 90, eerste : la loi du 11 décembre 2008), qui a inséré l'article 90, alinéa 1er,
lid, 9°, zoals het van toepassing is in het bodemgeschil, heeft 9°, tel qu'il est applicable au litige au fond, les plus-values sur
actions ou parts résultant de la gestion anormale d'un patrimoine
ingevoegd, een afzonderlijke categorie van diverse inkomsten. Daarvóór privé constituent une catégorie distincte de revenus divers. Avant
waren zij eventueel belastbaar op grond van artikel 90, eerste lid, cette modification, elles étaient éventuellement imposables sur la
1°, van het WIB 1992. base de l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992.
Uit de parlementaire voorbereiding van de wet van 11 december 2008 Il ressort des travaux préparatoires de la loi du 11 décembre 2008 que
blijkt dat meerwaarden op aandelen uit abnormaal beheer van een les plus-values sur actions ou parts résultant de la gestion anormale
privévermogen opgenomen zijn in het eerste streepje van die bepaling d'un patrimoine privé ont été intégrées dans le premier tiret de cette
enkel om « een verwijzing naar deze eventuele diverse inkomsten te disposition dans le seul but « de faciliter le renvoi à ce type de
vergemakkelijken door alle daarop van toepassing zijnde regels te revenu divers potentiel en rassemblant toutes les règles qui s'y
groeperen » (Parl. St., Kamer, 2007-2008, DOC 52-1398/001, p. 27). De appliquent » (Doc. parl., Chambre, 2007-2008, DOC 52-1398/001, p. 27).
vermelding heeft volgens de wetgever niet tot doel om « enige Selon le législateur, cette mention « ne vise pas à rendre imposables
meerwaarde belastbaar te stellen die niet thans reeds eventueel des plus-values qui ne seraient pas déjà taxables le cas échéant sur
belastbaar zou zijn op grond van artikel 90, 1°, WIB 92, (dat in het base de l'article 90, 1°, CIR 92 (qui de manière générale vise tout
algemeen elke opbrengst van alle verrichtingen viseert behalve indien revenu provenant de toute opération à l'exception de celles effectuées
deze worden gesteld in het kader van het normale beheer van het privé-vermogen) » (ibid.). dans le cadre de la gestion normale du patrimoine privé) » (ibid.).
B.5.2. De wet van 11 december 2008 heeft evenwel artikel 97, § 1, van B.5.2. Toutefois, la loi du 11 décembre 2008 n'a pas modifié l'article
het WIB 1992, dat in een kostenaftrek voorziet voor de diverse 97, § 1er, du CIR 1992, qui prévoit une déduction des frais pour les
inkomsten vermeld in artikel 90, eerste lid, 1°, van het WIB 1992, revenus divers mentionnés à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992,
niet gewijzigd, waardoor die bepaling niet van toepassing is op de de sorte que cette disposition n'est pas applicable aux plus-values
meerwaarden op aandelen uit abnormaal beheer van een privévermogen sur actions ou parts résultant de la gestion anormale d'un patrimoine
vermeld in artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB privé mentionnées à l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du
1992. In plaats daarvan is artikel 102, eerste lid, van het WIB 1992, CIR 1992. Au lieu de cela, l'article 102, alinéa 1er, du CIR 1992, qui
dat niet in een kostenaftrek voorziet, op die diverse inkomsten van ne prévoit pas de déduction des frais, est devenu applicable à ces
toepassing geworden. revenus divers.
Een amendement dat artikel 97, § 1, van het WIB 1992 van toepassing Un amendement visant à rendre l'article 97, § 1er, du CIR 1992
wilde maken op de meerwaarden op aandelen uit artikel 90, eerste lid, applicable aux plus-values sur actions ou parts visées à l'article 90,
9°, eerste streepje, van het WIB 1992, zodat het belastbare bedrag na alinéa 1er, 9°, premier tiret, du CIR 1992, afin que le montant
de wetswijziging op dezelfde wijze zou worden berekend, werd imposable soit calculé de la même manière après cette modification
ingetrokken na een tussenkomst van de minister. De minister merkte op législative, a été retiré après une intervention du ministre. Ce
dat « voor wat betreft de vaststelling van het netto-inkomen voor dernier a observé « qu'en ce qui concerne la détermination du montant
diverse inkomsten reeds in een specifiek artikel is voorzien over de net du revenu pour revenus divers, le CIR 92 prévoit déjà un article
meerwaarde op aandelen, namelijk artikel 102 » (Parl. St., Kamer, spécifique relatif à la plus-value sur actions, à savoir l'article 102
2007-2008, DOC 52-1398/004, p. 16). » (Doc. parl., Chambre, 2007-2008, DOC 52-1398/004, p. 16).
Het feit dat daardoor geen kostenaftrek mogelijk is voor de Le fait qu'en conséquence, aucune déduction des frais n'est possible
meerwaarden op aandelen uit abnormaal beheer vermeld in artikel 90, pour les plus-values sur actions ou parts résultant de la gestion
eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992, is niet toegelicht. anormale visées à l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du CIR
Ook de parlementaire voorbereiding bij de wet van 3 november 1976 « 1992 n'est pas expliqué. Les travaux préparatoires de la loi du 3
tot wijziging van het Wetboek van de inkomstenbelastingen », die novembre 1976 « modifiant le Code des impôts sur les revenus », qui a
artikel 102 van het WIB 1992 in zijn oorspronkelijke versie heeft instauré l'article 102 du CIR 1992 dans sa version originale,
ingevoerd, verklaart niet waarom die bepaling niet voorziet in een n'expliquent pas non plus pourquoi cette disposition ne prévoit pas de
kostenaftrek. déduction des frais.
B.6.1. De Ministerraad voert aan dat het verschil in behandeling B.6.1. Le Conseil des ministres fait valoir que la différence de
traitement est raisonnablement justifiée dès lors que les plus-values
redelijk verantwoord is omdat meerwaarden op aandelen vermeld in sur actions ou parts mentionnées à l'article 90, alinéa 1er, 9°,
artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992 premier tiret, du CIR 1992 découlent d'une activité passive qui ne
voortvloeien uit een passieve activiteit waarvoor geen specifieke
prestaties, infrastructuur, investeringen of andere kosten nodig zijn, nécessite pas de prestations, d'infrastructure, d'investissements ni
terwijl de winst en baten vermeld in artikel 90, eerste lid, 1°, van d'autres frais spécifiques, alors que les bénéfices et les profits
het WIB 1992 voortvloeien uit een activiteit waarvoor men noodzakelijk mentionnés à l'article 90, alinéa 1er, 1°, du CIR 1992 découlent d'une
kosten moet maken of investeringen moet doen. activité qui implique nécessairement des frais ou des investissements.
B.6.2. Die zienswijze kan niet worden gevolgd. A priori kan niet B.6.2. Ce point de vue ne saurait être suivi. Il ne saurait être a
worden uitgesloten dat er kosten moeten worden gemaakt om de in priori exclu que des frais doivent être exposés afin de réaliser les
plus-values visées par l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du
artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992 bedoelde CIR 1992 et rien ne permet de justifier que, si tel est le cas, ces
meerwaarden te verwezenlijken en niets kan verantwoorden dat die frais ne puissent être déduits du revenu imposable alors que des frais
kosten, indien dat het geval is, niet kunnen worden afgetrokken van de même nature peuvent être déduits du revenu imposable lorsque
het belastbaar inkomen, terwijl kosten van dezelfde aard kunnen worden celui-ci est constitué par des bénéfices ou profits résultant de
afgetrokken van het belastbaar inkomen wanneer dat wordt gevormd door prestations, opérations ou spéculations quelconques ou de services
winst of baten die voortkomen uit enige prestatie, verrichting of
speculatie of uit diensten bewezen aan derden. rendus à des tiers.
B.7. Het in B.1 en B.2.2 vermelde verschil in behandeling is aldus B.7. La différence de traitement mentionnée en B.1 et en B.2.2 n'est
zonder redelijke verantwoording. Artikel 90, eerste lid, 9°, eerste donc pas raisonnablement justifiée. L'article 90, alinéa 1er, 9°,
streepje, van het WIB 1992, junctis de artikelen 97, § 1, en 102, premier tiret, du CIR 1992, lu en combinaison avec les articles 97, §
eerste lid, van het WIB 1992, zoals van toepassing in het aanslagjaar 1er, et 102, alinéa 1er du CIR 1992, dans leur version applicable à
2017, zijn bijgevolg niet bestaanbaar met de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet in zoverre zij niet in een kostenaftrek voorzien voor de belastingplichtigen die diverse inkomsten verkrijgen die bestaan uit meerwaarden op aandelen die zijn verwezenlijkt naar aanleiding van de overdracht onder bezwarende titel ervan. B.8. In afwachting van het optreden van de wetgever staat het aan het verwijzende rechtscollege een einde te maken aan de door het Hof vastgestelde ongrondwettigheid, aangezien die vaststelling wordt uitgedrukt in voldoende duidelijke en volledige bewoordingen om toe te laten dat de in het geding zijnde bepalingen worden toegepast met l'exercice d'imposition 2017, ne sont dès lors pas compatibles avec les articles 10, 11 et 172 de la Constitution en ce qu'ils ne prévoient pas une déduction des frais pour les contribuables qui acquièrent des revenus divers constitués par des plus-values sur actions ou parts réalisées à l'occasion de leur cession à titre onéreux. B.8. Dans l'attente d'une intervention du législateur, il appartient à la juridiction a quo de mettre fin à l'inconstitutionnalité constatée par la Cour, étant donné que ce constat est exprimé en des termes suffisamment clairs et complets pour permettre que les dispositions en
inachtneming van de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet. Het cause soient appliquées dans le respect des articles 10, 11 et 172 de
verwijzende rechtscollege kan dat meer bepaald doen door artikel 97, § la Constitution. Plus spécifiquement, la juridiction a quo peut le
1, van het WIB 1992 toe te passen op de meerwaarden vermeld in artikel faire en appliquant l'article 97, § 1er, du CIR 1992 aux plus-values
90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992. mentionnées à l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du CIR
B.9.1. De Ministerraad verzoekt het Hof tot slot de gevolgen van de in 1992. B.9.1. Le Conseil des ministres demande enfin à la Cour de maintenir
het geding zijnde bepalingen te handhaven gedurende een bepaalde termijn zodat de wetgever de ongrondwettigheid kan verhelpen. B.9.2. Uit de memorie van de Ministerraad blijkt dat het verzoek om de gevolgen te handhaven, geformuleerd in ondergeschikte orde, betrekking heeft op de hypothese dat de vaststelling van ongrondwettigheid van de in het geding zijnde bepalingen tot gevolg zou hebben dat geen enkele belasting verschuldigd zou zijn door belastingplichtigen die belast worden op grond van artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, van het WIB 1992. Daar de vaststelling van ongrondwettigheid in B.7 zulke draagwijdte niet heeft, is het verzoek om de gevolgen te handhaven zonder voorwerp. Om die redenen, het Hof les effets des dispositions en cause durant une certaine période, afin que le législateur puisse remédier à l'inconstitutionnalité. B.9.2. Il ressort du mémoire du Conseil des ministres que la demande de maintien des effets qu'il formule à titre subsidiaire concerne l'hypothèse où le constat d'inconstitutionnalité des dispositions en cause aurait pour conséquence qu'aucun impôt ne serait dû par les contribuables imposés sur la base de l'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, du CIR 1992. Dès lors que le constat d'inconstitutionnalité qui a été fait en B.7 n'a pas une telle portée, la demande de maintien des effets est sans objet. Par ces motifs, la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
L'article 90, alinéa 1er, 9°, premier tiret, lu en combinaison avec
Artikel 90, eerste lid, 9°, eerste streepje, junctis de artikelen 97 les articles 97 et 102, alinéa 1er, du Code des impôts sur les revenus
en 102, eerste lid, van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992,
zoals van toepassing in het aanslagjaar 2017, schenden de artikelen 1992, dans leur version applicable à l'exercice d'imposition 2017,
10, 11 en 172 van de Grondwet in zoverre zij niet voorzien in een violent les articles 10, 11 et 172 de la Constitution en ce qu'ils ne
aftrek van de kosten die zijn gemaakt door de belastingplichtigen die prévoient pas une déduction des frais exposés par les contribuables
diverse inkomsten vermeld in artikel 90, eerste lid, 9°, eerste qui acquièrent des revenus divers mentionnés à l'article 90, alinéa 1er,
streepje, van het WIB 1992 verkrijgen. 9°, premier tiret, du CIR 1992.
Aldus gewezen in het Nederlands en het Frans overeenkomstig artikel 65 Ainsi rendu en langue néerlandaise et en langue française,
van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, op conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
21 september 2023. la Cour constitutionnelle, le 21 septembre 2023.
De griffier, De voorzitter, Le greffier, Le président,
N. Dupont L. Lavrysen N. Dupont L. Lavrysen
^