Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 25/2019 van 14 februari 2019 Rolnummer 6780 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 433terdecies van het Strafwetboek, gesteld door het Hof van Beroep te Luik. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld u wijst na beraad het volgende arrest : I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging"
Uittreksel uit arrest nr. 25/2019 van 14 februari 2019 Rolnummer 6780 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 433terdecies van het Strafwetboek, gesteld door het Hof van Beroep te Luik. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld u wijst na beraad het volgende arrest : I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging Extrait de l'arrêt n° 25/2019 du 14 février 2019 Numéro du rôle : 6780 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 433terdecies du Code pénal, posée par la Cour d'appel de Liège. La Cour constitutionnelle, composée des pré après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant : I. Objet de la question préjudicielle et procédu(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 25/2019 van 14 februari 2019 Extrait de l'arrêt n° 25/2019 du 14 février 2019
Rolnummer 6780 Numéro du rôle : 6780
In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 433terdecies van En cause : la question préjudicielle relative à l'article 433terdecies
het Strafwetboek, gesteld door het Hof van Beroep te Luik. du Code pénal, posée par la Cour d'appel de Liège.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en A. Alen, en de rechters L. composée des présidents F. Daoût et A. Alen, et des juges L. Lavrysen,
Lavrysen, J.-P. Snappe, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul, T. Giet, R. J.-P. Snappe, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul, T. Giet, R. Leysen, J.
Leysen, J. Moerman en M. Pâques, bijgestaan door de griffier F. Moerman et M. Pâques, assistée du greffier F. Meersschaut, présidée
Meersschaut, onder voorzitterschap van voorzitter F. Daoût, par le président F. Daoût,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij arrest van 21 november 2017 in zake het openbaar ministerie tegen Par arrêt du 21 novembre 2017 en cause du ministère public contre
P.S., waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is ingekomen op 23 P.S., dont l'expédition est parvenue au greffe de la Cour le 23
november 2017, heeft het Hof van Beroep te Luik de volgende novembre 2017, la Cour d'appel de Liège a posé la question
prejudiciële vraag gesteld : préjudicielle suivante :
« Schendt artikel 433terdecies van het Strafwetboek de artikelen 10 en « L'article 433terdecies du Code pénal viole-t-il les articles 10 et
11 van de Grondwet, in samenhang gelezen met de artikelen 6, lid 1, 11 de la Constitution, lus en combinaison avec les articles 6, § 1, de
van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés
fundamentele vrijheden en 1 van het Eerste Aanvullend Protocol bij het fondamentales et 1er du Premier Protocole additionnel à la Convention
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales, en
vrijheden, in zoverre het de strafrechter verplicht om de bijzondere ce qu'il impose au juge pénal de prononcer la confiscation spéciale
verbeurdverklaring zoals bedoeld in artikel 42, 1°, van het prévue à l'article 42, 1° du Code pénal, même lorsque la propriété des
Strafwetboek, uit te spreken, zelfs ingeval de zaken waarop zij choses sur lesquelles elle porte n'appartient pas au condamné, sans
betrekking heeft niet het eigendom van de veroordeelde zijn, zonder que cette confiscation puisse cependant porter préjudice aux droits
dat deze verbeurdverklaring evenwel afbreuk kan doen aan de rechten van de derden op de goederen die verbeurd zouden kunnen worden verklaard, te dezen het onroerend goed, wanneer de straf van verbeurdverklaring de financiële situatie van de persoon aan wie zij wordt opgelegd dermate kan aantasten dat zij een maatregel zou kunnen vormen die onevenredig is ten opzichte van het legitieme doel dat de wet nastreeft en dat zij een schending zou kunnen inhouden van het recht op het ongestoord genot van eigendom dat is gewaarborgd bij artikel 1 van het Eerste Aanvullend Protocol bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden ? ». des tiers sur les biens susceptibles de faire l'objet de la confiscation, en l'espèce au bien immeuble, lorsque la peine de confiscation est susceptible de porter une atteinte telle à la situation financière de la personne à laquelle [elle] est infligée qu'elle pourrait constituer une mesure disproportionnée par rapport au but légitime que la loi poursuit et constituer une violation du droit au respect des biens garanti par l'article 1er du Premier Protocole additionnel à la Convention de sauvegarde des droits de l'homme et des libertés fondamentales ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1. Uit de motivering van de verwijzingsbeslissing blijkt dat het Hof B.1. Il ressort des motifs de la décision de renvoi que la Cour est
wordt verzocht uitspraak te doen over de bestaanbaarheid met de
artikelen 10 en 11 van de Grondwet, in samenhang gelezen met artikel invitée à statuer sur la compatibilité, avec les articles 10 et 11 de
6, lid 1, van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en met la Constitution, lus en combinaison avec l'article 6, paragraphe 1, de
artikel 1 van het Eerste Aanvullend Protocol bij dat Verdrag, van la Convention européenne des droits de l'homme et avec l'article 1er
artikel 433terdecies van het Strafwetboek, in samenhang gelezen met du Premier Protocole additionnel à cette Convention, de l'article
artikel 42, 1°, van hetzelfde Wetboek, in zoverre het tot gevolg heeft 433terdecies du Code pénal, lu en combinaison avec l'article 42, 1°,
dat de persoon die is veroordeeld, zoals te dezen, wegens misbruik van du même Code, en ce qu'il a pour effet que la personne condamnée,
iemands kwetsbaarheid door een onroerend goed te verhuren met de comme en l'espèce, pour avoir abusé de la vulnérabilité d'autrui en
bedoeling een abnormale winst te maken, ambtshalve wordt veroordeeld louant un immeuble en vue de réaliser un profit anormal est d'office
tot de verbeurdverklaring van de zaak die heeft gediend om het condamnée à la confiscation de la chose qui a servi à commettre
misdrijf te plegen, zelfs wanneer die verbeurdverklaring de financiële l'infraction, même lorsque cette confiscation est susceptible de
toestand van die persoon kan aantasten op een wijze die onbestaanbaar porter à la situation financière de cette personne une atteinte
is met het recht op het ongestoord genot van de eigendom. incompatible avec le droit au respect des biens.
B.2.1. Artikel 433terdecies van het Strafwetboek bepaalt : B.2.1. L'article 433terdecies du Code pénal dispose :
« In de gevallen bedoeld in de artikelen 433undecies en 433duodecies « Dans les cas visés aux articles 433undecies et 433duodecies, les
worden de schuldigen bovendien veroordeeld tot de ontzetting van de coupables seront en outre condamnés à l'interdiction des droits
rechten bedoeld in artikel 31, eerste lid. spécifiés à l'article 31, alinéa 1er.
De bijzondere verbeurdverklaring zoals bedoeld in artikel 42, 1°, La confiscation spéciale prévue à l'article 42, 1°, est appliquée aux
wordt toegepast op de schuldigen aan het misdrijf bedoeld in artikel 433decies, zelfs ingeval de zaken waarop zij betrekking heeft niet het eigendom van de veroordeelde zijn, zonder dat deze verbeurdverklaring evenwel afbreuk kan doen aan de rechten van de derden op de goederen die verbeurd zouden kunnen worden verklaard. Zij moet in dezelfde omstandigheden ook worden toegepast op het roerend goed, het deel ervan, het onroerend goed, de kamer of enige andere ruimte bedoeld in dat artikel. Ze kan ook worden toegepast op de tegenwaarde van deze roerende of onroerende goederen die werden vervreemd tussen het tijdstip waarop het misdrijf werd gepleegd en de definitieve rechterlijke beslissing »". coupables de l'infraction visée à l'article 433decies, même lorsque la propriété des choses sur lesquelles elle porte n'appartient pas au condamné, sans que cette confiscation puisse cependant porter préjudice aux droits des tiers sur les biens susceptibles de faire l'objet de la confiscation. Elle doit également être appliquée, dans les mêmes circonstances, au bien meuble, à la partie de celui-ci, au bien immeuble, à la chambre ou à tout autre espace visé par cet article. Elle peut également être appliquée à la contre-valeur de ces meubles ou immeubles aliénés entre la commission de l'infraction et la décision judiciaire définitive ».
B.2.2. Artikel 42 van het Strafwetboek, gewijzigd bij artikel 1 van de B.2.2. L'article 42 du Code pénal, modifié par l'article 1er de la loi
wet van 17 juli 1990 « tot wijziging van de artikelen 42, 43 en 505 du 17 juillet 1990 « modifiant les articles 42, 43, et 505 du Code
van het Strafwetboek en tot invoeging van een artikel 43bis in hetzelfde Wetboek », bepaalt : pénal et insérant un article 43bis dans ce même Code », dispose :
« Bijzondere verbeurdverklaring wordt toegepast : « La confiscation spéciale s'applique :
1° Op de zaken die het voorwerp van het misdrijf uitmaken, en op die 1° Aux choses formant l'objet de l'infraction et à celles qui ont
welke gediend hebben of bestemd waren tot het plegen van het misdrijf, servi ou qui ont été destinées à la commettre, quand la propriété en
wanneer zij eigendom van de veroordeelde zijn; appartient au condamné;
2° Op de zaken die uit het misdrijf voortkomen; 2° Aux choses qui ont été produites par l'infraction;
3° Op de vermogensvoordelen die rechtstreeks uit het misdrijf zijn 3° Aux avantages patrimoniaux tirés directement de l'infraction, aux
verkregen, op de goederen en waarden die in de plaats ervan zijn biens et valeurs qui leur ont été substitués et aux revenus de ces
gesteld en op de inkomsten uit de belegde voordelen ». avantages investis ».
B.2.3. Op het ogenblik dat het verwijzende rechtscollege aan het Hof B.2.3. Au moment où la juridiction a quo a posé la question
de prejudiciële vraag stelde, bepaalde artikel 43 van hetzelfde préjudicielle à la Cour, l'article 43 du même Code, modifié par
Wetboek, gewijzigd bij artikel 2 van de voormelde wet van 17 juli 1990 l'article 2 de la loi du 17 juillet 1990 précitée, disposait :
: « Bij misdaad of wanbedrijf wordt bijzondere verbeurdverklaring « La confiscation spéciale s'appliquant aux choses visées aux 1° et 2°
toepasselijk op de zaken bedoeld in artikel 42, 1° en 2° altijd de l'article 42 sera toujours prononcée pour crime ou délit.
uitgesproken. Bij overtreding wordt zij slechts uitgesproken in de gevallen bij de Elle ne sera prononcée pour contravention que dans les cas déterminés
wet bepaald ». par la loi ».
B.2.4. Artikel 43 van het Strafwetboek, gewijzigd bij de voormelde wet B.2.4. Toutefois, l'article 43 du Code pénal, modifié par la loi du 17
van 17 juli 1990 en aangevuld bij artikel 19 van de wet van 18 maart juillet 1990 précitée et complété par l'article 19 de la loi du 18
2018 « houdende wijzigingen van diverse bepalingen van het strafrecht, mars 2018 « modifiant diverses dispositions du droit pénal, de la
de strafvordering en het gerechtelijk recht », bepaalt evenwel : procédure pénale et du droit judiciaire », dispose :
« Bij misdaad of wanbedrijf wordt bijzondere verbeurdverklaring « La confiscation spéciale s'appliquant aux choses visées aux 1° et 2°
toepasselijk op de zaken bedoeld in artikel 42, 1° en 2° altijd de l'article 42 sera toujours prononcée pour crime ou délit. La
uitgesproken. De verbeurdverklaring van zaken die gediend hebben of confiscation des choses qui ont servi ou qui étaient destinées à
bestemd waren tot het plegen van de misdaad of het wanbedrijf wordt commettre le crime ou le délit sera ordonnée, sauf lorsqu'elle a pour
uitgesproken, behoudens wanneer dit tot gevolg zou hebben dat de effet de soumettre le condamné à une peine déraisonnablement lourde.
veroordeelde aan een onredelijk zware straf zou worden onderworpen. Elle ne sera prononcée pour contravention que dans les cas déterminés
Bij overtreding wordt zij slechts uitgesproken in de gevallen bij de
wet bepaald ». par la loi ».
Die wijziging werd als volgt verantwoord : Cette modification est justifiée comme suit :
« Het artikel moet tegemoetkomen aan de vaststelling van « L'article a pour objet de pallier le constat d'inconstitutionnalité
ongrondwettigheid van artikel 43, eerste lid, van het Strafwetboek, de l'article 43, alinéa 1er, du Code pénal établi par la Cour
gedaan door het Grondwettelijk Hof in zijn arrest nr. 12/2017 van 9 constitutionnelle dans son arrêt n° 12/2017 du 9 février 2017 » (Doc.
februari 2017 » (Parl. St., Kamer, 2017-2018, DOC 54-2753/001, p. 14). parl., Chambre, 2017-2018, DOC 54-2753/001, p. 14).
B.3. Artikel 2, tweede lid, van het Strafwetboek voorziet erin dat B.3. L'article 2, alinéa 2, du Code pénal dispose que si la peine
indien de straf, ten tijde van het vonnis bepaald, verschilt van die établie au temps du jugement diffère de celle qui était portée au
welke ten tijde van het misdrijf was bepaald, de minst zware straf temps de l'infraction, la peine la moins forte sera appliquée.
wordt toegepast.
B.4. Gelet op hetgeen voorafgaat, staat het aan de verwijzende rechter B.4. Il découle de ce qui précède qu'il appartient au juge a quo de
te oordelen welke bepalingen van toepassing zijn op de feiten van de déterminer les dispositions applicables aux faits de la cause et,
zaak en, rekening houdend met de doorgevoerde wijziging van de compte tenu de la modification législative intervenue, de décider s'il
wetgeving, te beslissen of er aanleiding toe bestaat om in voorkomend y a lieu de poser, le cas échéant, une nouvelle question
geval een nieuwe prejudiciële vraag te stellen. préjudicielle.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zendt de zaak terug naar de verwijzende rechter. renvoie l'affaire au juge a quo.
Aldus gewezen in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig artikel Ainsi rendu en langue française et en langue néerlandaise,
65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
op 14 februari 2019. la Cour constitutionnelle, le 14 février 2019.
De griffier, Le greffier,
F. Meersschaut F. Meersschaut
De voorzitter, Le président,
F. Daoût F. Daoût
^