← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 120/2017 van 12 oktober 2017 Rolnummer 6562 In zake : de
prejudiciële vraag over artikel 40bis, § 2, 2°, van de wet van 15 december 1980 betreffende de
toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en Het
Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters J. Spreutels en E. De Groot, en de recht(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 120/2017 van 12 oktober 2017 Rolnummer 6562 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 40bis, § 2, 2°, van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters J. Spreutels en E. De Groot, en de recht(...) | Extrait de l'arrêt n° 120/2017 du 12 octobre 2017 Numéro du rôle : 6562 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 40bis, § 2, 2°, de la loi du 15 décembre 1980 sur l'accès au territoire, le séjour, l'établissement et l'él La Cour constitutionnelle, composée des présidents J. Spreutels et E. De Groot, et des juges L. (...) |
---|---|
GRONDWETTELIJK HOF | COUR CONSTITUTIONNELLE |
Uittreksel uit arrest nr. 120/2017 van 12 oktober 2017 | Extrait de l'arrêt n° 120/2017 du 12 octobre 2017 |
Rolnummer 6562 | Numéro du rôle : 6562 |
In zake : de prejudiciële vraag over artikel 40bis, § 2, 2°, van de | En cause : la question préjudicielle relative à l'article 40bis, § 2, |
wet van 15 december 1980 betreffende de toegang tot het grondgebied, | 2°, de la loi du 15 décembre 1980 sur l'accès au territoire, le |
het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, zoals | séjour, l'établissement et l'éloignement des étrangers, tel que cet |
dat artikel werd vervangen bij artikel 8 van de wet van 8 juli 2011, | article a été remplacé par l'article 8 de la loi du 8 juillet 2011, |
gesteld door de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. | posée par le Conseil du contentieux des étrangers. |
Het Grondwettelijk Hof, | La Cour constitutionnelle, |
samengesteld uit de voorzitters J. Spreutels en E. De Groot, en de | composée des présidents J. Spreutels et E. De Groot, et des juges L. |
rechters L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, J.-P. Moerman, E. | Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe, J.-P. Moerman, E. Derycke, T. |
Derycke, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul, F. Daoût, T. Giet en R. | Merckx-Van Goey, P. Nihoul, F. Daoût, T. Giet et R. Leysen, assistée |
Leysen, bijgestaan door de griffier F. Meersschaut, onder voorzitterschap van voorzitter J. Spreutels, | du greffier F. Meersschaut, présidée par le président J. Spreutels, |
wijst na beraad het volgende arrest : | après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant : |
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging | I. Objet de la question préjudicielle et procédure |
Bij arrest nr. 165 122 van 31 maart 2016 in zake B.N. tegen de | Par arrêt n° 165 122 du 31 mars 2016 en cause de B.N. contre l'Etat |
Belgische Staat, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is | |
ingekomen op 19 december 2016, heeft de Raad voor | belge, dont l'expédition est parvenue au greffe de la Cour le 19 |
Vreemdelingenbetwistingen de volgende prejudiciële vraag gesteld : | décembre 2016, le Conseil du contentieux des étrangers a posé la question préjudicielle suivante : |
« Schendt artikel 40bis, § 2, eerste lid, 2°, van de wet van 15 | « L'article 40bis, § 2, alinéa 1er, 2° de la loi du 15 décembre 1980 |
december 1980, in samenhang gelezen met artikel 40ter van diezelfde | lu conjointement avec l'article 40ter de cette même loi, viole-t-il |
wet, de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, al dan niet in samenhang | les articles 10 et 11 de la Constitution lus en combinaison ou non |
gelezen met artikel 8 van het EVRM, in die zin dat het aan de | avec l'article 8 CEDH en ce sens qu'il impose au ressortissant |
buitenlandse onderdaan die overeenkomstig artikel 1476, § 1, van het | étranger, ayant conclu une cohabitation légale conformément à |
Burgerlijk Wetboek een wettelijke samenwoning is aangegaan, de | l'article 1476, § 1er, du Code civil, de prouver le caractère stable |
verplichting oplegt het stabiele en duurzame karakter van de relatie | et durable de la relation afin d'être considéré comme membre de |
te bewijzen om als familielid van de Belgische onderdaan te worden | famille du ressortissant belge, charge de la preuve qui n'existe pas |
beschouwd, bewijslast die niet bestaat voor de vreemdeling die met een | pour l'étranger marié à un ressortissant belge ou pour l'étranger lié |
Belgische onderdaan is gehuwd of voor de vreemdeling die met een Belg | à un Belge par un partenariat enregistré considéré comme équivalent à |
is verbonden door een geregistreerd partnerschap dat als gelijkwaardig | |
met een huwelijk in België wordt beschouwd, rekening houdend met de | |
inwerkingtreding, op 3 oktober 2013, van de wet aangenomen op 2 juni | un mariage en Belgique, étant tenu compte de l'entrée en vigueur le 3 |
2013 met het oog op de strijd tegen de schijnhuwelijken en de | octobre 2013 de la loi adoptée le 2 juin 2013 en vue de la lutte |
schijnwettelijke samenwoningen, en in het bijzonder van artikel | contre les mariages de complaisance et les cohabitations légales de |
1476bis van het Burgerlijk Wetboek, bepaling die vergelijkbaar is met | complaisance, et en particulier de l'article 1476bis du Code civil, |
artikel 146bis van hetzelfde Wetboek, dat op de huwelijken van | qui consiste en une disposition similaire à celle de l'article 146bis |
toepassing is ? ». | du même Code applicable aux mariages ? ». |
(...) | (...) |
III. In rechte | III. En droit |
(...) | (...) |
B.1.1. Het verwijzende rechtscollege vraagt of artikel 40bis, § 2, | B.1.1. La juridiction a quo demande si l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, |
eerste lid, 2°, van de wet van 15 december 1980 betreffende de toegang | 2°, de la loi du 15 décembre 1980 sur l'accès au territoire, le |
tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van | séjour, l'établissement et l'éloignement des étrangers (ci-après : la |
vreemdelingen (hierna : de wet van 15 december 1980), in samenhang | loi du 15 décembre 1980), combiné avec l'article 40ter de cette même |
gelezen met artikel 40ter van diezelfde wet, bestaanbaar is met de | |
artikelen 10, 11 en 191 van de Grondwet, al dan niet in samenhang | loi, est compatible avec les articles 10, 11 et 191 de la |
gelezen met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de | Constitution, combinés ou non avec l'article 8 de la Convention |
mens, in zoverre de buitenlandse onderdaan met wie een Belg | européenne des droits de l'homme, en ce que le ressortissant étranger |
overeenkomstig een wet een geregistreerd partnerschap heeft gesloten, | avec qui un Belge a conclu un partenariat enregistré conformément à |
enkel als familielid van die Belgische onderdaan wordt beschouwd | une loi n'est considéré comme un membre de la famille de ce |
wanneer hij het stabiele en duurzame karakter van hun relatie bewijst, | ressortissant belge que lorsqu'il prouve le caractère stable et |
terwijl een dergelijke bewijslast niet geldt voor de vreemdeling die | durable de leur relation, alors qu'une telle charge de la preuve ne |
met een Belg is gehuwd of voor de vreemdeling die met een Belg is | s'applique pas à l'étranger, marié à un Belge ou à l'étranger lié à un |
verbonden door een geregistreerd partnerschap dat gelijkwaardig is met | Belge par un partenariat enregistré équivalent à un mariage en |
een huwelijk in België. | Belgique. |
B.1.2. Uit de prejudiciële vraag en de verwijzingsbeslissing blijkt | B.1.2. Il ressort de la question préjudicielle et de la décision de |
dat de verzoekende partij voor de verwijzende rechter en haar | renvoi que la partie requérante devant le juge a quo et sa partenaire |
Belgische partner op 27 maart 2015 een verklaring van wettelijke | belge ont fait, le 27 mars 2015, une déclaration de cohabitation |
samenwoning hebben afgelegd overeenkomstig artikel 1476, § 1, van het | légale conformément à l'article 1476, § 1er, du Code civil, laquelle |
Burgerlijk Wetboek, waarvan de ambtenaar van de burgerlijke stand | aurait été actée par l'officier de l'état civil, selon la partie |
volgens de verzoekende partij akte zou hebben genomen, nadat de | requérante, après enquête demandée par l'officier de l'état civil, |
ambtenaar van de burgerlijke stand, overeenkomstig artikel 1476quater | conformément à l'article 1476quater du Code civil tel qu'il a été |
van het Burgerlijk Wetboek, zoals gewijzigd bij artikel 10 van de wet | modifié par l'article 10 de la loi du 2 juin 2013. |
van 2 juni 2013, een onderzoek had aangevraagd. | |
B.1.3. Uit de verwijzingsbeslissing blijkt eveneens dat de aanvraag | B.1.3. Il ressort également de la décision de renvoi que la demande de |
voor gezinshereniging op basis van de artikelen 40bis, § 2, eerste | regroupement familial fondée sur les articles 40bis, § 2, alinéa 1er, |
lid, 2°, en 40ter van de wet van 15 december 1980 werd gedaan op 2 | 2°, et 40ter de la loi du 15 décembre 1980 date du 2 juin 2015 et a |
juni 2015 en werd verworpen op 16 november 2015, omdat niet was | été rejetée le 16 novembre 2015 parce qu'il n'était pas satisfait aux |
voldaan aan de vereisten voorzien in die bepalingen. Aldus dient het | exigences prévues par ces dispositions. La Cour doit donc se prononcer |
Hof zich uit te spreken over de in het geding zijnde bepalingen, zoals | sur les dispositions en cause telles qu'elles étaient applicables |
ze van toepassing waren vóór de wijziging ervan bij de wet van 4 mei 2016. | avant leur modification par la loi du 4 mai 2016. |
B.2.1. Luidens artikel 40bis, § 4, van de wet van 15 december 1980 | B.2.1. Aux termes de l'article 40bis, § 4, de la loi du 15 décembre |
1980, les membres de la famille d'un citoyen de l'Union visés au | |
hebben de in paragraaf 2 van hetzelfde artikel bedoelde familieleden | paragraphe 2 du même article ont le droit, sous certaines conditions, |
van een burger van de Unie onder bepaalde voorwaarden het recht om de | d'accompagner ou de rejoindre le citoyen de l'Union visé à l'article |
in artikel 40, § 4, eerste lid, 1°, 2° en 3°, van diezelfde wet | 40, § 4, alinéa 1er, 1°, 2° et 3°, de cette même loi, pour une période |
bedoelde burger van de Unie te begeleiden of zich bij hem te voegen | de plus de trois mois. |
voor een periode van meer dan drie maanden. B.2.2. Artikel 40bis, § 2, van de wet van 15 december 1980, zoals het van toepassing was in de zaak voor de verwijzende rechter, bepaalde : « Als familielid van de burger van de Unie worden beschouwd : 1° de echtgenoot of de vreemdeling waarmee een geregistreerd partnerschap werd gesloten dat beschouwd wordt als zijnde gelijkwaardig met het huwelijk in België, die hem begeleidt of zich bij hem voegt; 2° de partner, die hem begeleidt of zich bij hem voegt, met wie de burger van de Unie overeenkomstig een wet een geregistreerd partnerschap heeft gesloten. De partners moeten aan de volgende voorwaarden voldoen : a) bewijzen een naar behoren geattesteerde duurzame en stabiele partnerrelatie te onderhouden. Het duurzaam en stabiel karakter van deze relatie is aangetoond : | B.2.2. L'article 40bis, § 2, de la loi du 15 décembre 1980, tel qu'il était applicable dans l'affaire soumise au juge a quo, disposait : « Sont considérés comme membres de [la] famille du citoyen de l'Union : 1° le conjoint ou l'étranger avec lequel il est lié par un partenariat enregistré considéré comme équivalent à un mariage en Belgique, qui l'accompagne ou le rejoint; 2° le partenaire auquel le citoyen de l'Union est lié par un partenariat enregistré conformément à une loi, et qui l'accompagne ou le rejoint. Les partenaires doivent répondre aux conditions suivantes : a) prouver qu'ils entretiennent une relation de partenariat durable et stable dûment établie. Le caractère durable et stable de cette relation est démontré : |
- indien de partners bewijzen gedurende minstens één jaar, voorafgaand | - si les partenaires prouvent qu'ils ont cohabité en Belgique ou dans |
aan de aanvraag, onafgebroken in België of een ander land te hebben | un autre pays de manière ininterrompue pendant au moins un an avant la |
samengewoond; | demande; |
- ofwel indien de partners bewijzen dat zij elkaar sedert ten minste | - ou bien si les partenaires prouvent qu'ils se connaissent depuis au |
twee jaar, voorafgaand aan de aanvraag, kennen en het bewijs leveren | moins deux ans précédant la demande et qu'ils fournissent la preuve |
dat zij regelmatig, telefonisch, via briefwisseling of elektronische | qu'ils ont entretenu des contacts réguliers par téléphone, par |
berichten met elkaar contact onderhielden en dat zij elkaar in de twee | courrier ordinaire ou électronique, et qu'ils se sont rencontrés trois |
jaar voorafgaand aan de aanvraag drie maal ontmoet hebben en dat deze | fois durant les deux années précédant la demande et que ces rencontres |
ontmoetingen in totaal 45 of meer dagen betreffen; | comportent au total 45 jours ou davantage; |
- ofwel indien de partners een gemeenschappelijk kind hebben; | - ou bien si les partenaires ont un enfant commun; |
b) met elkaar komen samenleven; | b) venir vivre ensemble; |
c) beiden ouder zijn dan eenentwintig jaar; | c) être tous les deux âgés de plus de vingt et un ans; |
d) ongehuwd zijn en geen duurzame en stabiele partnerrelatie hebben | d) être célibataires et ne pas avoir une relation de partenariat |
met een andere persoon; | durable et stable avec une autre personne; |
e) geen personen zijn bedoeld in artikelen 161 tot 163 van het | e) ne pas être une des personnes visées aux articles 161 à 163 du Code |
Burgerlijk Wetboek; | civil; |
f) ten aanzien van geen van beiden een beslissing werd genomen op | f) n'avoir fait ni l'un ni l'autre l'objet d'une décision sur la base |
grond van artikel 167 van het Burgerlijk Wetboek en dit voor zover de | de l'article 167 du Code civil, et ce, pour autant que la décision ou |
beslissing kracht van gewijsde heeft verkregen; | la nullité ait été coulée en force de chose jugée. |
3° de bloedverwanten in neergaande lijn alsmede die van de echtgenoot | 3° les descendants et les descendants de son conjoint ou partenaire |
of partner als bedoeld onder 1° of 2°, beneden de leeftijd van | visé au 1° ou 2°, âgés de moins de vingt et un ans ou qui sont à leur |
eenentwintig jaar of die te hunnen laste zijn, die hen begeleiden of | charge, qui les accompagnent ou les rejoignent, pour autant que |
zich bij hen voegen, voor zover de vreemdeling die vervoegd wordt, | l'étranger rejoint, son conjoint ou le partenaire enregistré visé en |
zijn echtgenoot of de bedoelde geregistreerde partner over het recht | ait le droit de garde et, en cas de garde partagée, à la condition que |
van bewaring beschikt en, indien het recht van bewaring wordt gedeeld, | |
op voorwaarde dat de andere houder van het recht van bewaring zijn | l'autre titulaire du droit de garde ait donné son accord; |
toestemming heeft gegeven; | |
4° de bloedverwanten in opgaande lijn, alsmede die van de echtgenoot | 4° les ascendants et les ascendants de son conjoint ou partenaire visé |
of partner als bedoeld onder 1° of 2°, die te hunnen laste zijn, die | au 1° ou 2°, qui sont à leur charge, qui les accompagnent ou les |
hen begeleiden of zich bij hen voegen; | rejoignent. |
5° de vader of de moeder van een minderjarige burger van de Europese | 5° le père ou la mère d'un citoyen de l'Union européenne mineur d'âge |
Unie, bedoeld in artikel 40, § 4, eerste lid, 2°, voor zover de | visé à l'article 40, § 4, alinéa 1er, 2° pour autant que ce dernier |
laatstgenoemde te zijnen laste is en daadwerkelijk over het hoederecht | soit à sa charge et qu'il en ait effectivement la garde. |
beschikt. De Koning bepaalt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de | Le Roi fixe, par arrêté délibéré en Conseil des Ministres, les cas |
Ministerraad, de gevallen waarbij een partnerschap dat geregistreerd | dans lesquels un partenariat enregistré sur la base d'une loi |
werd op basis van een vreemde wet, moet beschouwd worden als zijnde | étrangère doit être considéré comme équivalent à un mariage en |
gelijkwaardig met een huwelijk in België ». | Belgique ». |
B.2.3. Artikel 40ter van de wet van 15 december 1980, zoals het van | B.2.3. L'article 40ter de la loi du 15 décembre 1980, tel qu'il était |
toepassing was in de zaak voor de verwijzende rechter, bepaalde : | applicable dans l'affaire soumise au juge a quo, disposait : |
« De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de | « Les dispositions du présent chapitre sont applicables aux membres de |
familieleden van een Belg, voor zover het betreft : | la famille d'un Belge, pour autant qu'il s'agisse : |
- de familieleden vermeld in artikel 40bis, § 2, eerste lid, 1° tot | - de membres de la famille mentionnés à l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, |
3°, die de Belg begeleiden of zich bij hem voegen; | 1° à 3°, qui accompagnent ou rejoignent le Belge; |
- de familieleden vermeld in artikel 40bis, § 2, eerste lid, 4° die de | - de membres de la famille mentionnés à l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, |
ouders zijn van een minderjarige Belg, die hun identiteit aantonen met | 4°, qui sont les père et mère d'un Belge mineur, qui établissent leur |
een identiteitsdocument. en die de Belg begeleiden of zich bij hem | identité au moyen d'un document d'identité et qui accompagnent ou |
voegen. | rejoignent le Belge. |
Voor wat betreft de in artikel 40bis, § 2, eerste lid, 1° tot 3° | En ce qui concerne les membres de la famille visés à l'article 40bis, |
bedoelde familieleden moet de Belgische onderdaan aantonen : | § 2, alinéa 1er, 1° à 3°, le ressortissant belge doit démontrer : |
- dat hij over stabiele, toereikende en regelmatige bestaansmiddelen | - qu'il dispose de moyens de subsistance stables, suffisants et |
beschikt. Aan die voorwaarde wordt geacht voldaan te zijn indien de | réguliers. Cette condition est réputée remplie lorsque les moyens de |
bestaansmiddelen ten minste gelijk zijn aan honderd twintig procent | subsistance sont au moins équivalents à cent vingt pour cent du |
van het bedrag bedoeld in artikel 14, § 1, 3° van de wet van 26 mei | montant visé à l'article 14, § 1er, 3°, de la loi du 26 mai 2002 |
2002 betreffende het recht op maatschappelijke integratie. Bij het | concernant le droit à l'intégration sociale. L'évaluation de ces |
beoordelen van deze bestaansmiddelen : | moyens de subsistance : |
1° wordt rekening gehouden met hun aard en regelmatigheid; | 1° tient compte de leur nature et de leur régularité; |
2° worden de middelen verkregen uit de aanvullende bijstandsstelsels, | 2° ne tient pas compte des moyens provenant de régimes d'assistance |
met name het leefloon en de aanvullende gezinsbijslagen, alsook de | complémentaires, à savoir le revenu d'intégration et le supplément |
financiële maatschappelijke dienstverlening en de gezinsbijslagen niet | d'allocations familiales, ni de l'aide sociale financière et des |
in aanmerking genomen; | allocations familiales; |
3° worden de wachtuitkering en de overbruggingsuitkering niet in | 3° ne tient pas compte des allocations d'attente ni de l'allocation de |
aanmerking genomen en wordt de werkloosheidsuitkering enkel in | transition et tient uniquement compte de l'allocation de chômage pour |
aanmerking genomen voor zover de betrokken echtgenoot of partner kan | autant que le conjoint ou le partenaire concerné puisse prouver qu'il |
bewijzen dat hij actief werk zoekt; | cherche activement du travail. |
- dat hij over behoorlijke huisvesting beschikt die toelaat het | - qu'il dispose d'un logement décent qui lui permet de recevoir le ou |
familielid of de familieleden, die gevraagd heeft of hebben om zich | les membres de sa famille qui demandent à le rejoindre et qui remplit |
bij hem te komen voegen, te herbergen en die voldoet aan de | les conditions posées à un bien immeuble donné en location à titre de |
voorwaarden die gesteld worden aan een onroerend goed dat wordt | |
verhuurd als hoofdverblijfplaats zoals bepaald in het artikel 2 van | résidence principale comme prévu à l'article 2 du Livre III, Titre |
Boek III, Titel VIII, Hoofdstuk II, Afdeling 2 van het Burgerlijk Wetboek en over een ziektekostenverzekering beschikt die de risico's in België voor hem en zijn familieleden dekt. De Koning bepaalt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, de wijze waarop de Belgische onderdaan bewijst dat het onroerend goed voldoet aan de gestelde voorwaarden. Als een attest van geen huwelijksbeletsel werd afgeleverd, zal er naar aanleiding van een onderzoek van een aanvraag tot gezinshereniging gebaseerd op het voltrokken huwelijk waarvoor het attest werd afgeleverd, niet worden overgegaan tot een nieuw onderzoek, tenzij er zich nieuwe elementen voordoen. Voor wat betreft de in artikel 40bis, § 2, eerste lid, 1° bedoelde personen, dienen beide echtgenoten of partners ouder te zijn dan eenentwintig jaar. Onder de voorwaarden vermeld in artikel 42ter en artikel 42quater kan | VIII, Chapitre II, Section 2 du Code civil, et qu'il dispose d'une assurance maladie couvrant les risques en Belgique pour lui-même et les membres de sa famille. Le Roi détermine, par arrêté délibéré en Conseil des ministres, la manière dont le ressortissant belge apporte la preuve que le bien immeuble remplit les conditions requises. Lorsqu'un certificat de non-empêchement à mariage a été délivré, il ne sera pas procédé à une nouvelle enquête à l'occasion de l'examen d'une demande de regroupement familial fondée sur le mariage célébré suite à la délivrance de ce certificat, sauf si de nouveaux éléments se présentent. En ce qui concerne les personnes visées à l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, 1°, les conjoints ou partenaires doivent tous deux être âgés de plus de vingt et un ans. Aux conditions mentionnées à l'article 42ter et à l'article 42quater, |
voor het familielid van een Belg eveneens een einde worden gesteld aan | il peut également être mis fin au séjour du membre de la famille d'un |
het verblijf wanneer niet meer is voldaan aan de in het tweede lid | Belge lorsque les conditions prévues à l'alinéa 2 ne sont plus |
vastgestelde voorwaarden ». | remplies ». |
B.3.1. De prejudiciële vraag heeft betrekking op de voorwaarde bepaald | B.3.1. La question préjudicielle concerne la condition fixée à |
in artikel 40bis, § 2, eerste lid, 2°, a), van de wet van 15 december | l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, 2°, a), de la loi du 15 décembre |
1980, in het bijzonder sinds de inwerkingtreding van de voormelde wet | 1980, en particulier depuis l'entrée en vigueur de la loi précitée du |
van 2 juni 2013 en inzonderheid van artikel 1476bis van het Burgerlijk | 2 juin 2013 et, spécialement, de l'article 1476bis du Code civil qui a |
Wetboek, dat een bepaling heeft ingevoegd die vergelijkbaar is met die | |
van artikel 146bis van hetzelfde Wetboek dat op de huwelijken van | inséré une disposition similaire à celle de l'article 146bis du même |
toepassing is. | Code applicable aux mariages. |
B.3.2. Artikel 1476bis van het Burgerlijk Wetboek, zoals ingevoegd bij | B.3.2. L'article 1476bis du Code civil, tel qu'il a été inséré par |
artikel 8 van de wet van 2 juni 2013 « tot wijziging van het | l'article 8 de la loi du 2 juin 2013 « modifiant le Code civil, la loi |
Burgerlijk Wetboek, de wet van 31 december 1851 met betrekking tot de | du 31 décembre 1851 sur les consulats et la juridiction consulaire, le |
consulaten en de consulaire rechtsmacht, het Strafwetboek, het | |
Gerechtelijk Wetboek en de wet van 15 december 1980 betreffende de | Code pénal, le Code judiciaire et la loi du 15 décembre 1980 sur |
toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de | l'accès au territoire, le séjour, l'établissement et l'éloignement des |
verwijdering van vreemdelingen, met het oog op de strijd tegen de | étrangers, en vue de la lutte contre les mariages de complaisance et |
schijnhuwelijken en de schijnwettelijke samenwoningen », bepaalt : | les cohabitations légales de complaisance », dispose : |
« Er is geen wettelijke samenwoning wanneer, ondanks de geuite wil van | « Il n'y a pas de cohabitation légale lorsque, bien que la volonté des |
beide partijen om wettelijk samen te wonen, uit een geheel van | parties de cohabiter légalement ait été exprimée, il ressort d'une |
omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens een van beide | combinaison de circonstances que l'intention d'au moins une des |
partijen kennelijk enkel gericht is op het bekomen van een | |
verblijfsrechtelijk voordeel dat is verbonden aan de staat van | parties vise manifestement uniquement à l'obtention d'un avantage en |
wettelijk samenwonende ». | matière de séjour, lié au statut de cohabitant légal ». |
B.3.3. In de memorie van toelichting bij de artikelen 1476bis tot | B.3.3. Dans l'exposé des motifs des articles 1475bis à 1476quater du |
1476quater van het Burgerlijk Wetboek is vermeld : | Code civil, il est indiqué : |
« De staatssecretaris benadrukt dat het wetsontwerp een reële | « La secrétaire d'Etat souligne que le projet de loi constitue une |
vooruitgang betekent, niet alleen in de strijd tegen de | réelle avancée, non seulement dans la lutte contre les mariages de |
complaisance, mais aussi et surtout dans la lutte contre les | |
schijnhuwelijken maar ook en vooral in de strijd tegen de | cohabitations légales de complaisance. L'inégalité de traitement entre |
schijnwettelijke samenwoning. De ongelijke behandeling tussen het | le mariage et la cohabitation légale qui, jusqu'à présent, ouvrait la |
huwelijk en de wettelijke samenwoning die tot op heden aanleiding gaf | porte aux abus, est supprimée. Dorénavant, dans les deux cas, une |
tot misbruiken wordt weggewerkt. Voortaan is in beide gevallen een | enquête préventive est possible. L'on évite ainsi que la cohabitation |
preventief onderzoek mogelijk. Zo wordt vermeden dat de wettelijke | légale ne soit une alternative trop facile pour obtenir un droit de |
samenwoning een al te gemakkelijk alternatief is om een verblijfsrecht | |
te verkrijgen wanneer het huwelijk wordt geweigerd » (Parl. St., | séjour en cas de refus du mariage » (Doc. parl., Chambre, 2012-2013, |
Kamer, 2012-2013, DOC 53-2673/006, p. 7). | DOC 53-2673/006, p. 7). |
B.3.4. Artikel 146bis van het Burgerlijk Wetboek bepaalt : | B.3.4. L'article 146bis du Code civil dispose : |
« Er is geen huwelijk wanneer, ondanks de gegeven formele | « Il n'y a pas de mariage lorsque, bien que les consentements formels |
toestemmingen tot het huwelijk, uit een geheel van omstandigheden | |
blijkt dat de intentie van minstens één van de echtgenoten kennelijk | aient été donnés en vue de celui-ci, il ressort d'une combinaison de |
niet is gericht op het totstandbrengen van een duurzame | circonstances que l'intention de l'un au moins des époux n'est |
levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een | manifestement pas la création d'une communauté de vie durable, mais |
verblijfsrechtelijk voordeel dat is verbonden aan de staat van gehuwde | vise uniquement l'obtention d'un avantage en matière de séjour, lié au |
». | statut d'époux ». |
B.4.1. De wet van 15 december 1980 werd inzake gezinshereniging | B.4.1. La loi du 15 décembre 1980 a été modifiée, en ce qui concerne |
gewijzigd door de wet van 8 juli 2011. Uit de parlementaire | le regroupement familial, par la loi du 8 juillet 2011. Il ressort des |
voorbereiding van de wet van 8 juli 2011 blijkt dat de wetgever wenste | travaux préparatoires de la loi du 8 juillet 2011 que le législateur |
op te treden tegen misbruiken van de mogelijkheid tot gezinshereniging | souhaitait intervenir contre les abus engendrés par la possibilité de |
via een verklaring van wettelijke samenwoning (Parl. St., Kamer, | regroupement familial sur la base d'une déclaration de cohabitation |
2010-2011, DOC 53-0443/001, p. 3). Daarbij viseerde hij de « | légale (Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/001, p. 3). Il |
schijnsamenlevingsovereenkomsten » (Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC | visait par-là les « contrats simulés de vie commune » (Doc. parl., |
53-0443/018, p. 8). De toelichting bij het wetsvoorstel vermeldde | Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 8). Les développements de la |
daaromtrent : | proposition de loi indiquaient à ce sujet : |
« Om onze samenleving leefbaar te houden en om nieuwkomers alle kansen | « Si nous souhaitons maintenir la viabilité de notre société et donner |
toutes leurs chances aux nouveaux arrivants dans notre société, il est | |
te bieden in onze maatschappij is het belangrijk dat op diverse | essentiel d'intervenir à différents niveaux. Ainsi, dans le |
vlakken maatregelen genomen worden. Na de reeds genomen maatregelen | prolongement des mesures déjà prises à l'encontre des mariages blancs, |
tegen schijnhuwelijken moet de overheid dus ook meer aandacht besteden | les pouvoirs publics devraient consacrer une attention accrue aux |
aan de misbruiken van de samenlevingscontracten met als doel een | contrats de vie commune conclus abusivement dans le but d'obtenir un |
verblijfsvergunning te bekomen » (Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC | titre de séjour » (Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/001, p. |
53-0443/001, p. 4). | 4). |
Tijdens de bespreking in de bevoegde commissie van de Kamer van | Au cours des débats de la commission compétente de la Chambre des |
volksvertegenwoordigers was een spreker van oordeel dat « | représentants, un orateur a considéré que « les cohabitations de |
schijnsamenwoning een ernstig knelpunt [vormt] » (Parl. St., Kamer, | complaisance constituent un problème majeur » (Doc. parl., Chambre, |
2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 12). Een andere spreker erkende dat de | 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 12). Un autre a admis que la |
wettelijke samenwoning « makkelijk aanleiding geeft tot misbruik, wat | cohabitation légale « prête facilement le flanc aux abus, ce qui |
grote migratiestromen naar België op gang brengt » (ibid., p. 22). | engendre d'importants flux migratoires vers la Belgique » (ibid., p. 22). |
B.4.2. Om dit te verhelpen stelde een lid van de Kamer van | B.4.2. Pour remédier à cet état de choses, un membre de la Chambre des |
volksvertegenwoordigers voor om de mogelijkheid tot gezinshereniging | représentants a proposé de limiter la possibilité de regroupement |
te beperken tot gehuwden, en wettelijk samenwonenden hiervan uit te | familial aux personnes mariées et d'en exclure les cohabitants légaux |
sluiten (Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC 53-0595/001). Dat voorstel | (Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0595/001). Cette proposition a |
werd evenwel verworpen als zijnde « overdreven » (Parl. St., Kamer, | toutefois été rejetée comme étant « excessive » (Doc. parl., Chambre, |
2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 24). Een lid verklaarde dienaangaande : | 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 24). Un membre a déclaré à ce sujet : |
« De spreekster deelt de bezorgdheid van [...] aangaande de | « L'intervenante partage la préoccupation de [...] au sujet des |
schijnsamenwoning, maar is verwonderd dat zij de wettelijke | cohabitations de complaisance, mais s'étonne qu'elle veuille supprimer |
samenwoning wil afschaffen, of op zijn minst de eraan gekoppelde | la cohabitation légale, ou, à tout le moins, abroger les avantages |
voordelen inzake vestiging wil opheffen. Een dergelijke maatregel zou | relatifs au droit d'établissement. Pareille mesure poserait, en effet, |
inderdaad als neveneffect hebben dat een in België verblijvende | problème, lorsqu'un homosexuel établi en Belgique ne pourrait plus |
homoseksueel niet langer een paar zou kunnen vormen met, bijvoorbeeld, | former un couple avec un homosexuel ougandais, pour ne choisir que cet |
een Oegandese homoseksueel. Aangezien de spreekster wil dat de wettelijke samenwoning in het Belgische recht wordt gehandhaafd, zal zij een amendement in die zin indienen » (ibid., p. 23). B.4.3. Bijgevolg diende het lid in kwestie een amendement in dat ertoe strekte de partners die voor gezinshereniging in aanmerking willen komen, te verplichten aan een aantal voorwaarden te voldoen die het bewijs leveren dat ze een naar behoren geattesteerde duurzame en stabiele relatie onderhouden. Daartoe dienden ze aan te tonen dat ze een jaar lang ononderbroken in België of in het buitenland samenwonen, dat ze gedurende meer dan twee jaar regelmatig contact hebben gehad of | exemple. Se déclarant favorable au maintien de la cohabitation légale en droit belge, elle déposera un amendement en ce sens » (ibid., p. 23). B.4.3. Ce membre a dès lors déposé un amendement tendant à obliger les partenaires qui veulent bénéficier du regroupement familial à répondre à un certain nombre de conditions qui prouvent qu'ils entretiennent une relation durable et stable, dûment établie. Pour ce faire, ils devaient démontrer une cohabitation ininterrompue d'un an en Belgique ou à l'étranger, démontrer avoir eu des contacts réguliers pendant |
dat ze een gemeenschappelijk kind hebben (Parl. St., Kamer, 2010-2011, | plus de deux ans ou démontrer avoir un enfant commun (Doc. parl., |
DOC 53-0443/018, p. 63). Dat amendement werd als volgt verantwoord : | Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 63). Cet amendement était |
« Het samenlevingscontract wordt steeds vaker misbruikt sinds het een | justifié comme suit : « Le contrat de vie commune est de plus en plus souvent utilisé |
verblijfsrechtelijk voordeel kan opleveren. Na het verschijnsel van de | abusivement depuis qu'il peut procurer un avantage en matière de |
schijnhuwelijken worden we steeds vaker geconfronteerd met de | séjour. Après le phénomène des mariages de complaisance, on est de |
schijnsamenwoonst, louter voor het verblijfsrechtelijk voordeel. | plus en plus souvent confronté aux cohabitations de complaisance, dans |
le seul but d'obtenir un avantage en matière de séjour. | |
Dit amendement legt strengere voorwaarden op voor het gebruik van het | Le présent amendement renforce les conditions d'utilisation du canal |
kanaal van de samenwoonst in het verkrijgen van een | de la cohabitation dans la procédure d'obtention d'un permis de séjour |
verblijfsvergunning » (Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC 53-0443/002, | » (Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/002, p. 5). |
p. 5). Het voormelde amendement betrof twee vreemdelingen die door middel van | L'amendement précité concernait deux étrangers liés par un partenariat |
een wettelijk geregistreerd partnerschap verbonden zijn. Vervolgens | légalement enregistré. Ensuite, des amendements similaires ont été |
werden gelijkaardige amendementen ingediend met betrekking tot Belgen | déposés concernant les Belges et les citoyens de l'Union européenne |
en EU-onderdanen (zie Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 131). | (voir Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/018, p. 131). |
B.4.4. Die amendementen, en een later amendement dat ze verving (Parl. | B.4.4. Ces amendements, et un amendement ultérieur qui les remplaçait |
St., Kamer, 2010-2011, DOC 53-0443/014), voorzagen erin dat, teneinde | (Doc. parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/014), prévoyaient qu'afin |
het stabiele en duurzame karakter van hun relatie aan te tonen, de | d'apporter la preuve du caractère durable et stable de leur relation, |
persoon die een recht op gezinshereniging doet ontstaan ten aanzien | la personne qui fait naître le droit au regroupement familial devait |
van zijn partner een verbintenis tot tenlasteneming dient te | |
ondertekenen, behoudens in het geval dat ze een gemeenschappelijk kind | signer un engagement de prise en charge vis-à-vis de son partenaire, |
hebben. De afdeling wetgeving van de Raad van State merkte hieromtrent | sauf si les partenaires avaient un enfant commun. La section de |
op dat « met een dergelijke verbintenis tot tenlasteneming, voor een | législation du Conseil d'Etat a observé à ce propos que « ce type |
periode van drie jaar, het duurzame en stabiele karakter van de | d'engagement de prise en charge, d'une durée de trois ans, n'est pas |
partnerrelatie, [...] niet [kan] worden geattesteerd » (advies nr. | de nature à permettre d'établir le caractère durable et stable de la |
49.356/4 van 4 april 2011, Parl. St., Kamer, 2010-2011, DOC | relation de partenariat » (avis n° 49.356/4 du 4 avril 2011, Doc. |
53-0443/015, p. 7). Daarop werd een amendement ingediend, dat tot de | parl., Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/015, p. 7). Un amendement a dès |
in het geding zijnde bepaling heeft geleid, dat die voorwaarde heeft | lors été introduit, qui a conduit à la disposition attaquée et qui a |
geschrapt. Dat amendement werd als volgt verantwoord : | supprimé cette condition. Cet amendement est justifié comme suit : |
« De Raad van State geeft aan dat met een verbintenis tot | « Le Conseil d'Etat indique que l'engagement de prise en charge n'est |
tenlasteneming het duurzame en stabiele karakter van de partnerrelatie | pas de nature à permettre d'établir le caractère durable et stable de |
niet zou kunnen worden geattesteerd. | |
Het klopt dat de indieners deze tenlasteneming in de vreemdelingenwet | la relation de partenariat. |
wilden invoegen als controle-instrument wanneer het een aanvraag tot | Il est exact que nous souhaitions insérer cette prise en charge dans |
gezinshereniging betrof voor mensen met een wettelijk geregistreerd | la loi sur les étrangers à titre d'instrument de contrôle en cas de |
partnerschap. Na diverse maatregelen tegen de schijnhuwelijken en na | demande de regroupement familial pour des personnes liées par un |
de invoeging van de mogelijkheid om een verblijfsvergunning te bekomen | partenariat enregistré. Après l'adoption de plusieurs mesures contre |
op basis van samenwoonst door de wet van 15 september 2006, wordt | les mariages de complaisance et l'adjonction, par la loi du 15 |
echter vaak misbruik gemaakt van deze mogelijkheid om een | septembre 2006, de la possibilité d'obtenir un permis de séjour sur la |
verblijfrecht in ons land te bekomen. | base d'une cohabitation, on observe toutefois qu'il est souvent |
De redenering van de Raad van State komt trouwens heel merkwaardig | recouru à cette possibilité de façon abusive pour obtenir un droit de |
séjour en Belgique. | |
Le raisonnement du Conseil d'Etat est d'ailleurs très curieux. | |
over. Het artikel 1477 B.W. stelt immers zeer duidelijk dat de | L'article 1477 du Code civil dispose en effet très clairement que les |
wettelijk samenwonenden wel degelijk verplichtingen tegenover elkaar | cohabitants légaux ont bien des obligations mutuelles, y compris en ce |
hebben, ook voor wat betreft de schulden die elk van hen zouden | qui concerne les dettes contractées par chacun d'eux. L'obligation |
opbouwen. De verplichting tot de eventuele terugbetaling van kosten | relative au remboursement éventuel des frais par les partenaires |
door partners blijft dus onverminderd bestaan in hoofde van deze | continue dès lors à s'appliquer sans restriction en vertu de cette |
bepaling uit het burgerlijk wetboek. | disposition du Code civil. |
Hoe dan ook willen de indieners tegemoet komen aan de opmerkingen rond | Quoi qu'il en soit, nous souhaitons tenir compte des observations |
de tenlasteneming en werd deze expliciete verwijzing naar deze | concernant la prise en charge et la référence explicite à cette |
verplichting dan ook geschrapt in de voorgestelde tekst » (Parl. St., | obligation a dès lors été supprimée du texte proposé » (Doc. parl., |
Kamer, 2010-2011, DOC 53-0443/16, pp. 33-34). | Chambre, 2010-2011, DOC 53-0443/16, pp. 33-34). |
B.5.1. Bij zijn arrest nr. 43/2015 van 26 maart 2015 heeft het Hof | B.5.1. Par son arrêt n° 43/2015 du 26 mars 2015, la Cour a jugé que |
geoordeeld dat artikel 40bis, § 2, eerste lid, 2°, tweede lid, a), van | l'article 40bis, § 2, alinéa 1er, 2°, alinéa 2, a), de la loi du 15 |
de wet van 15 december 1980, zoals vervangen bij artikel 8 van de wet | décembre 1980, tel qu'il a été remplacé par l'article 8 de la loi du 8 |
van 8 juli 2011, in samenhang gelezen met artikel 40ter van de wet van | juillet 2011, combiné avec l'article 40ter de la loi du 15 décembre |
15 december 1980, zoals vervangen bij artikel 9 van de wet van 8 juli | 1980, tel qu'il a été remplacé par l'article 9 de la loi du 8 juillet |
2011, geen schending inhoudt van de artikelen 10 en 11 van de | 2011, ne viole pas les articles 10 et 11 de la Constitution, combinés |
Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, in zoverre het aan de buitenlandse onderdaan die overeenkomstig artikel 1476, § 1, van het Burgerlijk Wetboek een wettelijke samenwoning is aangegaan, de verplichting oplegt het stabiele en duurzame karakter van de relatie te bewijzen om voor gezinshereniging als familielid van een Belgische onderdaan in aanmerking te komen, terwijl die bewijslast niet bestaat voor de vreemdeling die met een Belgische onderdaan is gehuwd of voor de vreemdeling die met een Belg is verbonden door een geregistreerd partnerschap dat als gelijkwaardig met een huwelijk in België wordt beschouwd. B.5.2. In de motivering van het voormelde arrest heeft het Hof geoordeeld dat het verschil in behandeling tussen gehuwden en wettelijk samenwonenden verantwoord was, mede rekening houdend met het bestaan van artikel 146bis van het Burgerlijk Wetboek, dat het tegengaan van schijnhuwelijken beoogt, terwijl een dergelijke bepaling, op het ogenblik van de feiten, zoals die zich hadden voorgedaan in het geschil voor de verwijzende rechter, niet bestond voor de wettelijke samenwoning. B.5.3. Terecht merkt de verwijzende rechter op dat de situatie in de | ou non avec l'article 8 de la Convention européenne des droits de l'homme, en ce qu'il impose au ressortissant étranger, ayant conclu une cohabitation légale conformément à l'article 1476, § 1er, du Code civil, de prouver le caractère stable et durable de la relation afin d'être considéré, en vue d'un regroupement familial, comme un membre de la famille d'un ressortissant belge, charge de la preuve qui n'existe pas pour l'étranger marié à un ressortissant belge ou pour l'étranger lié à un Belge par un partenariat enregistré considéré comme équivalent à un mariage en Belgique. B.5.2. Dans la motivation de l'arrêt précité, la Cour a jugé que la différence de traitement entre les personnes mariées et les cohabitants légaux était justifiée, compte tenu notamment de l'existence de l'article 146bis du Code civil, qui vise à lutter contre les mariages de complaisance, alors qu'une telle disposition, au moment des faits, tels qu'ils s'étaient produits dans le litige soumis au juge a quo, n'existait pas pour la cohabitation légale. B.5.3. C'est à juste titre que le juge a quo observe que la situation |
voorliggende zaak anders is, nu inmiddels met de totstandkoming van | qui se présente dans l'affaire soumise à la Cour est différente, dès |
artikel 1476bis van het Burgerlijk Wetboek de wetgever ook het | lors que, dans l'intervalle, depuis l'adoption de l'article 1476bis du |
tegengaan van schijnsamenwoning betoogt. | Code civil, l'objectif du législateur consiste également à lutter |
B.5.4. De ambtenaar van de burgerlijke stand is bijgevolg niet enkel | contre la cohabitation de complaisance. |
in staat de intenties na te gaan van twee personen die wensen te | B.5.4. Par conséquent, l'officier de l'état civil n'est pas seulement |
huwen. Sinds de inwerkingtreding van het voormelde artikel 1476bis van | en mesure de vérifier les intentions de deux personnes qui souhaitent |
het Burgerlijk Wetboek geldt dat ook voor de wettelijke samenwoning. | se marier. Depuis l'entrée en vigueur de l'article 1476bis précité du |
Alvorens akte te nemen van de verklaring van wettelijke samenwoning | Code civil, il en est de même en cas de cohabitation légale. Avant |
kan de ambtenaar van de burgerlijke stand, bij twijfel, de melding van | d'acter la déclaration de cohabitation légale, l'officier de l'état |
de verklaring uitstellen teneinde bijkomend onderzoek te verrichten | civil peut, en cas de doute, surseoir à acter la déclaration afin de |
(artikel 1476quater van het Burgerlijk Wetboek). De omzendbrief van 6 | procéder à une enquête complémentaire (article 1476quater du Code |
september 2013 (Belgisch Staatsblad van 23 september 2013) inzake de | civil). La circulaire du 6 septembre 2013 (Moniteur belge du 23 |
voormelde wet van 2 juni 2013 preciseert in dat verband met name dat « | septembre 2013), relative à la loi du 2 juin 2013 précitée précise |
de door de ambtenaar van de burgerlijke stand uitgevoerde controle | notamment à ce sujet que « le contrôle effectué par l'officier de |
[...] ook het nagaan [inhoudt] van de intenties van de aanstaande | l'état civil comporte aussi la vérification des intentions des futurs |
wettelijk samenwonenden » en hoe de beweringen moeten worden | cohabitants légaux » et indique comment vérifier les affirmations des |
gecontroleerd van de partijen die aangeven « de intentie te hebben om | parties qui soutiennent « qu'elles ont l'intention de poursuivre ou |
een duurzame en stabiele partnerrelatie verder te zetten of te | commencer une relation de partenaire durable et stable et de |
beginnen en deze te formaliseren ». | formaliser celle-ci ». |
B.6.1. De vraag rijst of het bovenstaande tot gevolg heeft dat voor | B.6.1. La question se pose de savoir si ce qui précède a pour |
conséquence que la différence de traitement établie entre les | |
het verschil in behandeling dat door de artikelen 40bis, § 2, en 40ter | personnes mariées et les cohabitants légaux par les articles 40bis, § |
van de wet van 15 december 1980 wordt gemaakt tussen gehuwden en | 2, et 40ter de la loi du 15 décembre 1980 ne serait plus justifiée. |
wettelijk samenwonenden niet langer een verantwoording zou bestaan. | |
B.6.2. De artikelen 146bis en 1476bis van het Burgerlijk Wetboek maken | B.6.2. Les articles 146bis et 1476bis du Code civil font partie des |
deel uit van de bepalingen in het Burgerlijk Wetboek die de | dispositions du Code civil qui règlent les aspects de droit civil des |
burgerrechtelijke aspecten van de verschillende vormen van samenleving | diverses formes de cohabitation entre personnes. Elles tendent à |
tussen personen regelen. Ze beogen te verhinderen dat de instituten | empêcher que l'institution du mariage et l'institution de la |
van het huwelijk en de wettelijke samenwoning worden afgewend van hun | cohabitation légale soient détournées de leur objectif en empêchant un |
doel door de totstandkoming te verhinderen van een huwelijk of van een | mariage ou une cohabitation légale s'il ressort d'un ensemble de |
wettelijke samenwoning indien uit een geheel van omstandigheden blijkt | circonstances que l'intention d'au moins une des deux parties est |
dat de intentie van minstens één van beide partijen kennelijk enkel | manifestement uniquement d'obtenir un avantage en matière de séjour. |
gericht is op het verkrijgen van een verblijfsrechtelijk voordeel. | |
De artikelen 40bis en 40ter van de wet van 15 december 1980 | Les articles 40bis et 40ter de la loi du 15 décembre 1980 fixent en |
daarentegen stellen de zeer specifieke voorwaarden vast waaraan de | revanche les conditions très spécifiques auxquelles les membres de la |
familieleden van een Unieburger of van een Belg moeten voldoen om voor | famille d'un citoyen de l'Union ou d'un Belge doivent satisfaire pour |
een verblijf op basis van gezinshereniging in aanmerking te komen. Aan | entrer en ligne de compte pour un séjour sur la base du regroupement |
die voorwaarden moet voldaan zijn op het ogenblik van de aanvraag van | familial. Il doit être satisfait à ces conditions au moment de la |
de verblijfstitel. De artikelen stellen als voorwaarde voor | demande du titre de séjour. Pour le regroupement familial entre |
gezinshereniging tussen partners dat er sprake is van een geldig | partenaires, ils prévoient la condition qu'il soit question d'un |
huwelijk of een naar behoren geattesteerde duurzame en stabiele | mariage valable ou d'une relation durable et stable dûment établie. |
relatie. B.6.3. Volgens artikel 40ter, § 2, van de wet van 15 december 1980 wordt er naar aanleiding van het onderzoek van een aanvraag tot gezinshereniging, gebaseerd op een voltrokken huwelijk, waarvoor een attest van geen huwelijksbeletsel werd afgeleverd, geen nieuw onderzoek uitgevoerd, tenzij er nieuwe gegevens zijn. Bij de invoering van die bepaling door de wet van 2 juni 2013 heeft de wetgever geen vergelijkbare regeling ingevoerd voor de wettelijke samenwoning. Aldus heeft hij de overheden die belast zijn met het onderzoek van een aanvraag tot gezinshereniging op basis van een wettelijke samenwoning, in tegenstelling tot wat bij een voltrokken huwelijk het geval is, niet vrijgesteld van een nieuw onderzoek. B.6.4. Terwijl voor gehuwden het bestaan van een geldig huwelijk volstaat, dienen de samenwonenden het bewijs voor te leggen van een naar behoren geattesteerde duurzame en stabiele partnerrelatie. Bijgevolg is er niet enkel de formele vereiste krachtens welke de samenwoning naar behoren geattesteerd moet zijn, maar die samenwoning dient tevens duurzaam en stabiel te zijn. | B.6.3. Selon l'article 40ter, § 2, de la loi du 15 décembre 1980, dans le cadre de l'examen d'une demande de regroupement familial fondée sur un mariage célébré à la suite de la délivrance d'un certificat de non-empêchement à mariage, il n'est pas procédé à une nouvelle enquête, sauf en présence d'éléments nouveaux. Lorsqu'il a introduit cette disposition par la loi du 2 juin 2013, le législateur n'a pas prévu de règlement comparable pour la cohabitation légale. Il n'a dès lors pas dispensé d'un nouvel examen les autorités chargées d'examiner une demande de regroupement familial fondée sur une cohabitation légale, contrairement à ce qui est le cas pour un mariage célébré. B.6.4. Pour les personnes mariées, l'existence d'un mariage régulier suffit, tandis que les cohabitants doivent fournir la preuve d'une relation durable et stable dûment établie avec leur partenaire. Par conséquent, outre l'exigence formelle en vertu de laquelle la cohabitation doit être dûment établie, il faut que cette cohabitation soit également durable et stable. |
B.7.1. In het Belgische recht is de wettelijke samenwoning niet | B.7.1. En droit belge, la cohabitation légale n'est pas assimilée au |
gelijkgesteld met het huwelijk. Beide samenlevingsvormen verschillen | mariage. Les deux formes de vie commune diffèrent non seulement |
niet enkel fundamenteel wat de totstandkoming en de beëindiging ervan | fondamentalement en ce qui concerne la manière dont elles sont |
betreft. De juridische toestand waarin de echtgenoten, enerzijds, en | contractées et se terminent. La situation juridique dans laquelle se |
de wettelijk samenwonenden, anderzijds, zich bevinden, verschilt ook | trouvent les personnes mariées, d'une part, et les cohabitants légaux, |
wat hun persoonlijke verplichtingen jegens elkaar en hun | d'autre part, diffère également en ce qui concerne leurs devoirs |
vermogensrechtelijke toestand betreft. | personnels mutuels et en ce qui concerne leur situation patrimoniale. |
B.7.2. De bepalingen van het Burgerlijk Wetboek die de strijd tegen | B.7.2. Les dispositions du Code civil qui visent à lutter contre la |
schijnsamenwoning beogen zijn grotendeels geïnspireerd door de | cohabitation de complaisance sont en grande partie inspirées par les |
bepalingen die beogen schijnhuwelijken tegen te gaan. Die keuze heeft | dispositions qui visent à lutter contre les mariages de complaisance. |
evenwel niet tot gevolg dat de wetgever ertoe gehouden is om wettelijk | Ce choix n'a toutefois pas pour conséquence que le législateur soit |
samenwonenden zoals gehuwden te behandelen wanneer hij de voorwaarden | tenu de traiter les cohabitants légaux comme des personnes mariées |
voor gezinshereniging vaststelt. | lorsqu'il fixe les conditions du regroupement familial. |
B.8.1. Zoals in B.4 is vermeld, wenste de wetgever met de in het | B.8.1. Ainsi qu'il est dit en B.4, le législateur souhaitait, par les |
geding zijnde bepalingen op te treden tegen misbruiken begaan bij | dispositions en cause, lutter contre les abus commis dans le cadre de |
schijnsamenwoning teneinde een verblijfstitel te bekomen. | la cohabitation de complaisance afin d'obtenir un titre de séjour. |
Zoals in B.5.4 is vermeld, dient de ambtenaar van de burgerlijke stand | Ainsi qu'il est dit en B.5.4, l'officier de l'état civil doit, dans le |
bij het afleggen van een verklaring tot wettelijke samenwoning na te | cadre de la déclaration de cohabitation légale, examiner si les |
gaan of de betrokkenen de intentie hebben om een duurzame en stabiele | intéressés ont l'intention de contracter ou de poursuivre une relation |
relatie aan te gaan of verder te zetten. Het is niet uitgesloten dat | durable et stable. Il n'est pas exclu qu'après l'établissement de la |
na de totstandkoming van de wettelijke samenwoning, bij het onderzoek | cohabitation légale, dans le cadre de l'examen de la demande de |
van de aanvraag tot gezinshereniging, blijkt dat de partnerrelatie in | regroupement familial, il s'avère que le partenariat n'est en réalité |
werkelijkheid niet duurzaam en stabiel is. In dat verband dient erop | pas durable et stable. Il convient d'observer à cet égard que les |
te worden gewezen dat de verplichtingen tot samenwoning en getrouwheid | obligations de cohabitation et de fidélité imposées aux époux par |
die door artikel 213 van het Burgerlijk Wetboek worden opgelegd aan | l'article 213 du Code civil ne s'appliquent pas aux cohabitants |
gehuwden niet gelden voor wettelijk samenwonenden. | légaux. |
In het licht van de door de wetgever nagestreefde doelstelling is het | A la lumière de l'objectif poursuivi par le législateur, il est |
derhalve pertinent om niet enkel te vereisen dat het partnerschap | pertinent d'exiger non seulement que le partenariat soit enregistré |
wettelijk is geregistreerd, doch tevens dat het bewijs wordt geleverd | légalement, mais également qu'il soit prouvé que la relation est |
dat de relatie duurzaam en stabiel is op het ogenblik van de aanvraag | durable et stable lors de la demande de regroupement familial. |
tot gezinshereniging. | |
B.8.2. Luidens de in het geding zijnde bepaling is het duurzaam en | B.8.2. Aux termes de la disposition en cause, le caractère durable et |
stabiel karakter van de partnerrelatie aangetoond in drie gevallen : | stable de cette relation est démontré dans trois cas : (1) si les |
(1) indien de partners bewijzen dat zij gedurende minstens één jaar, | partenaires prouvent qu'ils ont cohabité pendant au moins un an avant |
voorafgaand aan de aanvraag, hebben samengewoond; (2) indien zij | la demande; (2) si les partenaires prouvent qu'ils se connaissent |
bewijzen dat zij elkaar sedert ten minste twee jaar, voorafgaand aan | depuis au moins deux ans précédant la demande et qu'ils fournissent la |
de aanvraag, kennen en het bewijs leveren dat zij regelmatig, | |
telefonisch, via briefwisseling of elektronische berichten met elkaar | preuve qu'ils ont entretenu des contacts réguliers par téléphone, par |
contact onderhielden en dat zij elkaar in de twee jaar voorafgaand aan | courrier ordinaire ou électronique, et qu'ils se sont rencontrés trois |
de aanvraag driemaal ontmoet hebben en dat deze ontmoetingen in totaal | fois durant les deux années précédant la demande et que ces rencontres |
45 of meer dagen betreffen; (3) indien de partners een | comportent au total 45 jours ou davantage; (3) si les partenaires ont |
gemeenschappelijk kind hebben. | un enfant commun. |
B.8.3. Die drie gevallen, waarvan de naleving niet dient te worden | B.8.3. Ces trois cas, dont le respect ne doit pas être contrôlé dans |
gecontroleerd in het kader van artikel 1476bis van het Burgerlijk | le cadre de l'article 1476bis du Code civil, offrent à la personne |
Wetboek, geven de vreemdeling die een verblijfsrecht in het kader van | étrangère qui souhaite obtenir un droit de séjour dans le cadre du |
gezinshereniging wil verkrijgen en de partner bij wie hij zich wil voegen, voldoende mogelijkheden om aan te tonen dat hun partnerrelatie duurzaam en stabiel is. Aldus kunnen de voorwaarden, die door de in het geding zijnde bepalingen worden gesteld aan de wettelijk samenwonende partners, niet als onevenredig met de door de wetgever nagestreefde doelstellingen worden beschouwd. B.9.1. Het feit dat ook artikel 1476bis van het Burgerlijk Wetboek het tegengaan van misbruiken bij de totstandkoming van schijnsamenwoning beoogt, ontneemt de in het geding zijnde bepalingen hun verantwoording niet. B.9.2. De personen die een verklaring van wettelijke samenwoning | regroupement familial et à son partenaire qu'elle souhaite rejoindre suffisamment de possibilités pour démontrer que leur relation est durable et stable. Les conditions que les dispositions en cause imposent aux partenaires qui cohabitent légalement ne peuvent dès lors être considérées comme disproportionnées par rapport aux objectifs poursuivis par le législateur. B.9.1. Le fait que l'article 1476bis du Code civil vise aussi à lutter contre les abus dans le cadre de la cohabitation de complaisance ne prive pas les dispositions en cause de leur justification. |
afleggen met louter de bedoeling een verblijfsstatuut te verkrijgen, | B.9.2. Les personnes qui font une déclaration de cohabitation légale |
maken misbruik van zowel het burgerrechtelijk instituut van de | dans le seul but d'obtenir un statut de séjour abusent tant de |
wettelijke samenwoning als van de procedure voor gezinshereniging. | l'institution de droit civil de la cohabitation légale que de la |
Terwijl artikel 1476bis van het Burgerlijk Wetboek dat misbruik beoogt | procédure de regroupement familial. L'article 1476bis du Code civil |
tegen te gaan op het niveau van de registratie van de wettelijke | vise à lutter contre cet abus au niveau de l'enregistrement de la |
samenwoning door te peilen naar de intenties van de betrokkenen, | cohabitation légale en sondant les intentions des intéressés, tandis |
beoogt de in het geding zijnde bepaling een onderzoek naar de | que la disposition en cause vise un examen de la durabilité et de la |
werkelijke duurzaamheid en de stabiliteit van de samenwoning in het | stabilité réelles de la cohabitation dans le cadre de la |
kader van de verblijfsreglementering. | réglementation concernant le séjour. |
B.9.3. Beide controles worden uitgevoerd door onderscheiden | B.9.3. Les deux contrôles sont effectués par des administrations |
administraties, te weten de ambtenaar van de burgerlijke stand en de | distinctes, à savoir l'officier de l'état civil et l'Office des |
Dienst Vreemdelingenzaken. Beide procedures hebben ook onderscheiden | étrangers. Les deux procédures ont également des effets juridiques |
rechtsgevolgen : terwijl de controle bedoeld in de artikelen 1476bis | distincts : le contrôle visé aux articles 1476bis et 1476quater du |
en 1476quater van het Burgerlijk Wetboek kan leiden tot een weigering | Code civil peut aboutir à un refus d'acter la déclaration de |
om melding te maken van de verklaring van wettelijke samenwoning in | cohabitation légale dans le registre de la population et à des |
het bevolkingsregister en tot strafsancties, leidt de controle bedoeld | sanctions pénales tandis que le contrôle visé dans la disposition en |
in de in het geding zijnde bepaling tot de weigering om een | cause aboutit au refus d'octroyer un titre de séjour sur la base du |
verblijfstitel toe te kennen op grond van gezinshereniging. | regroupement familial. |
Het gaat om complementaire procedures die elkaar versterken, aangezien | Il s'agit de procédures complémentaires qui se renforcent |
de artikelen 63, § § 3 en 4, 167, 1476, § 1, vierde lid, en 1476quater | mutuellement, étant donné que les articles 63, § § 3 et 4, 167, 1476, |
van het Burgerlijk Wetboek, alsook de omzendbrief van 17 september | § 1er, alinéa 4, et 1476quater du Code civil, ainsi que la circulaire |
2013 « betreffende de gegevensuitwisseling tussen de ambtenaren van de | du 17 septembre 2013 « relative à l'échange d'informations entre les |
burgerlijke stand en de Dienst Vreemdelingenzaken ter gelegenheid van | officiers de l'état civil et l'Office des Etrangers à l'occasion d'une |
een huwelijksaangifte of een verklaring van een wettelijke samenwoning | déclaration de mariage ou d'une déclaration de cohabitation légale |
van een vreemdeling in illegaal of precair verblijf » (Belgisch | |
Staatsblad van 23 september 2013) in dit kader voorzien in een | d'un étranger en séjour illégal ou précaire » (Moniteur belge du 23 |
uitwisseling van gegevens tussen de ambtenaren van de burgerlijke | septembre 2013) prévoient dans ce cadre un échange de données entre |
stand en de Dienst Vreemdelingenzaken. | les officiers de l'état civil et l'Office des étrangers. |
B.9.4. Ten slotte dient erop te worden gewezen dat het verschil in | B.9.4. Enfin, il convient de relever que la différence de traitement |
behandeling waarover het Hof wordt ondervraagd het gevolg is van de | au sujet de laquelle la Cour est interrogée est la conséquence du |
keuze die partners maken voor de ene of de andere samenlevingsvorm. De | choix que font les partenaires en faveur de l'une ou de l'autre forme |
wetgever heeft redelijkerwijze kunnen oordelen dat de samenwonende | de cohabitation. Le législateur a pu raisonnablement considérer que |
partners die ervoor kiezen door de wettelijke samenwoning en niet door | les partenaires cohabitants qui choisissent de s'unir par la |
het huwelijk te worden verbonden, de voor- en nadelen van de ene en de | cohabitation légale et non par le mariage connaissent les avantages et |
andere samenlevingsvorm kennen en de juridische gevolgen van hun keuze | les inconvénients des diverses formes de cohabitation et acceptent les |
aanvaarden. | conséquences juridiques de leur choix. |
B.10. De in het geding zijnde bepaling heeft geen gevolgen die | B.10. La disposition en cause n'a par conséquent pas d'effets qui |
onevenredig zijn met het nagestreefde doel en is bestaanbaar met de | soient disproportionnés par rapport à l'objectif poursuivi et elle est |
artikelen 10 en 11 van de Grondwet. | compatible avec les articles 10 et 11 de la Constitution. |
B.11. La lecture combinée de ces dispositions constitutionnelles et de | |
B.11. De combinatie van die grondwetsbepalingen met artikel 8 van het | l'article 8 de la Convention européenne des droits de l'homme ne |
Europees Verdrag voor de rechten van de mens is niet van die aard dat | conduit pas à une autre conclusion. En effet, cette disposition |
ze tot een ander resultaat leidt. Uit die internationale | conventionnelle internationale ne comporte aucune obligation générale |
verdragsbepaling vloeit immers geen algemene verplichting voort om een | d'accorder un droit de séjour à une personne étrangère qui fait une |
vreemdeling die een verklaring van wettelijke samenwoning met een Belg | déclaration de cohabitation légale avec une personne de nationalité |
aflegt, een verblijfsrecht toe te kennen (vgl. EHRM, 28 mei 1985, | belge (cf. CEDH, 28 mai 1985, Abdulaziz, Cabales et Balkandali c. |
Abdulaziz, Cabales en Balkandali t. Verenigd Koninkrijk, § 68) en | Royaume Uni, § 68) et n'empêche pas que le regroupement familial soit |
belet niet dat de gezinshereniging aan voorwaarden wordt onderworpen. | soumis à des conditions. |
Gelet op hetgeen voorafgaat, is de inmenging in het privé- en | Eu égard à ce qui précède, l'ingérence dans la vie privée et familiale |
gezinsleven van de betrokken vreemdeling, die voortvloeit uit de in | de l'étranger concerné qui découle de la disposition en cause est |
het geding zijnde bepaling, redelijk verantwoord. | raisonnablement justifiée. |
B.12. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. | B.12. La question préjudicielle appelle une réponse négative. |
Om die redenen, | Par ces motifs, |
het Hof | la Cour |
zegt voor recht : | dit pour droit : |
Artikel 40bis, § 2, eerste lid, 2°, van de wet van 15 december 1980 | L'article 40bis, § 2, alinéa 1er, 2°, de la loi du 15 décembre 1980 |
betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging | sur l'accès au territoire, le séjour, l'établissement et l'éloignement |
en de verwijdering van vreemdelingen, in samenhang gelezen met artikel | des étrangers, lu conjointement avec l'article 40ter de la même loi, |
40ter van dezelfde wet, schendt niet de artikelen 10 en 11 van de | ne viole pas les articles 10 et 11 de la Constitution lus en |
Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met artikel 8 van het | combinaison ou non avec l'article 8 de la Convention européenne des |
Europees Verdrag voor de rechten van de mens. | droits de l'homme. |
Aldus gewezen in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig artikel | Ainsi rendu en langue française et en langue néerlandaise, |
65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, | conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur |
op 12 oktober 2017. | la Cour constitutionnelle, le 12 octobre 2017. |
De griffier, | Le greffier, |
F. Meersschaut | F. Meersschaut |
De voorzitter, | Le président, |
J. Spreutels | J. Spreutels |