Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 66/2008 van 17 april 2008 Rolnummer 4220 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3decies van de wet van 16 juni 1960 « dat de organismen belast met het beheer van de sociale zekerheid van de werknemers Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en M. Bossuyt, en de rechter(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 66/2008 van 17 april 2008 Rolnummer 4220 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3decies van de wet van 16 juni 1960 « dat de organismen belast met het beheer van de sociale zekerheid van de werknemers Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en M. Bossuyt, en de rechter(...) Extrait de l'arrêt n° 66/2008 du 17 avril 2008 Numéro du rôle : 4220 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 3decies de la loi du 16 juin 1960 « plaçant sous la garantie de l'Etat belge les organismes gérant la sécurité s La Cour constitutionnelle, composée des présidents M. Melchior et M. Bossuyt, et des juges P. Ma(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 66/2008 van 17 april 2008 Extrait de l'arrêt n° 66/2008 du 17 avril 2008
Rolnummer 4220 Numéro du rôle : 4220
In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3decies van de wet En cause : la question préjudicielle relative à l'article 3decies de
van 16 juni 1960 « dat de organismen belast met het beheer van de la loi du 16 juin 1960 « plaçant sous la garantie de l'Etat belge les
sociale zekerheid van de werknemers van Belgisch-Congo en organismes gérant la sécurité sociale des employés du Congo belge et
Ruanda-Urundi onder de controle en de waarborg van de Belgische Staat du Ruanda-Urundi, et portant garantie par l'Etat belge des prestations
plaatst, en dat waarborg draagt door de Belgische Staat van de sociales assurées en faveur de ceux-ci », inséré par l'article 203 de
maatschappelijke prestaties ten gunste van deze werknemers verzekerd
», ingevoegd bij artikel 203 van de wet van 20 juli 2006 houdende la loi du 20 juillet 2006 portant des dispositions diverses, posée par
diverse bepalingen, gesteld door de Arbeidsrechtbank te Bergen. le Tribunal du travail de Mons.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en M. Bossuyt, en de composée des présidents M. Melchior et M. Bossuyt, et des juges P.
rechters P. Martens, R. Henneuse, E. De Groot, L. Lavrysen, J.-P. Martens, R. Henneuse, E. De Groot, L. Lavrysen, J.-P. Snappe, J.-P.
Snappe, J.-P. Moerman, E. Derycke en T. Merckx-Van Goey, bijgestaan Moerman, E. Derycke et T. Merckx-Van Goey, assistée du greffier P.-Y.
door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter M. Melchior, Dutilleux, présidée par le président M. Melchior,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij vonnis van 1 juni 2007 in zake Jacques Defrère tegen de Dienst Par jugement du 1er juin 2007 en cause de Jacques Defrère contre
voor de Overzeese Sociale Zekerheid, waarvan de expeditie ter griffie l'Office de sécurité sociale d'outre-mer, dont l'expédition est
van het Hof is ingekomen op 12 juni 2007, heeft de Arbeidsrechtbank te parvenue au greffe de la Cour le 12 juin 2007, le Tribunal du travail
Bergen de volgende prejudiciële vraag gesteld : de Mons a posé la question préjudicielle suivante :
« Schendt artikel 203 van de wet van 20 juli 2006 houdende diverse « L'article 203 de la loi du 20 juillet 2006 portant des dispositions
bepalingen, waarbij een artikel 3decies wordt ingevoegd in de wet van
16 juni 1960 ' dat de organismen belast met het beheer van de sociale diverses, insérant un article 3decies dans la loi du 16 juin 1960 '
zekerheid van de werknemers van Belgisch-Congo en Ruanda-Urundi onder plaçant sous la garantie de l'Etat belge les organismes gérant la
de controle en de waarborg van de Belgische Staat plaatst, en dat sécurité sociale des employés du Congo belge et du Ruanda-Urundi et
waarborg draagt door de Belgische Staat van de maatschappelijke portant garantie par l'Etat belge des prestations sociales assurées en
prestaties ten gunste van deze werknemers verzekerd ', de artikelen 10 faveur de ceux-ci ' ne viole-t-il pas les articles 10 et 11 de la
en 11 van de Grondwet en handhaaft het niet de discriminatie die door Constitution et ne maintient-il pas la discrimination dénoncée par la
het Arbitragehof werd aangeklaagd in zijn arrest nr. 155/2005 van 20 Cour d'arbitrage dans son arrêt n° 155/2005 du 20 octobre 2005 qui
oktober 2005 waarbij het Hof voor recht had gezegd dat, avait dit pour droit qu'interprété en ce sens qu'il empêche
geïnterpreteerd in die zin dat het verhindert de periode van militaire d'assimiler à une période d'activité la période de service militaire
dienstplicht, volbracht door een werknemer uit de privésector die effectuée par un travailleur du secteur privé soumis au régime
onderworpen is aan het koloniale stelsel van sociale zekerheid, gelijk
te stellen met een periode van beroepsactiviteit, artikel 9 van de wet colonial de sécurité sociale, l'article 9 de la loi du 16 juin 1960
van 16 juni 1960 de artikelen 10 en 11 van de Grondwet schond ? ». violait les articles 10 et 11 de la Constitution ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1.1. Artikel 203 van de wet van 20 juli 2006 houdende diverse B.1.1. L'article 203 de la loi du 20 juillet 2006 portant des
bepalingen voegt een artikel 3decies in in de wet van 16 juni 1960 « dispositions diverses insère un article 3decies dans la loi du 16 juin
dat de organismen belast met het beheer van de sociale zekerheid van
de werknemers van Belgisch-Congo en Ruanda-Urundi onder de controle en 1960 « plaçant sous la garantie de l'Etat belge les organismes gérant
de waarborg van de Belgische Staat plaatst, en dat waarborg draagt la sécurité sociale des employés du Congo belge et du Ruanda-Urundi,
door de Belgische Staat van de maatschappelijke prestaties ten gunste et portant garantie par l'Etat belge des prestations sociales assurées
van deze werknemers verzekerd ». Dat artikel bepaalt : en faveur de ceux-ci ». Il dispose :
« De Koning stelt de voorwaarden vast waaronder de tijdvakken van « Le Roi fixe les conditions sous lesquelles les périodes
militieverplichtingen in het Belgische leger in aanmerking worden d'obligations de milice accomplies dans l'armée belge sont prises en
genomen voor de toekenning van een aanvullende ouderdoms- en considération pour l'attribution d'une allocation complémentaire de
overlevingstoelage, ten laste van het Solidariteits- en retraite et de survie à charge du Fonds de solidarité et de
Perequatiefonds, aan de personen die een pensioen trekken krachtens péréquation, aux personnes bénéficiant d'une pension en vertu de la
deze wet. présente loi.
Hij bepaalt het bedrag en de financieringswijze van de toelage. Deze Il détermine le montant de l'allocation ainsi que le mode de
toelage kan slechts worden toegekend indien de betrokkene voor financement. Cette allocation ne peut être octroyée que si l'intéressé
hetzelfde tijdvak geen pensioen geniet in een andere regeling voor ne bénéficie pas pour la même période d'une pension dans un autre
rust- en overlevingspensioenen. régime de pensions de retraite et de survie.
De tijdvakken waarover een ouderdoms- of overlevingstoelage beoogd in La période ayant donné lieu au paiement d'une allocation de retraite
het eerste lid wordt toegekend, komen niet in aanmerking voor de ou de survie visée à l'alinéa 1er, n'est pas prise en considération
vaststelling van de totale duur van de tijdsspannen die aangerekend pour la détermination de la durée totale des périodes entrant en ligne
worden bij de becijfering van het ouderdomspensioen waarvan het de compte pour le calcul de la pension de retraite servant de base au
overlevingspensioen wordt afgeleid ». calcul de la pension de survie ».
B.1.2. Ter uitvoering van die bepaling heeft de Koning een koninklijk B.1.2. En exécution de cette disposition, le Roi a pris un arrêté
besluit genomen waarbij als valorisatie van de militaire dienstplicht royal octroyant une allocation à titre de valorisation du service
een toelage wordt toegekend aan de personen die aanspraak kunnen maken militaire aux personnes pouvant prétendre à une pension garantie par
op een bij de voormelde wet van 16 juni 1960 gewaarborgd pensioen. Het la loi précitée du 16 juin 1960. Il s'agit d'une allocation unique de
gaat om een eenmalige toelage van 223,06 euro per jaar van militaire 223,06 euros par année de service militaire.
dienst. B.2. De prejudiciële vraag, die is gebaseerd op het arrest nr. B.2. La question préjudicielle, qui se fonde sur l'arrêt n° 155/2005
155/2005 dat door het Hof werd gewezen op 20 oktober 2005, betreft de rendu par la Cour le 20 octobre 2005, porte sur le point de savoir si,
vraag of, door erin te voorzien dat een aanvullende forfaitaire en prévoyant que soit octroyée une allocation forfaitaire
pensioentoelage wordt toegekend teneinde rekening te houden met de complémentaire de retraite à titre de prise en considération des
perioden van militieverplichting vervuld door een persoon die was
onderworpen aan de sociale zekerheid van de werknemers van Belgisch périodes d'obligation de milice accomplies par une personne qui avait
Congo en Ruanda-Urundi, de in het geding zijnde bepaling de artikelen été assujettie à la sécurité sociale des employés du Congo belge et du
10 en 11 van de Grondwet schendt, in zoverre zij de gelijkstelling Ruanda-Urundi, la disposition en cause viole les articles 10 et 11 de
verhindert van een periode van beroepsactiviteit met de genoemde la Constitution en ce qu'elle empêche d'assimiler à une période
periode van militaire dienstplicht, een gelijkstelling waarin wordt d'activité ladite période de milice, assimilation qui est prévue dans
voorzien in de Belgische socialezekerheidsstelsels die van toepassing les régimes belges de sécurité sociale applicables aux travailleurs du
zijn op de werknemers van de privésector. secteur privé.
B.3.1. Luidens de bewoordingen van het voormelde arrest heeft het Hof B.3.1. Aux termes de l'arrêt précité, la Cour a dit pour droit :
voor recht gezegd :
« - Geïnterpreteerd in die zin dat het verhindert de periode van « - Interprété en ce sens qu'il empêche d'assimiler à une période
militaire dienstplicht, volbracht door een werknemer uit de d'activité la période de service militaire effectuée par un
privé-sector die onderworpen is aan het koloniale stelsel van sociale
zekerheid, gelijk te stellen met een periode van beroepsactiviteit, travailleur du secteur privé soumis au régime colonial de sécurité
schendt artikel 9 van de wet van 16 juni 1960 'dat de organismen sociale, l'article 9 de la loi du 16 juin 1960 'plaçant sous la
belast met het beheer van de sociale zekerheid van de werknemers van garantie de l'Etat belge les organismes gérant la sécurité sociale des
Belgisch-Congo en Ruanda-Urundi onder de controle en de waarborg van employés du Congo belge et du Ruanda-Urundi, et portant garantie par
de Belgische Staat plaatst, en dat waarborg draagt door de Belgische l'Etat belge des prestations sociales assurées en faveur de ceux-ci'
Staat van de maatschappelijke prestaties ten gunste van deze
werknemers verzekerd', de artikelen 10 en 11 van de Grondwet. viole les articles 10 et 11 de la Constitution.
- Geïnterpreteerd in die zin dat het niet verhindert de periode van - Interprété en ce sens qu'il n'empêche pas d'assimiler à une période
militaire dienstplicht, volbracht door een werknemer uit de d'activité la période de service militaire effectuée par un
privé-sector die onderworpen is aan het koloniale stelsel van sociale
zekerheid, gelijk te stellen met een periode van beroepsactiviteit, travailleur du secteur privé soumis au régime colonial de sécurité
schendt artikel 9 van dezelfde wet van 16 juni 1960 de artikelen 10 en sociale, l'article 9 de la même loi du 16 juin 1960 ne viole pas les
11 van de Grondwet niet ». articles 10 et 11 de la Constitution ».
B.3.2. Het arrest was gebaseerd op de volgende motieven : B.3.2. L'arrêt se fondait sur les motifs suivants :
« B.2.2. Uit de parlementaire voorbereiding van de wet van 16 juni « B.2.2. Il résulte des travaux préparatoires de la loi du 16 juin
1960, en met name uit de memorie van toelichting ervan (Parl. St., 1960, et notamment de son exposé des motifs (Doc. parl., Chambre,
Kamer, 1959-1960, nr. 487/1), volgt dat de nagestreefde doelstelling 1959-1960, n° 487/1), que l'objectif poursuivi était, en substance, de
in essentie erin bestond de door de begunstigden in het kader van het garantir les droits acquis par les bénéficiaires dans le cadre du
koloniale stelsel van sociale zekerheid verkregen rechten te
waarborgen. Het is wegens het verplichte karakter van de aansluiting régime colonial de sécurité sociale. C'est en raison du caractère
bij het koloniale stelsel van sociale zekerheid dat de Belgische obligatoire de l'affiliation au régime de sécurité sociale colonial
wetgever is opgetreden, zonder in ook maar één opzicht de que le législateur belge est intervenu, sans considération aucune du
financieringswijze van dat stelsel in aanmerking te nemen. mode de financement de ce régime.
Wat in het bijzonder de vraag betreft of de periode van oproeping of En outre, s'agissant en particulier de la question de savoir si on
van wederoproeping onder de wapens al dan niet is gelijkgesteld met assimile ou non à une période d'activité la période d'appel ou de
een periode van beroepsactiviteit, kan de respectieve rappel sous les armes, le mode de financement respectif du régime
financieringswijze van het koloniale stelsel en van de wettelijke colonial et des régimes légaux ne saurait avoir aucune incidence
stelsels bovendien geen enkele weerslag hebben, omdat, gedurende die puisque, pendant cette période, aucune cotisation n'est versée ni dans
periode, in geen van die stelsels een bijdrage is gestort. un régime ni dans les autres.
[...] [...]
B.3.1. [...] B.3.1. [...]
Op het ogenblik dat de voormelde wet werd aangenomen, was niet in de Au moment où la loi précitée a été adoptée, l'assimilation en cause
in het geding zijnde gelijkstelling voorzien in de Belgische n'était pas prévue dans les régimes belges de sécurité sociale
socialezekerheidsstelsels die van toepassing waren op de werknemers applicables aux travailleurs du secteur privé. C'est l'article 34 de
l'arrêté royal du 21 décembre 1967 qui a fait cette assimilation pour
uit de privé-sector. Artikel 34 van het koninklijk besluit van 21 les travailleurs salariés et l'article 31 de l'arrêté royal du 22
december 1967 heeft die gelijkstelling doorgevoerd voor de werknemers, en artikel 31 van het koninklijk besluit van 22 december 1967 heeft ze ingevoerd voor de zelfstandigen. Die bepalingen werden onmiddellijk toegepast op alle pensioenen die op die data zijn geopend, voor feiten voorafgaand aan de datum van goedkeuring van die besluiten (te dezen, perioden van militaire dienstplicht). [Het] Hof [ziet] echter niet in, rekening houdend met wat is gepreciseerd in B.2.2, welke redenen zouden verantwoorden dat die gelijkstelling niet eveneens wordt toegekend aan de werknemers uit de privé-sector die aan het koloniale stelsel van sociale zekerheid zijn onderworpen ». décembre 1967 qui l'a réalisée pour les travailleurs indépendants. Ces dispositions ont été appliquées de manière immédiate, à toutes les pensions qui se sont ouvertes à ces dates, pour des faits antérieurs à la date d'adoption de ces arrêtés (en l'espèce, des périodes de service militaire). [La] Cour n'aperçoit cependant pas, compte tenu de ce qui a été précisé en B.2.2, les raisons qui justifieraient que cette assimilation ne soit pas aussi accordée aux travailleurs du secteur privé soumis au régime colonial de sécurité sociale ».
B.3.3. Naar aanleiding van dat arrest (Parl. St., Kamer, 2005-2006, B.3.3. A la suite de cet arrêt (Doc. parl., chambre, 2005-2006, DOC
DOC 51-2518/001, pp. 130 en 133) heeft de wetgever de wet van 16 juni 51-2518/001, pp. 130 et 133), le législateur a complété la loi du 16
1960 aangevuld door daarin het hiervoor geciteerde artikel 3decies in juin 1960 en y insérant l'article 3decies cité plus haut.
te voegen. B.3.4. In de parlementaire voorbereiding van de in het geding zijnde B.3.4. Les travaux préparatoires de la disposition en cause ne donnent
bepaling wordt niet uiteengezet welk motief ten grondslag lag aan de pas le motif qui a présidé au choix par le législateur d'un système
keuze van de wetgever om te opteren voor een systeem van forfaitaire d'allocation forfaitaire plutôt qu'à celui d'une assimilation du
toelage veeleer dan voor een systeem waarbij de militaire dienstplicht wordt gelijkgesteld met een periode van beroepsactiviteit. De Ministerraad en de DOSZ betogen dat de financiële last voor het Solidariteits- en Perequatiefonds te zwaar zou zijn geweest, indien de gelijkstelling op dezelfde wijze als voor de andere pensioensstelsels werd verwezenlijkt. Die tussenkomende partijen voegen daaraan toe dat het voordeel dat wordt toegekend aan de begunstigden van een pensioen in de koloniale regeling, in geval van gelijkstelling, veel groter zou zijn geweest dan datgene dat wordt toegekend in de andere pensioenregelingen, om reden van het kapitalisatiesysteem van die regeling. service militaire à une période d'activité. Le Conseil des ministres et l'OSSOM soutiennent que la charge financière aurait été trop lourde pour le Fonds de solidarité et de péréquation si l'assimilation s'était réalisée de la même manière que pour les autres régimes de pension. Ces parties intervenantes ajoutent que l'avantage accordé aux bénéficiaires d'une pension en régime colonial aurait été, en cas d'assimilation, beaucoup plus élevé que celui accordé dans les autres régimes de pension, en raison du système de capitalisation de ce régime.
B.3.5. De verschillende financieringswijze kan weliswaar niet tot de B.3.5. Le mode de financement différent ne saurait certes faire
niet-vergelijkbaarheid van de onderscheiden pensioenstelsels doen conclure à la non-comparabilité des différents régimes de pension
besluiten (arrest nr. 155/2005, B.2.2), maar kan wel in aanmerking (arrêt n° 155/2005, B.2.2), mais cela ne signifie pas qu'il ne peut
worden genomen bij de beoordeling van het in het geding zijnde être pris en compte pour l'appréciation de la différence de traitement
verschil in behandeling. en cause.
De wetgever vermocht derhalve, zonder schending van de artikelen 10 en Le législateur a donc pu, sans violer les articles 10 et 11 de la
11 van de Grondwet, te oordelen dat, om reden van het Constitution, estimer qu'en raison du système de capitalisation du
kapitalisatiesysteem van de koloniale pensioenregeling, het systeem régime de pensions coloniales, le système de l'assimilation pure et
van loutere gelijkstelling van de periode van militaire dienstplicht simple de la période de service militaire à une période d'activité
met een periode van beroepsactiviteit bedoeld in de prévu dans les régimes de pensions de répartition non seulement aurait
repartitiepensioenstelsels niet alleen een te zware last zou zijn été une charge trop lourde pour le Fonds de solidarité, mais encore
geweest voor het Solidariteitsfonds, maar ook discriminerend zou zijn aurait été discriminatoire pour ceux qui relèvent des autres régimes
geweest voor wie afhangt van andere stelsels waarvoor de
gelijkstelling niet een soortgelijk voordeel verschaft, om reden van auxquels l'assimilation ne procure pas un avantage similaire, en
het repartitiekarakter van die stelsels. raison du caractère de répartition de ces régimes.
Voor het overige staat het niet aan het Hof zich uit te spreken over Pour le surplus, il n'appartient pas à la Cour de se prononcer sur
de toepassing van het beginsel van de aanvullende toelage door het l'application du principe de l'allocation complémentaire par l'arrêté
koninklijk besluit van 2 februari 2007 « tot toekenning van een royal du 2 février 2007 « octroyant une allocation à titre de
toelage als valorisatie van de militaire dienst aan personen die valorisation du service militaire aux personnes pouvant prétendre à
gerechtigd zijn op een pensioen gewaarborgd door de wet van 16 juni 1960 ». une pension garantie par la loi du 16 juin 1960 ».
B.4. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.4. La question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
Artikel 203 van de wet van 20 juli 2006 houdende diverse bepalingen, L'article 203 de la loi du 20 juillet 2006 portant des dispositions
waarbij een artikel 3decies wordt ingevoegd in de wet van 16 juni 1960 diverses, insérant un article 3decies dans la loi du 16 juin 1960 «
« dat de organismen belast met het beheer van de sociale zekerheid van plaçant sous la garantie de l'Etat belge les organismes gérant la
de werknemers van Belgisch-Congo en Ruanda-Urundi onder de controle en sécurité sociale des employés du Congo belge et du Ruanda-Urundi, et
de waarborg van de Belgische Staat plaatst, en dat waarborg draagt portant garantie par l'Etat belge des prestations sociales assurées en
door de Belgische Staat van de maatschappelijke prestaties ten gunste
van deze werknemers verzekerd », schendt de artikelen 10 en 11 van de faveur de ceux-ci », ne viole pas les articles 10 et 11 de la
Grondwet niet. Constitution.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989, op de openbare conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989, à
terechtzitting van 17 april 2008. l'audience publique du 17 avril 2008.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
M. Melchior. M. Melchior.
^