Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 133/2007 van 24 oktober 2007 Rolnummer 4140 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 36 van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij koninklijk besluit van 16 maart 1968, gesteld Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en M. Melchior, de rechters L(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 133/2007 van 24 oktober 2007 Rolnummer 4140 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 36 van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij koninklijk besluit van 16 maart 1968, gesteld Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en M. Melchior, de rechters L(...) Extrait de l'arrêt n° 133/2007 du 24 octobre 2007 Numéro du rôle : 4140 En cause : la question préjudicielle concernant l'article 36 des lois relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par arrêté royal du 16 mars 1968, po La Cour constitutionnelle, composée des présidents M. Bossuyt et M. Melchior, des juges L. Lavry(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 133/2007 van 24 oktober 2007 Extrait de l'arrêt n° 133/2007 du 24 octobre 2007
Rolnummer 4140 Numéro du rôle : 4140
In zake : de prejudiciële vraag over artikel 36 van de wetten En cause : la question préjudicielle concernant l'article 36 des lois
betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par
koninklijk besluit van 16 maart 1968, gesteld door de Politierechtbank arrêté royal du 16 mars 1968, posée par le Tribunal de police de
te Mechelen. Malines.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters M. Bossuyt en M. Melchior, de rechters composée des présidents M. Bossuyt et M. Melchior, des juges L.
L. Lavrysen, J.-P. Snappe, E. Derycke en J. Spreutels, en, Lavrysen, J.-P. Snappe, E. Derycke et J. Spreutels, et, conformément à
overeenkomstig artikel 60bis van de bijzondere wet van 6 januari 1989, l'article 60bis de la loi spéciale du 6 janvier 1989, du président
emeritus voorzitter A. Arts, bijgestaan door de griffier P.-Y. émérite A. Arts, assistée du greffier P.-Y. Dutilleux, présidée par le
Dutilleux, onder voorzitterschap van emeritus voorzitter A. Arts, président émérite A. Arts,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij vonnis van 23 januari 2007 in zake het openbaar ministerie tegen Par jugement du 23 janvier 2007 en cause du ministère public contre
Geeraard Haemhouts, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is Geeraard Haemhouts, dont l'expédition est parvenue au greffe de la
ingekomen op 2 februari 2007, heeft de Politierechtbank te Mechelen de Cour le 2 février 2007, le Tribunal de police de Malines a posé la
volgende prejudiciële vraag gesteld : question préjudicielle suivante :
« Schendt artikel 36 van de wet van 16 maart 1968 betreffende de « L'article 36 de la loi du 16 mars 1968 relative à la police de la
politie over het wegverkeer de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, circulation routière viole-t-il les articles 10 et 11 de la
daar het met betrekking tot fietsers die zich in een toestand zoals Constitution dans la mesure où il opère une distinction, en ce qui
concerne les cyclistes se trouvant dans une situation pareille à celle
omschreven in artikel 34, § 2, of artikel 35 van voornoemde wet décrite à l'article 34, § 2, ou à l'article 35 de la loi précitée,
bevindt, een onderscheid maakt tussen fietsers die houder zijn van een entre les cyclistes qui sont titulaires d'un permis de conduire
geldig rijbewijs en fietsers die geen houder zijn van een geldig valable et les cyclistes qui ne sont pas titulaires d'un permis de
rijbewijs, aangezien de eerste groep zwaarder gestraft kan worden, conduire valable, puisque le premier groupe peut être puni plus
namelijk met een geldboete of een vervangende gevangenisstraf én een lourdement, à savoir à la fois d'une amende ou d'une peine subsidiaire
verval van het recht tot het besturen van een motorvoertuig, terwijl d'emprisonnement et d'une déchéance du droit de conduire un véhicule à
de tweede groep slechts kan gestraft worden met een geldboete of een moteur, alors que le deuxième groupe ne peut être puni que d'une
gevangenisstraf ? ». amende ou d'une peine d'emprisonnement ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1. Wie op een openbare plaats een voertuig of een rijdier bestuurt B.1. Celui qui, dans un lieu public, conduit un véhicule ou une
of een bestuurder begeleidt met het oog op scholing, terwijl de monture ou accompagne un conducteur en vue de l'apprentissage, alors
ademanalyse een alcoholconcentratie van ten minste 0,35 milligram per que l'analyse de l'haleine mesure une concentration d'alcool d'au
liter uitgeademde alveolaire lucht meet of de bloedanalyse een moins 0,35 milligramme par litre d'air alvéolaire expiré ou que
alcoholconcentratie van ten minste 0,8 gram per liter bloed aangeeft, l'analyse sanguine révèle une concentration d'alcool d'au moins 0,8
wordt gestraft met een geldboete. Hetzelfde geldt voor degene die een gramme par litre de sang, est puni d'une amende. Il en va de même pour
rijverbod overtreedt, voor degene die weigert zich aan een ademtest, celui qui enfreint une interdiction de conduire, pour celui qui refuse
een ademanalyse of een bloedproef te onderwerpen, voor wie weigert de se soumettre à un test de l'haleine, à une analyse de l'haleine ou
zijn rijbewijs af te geven en voor degene die het ingehouden voertuig à un prélèvement sanguin, pour celui qui refuse de remettre son permis
of rijdier heeft bestuurd (artikel 34, § 2, van de wetten betreffende de conduire et pour celui qui a conduit le véhicule ou la monture
de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij koninklijk besluit retenu (article 34, § 2, des lois relatives à la police de la
van 16 maart 1968, hierna : de wegverkeerswet). circulation routière, coordonnées par l'arrêté royal du 16 mars 1968,
ci-après : la loi sur la circulation routière).
Wie op een openbare plaats een voertuig of een rijdier bestuurt of een Celui qui, dans un lieu public, conduit un véhicule ou une monture ou
bestuurder begeleidt met het oog op scholing, terwijl hij in staat van accompagne un conducteur en vue de l'apprentissage, alors qu'il se
dronkenschap verkeert of in een soortgelijke staat met name ten trouve en état d'ivresse ou dans un état analogue résultant notamment
gevolge van het gebruik van drugs of van geneesmiddelen wordt gestraft de l'emploi de drogues ou de médicaments est puni d'une amende et
met een geldboete en met het verval van het recht tot besturen van een d'une déchéance du droit de conduire un véhicule à moteur d'une durée
motorvoertuig voor een duur van ten minste een maand en ten hoogste d'un mois au moins et cinq ans au plus ou à titre définitif (article
vijf jaar of voorgoed (artikel 35 van de wegverkeerswet). 35 de la loi sur la circulation routière).
Wie na een veroordeling met toepassing van de voormelde bepalingen één Celui qui, après une condamnation par application des dispositions
van die bepalingen binnen drie jaar opnieuw overtreedt, wordt gestraft précitées, commet, dans les trois années, une nouvelle infraction à
met een gevangenisstraf, met een geldboete (of met één van die une de ces dispositions est puni d'une peine d'un emprisonnement,
straffen alleen) en met het verval van het recht tot besturen van een d'une amende (ou d'une de ces peines seulement) et d'une déchéance du
motorvoertuig voor een duur van ten minste drie maanden en ten hoogste droit de conduire un véhicule à moteur d'une durée de trois mois au
vijf jaar of voorgoed (artikel 36 van de wegverkeerswet). moins et cinq ans au plus ou à titre définitif (article 36 de la loi
sur la circulation routière).
B.2. De verwijzende rechter verzoekt het Hof twee categorieën van B.2. Le juge a quo demande à la Cour de comparer deux catégories de
bestuurders te vergelijken : de bestuurders van een fiets die houder conducteurs : les conducteurs d'une bicyclette qui sont titulaires
zijn van een geldig rijbewijs voor het besturen van een motorvoertuig d'un permis de conduire valable pour la conduite d'un véhicule à
en de bestuurders van een fiets die geen houder zijn van een dergelijk moteur et les conducteurs d'une bicyclette qui ne sont pas titulaires
rijbewijs. de ce permis.
De bestuurders van de eerste categorie zouden met toepassing van Les conducteurs de la première catégorie seraient, par application de
artikel 36 van de wegverkeerswet zwaarder worden gestraft aangezien l'article 36 de la loi sur la circulation routière, punis plus
zij worden gestraft met een gevangenisstraf en een geldboete (of met lourdement puisqu'ils sont punis d'une peine d'emprisonnement et d'une
één van die straffen alleen) en met het verval van het recht tot amende (ou d'une de ces peines seulement) et d'une déchéance du droit
besturen van een motorvoertuig, terwijl de bestuurders van de tweede de conduire un véhicule à moteur, alors que les conducteurs de la
categorie slechts zouden worden gestraft met een gevangenisstraf en deuxième catégorie ne seraient punis que d'une peine d'emprisonnement
een geldboete (of met één van die straffen alleen). et d'une amende (ou d'une de ces peines seulement).
B.3. De verplichting voor de rechter om het verval van het recht tot B.3. L'obligation pour le juge d'infliger une déchéance du droit de
besturen van een motorvoertuig op te leggen, slaat op alle conduire un véhicule à moteur concerne tous les usagers de la route,
weggebruikers, ongeacht of zij houder zijn van een geldig rijbewijs qu'ils soient titulaires ou non d'un permis de conduire valable pour
voor het besturen van een motorvoertuig. Het verval betreft immers la conduite d'un véhicule à moteur. En effet, la déchéance porte sur
alle motorvoertuigen, ook degene waarvoor geen rijbewijs is vereist tous les véhicules à moteur, même ceux pour lesquels un permis de
(zoals bromfietsen klasse A). conduire n'est pas requis (comme les cyclomoteurs de la classe A).
Dat neemt niet weg dat de gevolgen van die straf aanzienlijk zwaarder Cela n'empêche pas que les effets de cette peine puissent être
sensiblement plus lourds pour les cyclistes qui disposent d'un permis
kunnen zijn voor de fietsers die over een geldig rijbewijs voor het de conduire valable pour la conduite d'un véhicule à moteur que pour
besturen van een motorvoertuig beschikken, dan voor de fietsers die les cyclistes qui ne sont pas titulaires de ce permis de conduire.
geen houder zijn van een dergelijk rijbewijs. Voor laatstgenoemden Pour ces derniers, la déchéance a pour seul effet qu'ils ne pourront
heeft het verval enkel tot gevolg dat zij geen rijbewijs zullen kunnen pas obtenir de permis de conduire et qu'ils ne pourront plus conduire
verkrijgen en dat zij niet langer een motorvoertuig mogen besturen waarvoor geen rijbewijs is vereist. De eerstgenoemden daarentegen verliezen hun recht om het motorvoertuig te besturen van de categorie waarvoor zij een rijbewijs hebben behaald, hetgeen verregaande gevolgen kan hebben, inzonderheid voor diegenen voor wie het gebruik van het voertuig onontbeerlijk is voor het verwerven van beroepsinkomsten. B.4. Onder voorbehoud dat hij geen maatregel mag nemen die kennelijk onredelijk is, vermag de wetgever het strafrechtelijk beleid zelf vast te stellen en aldus de beoordelingsvrijheid van de rechter uit te sluiten. B.5. De maatregel van het verval van het recht tot besturen van een motorvoertuig kan worden verantwoord door de bekommernis verkeersongevallen te verminderen en op die manier de verkeersveiligheid te bevorderen. Motorvoertuigen kunnen redelijkerwijze worden geacht een groter gevaar voor de verkeersveiligheid te vormen. Het bezit van een geldig rijbewijs voor het besturen van een motorvoertuig is derhalve een criterium dat in verband staat met de voormelde bekommernis van de wetgever. B.6. Het in het geding zijnde artikel 36 van de wegverkeerswet is enkel van toepassing op degene die na een veroordeling met toepassing van de voormelde bepalingen één van die bepalingen binnen drie jaar opnieuw overtreedt. Hij wordt gestraft met een gevangenisstraf, met een geldboete (of met één van die straffen alleen) en met het verval van het recht tot besturen van een motorvoertuig voor een duur van ten minste drie maanden en ten hoogste vijf jaar of voorgoed. B.7. De vaststelling dat de strafmaatregel zwaardere gevolgen heeft voor de categorie van weggebruikers die over een geldig rijbewijs voor het besturen van een motorvoertuig beschikken, is een logisch gevolg van die maatregel en vermag derhalve geen afbreuk te doen aan het objectief en redelijk karakter van die maatregel. De rechter beschikt bovendien over de mogelijkheid om het verval van het recht tot besturen tot bepaalde categorieën van voertuigen te un véhicule à moteur pour lequel un permis de conduire n'est pas requis. Les premiers nommés, par contre, perdent leur droit de conduire un véhicule à moteur de la catégorie pour laquelle ils ont obtenu un permis de conduire, ce qui peut avoir des conséquences extrêmes, en particulier pour ceux pour lesquels l'utilisation du véhicule est indispensable en vue d'acquérir des revenus professionnels. B.4. Sous la réserve qu'il ne peut prendre une mesure manifestement déraisonnable, le législateur peut déterminer lui-même la politique pénale et exclure ainsi le pouvoir d'appréciation du juge. B.5. La mesure de la déchéance du droit de conduire un véhicule à moteur peut se justifier par le souci de diminuer les accidents de la route et de favoriser ainsi la sécurité routière. Les véhicules à moteur peuvent raisonnablement être réputés constituer un plus grand danger pour la sécurité routière. La possession d'un permis de conduire valable pour la conduite d'un véhicule à moteur constitue donc un critère qui se rapporte au souci précité du législateur. B.6. L'article 36, en cause, de la loi sur la circulation routière s'applique exclusivement à celui qui, après une condamnation par application des dispositions précitées, commet, dans les trois années, une nouvelle infraction à une de ces dispositions. Il est puni d'une peine d'emprisonnement, d'une amende (ou d'une de ces peines seulement) et d'une déchéance du droit de conduire un véhicule à moteur d'une durée de trois mois au moins et cinq ans au plus ou à titre définitif. B.7. La constatation que la mesure pénale a des effets plus lourds pour la catégorie des usagers de la route qui disposent d'un permis de conduire valable pour la conduite d'un véhicule à moteur est une conséquence logique de cette mesure et ne peut donc porter atteinte à son caractère objectif et raisonnable. En outre, le juge a la possibilité de limiter la déchéance du droit de
beperken (artikel 45 van de wegverkeerswet), zodat de gevolgen van de conduire à certaines catégories de véhicules (article 45 de la loi sur
la circulation routière), de sorte que les effets de la mesure pour
maatregel voor de fietsers die houder zijn van een geldig rijbewijs en les cyclistes qui sont titulaires d'un permis de conduire valable et
die op grond van artikel 36 van de wegverkeerswet worden gestraft, qui sont punis sur la base de l'article 36 de la loi sur la
niet onevenredig zijn. circulation routière ne sont pas disproportionnés.
B.8. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.8. La question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
Artikel 36 van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, L'article 36 des lois relatives à la police de la circulation
gecoördineerd bij koninklijk besluit van 16 maart 1968, schendt de routière, coordonnées par arrêté royal du 16 mars 1968, ne viole pas
artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet. les articles 10 et 11 de la Constitution.
Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue néerlandaise et en langue française,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989, op de openbare conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989, à
terechtzitting van 24 oktober 2007. l'audience publique du 24 octobre 2007.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
A. Arts. A. Arts.
^