Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 199/2004 van 8 december 2004 Rolnummer 2964 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 622, 625 en 626 van het Wetboek van Strafvordering, gesteld door de kamer van inbeschuldigingstelling van het Ho Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters A. Arts en M. Melchior, en de rechters P. Mart(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 199/2004 van 8 december 2004 Rolnummer 2964 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 622, 625 en 626 van het Wetboek van Strafvordering, gesteld door de kamer van inbeschuldigingstelling van het Ho Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters A. Arts en M. Melchior, en de rechters P. Mart(...) Extrait de l'arrêt n° 199/2004 du 8 décembre 2004 Numéro du rôle : 2964 En cause : la question préjudicielle concernant les articles 622, 625 et 626 du Code d'instruction criminelle, posée par la chambre des mises en accusation de la Cour La Cour d'arbitrage, composée des présidents A. Arts et M. Melchior, et des juges P. Martens, R.(...)
ARBITRAGEHOF COUR D'ARBITRAGE
Uittreksel uit arrest nr. 199/2004 van 8 december 2004 Extrait de l'arrêt n° 199/2004 du 8 décembre 2004
Rolnummer 2964 Numéro du rôle : 2964
In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 622, 625 en En cause : la question préjudicielle concernant les articles 622, 625
626 van het Wetboek van Strafvordering, gesteld door de kamer van et 626 du Code d'instruction criminelle, posée par la chambre des
inbeschuldigingstelling van het Hof van Beroep te Antwerpen. mises en accusation de la Cour d'appel d'Anvers.
Het Arbitragehof, La Cour d'arbitrage,
samengesteld uit de voorzitters A. Arts en M. Melchior, en de rechters composée des présidents A. Arts et M. Melchior, et des juges P.
P. Martens, R. Henneuse, M. Bossuyt, E. De Groot en J.-P. Moerman, Martens, R. Henneuse, M. Bossuyt, E. De Groot et J.-P. Moerman,
bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van assistée du greffier P.-Y. Dutilleux, présidée par le président A.
voorzitter A. Arts, Arts,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij arrest van 26 maart 2004 in zake het openbaar ministerie tegen H. Par arrêt du 26 mars 2004 en cause du ministère public contre H.
Talla, waarvan de expeditie ter griffie van het Arbitragehof is Talla, dont l'expédition est parvenue au greffe de la Cour d'arbitrage
ingekomen op 31 maart 2004, heeft de kamer van inbeschuldigingstelling le 31 mars 2004, la chambre des mises en accusation de la Cour d'appel
van het Hof van Beroep te Antwerpen de volgende prejudiciële vraag d'Anvers a posé la question préjudicielle suivante :
gesteld : « Schenden de artikelen 622, 625 en 626 van het Wetboek van « Les articles 622, 625 et 626 du Code d'instruction criminelle
Strafvordering de artikelen 10 en 11 van de Grondwet in zoverre ze de violent-ils les articles 10 et 11 de la Constitution, en tant qu'ils
proeftijd ingeval van een voorwaardelijke invrijheidstelling doen font débuter le temps d'épreuve à compter du jour de la libération
lopen vanaf de dag van de voorwaardelijke invrijheidstelling, terwijl conditionnelle, dans le cas d'une telle libération, alors qu'en cas de
ingeval van een voorlopige invrijheidstelling de proeftijd slechts een mise en liberté provisoire, le temps d'épreuve ne prend cours qu'à
aanvang neemt vanaf de dag dat het restant van de straf is verjaard en compter du jour où la prescription du reste de la peine est acquise et
dus niet vanaf de dag van de voorlopige invrijheidstelling ? » non à compter du jour de la mise en liberté provisoire ? »
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1. De prejudiciële vraag betreft de artikelen 622, 625 en 626 van B.1. La question préjudicielle porte sur les articles 622, 625 et 626
het Wetboek van Strafvordering, die luiden : du Code d'instruction criminelle, qui énoncent :
«

Art. 622.De veroordeelde moet de vrijheidsstraffen hebben ondergaan

«

Art. 622.Le condamné doit avoir subi les peines privatives de

en de geldstraffen hebben gekweten, tenzij die straffen krachtens het liberté et acquitté les peines pécuniaires, à moins que ces peines
recht van genade kwijtgescholden zijn, of, indien zij voorwaardelijk aient été remises en vertu du droit de grâce ou que, si elles ont été
zijn uitgesproken of voorwaardelijk zijn geworden bij genademaatregel, prononcées conditionnellement ou rendues conditionnelles par voie de
als niet bestaande worden beschouwd. Is de straf verjaard, dan kan de grâce, elles soient considérées comme non avenues. Lorsque la peine
veroordeelde alleen in eer en rechten hersteld worden wanneer de est prescrite, le condamné ne peut être réhabilité que si le défaut
niet-uitvoering niet aan hem te wijten is. » d'exécution ne lui est pas imputable. »
«

Art. 625.De proeftijd, die voortduurt tot de dag waarop het arrest

«

Art. 625.Le temps d'épreuve, qui se prolonge jusqu'à l'arrêt

van eerherstel wordt gewezen, loopt : prononçant la réhabilitation, prend cours à compter :
1° Van de dag van de voorwaardelijke veroordeling; 1° du jour de la condamnation conditionnelle;
2° Van de dagtekening van het koninklijk genadebesluit waarbij de 2° du jour de la date de l'arrêté royal de grâce qui a rendu la peine
straf voorwaardelijk wordt gemaakt; conditionnelle;
3° Van de dag van de voorwaardelijke invrijheidstelling, mits de 3° du jour de la libération conditionnelle, à condition que la
definitieve invrijheidstelling verkregen is ten tijde van het indienen libération définitive soit acquise au moment de l'introduction de la
van de aanvraag; demande;
4° In de overige gevallen bedoeld bij artikel 622, van de dag van het 4° dans les autres cas visés à l'article 622, du jour de l'extinction
verval van de straffen of van de dag waarop zij verjaren, voor zover des peines ou du jour où leur prescription est acquise, à condition
de niet-uitvoering niet te wijten is aan de verzoeker. » que leur non-exécution ne soit pas imputable au requérant. »
«

Art. 626.De minimumduur van de proeftijd is bepaald op drie jaar

«

Art. 626.La durée minimum du temps d'épreuve est de trois années

voor veroordelingen tot politiestraffen of correctionele straffen die pour les condamnations à des peines de police ou à des peines
een gevangenisstraf van vijf jaar niet te boven gaan. Die termijn correctionnelles n'excédant pas un emprisonnement de cinq ans.
wordt echter op ten minste zes jaar gebracht, indien de verzoeker Toutefois, ce délai est porté à six ans au minimum si le requérant a
wegens wettelijke herhaling veroordeeld is overeenkomstig de artikelen été condamné en état de récidive légale, conformément aux articles 54
54 tot 57 van het Strafwetboek of indien hij ter beschikking van de à 57 du Code pénal ou s'il a été mis à la disposition du gouvernement
Regering is gesteld ingevolge artikel 23, tweede lid, van de wet van 9 par application de l'article 23, alinéa 2, de la loi du 9 avril 1930,
april 1930, zoals deze is gewijzigd bij de wet van 1 juli 1964 tot telle qu'elle a été modifiée par la loi du 1er juillet 1964 de défense
bescherming van de maatschappij tegen abnormalen en gewoontemisdadigers. sociale à l'égard des anormaux et des délinquants d'habitude.
De minimumduur van de proeftijd is bepaald op vijf jaar voor La durée minimum du temps d'épreuve est de cinq années pour les
veroordelingen tot criminele straffen of tot correctionele straffen condamnations à des peines criminelles ou à des peines
die een gevangenisstraf van vijf jaar te boven gaan. Die termijn wordt correctionnelles excédant un emprisonnement de cinq ans. Toutefois, ce
echter op ten minste tien jaar gebracht, indien de verzoeker wegens délai est porté à dix ans au minimum si le requérant a été condamné en
wettelijke herhaling veroordeeld is overeenkomstig de artikelen 54 tot état de récidive légale, conformément aux articles 54 à 57 du Code
57 van het Strafwetboek of indien hij ter beschikking van de regering pénal, ou s'il a été mis à la disposition du gouvernement par
is gesteld ingevolge artikel 23, tweede lid, van de wet van 9 april application de l'article 23, alinéa 2, de la loi du 9 avril 1930,
1930, als gewijzigd bij de wet van 1 juli 1964 tot bescherming van de telle qu'elle a été modifiée par la loi du 1er juillet 1964 de défense
maatschappij tegen abnormalen en gewoontemisdadigers. sociale à l'égard des anormaux et des délinquants d'habitude.
Wat de voorwaardelijke veroordelingen betreft, mag de duur van de En ce qui concerne les condamnations conditionnelles, la durée du
proeftijd niet minder bedragen dan de duur van het uitstel, tenzij temps d'épreuve ne peut être inférieure à la durée du sursis sauf si
deze bij genademiddel werd verminderd. » celle-ci a été réduite par voie de grâce. »
B.2.1. Die bepalingen maken deel uit van de regeling inzake het
herstel in eer en rechten, waarbij, mits de wettelijk bepaalde B.2.1. Ces dispositions font partie du régime de la réhabilitation, en
voorwaarden zijn vervuld, door een rechterlijke beslissing ten vertu duquel, moyennant le respect des conditions légales, une
voordele van een bepaald persoon voor de toekomst een einde wordt décision judiciaire au profit d'une personne déterminée fait cesser
gemaakt aan de strafrechtelijke gevolgen van een veroordeling tot een pour l'avenir les effets de droit pénal d'une condamnation à une peine
criminele, een correctionele of een politiestraf (artikel 634 van het criminelle, correctionnelle ou de police (article 634 du Code
Wetboek van Strafvordering). d'instruction criminelle).
Met het herstel in eer en rechten streeft de wetgever voornamelijk de Par la mesure de la réhabilitation, le législateur poursuit
maatschappelijke reclassering na. Reeds bij de wet van 25 april 1896 principalement la réinsertion sociale. Dans la loi du 25 avril 1896,
werd de figuur van het eerherstel gezien als een moreel herstel dat cette mesure a été considérée comme une réparation morale que les
door de openbare macht wordt toegekend aan een veroordeelde wiens pouvoirs publics accordent à un condamné dont la conduite a été
gedrag onberispelijk is geweest (Pasin., 1896, 111). Ook bij de wet irréprochable (Pasin., 1896, 111). Dans le cadre de la loi du 7 avril
van 7 april 1964 werd gesteld dat « de nieuwe wetgeving [tegemoet] 1964, il a été affirmé également que « la nouvelle législation répond
komt aan het verlangen van vergeving voor de veroordeelde » en « dit au courant actuel en faveur du pardon aux condamnés » et « sert
is trouwens in het belang van de maatschappelijke rust » (Parl. St., d'ailleurs l'intérêt de la paix sociale » (Doc. parl., Sénat,
Senaat, 1962-1963, nr. 186, p. 2). Herstel in eer en rechten bestaat 1962-1963, n° 186, p. 2). Par conséquent, la réhabilitation sert tant
bijgevolg zowel in het belang van de veroordeelde als in het belang van de maatschappij. l'intérêt du condamné que l'intérêt de la société.
B.2.2. Eenieder die is veroordeeld tot een straf komt in aanmerking B.2.2. Tout condamné à une peine peut être réhabilité, qu'il s'agisse
voor herstel in eer en rechten, ongeacht of het gaat om een criminele, d'une peine criminelle, d'une peine correctionnelle ou d'une peine de
een correctionele of een politiestraf, met uitzondering van die police, à l'exception des peines susceptibles d'effacement
straffen die vatbaar zijn voor uitwissing overeenkomstig de artikelen
619 en 620 van het Wetboek van Strafvordering (artikel 621 van het conformément aux articles 619 et 620 du Code d'instruction criminelle
Wetboek van Strafvordering). (article 621 du Code d'instruction criminelle).
De veroordeelde moet in beginsel de vrijheidsstraffen hebben ondergaan Le condamné doit en principe avoir subi les peines privatives de
en de geldstraffen volledig hebben gekweten (artikel 622 van het liberté et acquitté toutes les peines pécuniaires (article 622 du Code
Wetboek van Strafvordering). Tevens moet hij alle in het vonnis d'instruction criminelle). Il doit en outre être libéré des
vastgestelde verplichtingen inzake teruggave, schadevergoeding en restitutions, des dommages-intérêts et des frais auxquels il a été
betaling van kosten hebben voldaan (artikel 623 van het Wetboek van condamné (article 623 du Code d'instruction criminelle).
Strafvordering).
Bovendien moet de betrokkene een proeftijd ondergaan, gedurende welke En outre, l'intéressé doit subir un temps d'épreuve durant lequel il
hij een vaste verblijfplaats in België of in het buitenland moet doit avoir eu une résidence fixe en Belgique ou à l'étranger, il doit
hebben gehad, blijk moet hebben gegeven van verbetering en van goed avoir fait preuve d'amendement et doit avoir eu une bonne conduite. En
gedrag moet zijn geweest. In beginsel bedraagt die proeftijd drie jaar principe, le temps d'épreuve est fixé à trois ans, ou, lorsque la
of vijf jaar, als er een straf van méér dan vijf jaar is, en vangt hij peine dépasse cinq ans, à cinq ans, à compter du jour de l'extinction
aan op het ogenblik dat de straf is vervallen, hetzij omdat ze werd de la peine, soit qu'elle ait été exécutée, soit que sa prescription
uitgevoerd hetzij omdat ze is verjaard, waarbij de niet-uitvoering ait été acquise, à condition que sa non-exécution ne soit pas
niet te wijten mag zijn aan de verzoeker (artikel 625, 4°, van het imputable au requérant (article 625, 4°, du Code d'instruction
Wetboek van Strafvordering). In bepaalde gevallen voorziet de wet criminelle). Dans certains cas, la loi prévoit toutefois un point de
evenwel in een bijzonder aanvangspunt. Aldus begint de proeftijd in
het geval van voorwaardelijke invrijheidstelling te lopen op de dag départ particulier. Ainsi le temps d'épreuve commence-t-il à courir,
van de voorwaardelijke invrijheidstelling, op voorwaarde dat de en cas de libération conditionnelle, à compter du jour de la
definitieve invrijheidstelling verkregen is ten tijde van het indienen libération conditionnelle, à condition que la libération définitive
van de aanvraag (artikel 625, 3°, van het Wetboek van Strafvordering). soit acquise au moment de l'introduction de la demande (article 625,
Overeenkomstig artikel 628, laatste lid, van het Wetboek van 3°, du Code d'instruction criminelle). Conformément à l'article 628,
Strafvordering kan de aanvraag tot herstel in eer en rechten ten dernier alinéa, du Code d'instruction criminelle, la demande en
vroegste één jaar vóór het verstrijken van proeftijd worden ingediend. réhabilitation ne peut être adressée plus d'un an avant l'expiration du temps d'épreuve.
B.2.3. De verwijzende rechter wenst van het Hof te vernemen of de in B.2.3. Le juge a quo demande à la Cour si les dispositions citées au
B.1 genoemde bepalingen de artikelen 10 en 11 van de Grondwet schenden B.1 violent les articles 10 et 11 de la Constitution en ce qu'elles
doordat zij in geval van voorwaardelijke invrijheidstelling de font commencer le temps d'épreuve, en cas de libération
proeftijd laten aanvangen op de dag van de voorwaardelijke conditionnelle, le jour de la libération conditionnelle (article 625,
invrijheidstelling (artikel 625, 3°, van het Wetboek van 3°, du Code d'instruction criminelle), alors qu'en cas de mise en
Strafvordering), terwijl in geval van voorlopige invrijheidstelling de proeftijd loopt vanaf de dag van de verjaring van de straf (artikel 625, 4°, van het Wetboek van Strafvordering). De prejudiciële vraag blijkt bijgevolg in werkelijkheid beperkt te zijn tot artikel 625, 3° en 4°, van het Wetboek van Strafvordering, zodat het Hof zijn onderzoek tot die bepaling beperkt. B.3. De grondwettelijke regels van de gelijkheid en de niet-discriminatie sluiten niet uit dat een verschil in behandeling tussen categorieën van personen wordt ingesteld, voor zover dat verschil op een objectief criterium berust en het redelijk verantwoord is. Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet worden beoordeeld rekening houdend met het doel en de gevolgen van de betwiste maatregel en met de aard van de ter zake geldende beginselen; het gelijkheidsbeginsel is geschonden wanneer vaststaat dat er geen redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen de aangewende middelen en het beoogde doel. B.4.1. Volgens de Ministerraad zijn de personen die voorlopig in liberté provisoire, le temps d'épreuve court à partir du jour de la prescription de la peine (article 625, 4°, du Code d'instruction criminelle). La question préjudicielle apparaît donc en réalité limitée à l'article 625, 3° et 4°, du Code d'instruction criminelle, de sorte que la Cour limite son examen à cette disposition. B.3. Les règles constitutionnelles de l'égalité et de la non-discrimination n'excluent pas qu'une différence de traitement soit établie entre des catégories de personnes, pour autant qu'elle repose sur un critère objectif et qu'elle soit raisonnablement justifiée. L'existence d'une telle justification doit s'apprécier en tenant compte du but et des effets de la mesure critiquée ainsi que de la nature des principes en cause; le principe d'égalité est violé lorsqu'il est établi qu'il n'existe pas de rapport raisonnable de proportionnalité entre les moyens employés et le but visé. B.4.1. Selon le Conseil des Ministres, les personnes qui sont mises en
vrijheid zijn gesteld, niet vergelijkbaar met de personen die liberté provisoire ne sont pas comparables aux personnes libérées sous
voorwaardelijk in vrijheid zijn gesteld, gelet op het verschil tussen condition, eu égard à la différence qui existe entre ces deux régimes.
beide stelsels.
B.4.2. De voorwaardelijke invrijheidstelling is een modaliteit van de B.4.2. La libération conditionnelle est une modalité de l'exécution de
tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf waarbij een veroordeelde tot la peine privative de liberté, par laquelle une personne condamnée à
één of meer vrijheidsstraffen vervroegd vrijgesteld wordt na een une ou plusieurs peines privatives de liberté est libérée
beslissing vanwege een commissie voor de voorwaardelijke anticipativement, à la suite d'une décision prise par une commission
invrijheidstelling. de libération conditionnelle.
Om in aanmerking te komen voor voorwaardelijke invrijheidstelling moet Pour entrer en ligne de compte pour une libération conditionnelle, le
de veroordeelde aan bepaalde voorwaarden voldoen, die zijn bepaald in condamné doit remplir certaines conditions, lesquelles sont énumérées
artikel 2 van de wet van 5 maart 1998. Indien de bevoegde commissie à l'article 2 de la loi du 5 mars 1998. Si la commission compétente
beslist tot voorwaardelijke invrijheidstelling verbindt zij hieraan de décide de procéder à une libération conditionnelle, elle y attache la
algemene voorwaarde dat de betrokkene geen nieuwe strafbare feiten zal
plegen. Bovendien bepaalt zij de bijzondere voorwaarden die moeten condition générale que l'intéressé ne commettra pas de nouveaux faits
worden nageleefd en die betrekking hebben op de sociale reïntegratie, punissables. Elle détermine en outre les conditions particulières qui
op de bescherming van de maatschappij en op de belangen van het doivent être respectées et qui portent sur la réinsertion sociale, la
slachtoffer (artikel 4, § 5). De invrijheidstelling wordt enkel protection de la société et les intérêts de la victime (article 4, §
verleend indien de veroordeelde met die voorwaarden instemt. De 5). La libération est uniquement accordée si le condamné accepte ces
voorwaardelijke invrijheidstelling wordt bevolen voor een proeftijd conditions. La libération conditionnelle est ordonnée pour un temps
die gelijk is aan het strafrestant, zonder dat de proeftijd evenwel d'épreuve égal au reste de la peine, sans que le temps d'épreuve
korter kan zijn dan twee jaar (artikel 8), en tijdens welke de puisse cependant être inférieur à deux ans (article 8), au cours
voorwaardelijk in vrijheid gestelde persoon aan verschillende vormen
van controle en toezicht onderworpen is. Is die proeftijd gunstig duquel la personne en liberté conditionnelle est soumise à diverses
verlopen, dan verkrijgt de veroordeelde de definitieve formes de contrôle et de tutelle. En cas de déroulement positif du
invrijheidstelling. Aangezien de voorwaardelijke invrijheidstelling temps d'épreuve, le condamné obtient sa libération définitive. Etant
slechts een modaliteit is van de tenuitvoerlegging van de donné que la libération conditionnelle n'est qu'une modalité de
vrijheidsstraf, loopt de verjaring van de straf niet tijdens de l'exécution de la peine privative de liberté, la prescription de la
periode dat de veroordeelde in vrijheid is en loopt de vrijheidsstraf peine ne court pas pendant la période où le condamné est en liberté et
pas ten einde wanneer de proeftijd verstrijkt. la peine privative de liberté ne prend fin que lorsque le temps
De voorlopige invrijheidstelling daarentegen is een vervroegde d'épreuve est expiré.
invrijheidstelling van veroordeelde gedetineerden die niet op een Par contre, la mise en liberté provisoire est une libération anticipée
wettelijke basis berust maar is neergelegd in diverse ministeriële de détenus condamnés qui ne repose pas sur une base légale mais est
omzendbrieven. Zij wordt toegekend op grond van bepaalde feitelijke inscrite dans diverses circulaires ministérielles. Elle est accordée
omstandigheden die eigen zijn aan de persoon van de veroordeelde, aan sur la base de circonstances de fait qui sont propres à la personne du
zijn rechtstoestand of aan het penitentiair beleid. Het betreft een condamné, à sa situation juridique ou à la politique pénitentiaire. Il
beslissing van de Minister van Justitie en ze heeft als gevolg dat de s'agit d'une décision du Ministre de la Justice et elle a pour effet
tenuitvoerlegging van de straf wordt opgeschort, in bepaalde gevallen de suspendre l'exécution de la peine, dans certains cas jusqu'à sa
tot ze verjaart (zoals bij de ambtshalve voorlopige prescription (comme dans le cas de la mise en liberté provisoire
invrijheidstelling) of tot de toestand die leidde tot de d'office) ou jusqu'à ce que la situation qui a conduit à la libération
invrijheidstelling ophoudt (zoals in geval van voorlopige cesse (comme dans le cas de la mise en liberté provisoire pour des
invrijheidstelling om medische of humanitaire redenen). Het betreft raisons médicales ou humanitaires). Il ne s'agit pas d'une modalité
geen modaliteit van de strafuitvoering maar een onderbreking zodat de d'exécution de la peine, mais d'une interruption, de sorte que la
verjaring van de straf tijdens de voorlopige invrijheidstelling loopt. prescription de la peine court pendant la mise en liberté provisoire.
B.4.3. Ofschoon de beide stelsels van invrijheidstelling op diverse B.4.3. Bien que les deux régimes de libération diffèrent sur plusieurs
fundamentele punten van elkaar verschillen, houden zij beide voor de points fondamentaux, ils impliquent tous deux, pour les personnes
betrokken personen een vervroegde invrijheidstelling - dus vóór het concernées, une libération anticipée - qui intervient donc avant la
strafeinde - in en kunnen zij wat betreft het aanvangspunt van de fin de la peine - et ces personnes peuvent être comparées entre elles
proeftijd inzake eerherstel met elkaar worden vergeleken. en ce qui concerne le point de départ du temps d'épreuve relatif à la
réhabilitation.
De exceptie wordt verworpen. L'exception est rejetée.
B.5.1. Het onderscheid tussen de in de prejudiciële vraag bedoelde B.5.1. La distinction qui est faite entre les catégories de personnes
categorieën van personen berust op een objectief criterium. Terwijl de visées dans la question préjudicielle repose sur un critère objectif.
voorwaardelijke invrijheidstelling het voorwerp is van een wettelijke La libération conditionnelle fait l'objet d'une réglementation légale,
regeling, aan welbepaalde voorwaarden is gebonden en wordt opgelegd est liée à des conditions bien précises et est imposée par une
door een commissie voor de voorwaardelijke invrijheidstelling, die commission de libération conditionnelle présidée par un juge, tandis
wordt voorgezeten door een rechter, berust de voorlopige
invrijheidstelling op diverse omzendbrieven en wordt hierover beslist que la mise en liberté provisoire est fondée sur diverses circulaires
door de uitvoerende macht (de Minister van Justitie of in bepaalde et fait l'objet d'une décision prise par le pouvoir exécutif (le
gevallen ambtshalve door de gevangenisdirecteur). Terwijl de Ministre de la Justice ou, dans certains cas, d'office par le
voorwaardelijke invrijheidstelling een modaliteit is van de directeur de la prison). Alors que la libération conditionnelle est
strafuitvoering, is de voorlopige invrijheidstelling slechts een onderbreking ervan. B.5.2. Uit de verschillen tussen beide stelsels van invrijheidstelling volgt dat het pertinent is om ten aanzien van het aanvangspunt van de proeftijd inzake eerherstel een onderscheid te maken tussen beide categorieën van in vrijheid gestelden. Voorwaardelijk in vrijheid gestelden dienen, om in aanmerking te komen voor de voorwaardelijke invrijheidstelling, aan diverse voorwaarden te beantwoorden waarin de mogelijkheid tot maatschappelijke reclassering centraal staat. Zij moeten een proeftijd ondergaan tijdens welke zij une modalité de l'exécution de la peine, la mise en liberté provisoire n'en est qu'une interruption. B.5.2. Il résulte des différences entre les deux régimes de libération qu'il est pertinent d'établir une distinction entre les deux catégories de personnes qui font l'objet d'une libération, en ce qui concerne le point de départ du temps d'épreuve relatif à la réhabilitation. Pour prétendre à la libération conditionnelle, les personnes libérées sous condition doivent remplir plusieurs conditions axées sur la possibilité d'une réinsertion sociale. Elles doivent subir un temps d'épreuve au cours duquel elles doivent satisfaire aux conditions
moeten voldoen aan bijzondere voorwaarden betreffende hun sociale particulières relatives à leur intégration sociale et à la protection
integratie en de bescherming van de maatschappij. De voorlopige de la société. La mise en liberté provisoire, par contre, peut avoir
invrijheidstelling daarentegen kan plaatsvinden zonder dat bijzondere lieu sans que des conditions particulières soient imposées et pour des
voorwaarden worden opgelegd en om redenen die extern zijn aan de motifs qui sont étrangers à la personne du condamné, par exemple pour
persoon van de veroordeelde, zoals bijvoorbeeld om reden van des raisons de surpopulation des prisons. Elle n'est dès lors pas
overbevolking van de gevangenissen. Zij heeft bijgevolg niet steeds te toujours liée à la bonne conduite de l'intéressé et ne vise pas avant
maken met het goede gedrag van de betrokkene, noch beoogt zij in tout à la réinsertion sociale.
eerste instantie de maatschappelijke reclassering. Compte tenu de ce qui précède et du constat que les principes
Rekening houdend hiermee en met de vaststelling dat de basisbeginselen fondamentaux relatifs à la réhabilitation et à la libération
inzake eerherstel en voorwaardelijke invrijheidstelling in zekere mate conditionnelle sont, dans une certaine mesure, analogues, étant donné
gelijklopend zijn, daar beide de maatschappelijke reclassering van de que toutes deux visent la réinsertion sociale de l'intéressé, pour
betrokkene tot doel hebben, waarbij het « goede gedrag » van de laquelle la « bonne conduite » du condamné est essentielle, il n'est
veroordeelde centraal staat, is het niet onredelijk dat voor het pas déraisonnable que, pour déterminer le point de départ du temps
bepalen van het aanvangspunt inzake de proeftijd inzake eerherstel d'épreuve en matière de réhabilitation, il soit tenu compte du temps
rekening wordt gehouden met de proeftijd van de voorwaardelijke d'épreuve de la libération conditionnelle et que la « bonne conduite »
invrijheidstelling en het « goede gedrag » van de betrokkene aldus de l'intéressé soit ainsi récompensée.
wordt beloond.
B.5.3. Het gegeven dat bij de voorwaardelijk in vrijheid gestelden de B.5.3. La circonstance que, pour les personnes en liberté
proeftijd nodig voor eerherstel aldus samenvalt, minstens voor een conditionnelle, le temps d'épreuve pour la réhabilitation coïncide,
tout au moins en partie, avec le temps d'épreuve de la libération
gedeelte, met de proeftijd van de voorwaardelijke invrijheidstelling, conditionnelle, de sorte que ce temps d'épreuve est généralement plus
zodat die proeftijd in de regel korter zal zijn dan in geval van court qu'en cas d'application de la règle générale visée à l'article
toepassing van de algemene regel bedoeld in artikel 625, 4°, van het 625, 4°, du Code d'instruction criminelle, ne peut pas non plus être
Wetboek van Strafvordering, kan evenmin als onevenredig worden considérée comme disproportionnée, vu que la libération définitive
beschouwd, gelet op de voorwaarde dat de definitieve doit être acquise au moment de l'introduction de la demande en
invrijheidstelling moet zijn verkregen ten tijde van het indienen van
de aanvraag tot herstel in eer en rechten, hetgeen ten vroegste één réhabilitation, ce qui peut se faire au plus tôt un an avant
jaar vóór het verstrijken van de in artikel 626 van het Wetboek van Strafvordering bedoelde proeftijd kan gebeuren. Aldus beschikt de kamer van inbeschuldigingstelling die het verzoek behandelt over de zekerheid dat de verzoeker zijn straf heeft ondergaan en dat hij aan de voorwaarden opgelegd door de commissie voor de voorwaardelijke invrijheidstelling betreffende zijn sociale integratie tijdens de proeftijd heeft voldaan. Dit is niet het geval bij de voorlopige invrijheidstelling. Ook al wordt de voorlopige invrijheidstelling in de praktijk beperkt tot veroordeelden van wie het totaal van de hoofdgevangenisstraffen ten hoogste drie jaar bedraagt, toch is zij geen modaliteit van de strafuitvoering maar slechts een onderbreking ervan en is zij niet l'expiration du temps d'épreuve visé à l'article 626 du Code d'instruction criminelle. La chambre des mises en accusation qui examine la demande a dès lors la certitude que le demandeur a subi sa peine et qu'il a, au cours du temps d'épreuve, satisfait aux conditions imposées par la commission de libération conditionnelle concernant son intégration sociale. Tel n'est pas le cas pour la mise en liberté provisoire. Même si, en pratique, elle est limitée aux condamnés dont le total des peines d'emprisonnement principal ne dépasse pas trois ans, la mise en liberté provisoire n'est pourtant pas une modalité de l'exécution de la peine, mais seulement une interruption de celle-ci, et elle n'est
noodzakelijk aan voorwaarden noch aan enige proeftijd gebonden, aan de pas nécessairement liée à des conditions ou à un quelconque temps
hand waarvan de maatschappelijke reïntegratie van de betrokkene kan d'épreuve permettant d'évaluer la réinsertion sociale de l'intéressé.
worden nagegaan. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat bij bepaalde De surcroît, il est possible, pour certaines catégories de mises en
categorieën van voorlopige invrijheidstelling,
de veroordeelde zijn straf opnieuw moet ondergaan zodra de toestand liberté provisoire, que le condamné doive à nouveau subir sa peine dès
die tot de voorlopige invrijheidstelling aanleiding gaf, ophoudt te que cesse d'exister la situation qui a conduit à sa mise en liberté
bestaan. Rekening houdend met het feit dat de verjaring van de straf provisoire. Compte tenu de ce que la prescription de la peine court
loopt tijdens de voorlopige invrijheidstelling, is het niet kennelijk pendant la mise en liberté provisoire, il n'est pas manifestement
onevenredig dat in geval van voorlopige invrijheidstelling de déraisonnable qu'en cas de mise en liberté provisoire, le temps
proeftijd voor eerherstel pas aanvangt nadat de straf is verjaard. d'épreuve en vue de la réhabilitation ne coure que lorsque la peine
B.6. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. est prescrite. B.7. La question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour doit :
Artikel 625 van het Wetboek van Strafvordering schendt de artikelen 10 L'article 625 du Code d'instruction criminelle ne viole pas les
en 11 van de Grondwet niet. articles 10 et 11 de la Constitution.
Aldus uitgesproken in het Nederlands en het Frans, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue néerlandaise et en langue française,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
Arbitragehof, op de openbare terechtzitting van 8 december 2004. la Cour d'arbitrage, à l'audience publique du 8 décembre 2004.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
A. Arts. A. Arts.
^