Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 52/2004 van 24 maart 2004 Rolnummers 2719 en 2720 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 12bis, § 4, derde lid, van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, gesteld door het Hof van Beroep te Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en A. Arts, en de rechters P. Mart(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 52/2004 van 24 maart 2004 Rolnummers 2719 en 2720 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 12bis, § 4, derde lid, van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, gesteld door het Hof van Beroep te Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en A. Arts, en de rechters P. Mart(...) Extrait de l'arrêt n° 52/2004 du 24 mars 2004 Numéros du rôle : 2719 et 2720 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 12bis, § 4, alinéa 3, du Code de la nationalité belge, posée par la Cour d'appel de Bruxelles. La composée des présidents M. Melchior et A. Arts, et des juges P. Martens, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P(...)
ARBITRAGEHOF COUR D'ARBITRAGE
Uittreksel uit arrest nr. 52/2004 van 24 maart 2004 Extrait de l'arrêt n° 52/2004 du 24 mars 2004
Rolnummers 2719 en 2720 Numéros du rôle : 2719 et 2720
In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 12bis, § 4, derde En cause : la question préjudicielle relative à l'article 12bis, § 4,
lid, van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, gesteld door het alinéa 3, du Code de la nationalité belge, posée par la Cour d'appel
Hof van Beroep te Brussel. de Bruxelles.
Het Arbitragehof, La Cour d'arbitrage,
samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en A. Arts, en de rechters composée des présidents M. Melchior et A. Arts, et des juges P.
P. Martens, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe en E. Derycke, Martens, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P. Snappe et E. Derycke, assistée du
bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter M. Melchior, greffier P.-Y. Dutilleux, présidée par le président M. Melchior,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij arresten van 12 juni 2003 in zake respectievelijk M. Haddad en M. Par arrêts du 12 juin 2003 en cause respectivement de M. Haddad et M.
Filali tegen het openbaar ministerie, waarvan de expedities ter Filali contre le ministère public, dont les expéditions sont parvenues
griffie van het Arbitragehof zijn ingekomen op 16 juni 2003, heeft het au greffe de la Cour d'arbitrage le 16 juin 2003, la Cour d'appel de
Hof van Beroep te Brussel de volgende prejudiciële vraag gesteld : Bruxelles a posé la question préjudicielle suivante :
« Schendt artikel 12bis, § 4, derde lid, van het Wetboek van de « L'article 12bis, § 4, alinéa 3, du Code de la nationalité belge
Belgische nationaliteit de artikelen 10, 11 en 191 van de Grondwet viole-t-il les articles 10, 11 et 191 de la Constitution en tant qu'il
voor zover het geen verlenging van de termijn van hoger beroep
toestaat wanneer die termijn binnen de gerechtelijke vakantie begint ne permet pas la prorogation du délai d'appel, lorsque ce délai prend
te lopen en ook verstrijkt, terwijl het gemeen recht van de artikelen cours et expire pendant les vacances judiciaires, alors que le droit
50, tweede lid, en 1051 van het Gerechtelijk Wetboek bepaalt dat die commun des articles 50, alinéa 2, et 1051 du Code judiciaire, prévoit
termijn van hoger beroep onder dergelijke omstandigheden wordt que ce délai d'appel, dans pareilles conditions, est prorogé jusqu'au
verlengd tot de vijftiende dag van het nieuw gerechtelijk jaar ? » quinzième jour de l'année judiciaire nouvelle ? »
Die zaken, ingeschreven onder de nummers 2719 en 2720 van de rol van Ces affaires, inscrites sous les numéros 2719 et 2720 du rôle de la
het Hof, werden samengevoegd. Cour, ont été jointes.
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1.1. Naar luid van het tweede lid van artikel 50 van het B.1.1. Aux termes de l'alinéa 2 de l'article 50 du Code judiciaire,
Gerechtelijk Wetboek, gewijzigd bij de wet van 26 juni 2001, wordt de modifié par la loi du 26 juin 2001, le délai d'appel ou d'opposition
termijn voor hoger beroep of verzet waarin de artikelen 1048, 1051 en prévu aux articles 1048, 1051 et 1253quater, c) et d), du même Code
1253quater, c) en d), van hetzelfde Wetboek voorzien, verlengd tot de est prorogé jusqu'au quinzième jour de l'année judiciaire nouvelle
vijftiende dag van het nieuw gerechtelijk jaar indien hij binnen de
gerechtelijke vakantie begint te lopen en ook verstrijkt. s'il prend cours et expire pendant les vacances judiciaires.
B.1.2. Artikel 12bis, § 4, van het Wetboek van de Belgische B.1.2. L'article 12bis, § 4, du Code de la nationalité belge, tel
nationaliteit, zoals vervangen bij de wet van 22 december 1998 en qu'il a été remplacé par la loi du 22 décembre 1998 et modifié par la
gewijzigd bij de wet van 1 maart 2000, waarvan het derde lid het loi du 1er mars 2000, dont l'alinéa 3 fait l'objet de la question
voorwerp vormt van de prejudiciële vraag, bepaalt : préjudicielle, dispose :
« Binnen vijftien dagen na de ontvangst van het negatieve advies « Dans les quinze jours suivant la date de réception de l'avis négatif
bedoeld in § 3, kan de belanghebbende bij een ter post aangetekende visé au § 3, l'intéressé peut inviter l'officier de l'état civil, par
brief aan de ambtenaar van de burgerlijke stand vragen zijn dossier lettre recommandée à la poste, à transmettre son dossier au tribunal
over te zenden aan de rechtbank van eerste aanleg. de première instance.
De rechtbank van eerste aanleg doet, na de belanghebbende te hebben gehoord of opgeroepen, uitspraak over de gegrondheid van het negatieve advies. De beslissing wordt met redenen omkleed. De beslissing wordt aan de belanghebbende ter kennis gebracht door toedoen van de procureur des Konings. De belanghebbende en de procureur des Konings kunnen binnen vijftien dagen na de kennisgeving hoger beroep instellen tegen de beslissing, bij een aan het hof van beroep gericht verzoekschrift. » B.2. De prejudiciële vraag heeft betrekking op het verschil in behandeling dat bestaat tussen de personen die hoger beroep instellen in een procedure van gemeen recht en diegenen die hoger beroep instellen tegen een beslissing die is gewezen op het negatieve advies Après avoir entendu ou appelé l'intéressé, le tribunal de première instance statue sur le bien-fondé de l'avis négatif. La décision doit être motivée. La décision est notifiée à l'intéressé par les soins du procureur du Roi. Dans les quinze jours de la notification, l'intéressé et le procureur du Roi peuvent interjeter appel de la décision, par requête adressée à la cour d'appel. » B.2. La question préjudicielle est relative à la différence de traitement existant entre les personnes interjetant appel dans une procédure de droit commun et celles interjetant appel d'une décision
van de procureur des Konings uitgebracht in het kader van de procedure rendue sur l'avis négatif du procureur du Roi émis dans le cadre de la
van nationaliteitsverklaring waarin het voormelde artikel 12bis procédure de déclaration de nationalité prévue par l'article 12bis
voorziet, in zoverre enkel de eerstgenoemden de verlenging van de précité en ce que seules les premières bénéficieraient de la
termijn voor hoger beroep - bedoeld in artikel 50, tweede lid, van het prorogation du délai d'appel - prévue à l'article 50, alinéa 2, du
Gerechtelijk Wetboek - zouden genieten tot de vijftiende dag van het Code judiciaire - jusqu'au quinzième jour de l'année judiciaire
nieuw gerechtelijk jaar, wanneer de termijn is ingegaan en verstrijkt nouvelle lorsque le délai a pris cours et expire pendant les vacances
tijdens de gerechtelijke vakantie. Het genoemde artikel 50 verwijst judiciaires. Ledit article 50 fait en effet référence au délai d'appel
immers naar de in artikel 1051 van hetzelfde Wetboek bedoelde termijn prévu à l'article 1051 du même Code; or, en disposant que, « dans les
voor hoger beroep; doordat het voormelde artikel 12bis echter bepaalt
dat « de belanghebbende en de procureur des Konings [...] binnen quinze jours de la notification [de la décision du tribunal de
vijftien dagen na de kennisgeving [van de beslissing van de rechtbank
van eerste aanleg waarbij uitspraak wordt gedaan over de gegrondheid première instance statuant sur le bien-fondé de l'avis négatif du
van het negatieve advies van de procureur des Konings] hoger beroep procureur du Roi], l'intéressé et le procureur du Roi peuvent
[kunnen] instellen tegen de beslissing, bij een aan het hof van beroep interjeter appel de la décision, par requête adressée à la cour
gericht verzoekschrift », verwijst het niet naar de verlenging van de d'appel », l'article 12bis précité ne fait pas référence à la
termijn in het geval waarin die binnen de gerechtelijke vakantie zou prorogation du délai dans l'hypothèse où celui-ci viendrait à prendre
ingaan en verstrijken. cours et à expirer pendant les vacances judiciaires.
B.3.1. Volgens de Ministerraad zou de situatie van rechtsonderhorigen B.3.1. Selon le Conseil des ministres, la situation de justiciables
die verwikkeld zijn in een procedure van nationaliteitsverklaring, impliqués dans une procédure de déclaration de nationalité ne serait
niet vergelijkbaar zijn met die van rechtsonderhorigen die in een pas comparable à celle de justiciables impliqués dans une procédure de
gemeenrechtelijke procedure verwikkeld zijn, en dat wegens de droit commun et ce, en raison du caractère spécifique du Code de la
specifieke aard van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, dat nationalité belge qui gouverne une matière d'ordre public selon une
een aangelegenheid van openbare orde regelt volgens een procedure met procédure à caractère mixte, essentiellement administrative et «
een gemengd karakter, hoofdzakelijk administratief en « virtueel » virtuellement » judiciaire.
gerechtelijk. B.3.2. Artikel 12bis, §§ 1 en 2, van het Wetboek van de Belgische B.3.2. L'article 12bis, §§ 1er et 2, du Code de la nationalité belge
nationaliteit voorziet in een procedure van administratieve aard organise une procédure de nature administrative qui obéit à des règles
waarvoor specifieke regels gelden, die onder meer betrekking hebben op propres, relatives, notamment, aux délais dans lesquels est traitée la
de termijnen binnen welke de nationaliteitsverklaring wordt behandeld. déclaration de nationalité. La personne soumise aux règles décrites
De persoon die onderworpen is aan de regels van die bepalingen, kan
niet worden vergeleken met diegene die zich in de loop van een dans ces dispositions ne peut être comparée à celle qui doit se
burgerlijk proces moet houden aan de regels van het Gerechtelijk conformer aux règles du Code judiciaire dans le cours d'un procès
Wetboek. civil.
B.3.3. Artikel 12bis, § 4, voorziet evenwel, na de administratieve B.3.3. Toutefois, l'article 12bis, § 4, organise, après la phase
fase, in een gerechtelijke behandeling van een aanvraag die betrekking administrative, un traitement judiciaire d'une demande qui concerne un
heeft op een subjectief recht. droit subjectif.
In dat stadium zijn de rechtscolleges die belast zijn met de A ce stade, les juridictions chargées de connaître de la déclaration
kennisneming van de nationaliteitsverklaring, enerzijds, en van de de nationalité, d'une part, et des litiges civils de droit commun,
burgerlijke geschillen van gemeen recht, anderzijds, dezelfde d'autre part, sont les mêmes chambres civiles du tribunal de première
burgerlijke kamers van de rechtbank van eerste aanleg. Wat meer instance. S'agissant en particulier des délais fixés pour exercer les
bepaald het begin- en eindpunt van de termijnen voor het aanwenden van voies de recours, les personnes impliquées dans une procédure de
rechtsmiddelen betreft, bevinden de personen die betrokken zijn in een déclaration de nationalité et celles qui font appel d'une décision
procedure van nationaliteitsverklaring en diegenen die hoger beroep rendue en droit commun sont, en ce qui concerne le point de départ et
instellen tegen een beslissing die volgens het gemeen recht is
gewezen, zich in een situatie die voldoende vergelijkbaar is. d'expiration du délai, dans une situation suffisamment comparable.
B.4. Het verschil in behandeling tussen bepaalde categorieën van B.4. La différence de traitement entre certaines catégories de
personen dat voortvloeit uit de toepassing van verschillende personnes qui résulte de l'application de règles de procédure
procedureregels in verschillende omstandigheden, houdt op zich geen différentes dans des circonstances différentes n'est pas
discriminatie in. Van discriminatie zou slechts sprake kunnen zijn discriminatoire en soi. Il ne pourrait y avoir de discrimination que
indien het verschil in behandeling dat voortvloeit uit de toepassing si la différence de traitement résultant de l'application de ces
van die procedures gepaard zou gaan met een onevenredige beperking van procédures allait de pair avec une limitation disproportionnée des
de rechten van de daarbij betrokken personen. droits des parties concernées.
B.5. De procedure van nationaliteitsverklaring is ingesteld bij B.5. La procédure de déclaration de nationalité est instituée par
artikel 12bis van het Wetboek van de Belgische nationaliteit, l'article 12bis du Code de la nationalité belge, conformément à
overeenkomstig artikel 8 van de Grondwet, op grond waarvan het de l'article 8 de la Constitution en vertu duquel c'est la loi civile qui
burgerlijke wet is die de regels vaststelt volgens welke « de staat régit les modes selon lesquels « la qualité de Belge s'acquiert, se
van Belg wordt verkregen, behouden en verloren ». Het is aan de conserve et se perd ». C'est aux juridictions civiles de l'ordre
burgerlijke rechtscolleges van de rechterlijke orde dat de wetgever judiciaire que le législateur a attribué le contentieux relatif à la
het contentieux met betrekking tot de nationaliteitsverklaring heeft déclaration de nationalité, juridictions qui sont composées de la même
toegewezen, rechtscolleges die op dezelfde wijze zijn samengesteld als
in eender welke burgerlijke zaak die aan het openbaar ministerie moet façon que dans n'importe quelle affaire civile communicable.
worden meegedeeld. B.6. De wetgever heeft in artikel 12bis, § 4, derde lid, waarbij hij B.6. Le législateur n'a pas accompagné l'article 12bis, § 4, alinéa 3,
een rechtsmiddel invoerde tegen het vonnis gewezen door de rechtbank dans lequel il instaurait une voie de recours contre le jugement rendu
van eerste aanleg, geen verwijzing opgenomen naar artikel 50, tweede par le tribunal de première instance, d'une référence à l'article 50,
lid, van het Gerechtelijk Wetboek. alinéa 2, du Code judiciaire.
Aangezien artikel 50, tweede lid, van het Gerechtelijk Wetboek, dat Dès lors que l'article 50, alinéa 2, du Code judiciaire, qui prévoit
voorziet in een verlenging van de termijn voor hoger beroep wanneer une prorogation du délai d'appel lorsque celui-ci prend cours après le
die ingaat na het begin van de gerechtelijke vakantie, verantwoord début des vacances judiciaires, a été justifié par la crainte qu'une
werd door de vrees dat er geen voldoende bekendheid zou zijn nopens de signification faite pendant cette période n'ait pas un caractère de
tijdens die periode gedane betekening (Parl. St., Senaat, 1969-1970, notoriété suffisant (Doc. parl., Sénat, 1969-1970, n° 138, p. 2) et
nr. 138, p. 2) en aangezien een dergelijke vrees niet minder gegrond qu'une telle crainte n'apparaît pas moins fondée dans les hypothèses
lijkt in de gevallen waarin de in het geding zijnde bepaling wordt où il est fait application de la disposition en cause que dans celles
toegepast dan in diegene waarin het gemeen recht wordt toegepast, où il est fait application du droit commun, cette disposition aboutit
leidt die bepaling ertoe op onevenredige wijze de rechten van de à limiter de manière disproportionnée les droits de défense des
verdediging van de partijen te beperken en doorstaat zij de parties et ne résiste pas au contrôle de constitutionnalité.
grondwettigheidstoets niet.
B.7. De prejudiciële vraag dient bevestigend te worden beantwoord. B.7. La question préjudicielle appelle une réponse positive.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
Artikel 12bis, § 4, derde lid, van het Wetboek van de Belgische L'article 12bis, § 4, alinéa 3, du Code de la nationalité belge viole
nationaliteit schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, in les articles 10 et 11 de la Constitution en tant qu'il ne permet pas
zoverre het niet de verlenging van de termijn voor hoger beroep in la prorogation du délai d'appel afférente aux vacances judiciaires,
verband met de gerechtelijke vakantie toestaat, bedoeld in artikel 50, visée par l'article 50, alinéa 2, du Code judiciaire.
tweede lid, van het Gerechtelijk Wetboek.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
Arbitragehof, op de openbare terechtzitting van 24 maart 2004. la Cour d'arbitrage, à l'audience publique du 24 mars 2004.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
M. Melchior. M. Melchior.
^