← Terug naar "Ministerieel besluit tot vaststelling van de deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren voor asielzoekers. - Addendum "
Ministerieel besluit tot vaststelling van de deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren voor asielzoekers. - Addendum | Ministerieel besluit tot vaststelling van de deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren voor asielzoekers. - Addendum |
---|---|
PROGRAMMATORISCHE FEDERALE OVERHEIDSDIENST MAATSCHAPPELIJKE | PROGRAMMATORISCHE FEDERALE OVERHEIDSDIENST MAATSCHAPPELIJKE |
INTEGRATIE, ARMOEDEBESTRIJDING EN SOCIALE ECONOMIE | INTEGRATIE, ARMOEDEBESTRIJDING EN SOCIALE ECONOMIE |
19 DECEMBER 2013. - Ministerieel besluit tot vaststelling van de | 19 DECEMBER 2013. - Ministerieel besluit tot vaststelling van de |
deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren | deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren |
voor asielzoekers. - Addendum | voor asielzoekers. - Addendum |
Aan het Belgisch Staatsblad van 28 maart 2014, pagina 11174, dient het | Aan het Belgisch Staatsblad van 28 maart 2014, pagina 11174, dient het |
volgende toegevoegd te worden : | volgende toegevoegd te worden : |
Deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren | Deontologische code voor de personeelsleden van de opvangstructuren |
voor asielzoekers | voor asielzoekers |
De deontologische code die voor u ligt is het resultaat van een | De deontologische code die voor u ligt is het resultaat van een |
zorgvuldig overleg tussen afgevaardigden van alle partners binnen het | zorgvuldig overleg tussen afgevaardigden van alle partners binnen het |
opvangnetwerk. Ze wil een leidraad bieden aan alle personeelsleden van | opvangnetwerk. Ze wil een leidraad bieden aan alle personeelsleden van |
de opvangstructuren die professionele contacten hebben met de | de opvangstructuren die professionele contacten hebben met de |
begunstigen van de opvang. In het streven naar een dynamisch | begunstigen van de opvang. In het streven naar een dynamisch |
integriteitbeleid wil ze helpen bij het beoordelen wat wel en niet | integriteitbeleid wil ze helpen bij het beoordelen wat wel en niet |
gepast is. Dat gebeurt op basis van een aantal richtlijnen die zijn | gepast is. Dat gebeurt op basis van een aantal richtlijnen die zijn |
opgebouwd rond vier kernwaarden : | opgebouwd rond vier kernwaarden : |
- Respect | - Respect |
- Cliëntgerichtheid | - Cliëntgerichtheid |
- Onpartijdigheid | - Onpartijdigheid |
- Discretie | - Discretie |
Bij elke waarde wordt toegelicht wat ermee bedoeld wordt en vervolgens | Bij elke waarde wordt toegelicht wat ermee bedoeld wordt en vervolgens |
worden enkele concrete gedragsregels geformuleerd. Volledig sluitende | worden enkele concrete gedragsregels geformuleerd. Volledig sluitende |
duidelijkheid is weliswaar onmogelijk omdat nu eenmaal niet alle | duidelijkheid is weliswaar onmogelijk omdat nu eenmaal niet alle |
situaties te voorzien zijn. Idealiter is de code een instrument dat | situaties te voorzien zijn. Idealiter is de code een instrument dat |
zelfregulatie bevordert en dat fungeert als een gemeenschappelijk | zelfregulatie bevordert en dat fungeert als een gemeenschappelijk |
kader dat het gesprek over integriteit kan vergemakkelijken. | kader dat het gesprek over integriteit kan vergemakkelijken. |
Enkel in combinatie met andere instrumenten zoals infosessies, | Enkel in combinatie met andere instrumenten zoals infosessies, |
dilemmatrainingen (analyse van casussen) en de systematische | dilemmatrainingen (analyse van casussen) en de systematische |
bespreking van integriteitproblemen op het werkoverleg kan de code | bespreking van integriteitproblemen op het werkoverleg kan de code |
haar rol kunnen vervullen. | haar rol kunnen vervullen. |
De bedoeling van de code is niet alleen gedrag helpen sturen, maar | De bedoeling van de code is niet alleen gedrag helpen sturen, maar |
eveneens de medewerkers stimuleren om zich in te zetten voor een | eveneens de medewerkers stimuleren om zich in te zetten voor een |
integer en doelmatig opvangnetwerk. Op die manier kan niet alleen de | integer en doelmatig opvangnetwerk. Op die manier kan niet alleen de |
professionele houding van de personeelsleden versterkt worden, maar | professionele houding van de personeelsleden versterkt worden, maar |
ook de kwaliteit van de opvang en de begeleiding in het algemeen. | ook de kwaliteit van de opvang en de begeleiding in het algemeen. |
Bij de toepassing van de code dient voortdurend een evenwicht gezocht | Bij de toepassing van de code dient voortdurend een evenwicht gezocht |
te worden tussen de rechten en plichten van de begunstigden enerzijds | te worden tussen de rechten en plichten van de begunstigden enerzijds |
en van de personeelsleden anderzijds. Het uitgangspunt van de | en van de personeelsleden anderzijds. Het uitgangspunt van de |
hulpverleningsrelatie én van de code is wederzijds respect, met | hulpverleningsrelatie én van de code is wederzijds respect, met |
erkenning van de eigen verantwoordelijkheden. | erkenning van de eigen verantwoordelijkheden. |
RESPECT | RESPECT |
Opvang en begeleiding gebeurt met respect voor de eigenheid van elke | Opvang en begeleiding gebeurt met respect voor de eigenheid van elke |
bewoner, ongeacht zijn/haar afkomst. Niettegenstaande de afhankelijke | bewoner, ongeacht zijn/haar afkomst. Niettegenstaande de afhankelijke |
en onzekere situatie waarin de bewoners zich bevinden, worden ze | en onzekere situatie waarin de bewoners zich bevinden, worden ze |
beschouwd als verantwoordelijke mensen met enerzijds fundamentele | beschouwd als verantwoordelijke mensen met enerzijds fundamentele |
rechten en vrijheden en anderzijds plichten. | rechten en vrijheden en anderzijds plichten. |
- U toont respect voor de persoonlijke integriteit van de bewoners. U | - U toont respect voor de persoonlijke integriteit van de bewoners. U |
bent correct en beleefd. U spreekt geen waardeoordelen uit, in het | bent correct en beleefd. U spreekt geen waardeoordelen uit, in het |
bijzonder niet met betrekking tot culturele verschillen. | bijzonder niet met betrekking tot culturele verschillen. |
- U hebt respect voor de vrijheid van meningsuiting, ook met | - U hebt respect voor de vrijheid van meningsuiting, ook met |
betrekking tot de kwaliteit van de dienstverlening. | betrekking tot de kwaliteit van de dienstverlening. |
- U respecteert de vrijheid van handelen van de bewoners en de keuzes | - U respecteert de vrijheid van handelen van de bewoners en de keuzes |
die bewoners maken in verband met hun verblijfssituatie en hun | die bewoners maken in verband met hun verblijfssituatie en hun |
(asiel)procedure, rekening houdend met de reglementaire en wettelijke | (asiel)procedure, rekening houdend met de reglementaire en wettelijke |
beperkingen. | beperkingen. |
- U eerbiedigt het privé-leven van de bewoners. U bent zich bewust van | - U eerbiedigt het privé-leven van de bewoners. U bent zich bewust van |
het feit dat de opvangstructuur een leefplaats is voor bewoners. U | het feit dat de opvangstructuur een leefplaats is voor bewoners. U |
respecteert het ouderlijk gezag en de rechten van het kind. | respecteert het ouderlijk gezag en de rechten van het kind. |
- U respecteert het briefgeheim. | - U respecteert het briefgeheim. |
CLI"NTGERICHTHEID | CLI"NTGERICHTHEID |
Bewoners hebben recht op een betrouwbare en efficiënte | Bewoners hebben recht op een betrouwbare en efficiënte |
dienstverlening. Daarom bieden we hen een kwaliteitsvolle | dienstverlening. Daarom bieden we hen een kwaliteitsvolle |
ondersteuning, rekening houdend met hun specifieke noden. Het | ondersteuning, rekening houdend met hun specifieke noden. Het |
stimuleren van zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid staat daarbij | stimuleren van zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid staat daarbij |
centraal. | centraal. |
- U bent betrokken en hebt een actieve luisterhouding. In het contact | - U bent betrokken en hebt een actieve luisterhouding. In het contact |
met bewoners houdt u in de mate van het mogelijke rekening met | met bewoners houdt u in de mate van het mogelijke rekening met |
specifieke moeilijkheden zoals cultuurshock, verlies van identiteit en | specifieke moeilijkheden zoals cultuurshock, verlies van identiteit en |
verlies van sociaal draagvlak. | verlies van sociaal draagvlak. |
- U streeft naar transparantie en zorgt ervoor dat het voor de | - U streeft naar transparantie en zorgt ervoor dat het voor de |
bewoners duidelijk is welke dienstverlening zij van u kunnen | bewoners duidelijk is welke dienstverlening zij van u kunnen |
verwachten. In de mate van het mogelijke zorgt u ervoor dat taal en | verwachten. In de mate van het mogelijke zorgt u ervoor dat taal en |
culturele verschillen een goede communicatie niet in de weg staan. | culturele verschillen een goede communicatie niet in de weg staan. |
- U bent vakbekwaam. Uw dienstverlening is tijdig en doelgericht. U | - U bent vakbekwaam. Uw dienstverlening is tijdig en doelgericht. U |
werkt zorgvuldig en correct en zet zich in om kwaliteit te leveren. U | werkt zorgvuldig en correct en zet zich in om kwaliteit te leveren. U |
doet al het mogelijke om zo goed als mogelijk geïnformeerd te blijven | doet al het mogelijke om zo goed als mogelijk geïnformeerd te blijven |
van de situatie van de bewoners binnen de grenzen van uw functie. | van de situatie van de bewoners binnen de grenzen van uw functie. |
- U weegt zorgvuldig het individueel belang van elke bewoner af | - U weegt zorgvuldig het individueel belang van elke bewoner af |
tegenover het algemeen belang van de opvangstructuur conform het | tegenover het algemeen belang van de opvangstructuur conform het |
huishoudelijk reglement. U tracht met de beschikbare middelen | huishoudelijk reglement. U tracht met de beschikbare middelen |
grensoverschrijdend gedrag te (laten) corrigeren conform het | grensoverschrijdend gedrag te (laten) corrigeren conform het |
huishoudelijk reglement. | huishoudelijk reglement. |
ONPARTIJDIGHEID | ONPARTIJDIGHEID |
Bewoners hebben het recht om in gelijke gevallen op eenzelfde manier | Bewoners hebben het recht om in gelijke gevallen op eenzelfde manier |
te worden behandeld. Daarom moet u in elke situatie uw functie op een | te worden behandeld. Daarom moet u in elke situatie uw functie op een |
neutrale en objectieve wijze uitoefenen. Uw professioneel handelen | neutrale en objectieve wijze uitoefenen. Uw professioneel handelen |
staat los van elke vorm van eigenbelang. | staat los van elke vorm van eigenbelang. |
- U streeft naar gelijke behandeling van personen en/of dossiers die | - U streeft naar gelijke behandeling van personen en/of dossiers die |
volgens eenzelfde regelgeving behandeld moeten worden. Iedere vorm van | volgens eenzelfde regelgeving behandeld moeten worden. Iedere vorm van |
discriminatie is verboden. Discriminatie betekent elke vorm van | discriminatie is verboden. Discriminatie betekent elke vorm van |
onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur op grond van onder | onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur op grond van onder |
andere nationaliteit, etnische groep, huidskleur, afkomst, geloof of | andere nationaliteit, etnische groep, huidskleur, afkomst, geloof of |
levensbeschouwing, politieke overtuiging, gezondheidstoestand, | levensbeschouwing, politieke overtuiging, gezondheidstoestand, |
handicap, geslacht of seksuele geaardheid. | handicap, geslacht of seksuele geaardheid. |
- Persoonlijke voorkeuren mogen niet leiden tot bevoordeling of | - Persoonlijke voorkeuren mogen niet leiden tot bevoordeling of |
benadeling. Dit betekent dat u elke actie moet kunnen rechtvaardigen | benadeling. Dit betekent dat u elke actie moet kunnen rechtvaardigen |
doordat zij stoelt op objectieve criteria. | doordat zij stoelt op objectieve criteria. |
- U bent zich bewust van het feit dat u zich voortdurend in een | - U bent zich bewust van het feit dat u zich voortdurend in een |
spanningsveld bevindt tussen professionele betrokkenheid en | spanningsveld bevindt tussen professionele betrokkenheid en |
professionele afstand. Om (de schijn van) favoritisme te voorkomen en | professionele afstand. Om (de schijn van) favoritisme te voorkomen en |
de professionele relatie te vrijwaren vermijdt u vriendschappelijke en | de professionele relatie te vrijwaren vermijdt u vriendschappelijke en |
intieme relaties met de bewoners. Privé-gegevens van uzelf en van | intieme relaties met de bewoners. Privé-gegevens van uzelf en van |
collega's worden niet aan bewoners meegedeeld. | collega's worden niet aan bewoners meegedeeld. |
- U aanvaardt geen persoonlijke voordelen die aanleiding kunnen geven | - U aanvaardt geen persoonlijke voordelen die aanleiding kunnen geven |
tot een wederdienst. Dit geldt ook voor voordelen die ten goede komen | tot een wederdienst. Dit geldt ook voor voordelen die ten goede komen |
aan vrienden, collega's, familie of andere personen. In uitzonderlijke | aan vrienden, collega's, familie of andere personen. In uitzonderlijke |
gevallen is het mogelijk dat u symbolische geschenken van geringe | gevallen is het mogelijk dat u symbolische geschenken van geringe |
waarde accepteert van bewoners. U meldt dit dan altijd aan uw | waarde accepteert van bewoners. U meldt dit dan altijd aan uw |
leidinggevende. | leidinggevende. |
DISCRETIE | DISCRETIE |
Overeenkomstig artikel 49 van de Opvangwet zijn de personeelsleden van | Overeenkomstig artikel 49 van de Opvangwet zijn de personeelsleden van |
de opvangstructuren gebonden door een geheimhoudingsplicht. Deze | de opvangstructuren gebonden door een geheimhoudingsplicht. Deze |
geheimhoudingsplicht is onder meer van toepassing op de informatie die | geheimhoudingsplicht is onder meer van toepassing op de informatie die |
u verstrekt wordt door een bewoner en op de initiatieven die u neemt | u verstrekt wordt door een bewoner en op de initiatieven die u neemt |
in het kader van de uitvoering van uw taken. | in het kader van de uitvoering van uw taken. |
Bepaalde beroepsgroepen, zoals artsen, verpleegkundigen en | Bepaalde beroepsgroepen, zoals artsen, verpleegkundigen en |
maatschappelijk werkers, zijn gebonden aan het beroepsgeheim, zoals | maatschappelijk werkers, zijn gebonden aan het beroepsgeheim, zoals |
voorzien in artikel 458 van het Strafwetboek.Dit beroepsgeheim is ook | voorzien in artikel 458 van het Strafwetboek.Dit beroepsgeheim is ook |
van toepassing op alle personen die uit hoofde van hun staat of beroep | van toepassing op alle personen die uit hoofde van hun staat of beroep |
kennis dragen van geheimen. De geheimhoudingsplicht en het | kennis dragen van geheimen. De geheimhoudingsplicht en het |
beroepsgeheim zijn geen eenvoudig te hanteren concepten in uw | beroepsgeheim zijn geen eenvoudig te hanteren concepten in uw |
dagelijks werk. Weeg daarom steeds de verschillende belangen tegen | dagelijks werk. Weeg daarom steeds de verschillende belangen tegen |
elkaar af. | elkaar af. |
- Informatie die u te weten komt tijdens de uitoefening van uw taken, | - Informatie die u te weten komt tijdens de uitoefening van uw taken, |
behandelt u in principe altijd vertrouwelijk. Dit betekent dat u deze | behandelt u in principe altijd vertrouwelijk. Dit betekent dat u deze |
informatie niet doorgeeft aan derden, of dat u, wanneer u over een | informatie niet doorgeeft aan derden, of dat u, wanneer u over een |
bepaalde situatie of bewoner spreekt, dit doet zonder dat de betrokken | bepaalde situatie of bewoner spreekt, dit doet zonder dat de betrokken |
bewoner geïdentificeerd kan worden. | bewoner geïdentificeerd kan worden. |
- In sommige gevallen mag of moet u de geheimhoudingsplicht en/of het | - In sommige gevallen mag of moet u de geheimhoudingsplicht en/of het |
beroepsgeheim doorbreken. Het gaat om volgende gevallen : | beroepsgeheim doorbreken. Het gaat om volgende gevallen : |
o De noodtoestand : het doorbreken van het geheim is noodzakelijk en | o De noodtoestand : het doorbreken van het geheim is noodzakelijk en |
de enige mogelijkheid om een dreigend ernstig gevaar af te wenden; Het | de enige mogelijkheid om een dreigend ernstig gevaar af te wenden; Het |
oordeel wordt overgelaten aan de drager van het beroepsgeheim met dien | oordeel wordt overgelaten aan de drager van het beroepsgeheim met dien |
verstande dat men zich schuldig kan maken aan schuldig verzuim als men | verstande dat men zich schuldig kan maken aan schuldig verzuim als men |
het nalaat hulp te verlenen aan iemand die in groot gevaar verkeert | het nalaat hulp te verlenen aan iemand die in groot gevaar verkeert |
(art 422bis van het Strafwetboek) | (art 422bis van het Strafwetboek) |
o Er bestaat een aangifterecht van bepaalde misdrijven of wanneer er | o Er bestaat een aangifterecht van bepaalde misdrijven of wanneer er |
een ernstig en dreigend gevaar bestaat t.a.v. minderjarigen, voor | een ernstig en dreigend gevaar bestaat t.a.v. minderjarigen, voor |
zover deze door uzelf werden vastgesteld, of vernomen van het | zover deze door uzelf werden vastgesteld, of vernomen van het |
slachtoffer en het onmogelijk is zelf adequate hulp te verlenen. Het | slachtoffer en het onmogelijk is zelf adequate hulp te verlenen. Het |
gaat hier om een aangifterecht, geen plicht; (art 458bis | gaat hier om een aangifterecht, geen plicht; (art 458bis |
Strafwetboek); | Strafwetboek); |
o Als u wordt opgeroepen om in recht of voor een parlementaire | o Als u wordt opgeroepen om in recht of voor een parlementaire |
onderzoekscommissie getuigenis af te leggen (= spreekrecht); | onderzoekscommissie getuigenis af te leggen (= spreekrecht); |
o Instemming van de bewoner, maar enkel voor zover deze instemming | o Instemming van de bewoner, maar enkel voor zover deze instemming |
vrijwillig en uitdrukkelijk wordt gegeven en het delen van de | vrijwillig en uitdrukkelijk wordt gegeven en het delen van de |
informatie relevant is voor de hulpverlening; | informatie relevant is voor de hulpverlening; |
o Indien ouders informatie opvragen over hun minderjarig kind en het | o Indien ouders informatie opvragen over hun minderjarig kind en het |
gaat om informatie die noodzakelijk is binnen de opvoeding én in het | gaat om informatie die noodzakelijk is binnen de opvoeding én in het |
belang van het kind. U houdt hierbij wel steeds rekening met de | belang van het kind. U houdt hierbij wel steeds rekening met de |
maturiteit van de minderjarige, en vraagt, wanneer mogelijk, diens | maturiteit van de minderjarige, en vraagt, wanneer mogelijk, diens |
toestemming. | toestemming. |
- In de context van de opvangstructuur, kan u in bepaalde situaties | - In de context van de opvangstructuur, kan u in bepaalde situaties |
vertrouwelijke informatie delen met collega's. Het is noodzakelijk dat | vertrouwelijke informatie delen met collega's. Het is noodzakelijk dat |
de volgende voorwaarden steeds vervuld zijn vooraleer u informatie | de volgende voorwaarden steeds vervuld zijn vooraleer u informatie |
deelt : | deelt : |
- De persoon waarmee u de informatie deelt is gehouden tot dezelfde | - De persoon waarmee u de informatie deelt is gehouden tot dezelfde |
geheimhoudingsplicht en/of beroepsgeheim; | geheimhoudingsplicht en/of beroepsgeheim; |
- Deze persoon werkt binnen dezelfde hulpverleningscontext; | - Deze persoon werkt binnen dezelfde hulpverleningscontext; |
- Het is noodzakelijk voor de hulpverlening dat de informatie gedeeld | - Het is noodzakelijk voor de hulpverlening dat de informatie gedeeld |
wordt; | wordt; |
- Enkel relevante en noodzakelijke informatie wordt gedeeld; | - Enkel relevante en noodzakelijke informatie wordt gedeeld; |
- De bewoner is op de hoogte van het feit dat er informatie over | - De bewoner is op de hoogte van het feit dat er informatie over |
hem/haar gedeeld kan worden. | hem/haar gedeeld kan worden. |
- Indien u informatie wenst te delen met derden buiten de | - Indien u informatie wenst te delen met derden buiten de |
hulpverleningscontext van het opvangnetwerk dan moet u hiervoor het | hulpverleningscontext van het opvangnetwerk dan moet u hiervoor het |
uitdrukkelijke akkoord van de bewoner hebben. | uitdrukkelijke akkoord van de bewoner hebben. |
- U registreert enkel gegevens die relevant zijn voor de | - U registreert enkel gegevens die relevant zijn voor de |
dienstverlening. De informatie moet zo correct mogelijk neergeschreven | dienstverlening. De informatie moet zo correct mogelijk neergeschreven |
worden. Het moet duidelijk zijn of het om feiten, vermoedens, | worden. Het moet duidelijk zijn of het om feiten, vermoedens, |
hypotheses of geruchten gaat. Ook de datum van registratie en wie deze | hypotheses of geruchten gaat. Ook de datum van registratie en wie deze |
informatie registreert, worden vermeld. | informatie registreert, worden vermeld. |
- U raadpleegt enkel en alleen gegevensbestanden en documenten voor | - U raadpleegt enkel en alleen gegevensbestanden en documenten voor |
zover die noodzakelijk zijn voor uw taakuitvoering. | zover die noodzakelijk zijn voor uw taakuitvoering. |
- U zorgt ervoor dat u documenten met individuele gegevens steeds met | - U zorgt ervoor dat u documenten met individuele gegevens steeds met |
gepaste voorzichtigheid behandelt. | gepaste voorzichtigheid behandelt. |
- U informeert de bewoner dat er een persoonlijk dossier wordt | - U informeert de bewoner dat er een persoonlijk dossier wordt |
aangelegd, welke gegevens er geregistreerd worden en wie toegang heeft | aangelegd, welke gegevens er geregistreerd worden en wie toegang heeft |
tot deze gegevens. U licht de bewoner in over zijn recht op inzage in | tot deze gegevens. U licht de bewoner in over zijn recht op inzage in |
zijn dossier. | zijn dossier. |
De Minister van Justitie, | De Minister van Justitie, |
Mevr. A. TURTELBOOM | Mevr. A. TURTELBOOM |
De Staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Maatschappelijke | De Staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Maatschappelijke |
Integratie en Armoedebestrijding, | Integratie en Armoedebestrijding, |
Mevr. M. DE BLOCK | Mevr. M. DE BLOCK |