Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Wet van 06/06/2017
← Terug naar "Wet houdende invoeging van een Titel 3 « De rechtsvordering tot schadevergoeding wegens inbreuken op het mededingingsrecht » in Boek XVII van het Wetboek van economisch recht, houdende invoeging van definities eigen aan Boek XVII, Titel 3 in Boek I en houdende diverse wijzigingen van het Wetboek van economisch recht "
Wet houdende invoeging van een Titel 3 « De rechtsvordering tot schadevergoeding wegens inbreuken op het mededingingsrecht » in Boek XVII van het Wetboek van economisch recht, houdende invoeging van definities eigen aan Boek XVII, Titel 3 in Boek I en houdende diverse wijzigingen van het Wetboek van economisch recht Loi portant insertion d'un Titre 3 « L'action en dommages et intérêts pour les infractions au droit de la concurrence » dans le Livre XVII du Code de droit économique, portant insertion des définitions propres au Livre XVII, Titre 3 dans le Livre Ier et portant diverses modifications au Code de droit économique
FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE SERVICE PUBLIC FEDERAL ECONOMIE, P.M.E., CLASSES MOYENNES ET ENERGIE
6 JUNI 2017. - Wet houdende invoeging van een Titel 3 « De 6 JUIN 2017. - Loi portant insertion d'un Titre 3 « L'action en
rechtsvordering tot schadevergoeding wegens inbreuken op het dommages et intérêts pour les infractions au droit de la concurrence »
mededingingsrecht » in Boek XVII van het Wetboek van economisch recht, dans le Livre XVII du Code de droit économique, portant insertion des
houdende invoeging van definities eigen aan Boek XVII, Titel 3 in Boek I en houdende diverse wijzigingen van het Wetboek van economisch recht (1) FILIP, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet. De Kamer van volksvertegenwoordigers heeft aangenomen en Wij bekrachtigen hetgeen volgt HOOFDSTUK 1. - Algemene bepalingen

Artikel 1.Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel

définitions propres au Livre XVII, Titre 3 dans le Livre Ier et portant diverses modifications au Code de droit économique (1) PHILIPPE, Roi des Belges, A tous, présents et à venir, Salut. La Chambre des représentants a adopté et Nous sanctionnons ce qui suit : CHAPITRE 1er. - Dispositions générales
74 van de Grondwet.

Article 1er.La présente loi règle une matière visée à l'article 74 de

Art. 2.Deze wet voorziet in de omzetting van de richtlijn 2014/104/EU

la Constitution.

Art. 2.La présente loi transpose la directive 2014/104/UE du

van het Europees Parlement en de Raad van 26 november 2014 betreffende Parlement européen et du Conseil du 26 novembre 2014 relative à
bepaalde regels voor schadevorderingen volgens nationaal recht wegens certaines règles régissant les actions en dommages et intérêts en
inbreuken op de bepalingen van het mededingingsrecht van de lidstaten droit national pour les infractions aux dispositions du droit de la
en van de Europese Unie. concurrence des Etats membres et de l'Union européenne.
HOOFDSTUK 2. - Wijzigingen van het Wetboek van economisch recht CHAPITRE 2. - Modifications du Code de droit économique

Art. 3.In Boek I, Titel 2, Hoofdstuk 13, van het Wetboek van

Art. 3.Dans le Livre Ier, Titre 2, Chapitre 13, du Code de droit

economisch recht, ingevoegd door de wet van 28 maart 2014, wordt een économique, inséré par la loi du 28 mars 2014, il est inséré un
artikel I.22 ingevoegd, luidende: article I.22 rédigé comme suit:
"Art. I.22. Voor de toepassing van Boek XVII, Titel 3, gelden de "Art. I.22. Les définitions suivantes sont applicables au Livre XVII,
volgende definities: Titre 3:
1° "inbreuk op het mededingingsrecht": een inbreuk op artikel 101 of 1° "infraction au droit de la concurrence": une infraction à l'article
102 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie 101 ou à l'article 102 du Traité sur le fonctionnement de l'Union
(hierna "VWEU") en/of op artikel IV.1 of IV.2; européenne (ci-après "TFUE") et/ou à l'article IV.1 ou à l'article
2° "inbreukpleger": de onderneming of de ondernemingsvereniging die IV.2; 2° "auteur de l'infraction": l'entreprise ou l'association
een inbreuk op het mededingingsrecht heeft begaan; d'entreprises qui a commis une infraction au droit de la concurrence;
3° "rechtsvordering tot schadevergoeding": een uit hoofde van artikel 3° "action en dommages et intérêts": une action introduite en vertu de
XVII.72 ingestelde vordering waarbij een schadevordering voor een l'article XVII.72 et par laquelle une juridiction est saisie d'une
rechterlijke instantie wordt gebracht door een partij die zich demande de dommages et intérêts par une partie qui s'estime lésée, par
benadeeld acht of door iemand die optreedt namens een of meer partijen une personne agissant au nom d'une ou de plusieurs parties qui
die zich benadeeld achten, of door een natuurlijk persoon of een s'estiment lésées, ou par une personne physique ou morale qui a
rechtspersoon op wie de rechten zijn overgegaan van de partij die zich succédé dans les droits de la partie qui s'estime lésée, y compris la
benadeeld acht, daaronder begrepen de persoon die de schadevordering personne qui a racheté la demande de dommages et intérêts;
heeft verworven;
4° "schadevordering": een vordering tot vergoeding van de door een 4° "demande de dommages et intérêts": une demande de réparation pour
inbreuk op het mededingingsrecht ontstane schade; le dommage causé par une infraction au droit de la concurrence;
5° "benadeelde partij": een persoon die schade heeft geleden die is 5° "partie lésée": une personne qui a subi un dommage causé par une
ontstaan door een inbreuk op het mededingingsrecht; infraction au droit de la concurrence;
6° "nationale mededingingsautoriteit": de Belgische 6° "autorité nationale de concurrence": l'Autorité belge de la
Mededingingsautoriteit of een andere autoriteit die bevoegd is om de concurrence ou une autre autorité compétente pour appliquer les
artikelen 101 en 102 VWEU toe te passen, aangewezen door een lidstaat articles 101 et 102 du TFUE, désignée par un Etat membre en vertu de
op grond van artikel 35 van de verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad l'article 35 du Règlement (CE) n° 1/2003 du Conseil du 16 décembre
van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de 2002 relatif à la mise en oeuvre des règles de concurrence prévues aux
mededingingsregels bedoeld in de artikelen 101 en 102 VWEU; articles 101 et 102 du TFUE;
7° "mededingingsautoriteit": de Europese Commissie of een nationale 7° "autorité de concurrence": la Commission européenne ou une autorité
mededingingsautoriteit, of beiden, indien de omstandigheden dit nationale de concurrence, ou les deux, selon le contexte;
vereisen; 8° "nationale rechterlijke instantie": een rechterlijke instantie van 8° "juridiction nationale": toute juridiction d'un Etat membre au sens
een lidstaat in de zin van artikel 267 VWEU; de l'article 267 du TFUE;
9° "beroepsinstantie": het Gerecht van Eerste Aanleg van de Europese 9° "instance de recours": le Tribunal de première instance de l'Union
Unie ("Gerecht EU") dat uitspraak doet over een beroep tegen een européenne ("TPIUE") statuant sur un recours contre une décision de la
beslissing van de Europese Commissie betreffende een procedure op Commission européenne relative à une procédure d'application de
grond van artikel 101 en/of 102 van het VWEU, of, in voorkomend geval, l'article 101 et/ou 102 du TFUE, ou le cas échéant, la Cour de justice
het Hof van Justitie dat uitspraak doet over een beroep tegen het statuant sur un pourvoi contre l'arrêt du TPIUE conformément à
arrest van het Gerecht EU conform artikel 256 van het VWEU of een nationale rechterlijke instantie die bevoegd is kennis te nemen van met de gangbare rechtsmiddelen ingestelde beroepen tegen besluiten van een nationale mededingingsautoriteit of tegen uitspraken in beroep tegen deze beslissing ongeacht de vraag of deze rechterlijke instantie al dan niet bevoegd is om een inbreuk op het mededingingsrecht vast te stellen; 10° "inbreukbeslissing": een beslissing op grond waarvan het bestaan van een inbreuk op het mededingingsrecht wordt vastgesteld, uitgesproken door een mededingingsautoriteit of door een beroepsinstantie; 11° "definitieve inbreukbeslissing": een beslissing op grond waarvan het bestaan van een inbreuk op het mededingingsrecht wordt vastgesteld waartegen op grond van gangbare rechtsmiddelen geen of niet langer meer beroep open staat; 12° "kartel": een overeenkomst of onderling afgestemde feitelijke gedraging tussen twee of meer concurrerende ondernemingen en/of ondernemingsverenigingen - met desgevallend één of meer andere niet-concurrerende ondernemingen en/of ondernemingsverenigingen - met l'article 256 du TFUE, ou une juridiction nationale habilitée à réexaminer, par les moyens de recours ordinaires, les décisions d'une autorité nationale de concurrence ou à réexaminer des décisions en appel se prononçant sur ces décisions, que cette juridiction soit ou non compétente elle-même pour constater une infraction au droit de la concurrence; 10° "décision constatant une infraction": une décision concluant à l'existence d'une infraction au droit de la concurrence, prononcée par une autorité de concurrence ou par une instance de recours; 11° "décision définitive constatant une infraction": une décision constatant l'existence d'une infraction au droit de la concurrence qui ne peut pas ou ne peut plus faire l'objet d'un recours par les voies ordinaires; 12° "cartel": tout accord et/ou toute pratique concertée entre deux ou plusieurs entreprises et/ou associations d'entreprises concurrentes - et, le cas échéant, avec une ou plusieurs autres entreprises et/ou associations d'entreprises non concurrentes - visant à coordonner leur comportement concurrentiel sur le marché ou à influencer les
als doel hun concurrentiegedrag op de markt te coördineren of de paramètres de la concurrence par des pratiques consistant notamment,
relevante parameters van mededinging te beïnvloeden via praktijken mais pas uniquement, à fixer ou à coordonner des prix d'achat ou de
zoals onder meer, doch niet uitsluitend, het bepalen of coördineren vente ou d'autres conditions de transaction, y compris au regard des
van aan- of verkoopprijzen of andere contractuele voorwaarden, onder droits de la propriété intellectuelle, à attribuer des quotas de
meer met betrekking tot intellectuele-eigendomsrechten, de toewijzing production ou de vente, à répartir des marchés et des clients,
van productie- of verkoopquota, de verdeling van markten en klanten, notamment en présentant des soumissions concertées lors de marchés
met inbegrip van offertevervalsing, het beperken van import of export publics, à restreindre l'importation ou l'exportation ou à prendre des
of mededingingsverstorende maatregelen tegen andere concurrenten; mesures anticoncurrentielles dirigées contre d'autres concurrents;
13° "clementieregeling": een regeling met betrekking tot de toepassing 13° "programme de clémence": un programme concernant l'application de
van artikel 101 VWEU en/of het artikel IV.1 van het Wetboek van l'article 101 du TFUE et/ou de l'article IV.1 du Code de droit
economisch recht, op basis waarvan een deelnemer aan een geheim kartel économique, sur la base duquel un participant à un cartel secret,
onafhankelijk van de andere bij het kartel betrokken ondernemingen indépendamment des autres entreprises participant au cartel, coopère
meewerkt aan een onderzoek van de mededingingsautoriteit door avec l'autorité de concurrence dans le cadre de son enquête en
vrijwillig informatie te verschaffen over de kennis die deze deelnemer présentant spontanément des éléments concernant sa connaissance du
heeft van het kartel en de rol die hij daarin speelt, in ruil waarvoor de deelnemer, op grond van een besluit of door de procedure stop te zetten, volledige of gedeeltelijke vrijstelling van geldboeten of immuniteit tegen vervolgingen wordt verleend voor betrokkenheid bij het kartel; 14° "clementieverklaring": een vrijwillig door of namens een onderneming of een natuurlijke persoon ten overstaan van een mededingingsautoriteit afgelegde mondelinge of schriftelijke verklaring of een opname daarvan, waarin de onderneming of een natuurlijke persoon mededeelt wat zij of hij weet over een kartel en wat haar of zijn rol daarin was, en die speciaal ten behoeve van die autoriteit is opgesteld met het oog op het krijgen van volledige of gedeeltelijke vrijstelling van geldboeten of immuniteit tegen vervolgingen in het kader van een clementieregeling. Worden cartel et le rôle qu'il y joue, en échange de quoi ce participant bénéficie, en vertu d'une décision ou du fait de l'arrêt de la procédure, d'une exonération totale ou partielle d'amendes ou d'une immunité de poursuites pour sa participation au cartel; 14° "déclaration effectuée en vue d'obtenir la clémence": tout exposé oral ou écrit, ou toute transcription d'un tel exposé, présenté spontanément à l'autorité de concurrence par une entreprise ou une personne physique, ou en leur nom, qui décrit la connaissance qu'a cette entreprise ou cette personne physique d'un cartel et qui décrit leur rôle dans ce cartel, dont la présentation a été établie expressément pour être soumise à l'autorité de concurrence en vue d'obtenir une exonération totale ou partielle d'amendes ou l'immunité de poursuites dans le cadre d'un programme de clémence. Sont exclues
uitgesloten, reeds bestaande informatie, namelijk het bewijsmateriaal les informations préexistantes, à savoir les preuves qui existent
dat los van de procedure van een mededingingsautoriteit bestaat indépendamment de la procédure engagée par une autorité de
ongeacht of dit zich al dan niet in het dossier van een concurrence, que celles-ci figurent ou non dans le dossier d'une
mededingingsautoriteit bevindt; autorité de concurrence;
15° "begunstigde van een volledige vrijstelling van geldboeten": een 15° "bénéficiaire d'une exonération totale d'amendes": une entreprise
onderneming of een ondernemingsvereniging waaraan door een ou une association d'entreprises à laquelle une exonération totale
mededingingsautoriteit in het kader van een clementieregeling d'amendes a été accordée par une autorité de concurrence dans le cadre
volledige vrijstelling van geldboeten is verleend; d'un programme de clémence;
16° "voorstel met het oog op een schikking": vrijwillige verklaring 16° "proposition de transaction": la présentation volontaire par une
door of namens een onderneming ten overstaan van een entreprise, ou en son nom, à une autorité de concurrence d'une
mededingingsautoriteit waarin de onderneming haar deelname aan een déclaration reconnaissant la participation de cette entreprise à une
inbreuk op het mededingingsrecht en haar aansprakelijkheid voor die infraction au droit de la concurrence et sa responsabilité dans cette
inbreuk op het mededingingsrecht erkent of ervan afziet deze deelname infraction au droit de la concurrence, ou renonçant à contester une
en de daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid te betwisten, waarbij telle participation et la responsabilité qui en découle, établie
deze verklaring speciaal is opgesteld om de mededingingsautoriteit in spécifiquement pour permettre à une autorité de concurrence
staat te stellen een vereenvoudigde of spoedprocedure toe te passen; d'appliquer une procédure simplifiée ou accélérée;
17° "meerkosten": het verschil tussen de daadwerkelijk betaalde prijs 17° "surcoût": la différence entre le prix effectivement payé et celui
en de prijs die zonder een inbreuk op het mededingingsrecht toegepast was; 18° "minnelijke oplossing van geschillen": ieder processus dat de partijen in staat stelt een geschil over een schadevordering buitengerechtelijk te beslechten, zoals bemiddeling, buitengerechtelijke schikkingen of arbitrage; 19° "minnelijke schikking": een door middel van een minnelijke oplossing van geschillen verkregen schikking alsook een scheidsrechterlijk vonnis; 20° "directe afnemer": een natuurlijk persoon of een rechtspersoon die rechtstreeks van een inbreukpleger producten heeft verworven die het voorwerp waren van een inbreuk op het mededingingsrecht; 21° "indirecte afnemer": een natuurlijk persoon of een rechtspersoon die niet van de inbreukpleger maar van een directe afnemer of van een volgende afnemer producten heeft verworven die het voorwerp waren van een inbreuk op het mededingingsrecht, of producten waarin deze zijn verwerkt of die daarvan zijn afgeleid.".

Art. 4.In artikel IV.34, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd door de wet

qui aurait été appliqué en l'absence d'une infraction au droit de la concurrence; 18° "résolution amiable des litiges": tout processus permettant aux parties de parvenir à un règlement extrajudiciaire d'un litige relatif à une demande de dommages et intérêts, tel que la médiation, la conciliation extrajudiciaire ou l'arbitrage; 19° "résolution amiable": un accord obtenu grâce à une procédure de résolution amiable des litiges ainsi qu'une sentence arbitrale ; 20° "acheteur direct": une personne physique ou morale qui a acheté directement auprès de l'auteur de l'infraction des produits ayant fait l'objet d'une infraction au droit de la concurrence; 21° "acheteur indirect": une personne physique ou morale qui a acheté, non pas directement auprès de l'auteur de l'infraction, mais auprès d'un acheteur direct ou d'un acheteur ultérieur, des produits ayant fait l'objet d'une infraction au droit de la concurrence, ou des produits les contenant ou dérivés de ces derniers.".
van 3 april 2013, wordt het eerste lid aangevuld met de woorden "of om

Art. 4.Dans l'article IV.34, du même Code, inséré par la loi du 3

avril 2013, l'alinéa 1er est complété par les mots "ou à produire des
bewijzen te leveren conform de bepalingen van Boek XVII, titel 3, preuves conformément aux dispositions du Livre XVII, Titre 3, Chapitre
hoofdstuk 3.". 3.".

Art. 5.In artikel IV.45, § 2, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd door

Art. 5.Dans l'article IV.45, § 2, du même Code, inséré par la loi du

de wet van 3 april 2013, wordt het tweede lid aangevuld met de woorden 3 avril 2013, l'alinéa 2 est complété par les mots ", et sans
", en onverminderd de artikelen XVII.77, XVII.78 en XVII.79.". préjudice des articles XVII.77, XVII.78 et XVII.79".

Art. 6.In artikel IV.46, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet

Art. 6.Dans l'article IV.46 du même Code, inséré par la loi du 3

van 3 april 2013, wordt paragraaf 3 aangevuld met de woorden "en avril 2013, le paragraphe 3 est complété par les mots "et des articles
artikelen XVII.77, XVII.78 en XVII.79" ingevoegd tussen de woorden XVII.77, XVII.78 et XVII.79.".
"art. IV.69" en "niet anderszins".

Art. 7.In artikel IV.70 van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet

Art. 7.Dans l'article IV.70 du même Code, inséré par la loi du 3

van 3 april 2013, wordt paragraaf 1 aangevuld met een derde lid, avril 2013, le paragraphe 1er est complété par un troisième alinéa
opgesteld als volgt: rédigé comme suit:
"De Belgische Mededingingsautoriteit kan de vergoeding van schade "L'Autorité belge de la concurrence peut considérer la réparation d'un
toegebracht door een inbreuk op de mededinging, die werd toegekend dommage causé par une infraction au droit de la concurrence qui a été
ingevolge een minnelijke schikking als een verzachtende omstandigheid octroyée à la suite d'une résolution amiable, comme une circonstance
in aanmerking nemen, voordat zij haar beslissing neemt om een boete op atténuante, avant qu'elle ait adopté sa décision d'imposer une
te leggen.". amende.".

Art. 8.In hetzelfde Wetboek wordt artikel IV.77, ingevoegd bij de wet

Art. 8.Dans le même Code, l'article IV.77, inséré par la loi du 3

van 3 april 2013, waarvan de bestaande tekst paragraaf 1 zal vormen, avril 2013, dont le texte actuel formera le paragraphe 1er, est
aangevuld met een paragraaf 2, luidende: complété par un paragraphe 2 rédigé comme suit:
" § 2. In het kader van een procedure betreffende een rechtsvordering " § 2. Dans le cadre d'une procédure relative à une action en dommages
tot schadevergoeding kan de Belgische Mededingingsautoriteit op et intérêts, l'Autorité belge de la concurrence peut, à la demande
verzoek van een nationaal rechtscollege dit rechtscollege bijstaan om d'une juridiction nationale, aider ladite juridiction en ce qui
het schadebedrag te bepalen wanneerzij dergelijke bijstand geschikt concerne la quantification du montant des dommages et intérêts
acht, volgens de voorwaarden en nadere regels bepaald in paragraaf lorsqu'elle estime qu'une telle aide est appropriée, selon les
1.". conditions et les modalités prévues au paragraphe 1er.".

Art. 9.Artikel XVII.37 van hetzelfde Wetboek, ingevoegd door de wet

Art. 9.L'article XVII.37 du même Code, inséré par la loi du 28 mars

van 28 maart 2014 en gewijzigd door de wet van 26 oktober 2015, wordt 2014 et modifié par la loi du 26 octobre 2015, est complété par un 33°
aangevuld met een 33°, luidende: rédigé comme suit:
"33° artikel 101 en/of 102 van het Verdrag VWEU.". "33° l'article 101 et/ou l'article 102 du TFUE.".

Art. 10.In Boek XVII, Titel 2, Hoofdstuk 3, Afdeling 3, van hetzelfde

Art. 10.Dans le Livre XVII, Titre 2, Chapitre 3, Section 2, du même

Wetboek, ingevoegd door de wet van 28 maart 2014, wordt een artikel Code, inséré par la loi du 28 mars 2014, il est inséré un article
XVII.70 ingevoegd, luidende: XVII.70 rédigé comme suit:
"Art. XVII.70. Onverminderd de bepalingen van deze titel, zijn de "Art. XVII.70. Sans préjudice des dispositions de ce titre, les
bepalingen van Boek XVII, titel 3, van toepassing op de dispositions du livre XVII, titre 3, s'appliquent aux actions en
rechtsvorderingen tot collectief herstel voor inbreuken op het réparation collective pour les infractions au droit de la concurrence
mededingingsrecht, ingevoerd door deze titel met uitzondering van de introduites par le présent titre, à l'exception des articles XVII.83
artikelen XVII.83 en XVII.89.". et XVII.89.".

Art. 11.In Boek XVII van hetzelfde Wetboek wordt een Titel 3

Art. 11.Dans le Livre XVII du même Code, il est inséré un Titre 3

ingevoegd, luidende: intitulé:
"Titel 3. Rechtsvordering tot schadevergoeding voor inbreuken op het "Titre 3. L'action en dommages et intérêts pour les infractions au
mededingingsrecht". droit de la concurrence".

Art. 12.In Titel 3, ingevoegd door artikel 11, wordt een Hoofdstuk 1

Art. 12.Dans le Titre 3, inséré par l'article 11, il est inséré un

ingevoegd, luidende: Chapitre 1er intitulé:
"Hoofdstuk 1. Toepassingsgebied". "Chapitre 1er. Champ d'application".

Art. 13.In Hoofdstuk 1, ingevoegd door artikel 12, wordt een artikel

Art. 13.Dans le Chapitre 1er, inséré par l'article 12, il est inséré

XVII.71 ingevoegd, luidende: un article XVII.71, rédigé comme suit:
"Art. XVII.71. § 1. Deze titel is van toepassing op de rechtsvordering "Art. XVII.71. § 1er. Le présent titre s'applique aux actions en
tot schadevergoedingen voor inbreuken op het mededingingsrecht. dommages et intérêts pour les infractions au droit de la concurrence.
§ 2. Deze titel stelt regels vast die van toepassing zijn op de § 2. Le présent titre énonce des règles qui s'appliquent sans
rechtsvordering tot schadevergoeding onverminderd het gemene recht. In préjudice du droit commun applicable aux actions en dommages et
geval van enig conflict met het gemene recht primeren de regels intérêts. Dans le cas d'un conflit avec le droit commun, les règles
aangehaald in de bepalingen van deze wet.". énoncées dans les dispositions de la présente loi priment.".

Art. 14.In dezelfde Titel 3 wordt een Hoofdstuk 2 ingevoegd, luidende:

Art. 14.Dans le même Titre 3, il est inséré un Chapitre 2 intitulé:

"Hoofdstuk 2. Recht op volledige vergoeding". "Chapitre 2. Droit à la réparation intégrale".

Art. 15.In Hoofdstuk 2, ingevoegd door artikel 14, wordt een artikel

Art. 15.Dans le Chapitre 2, inséré par l'article 14, il est inséré un

XVII.72 ingevoegd, luidende: article XVII.72, rédigé comme suit:
"Art. XVII.72. Iedere natuurlijke persoon of iedere rechtspersoon die "Art. XVII.72. Toute personne physique ou morale qui a subi un dommage
schade heeft geleden door een inbreuk op het mededingingsrecht, heeft causé par une infraction au droit de la concurrence a le droit de
het recht om volledige schadevergoeding te vorderen en te verkrijgen, demander et obtenir la réparation intégrale du dommage, conformément
overeenkomstig het gemeen recht.". au droit commun.".

Art. 16.In hetzelfde Hoofdstuk 2 wordt een artikel XVII.73 ingevoegd,

Art. 16.Dans le même Chapitre 2, il est inséré un article XVII.73,

luidende: rédigé comme suit:
"Art. XVII. 73. Kartelinbreuken worden geacht schade te berokkenen. De "Art. XVII.73. L'infraction commise dans le cadre d'un cartel est
inbreukpleger heeft het recht dit vermoeden te weerleggen.". présumée causer un dommage. L'auteur de l'infraction a le droit de
renverser cette présomption.".

Art. 17.In dezelfde Titel 3 wordt een Hoofdstuk 3 ingevoegd, luidende:

Art. 17.Dans le même Titre 3, il est inséré un Chapitre 3 intitulé:

"Hoofdstuk 3. Bewijsmateriaal". "Chapitre 3. Preuves".

Art. 18.In Hoofdstuk 3, ingevoegd door artikel 17, wordt een Afdeling

Art. 18.Dans le Chapitre 3, inséré par l'article 17, il est inséré

1 ingevoegd, luidende: une Section 1re, intitulée:
"Afdeling 1. Overlegging van het bewijsmateriaal". "Section 1re. Production de preuves".

Art. 19.In Afdeling 1, ingevoegd door artikel 18, wordt een

Art. 19.Dans la Section 1re, insérée par l'article 18, il est inséré

Onderafdeling 1 ingevoegd, luidende: une Sous-section 1ère intitulée:
"Onderafdeling 1. Algemene beginselen". "Sous-section 1re. Principes généraux".

Art. 20.In Onderafdeling 1, ingevoegd door artikel 19, wordt een

Art. 20.Dans la même Sous-section 1ère, insérée par l'article 19, il

artikel XVII.74 ingevoegd, luidende: est inséré un article XVII.74, rédigé comme suit:
"Art. XVII.74. § 1. Op verzoek van elk van de partijen bij het geding "Art. XVII.74. § 1er. A la demande de chacune des parties au litige
die een met redenen omkleed verzoek heeft ingediend met feitelijke qui a présenté une justification motivée contenant des données
gegevens en redelijkerwijs beschikbare en voldoende bewijzen om de factuelles et des preuves raisonnablement disponibles suffisantes pour
aannemelijkheid van zijn verzoek te staven, kan de rechter ten aanzien étayer la plausibilité de sa demande, le juge peut ordonner à une
van een andere partij of een derde de overlegging gelasten van autre partie ou à un tiers la production de certains éléments de
specifieke relevante bewijsstukken of relevante categorieën preuves pertinents ou de catégories pertinentes de preuves qui se
bewijsmateriaal, die zich in zijn bezit bevinden. Deze moeten zo trouvent en sa possession. Celles-ci doivent être circonscrites de
nauwkeurig en zo eng mogelijk worden omschreven. manière aussi précise et étroite que possible.
§ 2. De rechter beperkt de overlegging van het bewijsmateriaal tot wat § 2. Le juge limite la production de preuves à ce qui est
proportionné. A ce titre, le juge tient compte des intérêts légitimes
evenredig is. Hierbij houdt de rechter rekening met de rechtmatige de l'ensemble des parties et tiers concernés. En particulier, il prend
belangen van alle betrokken partijen en derden. Hij houdt in het en considération:
bijzonder rekening met de volgende elementen:
1° de mate waarin het verzoek tot overlegging van het bewijsmateriaal 1° la mesure dans laquelle la demande de production de preuves est
wordt ondersteund door feitelijke gegevens en beschikbare bewijzen die étayée par des données factuelles et des preuves disponibles la
dit verzoek verantwoorden; justifiant;
2° de omvang en de kosten van het overleggen van het bewijsmateriaal, 2° l'étendue et le coût de la production de preuves, en particulier
in het bijzonder voor betrokken derden, onder meer om te voorkomen dat pour les éventuels tiers concernés, y compris afin d'éviter toute
op niet-specifieke wijze toegang wordt gezocht tot informatie waarvan recherche non spécifique d'informations dont il est peu probable
het niet waarschijnlijk is dat zij relevant is voor de partijen in de procedure; qu'elles soient pertinentes pour les parties à la procédure;
3° de mogelijkheid dat het bewijsmateriaal waarvan de overlegging 3° la possibilité que les preuves dont la production est demandée
gevraagd wordt vertrouwelijke informatie bevat, in het bijzonder met contiennent des informations confidentielles, en particulier
betrekking tot eventuele derden, en de bestaande maatregelen tot concernant d'éventuels tiers, et les mesures existantes de protection
bescherming van deze vertrouwelijke informatie, overeenkomstig artikel de ces informations confidentielles, conformément à l'article
XVII.75.". XVII.75.".

Art. 21.In dezelfde Onderafdeling 1 wordt een artikel XVII.75

Art. 21.Dans la même Sous-section 1re, il est inséré un article

ingevoegd, luidende: XVII.75, rédigé comme suit:
"Art. XVII.75. De rechter kan de overlegging gelasten van het "Art. XVII.75. Le juge peut ordonner la production de preuves
bewijsmateriaal dat vertrouwelijke informatie bevat, indien hij dat contenant des informations confidentielles lorsqu'il l'estime
bewijsmateriaal relevant acht voor de rechtsvordering tot pertinent dans le cadre de l'action en dommages et intérêts.
schadevergoeding. Wanneer de rechter de overlegging van deze informatie gelast, neemt Lorsque le juge ordonne la production de telles informations, il prend
hij doeltreffende maatregelen om deze vertrouwelijke informatie te des mesures efficaces de protection de ces informations
beschermen. Tot deze maatregelen behoren, onder meer, de mogelijkheid confidentielles. Ces mesures peuvent notamment inclure la possibilité
om gevoelige passages te verbergen door de houders van bewijsstukken d'occulter des passages sensibles en demandant la production de
de overlegging te vragen van niet-vertrouwelijke versies, versions non confidentielles aux détenteurs de preuves, de demander
samenvattingen te vragen van informatie uitgevoerd door deskundigen in des résumés des informations réalisés par des experts sous une forme
een globale of niet-vertrouwelijke vorm, besloten zittingen te houden, globale ou une forme non confidentielle, de conduire des audiences à
of de groep personen die van het bewijsmateriaal kennis kan nemen te huis clos ou de limiter le cercle des personnes autorisées à prendre
beperken.". connaissance des preuves.".

Art. 22.In dezelfde Onderafdeling 1 wordt een artikel XVII.76

Art. 22.Dans la même Sous-section 1ère, il est inséré un article

ingevoegd, luidende: XVII.76, rédigé comme suit:
"Art. XVII.76. Alvorens de overlegging van het bewijsmateriaal te "Art. XVII.76. Préalablement à l'injonction de production de preuves
gelasten bij toepassing van de artikelen XVII.74 en XVII.75, vraagt de en application des articles XVII.74 et XVII.75, le juge invite, selon
rechter volgens de nadere regels en de termijn die hij bepaalt, aan de les modalités et le délai qu'il fixe, la personne concernée par une
persoon die gelast wordt met de overlegging van het bewijsmateriaal om demande de production de preuves à déposer des observations écrites.
schriftelijke opmerkingen in te dienen. Hij kan eveneens worden
gehoord als de rechter hem hiertoe de toelating geeft.". Elle peut également être entendue, si le juge l'y autorise."

Art. 23.In dezelfde Afdeling 1 wordt een Onderafdeling 2 ingevoegd,

Art. 23.Dans la même Section 1ère, il est inséré une Sous-section 2

luidende: intitulée:
"Onderafdeling 2. Overlegging van bewijsmateriaal dat zich in het "Sous-section 2. Production de preuves figurant dans le dossier d'une
dossier van een mededingingsautoriteit bevindt". autorité de concurrence".

Art. 24.In de Onderafdeling 2, ingevoegd door artikel 23 wordt een

Art. 24.Dans la Sous-section 2, insérée par l'article 23, il est

artikel XVII.77, ingevoegd, luidende: inséré un article XVII.77, rédigé comme suit:
"Art. XVII.77. § 1. De bepalingen van deze onderafdeling zijn van "Art. XVII.77. § 1er. Les dispositions de la présente sous-section
toepassing, onverminderd de artikelen XVII.74 tot XVII.76 en de regels s'appliquent sans préjudice des articles XVII.74 à XVII.76 et des
en praktijken die gelden krachtens het recht van de Europese Unie, règles et pratiques prévues par le droit de l'Union européenne, le
Boek IV of het mededingingsrecht van andere lidstaten betreffende de Livre IV ou le droit de la concurrence des autres Etats membres en ce
bescherming van de interne stukken van mededingingsautoriteiten en van qui concerne la protection des documents internes des autorités de
de briefwisseling tussen mededingingsautoriteiten. concurrence et de la correspondance entre ces autorités.
§ 2. De rechter kan de overlegging van bewijsmateriaal dat zich in het § 2. Le juge ne peut ordonner la production par l'autorité de
dossier van de mededingingsautoriteit bevindt enkel gelasten indien concurrence de preuves contenues dans son dossier que lorsqu'aucune
geen enkele partij of derde het gevraagde bewijsmateriaal des parties ou aucun tiers ne peut raisonnablement fournir lesdites
redelijkerwijs kan verstrekken.". preuves.".

Art. 25.In dezelfde Onderafdeling 2 wordt een artikel XVII.78

Art. 25.Dans la même Sous-section 2, il est inséré un article

ingevoegd, luidende: XVII.78, rédigé comme suit:
"Art. XVII.78. § 1. Bij het beoordelen van de evenredigheid van een "Art. XVII.78. § 1er. Lorsque le juge évalue, conformément à l'article
bevel tot het overleggen van bewijsmateriaal dat zich in het dossier
van de mededingingsautoriteit bevindt overeenkomstig artikel XVII.74, XVII.74, § 2, la proportionnalité d'une injonction de production de
§ 2, neemt de rechter bovendien het volgende in overweging: preuves figurant dans le dossier d'une autorité de concurrence, il
1° of het verzoek tot overlegging van het bewijsmateriaal specifiek tient compte, en outre, des éléments suivants:
geformuleerd is wat betreft de aard, het onderwerp of de inhoud van de 1° si la demande de production de preuves a été formulée de façon
documenten die aan een mededingingsautoriteit zijn voorgelegd of zich spécifique quant à la nature, à l'objet ou au contenu des documents
in het dossier van een mededingingsautoriteit bevinden; soumis à une autorité de concurrence ou détenus dans le dossier de
2° of de partij die om de overlegging van het bewijsmateriaal celle-ci; 2° si la partie qui demande la production de preuves le fait dans le
verzoekt, zulks doet in het kader van een rechtsvordering tot schadevergoeding en cadre d'une action en dommages et intérêts et
3° wat artikelen XVII.77, § 2, en XVII.79, § 1, betreft of op verzoek 3° pour ce qui concerne l'article XVII.77, § 2, et XVII.79, § 1er, ou
à la demande d'une autorité de concurrence en application du
van een mededingingsautoriteit bij toepassing van paragraaf 2 van dit paragraphe 2 du présent article, la nécessité de préserver
artikel, de noodzaak om de doeltreffendheid van de tenuitvoerlegging l'efficacité de la mise en oeuvre du droit de la concurrence par une
van het mededingingsrecht te waarborgen door een
mededingingsautoriteit of een beroepsinstantie. autorité de concurrence ou une instance de recours.
§ 2. De rechter vraagt volgens de nadere regels en de termijn die hij § 2. Le juge invite, selon les modalités et le délai qu'il fixe,
bepaalt, aan de mededingingsautoriteit tot wie een verzoek tot l'autorité de la concurrence concernée par une demande de production
overlegging van bewijsmateriaal gericht is om schriftelijke
opmerkingen in te dienen betreffende de evenredigheid van dit verzoek. de preuves à déposer des observations écrites relatives à la
Zij kan eveneens worden gehoord als de rechter haar hiertoe de proportionnalité de cette demande. Elle peut également être entendue,
toelating geeft.". si le juge l'y autorise.".

Art. 26.In dezelfde Onderafdeling 2 wordt een artikel XVII.79

Art. 26.Dans la même Sous-section 2, il est inséré un article

ingevoegd, luidende: XVII.79, rédigé comme suit:
"Art. XVII. 79. § 1. De rechter kan het overleggen van de volgende "Art. XVII. 79. § 1er. Le juge ne peut ordonner la production de
categorieën bewijsmateriaal alleen gelasten nadat de preuves relevant des catégories suivantes que lorsque l'autorité de
mededingingsautoriteit door een beslissing te nemen of anderszins haar concurrence a, en adoptant une décision ou d'une autre manière, clos
procedure heeft beëindigd: sa procédure:
1° informatie die door een natuurlijke persoon of rechtspersoon 1° les informations préparées par une personne physique ou morale
specifiek voor de procedure van een mededingingsautoriteit is expressément aux fins d'une procédure engagée par l'autorité de
voorbereid; concurrence;
2° informatie die een mededingingsautoriteit in de loop van haar 2° les informations établies par l'autorité de concurrence et envoyées
procedure heeft opgesteld en aan de partijen heeft toegezonden en aux parties au cours de sa procédure et
3° schikkingsvoorstellen die zijn ingetrokken. 3° les propositions de transaction qui ont été retirées.
§ 2. De rechter kan op geen enkel moment een partij of een derde § 2. Le juge ne peut à aucun moment ordonner à une partie ou à un
opdragen toegang te verlenen tot de volgende categorieën tiers de produire les preuves relevant des catégories suivantes:
bewijsmateriaal: 1° clementieverklaringen en 1° les déclarations effectuées en vue d'obtenir la clémence et
2° voorstellen met het oog op een schikking. 2° les propositions de transaction.
§ 3. Een rechter kan op vertoon van een gemotiveerd verzoek van de § 3. Le juge peut, sur la présentation d'une demande motivée du
eiser toegang krijgen tot bewijsmateriaal als bedoeld in paragraaf 2, demandeur, accéder aux éléments de preuves visés au paragraphe 2, aux
uitsluitend om zich ervan te vergewissen dat de inhoud ervan voldoet seules fins de s'assurer que leur contenu correspond aux définitions
aan de definities van artikel I.22, 14° en 16°. Bij zijn beoordeling bedoeld in het eerste lid vraagt de rechter, volgens de nadere regels en de termijn die hij bepaalt, aan de auteur van het betrokken bewijsmateriaal om, schriftelijke opmerkingen in te dienen. Hij kan ook de mogelijkheid krijgen om gehoord te worden als de rechter het hem toestaat. De rechter kan ook bijstand vragen van de bevoegde mededingingsautoriteit, volgens de nadere regels en de termijn die hij bepaalt. In geen geval verleent de rechter aan andere partijen of derden toegang tot dit bewijsmateriaal. § 4. Indien slechts delen van het bewijsmateriaal ten aanzien waarvan toegang wordt verzocht, onder paragraaf 2 vallen, wordt tot de resterende delen, van het bewijsmateriaal, afhankelijk van de données à l'article I.22, 14° et 16°. Lors de son évaluation visée à l'alinéa 1er, le juge invite, selon les modalités et le délai qu'il fixe, l'auteur des éléments de preuve en question à déposer des observations écrites. Il peut également être entendu, si le juge l'y autorise. Le juge peut également demander l'aide de l'autorité de concurrence compétente, selon les modalités et le délai qu'il fixe. Le juge ne peut en aucun cas autoriser l'accès à ces éléments de preuve à d'autres parties ou à des tiers. § 4. Lorsque seules des parties de preuves demandées sont couvertes par le paragraphe 2, les autres parties de preuves sont produites, en
categorie waaronder zij vallen, toegang verleend overeenkomstig de fonction de la catégorie dont elles relèvent, conformément aux
artikelen XVII.77, XVII.78 en het huidige artikel. articles XVII.77, XVII.78 et au présent article.
§ 5. De rechter mag te allen tijde de overlegging gelasten van § 5. Le juge peut ordonner, à tout moment, la production de preuves
bewijsmateriaal uit het dossier van een mededingingsautoriteit dat provenant du dossier de l'autorité de concurrence, qui ne relèvent
niet tot één van de in de paragrafen 1 en 2 vermelde categorieën behoort.". d'aucune des catégories énumérées aux paragraphes 1er et 2.".

Art. 27.In dezelfde Onderafdeling 2 wordt een artikel XVII.80

Art. 27.Dans la même Sous-section 2, il est inséré un article

ingevoegd, luidende: XVII.80, rédigé comme suit:
"Art. XVII.80. § 1. Het bewijsmateriaal dat tot één van de in artikel "Art. XVII.80. § 1er. Les preuves relevant des catégories visées à
XVII.79, § 2, vermelde categorieën behoort, dat door een natuurlijke l'article XVII.79, § 2, obtenues par une personne physique ou morale
persoon of rechtspersoon enkel via toegang tot het dossier van een uniquement grâce à l'accès au dossier d'une autorité de concurrence,
mededingingsautoriteit werd verkregen, mag niet aan het dossier van de ne peuvent être versées au dossier de procédure. Toutefois, si ces
procedure worden toegevoegd. Als dit bewijsmateriaal toch wordt
toegevoegd, is het niet toelaatbaar en wordt het ambtshalve uit alle preuves sont versées elles ne sont pas admissibles et sont écartées
debatten geweerd. d'office des débats.
§ 2. Zolang een mededingingsautoriteit haar procedure niet heeft § 2. Jusqu'à ce qu'une autorité de concurrence ait clos sa procédure
beëindigd door een besluit te nemen of op enige andere manier, mag het en adoptant une décision ou d'une autre manière, les preuves relevant
bewijsmateriaal dat tot één van de in artikel XVII.79, § 1, vermelde des catégories énumérées à l'article XVII.79, § 1er, qui sont obtenues
categorieën behoort, dat door een natuurlijke persoon of rechtspersoon par une personne physique ou morale uniquement grâce à l'accès au
enkel via toegang tot het dossier van een mededingingsautoriteit werd dossier d'une autorité de concurrence, ne peuvent être versées au
verkregen, niet aan het dossier van de procedure worden toegevoegd. dossier de procédure. Toutefois, si ces preuves sont versées elles ne
Als dit bewijsmateriaal toch wordt toegevoegd, is het niet toelaatbaar
en wordt het ambtshalve uit alle debatten geweerd. sont pas admissibles et sont écartées d'office des débats.
§ 3. Bewijsmateriaal dat door een natuurlijke persoon of rechtspersoon § 3. Les preuves obtenues par une personne physique ou morale
enkel via toegang tot het dossier van een mededingingsautoriteit werd uniquement grâce à l'accès au dossier d'une autorité de concurrence et
verkregen en dat niet onder paragraaf 1 of 2 valt, kan in qui ne relèvent pas du paragraphe 1er ou 2, ne peuvent être utilisées
rechtsvordering tot schadevergoeding enkel worden gebruikt door die dans le cadre d'une action en dommages et intérêts que par cette
persoon of door een natuurlijke persoon of rechtspersoon die zijn personne ou par une personne physique ou morale qui a succédé dans les
rechtsopvolger is, daaronder begrepen een persoon die diens vordering droits de cette personne, y compris la personne qui a racheté sa
heeft verworven.". demande.".

Art. 28.In dezelfde Afdeling 1, wordt een Onderafdeling 3 ingevoegd,

Art. 28.Dans la même Section 1re, il est inséré une Sous-section 3

luidende: "Sancties". intitulée "Sanctions".

Art. 29.In dezelfde Onderafdeling 3, ingevoegd door artikel 28, wordt

Art. 29.Dans la Sous-section 3, insérée par l'article 28, il est

een artikel XVII.81 ingevoegd, luidende: inséré un article XVII.81 rédigé comme suit:
"Art. XVII.81. Onverminderd artikel 1385bis van het Gerechtelijk "Art. XVII.81. Sans préjudice de l'article 1385bis du Code judiciaire,
Wetboek kan de rechter aan partijen, aan derden of aan hun wettelijke le juge peut infliger aux parties, à des tiers ou à leurs
vertegenwoordigers een geldboete van 1 000 tot 10 000 000 euro, opleggen onverminderd de schadevergoeding die zou worden gevraagd in de volgende gevallen: 1° niet-nakoming van een door een rechter uitgevaardigd bevel tot overlegging van bewijsmateriaal, of de weigering een dergelijk bevel na te leven; 2° de vernietiging van relevant bewijsmateriaal; 3° niet-nakoming van de op bevel van de rechter opgelegde verplichtingen ter bescherming van vertrouwelijke informatie, of weigering dergelijke verplichtingen na te leven; 4° inbreuk op de beperkingen op het gebruik van bewijsmateriaal waarin dit hoofdstuk voorziet. De geldboete moet doeltreffend, afschrikwekkend en evenredig zijn, rekening houdend met de onderneming of persoon aan wie ze wordt représentants légaux une amende de 1 000 à 10 000 000 euros, sans préjudice des dommages et intérêts qui seraient réclamés, dans les cas suivants: 1° le non-respect d'une injonction de production de preuves émanant du juge ou le refus de s'y conformer; 2° la destruction de preuves pertinentes; 3° le non-respect des obligations imposées par une injonction du juge protégeant des informations confidentielles, ou le refus de s'y conformer; 4° la violation des restrictions prévues dans le présent chapitre pour l'utilisation des preuves. L'amende doit être effective, proportionnée et dissuasive compte tenu de l'entreprise ou de la personne auxquelles elle est infligée et des
opgelegd en met de concrete omstandigheden van het geval, zoals het circonstances concrètes du cas d'espèce, telles que le montant de la
bedrag van de schadevordering, het doorslaggevende belang van het demande de dommages et intérêts, le caractère décisif de la preuve
bewijs waarvan de overlegging wordt bevolen door de rechter, zijn dont la production est ordonnée par le juge, sa valeur probante, la
bewijswaarde, de ernst van de procedurele inbreuk en het al dan niet gravité de l'infraction procédurale et l'intention ou non de commettre
bestaan van opzet om de inbreuk te plegen in hoofde van één van de l'infraction dans le chef d'une des parties, d'un tiers ou de leurs
partijen, een derde of hun wettelijke vertegenwoordigers. représentants légaux.
De boete wordt geïnd door de administratie van de Registratie en Le recouvrement de l'amende est poursuivi par toutes voies de droit à
Domeinen met aanwending van alle middelen van recht. la diligence de l'administration de l'Enregistrement et des Domaines.
Wanneer één van de gevallen vermeld in het eerste lid te wijten is aan Lorsqu'un des cas mentionnés à l'alinéa 1er est imputable au
de gedragingen van een partij kan de rechter hieruit bovendien de comportement d'une partie, le juge peut, en outre, en tirer toute
nadelige conclusies trekken die hij passend acht, bijvoorbeeld dat een conséquence défavorable qu'il jugera appropriée, telle que présumer
punt van discussie bewezen is of dat vorderingen en verweermiddelen que le fait litigieux en question est avéré ou rejeter, en tout ou en
geheel of ten dele worden afgewezen. Hij kan eveneens de betaling van partie, les demandes et moyens de défense. Il peut également prononcer
de kosten gelasten.". une condamnation aux dépens.".

Art. 30.In hetzelfde Hoofdstuk 3 wordt een Afdeling 2 ingevoegd,

Art. 30.Dans le même Chapitre 3, il est inséré une Section 2

luidende: intitulée:
"Afdeling 2. Doorwerking van de nationale beslissingen waarbij een "Section 2. Effets des décisions nationales constatant une infraction
inbreuk op het mededingingsrecht wordt vastgesteld". au droit de la concurrence".

Art. 31.In Afdeling 2, ingevoegd door artikel 30, wordt een artikel

Art. 31.Dans la Section 2, insérée par l'article 30, il est inséré un

XVII.82 ingevoegd, luidende: article XVII.82, rédigé comme suit:
"Art. XVII.82. § 1. Een inbreuk op het mededingingsrecht vastgesteld "Art. XVII.82. § 1er. Une infraction au droit de la concurrence
in het kader van een definitieve beslissing door de Belgische constatée dans le cadre d'une décision définitive de l'Autorité belge
Mededingingsautoriteit of, in voorkomend geval, in het kader van een de la concurrence ou, le cas échéant, dans le cadre d'un arrêt de la
arrest van het Hof van Beroep van Brussel dat in kracht van gewijsde Cour d'appel de Bruxelles passé en force de chose jugée et statuant
is getreden en dat uitspraak doet over een beroep tegen een beslissing sur un recours contre une décision de l'Autorité belge de la
van de Belgische Mededingingsautoriteit conform artikel IV.79, wordt geacht onweerlegbaar vast te staan voor de behandeling van een rechtsvordering tot schadevergoeding voor een inbreuk op het mededingingsrecht. § 2. Een definitieve beslissing waarbij een inbreuk op het mededingingsrecht wordt vastgesteld, genomen in een andere lidstaat van de Europese Unie door een nationale mededingingsautoriteit of zijn beroepsinstantie, wordt minstens aanvaard als een begin van bewijs van het feit dat zich een inbreuk op het mededingingsrecht heeft voorgedaan en kan onderzocht worden samen met de andere door de partijen aangevoerde bewijselementen.". concurrence conformément à l'article IV.79, est réputée établie de manière irréfragable aux fins d'une action en dommages et intérêts pour une infraction au droit de la concurrence. § 2. Une décision définitive constatant une infraction au droit de la concurrence prise dans un autre Etat membre de l'Union européenne par une autorité nationale de concurrence ou son instance de recours, est acceptée au moins en tant que début de preuve du fait qu'une infraction au droit de la concurrence a été commise et peut être examinée avec les autres éléments de preuve apportés par les parties.".

Art. 32.In hetzelfde Hoofdstuk 3, wordt een Afdeling 3 ingevoegd,

Art. 32.Dans le même Chapitre 3, il est inséré une Section 3

luidende: intitulée:
"Afdeling 3. Doorberekening van meerkosten". "Section 3. Répercussion du surcoût".

Art. 33.In Afdeling 3, ingevoegd door artikel 32 wordt een artikel

Art. 33.Dans la Section 3, insérée par l'article 32, il est inséré un

XVII.83 ingevoegd, luidende: article XVII.83, rédigé comme suit:
"Art. XVII.83. De verweerder in een rechtsvordering tot "Art. XVII.83. Le défendeur dans une action en dommages et intérêts
schadevergoeding kan als verweer tegen een schadevordering aanvoeren peut invoquer, comme moyen de défense contre une demande de dommages
dat de eiser de door de inbreuk op het mededingingsrecht veroorzaakte et intérêts, le fait que le demandeur a répercuté, en tout ou en
meerkosten volledig of ten dele heeft doorberekend. De bewijslast dat partie, le surcoût résultant de l'infraction au droit de la
de meerkosten zijn doorberekend, rust op de verweerder, die de eiser concurrence. La charge de la preuve de la répercussion du surcoût
en/of derden redelijkerwijs om de overlegging van het bewijsmateriaal incombe au défendeur, qui peut raisonnablement demander la production
kan vragen conform de artikelen van dit hoofdstuk. de preuves par le demandeur et/ou par des tiers conformément aux
Het recht van een benadeelde partij om in geval van winstderving door articles du présent chapitre.
een volledige of gedeeltelijke doorberekening van de meerkosten Le premier alinéa s'entend sans préjudice du droit de la partie lésée
schadevergoeding te vorderen en te verkrijgen, wordt door het eerste de demander et obtenir réparation pour le manque à gagner en raison de
lid onverlet gelaten.". la répercussion partielle ou totale du surcoût.".

Art. 34.In dezelfde Afdeling 3 wordt een artikel XVII.84 ingevoegd,

Art. 34.Dans la même Section 3, il est inséré un article XVII. 84,

luidende: rédigé comme suit:
"Art. XVII.84. Wanneer het bestaan van een schadevordering of het "Art. XVII.84. Lorsque l'existence d'une demande en dommages et
bedrag van de vergoeding afhangt van de doorberekening van de intérêts ou le montant de l'indemnisation dépend de la répercussion du
meerkosten of van de omvang ervan, berust de bewijslast van het surcoût ou de son ampleur, le demandeur a la charge de prouver
bestaan en de omvang van deze doorberekening van de meerkosten bij de l'existence et l'ampleur de cette répercussion du surcoût. A cet
eiser. Hiertoe kan hij redelijkerwijs aan de verweerder of aan derden effet, il peut raisonnablement demander la production de preuves par
de overlegging van het bewijsmateriaal vragen in overeenstemming met le défendeur ou par des tiers conformément aux articles du présent
de artikelen van dit hoofdstuk. chapitre.
Wanneer de eiser echter een indirecte afnemer is, wordt hij geacht het Toutefois, lorsque le demandeur est un acheteur indirect, il est
bewijs te hebben geleverd dat er doorberekening aan hem heeft réputé avoir apporté la preuve d'une répercussion à son encontre
plaatsgevonden, wanneer hij heeft aangetoond dat: lorsqu'il a démontré que:
1° de verweerder een inbreuk op het mededingingsrecht heeft gemaakt; 1° le défendeur a commis une infraction au droit de la concurrence;
2° de inbreuk op het mededingingsrecht heeft geleid tot meerkosten voor de directe afnemer van de verweerder en 3° de indirecte afnemer de goederen of diensten waarop de inbreuk op het mededingingsrecht betrekking had, heeft afgenomen dan wel goederen of diensten heeft afgenomen die daarvan zijn afgeleid of waarin deze zijn verwerkt. Het tweede lid is echter niet van toepassing indien de rechter meent dat de verweerder aannemelijk heeft gemaakt dat de meerkosten niet gedeeltelijk of volledig aan de indirecte afnemer werden doorberekend.".

Art. 35.In dezelfde afdeling 3 wordt een artikel XVII.85 ingevoegd, luidende: "Art. XVII.85. Teneinde te voorkomen dat door eisers op verschillende niveaus van de toeleveringsketen rechtsvorderingen tot schadevergoeding worden ingesteld die tezamen aanleiding geven tot een meervoudige aansprakelijkheid of tot het ontbreken van

2° l'infraction au droit de la concurrence a entraîné un surcoût pour l'acheteur direct du défendeur et 3° l'acheteur indirect a acheté les biens ou services concernés par l'infraction au droit de la concurrence, ou a acheté des biens ou services dérivés de ces derniers ou les contenant. L'alinéa 2 n'est cependant pas d'application si le juge estime que le défendeur a démontré de façon crédible que le surcoût n'a pas été répercuté partiellement ou totalement sur l'acheteur indirect.".

Art. 35.Dans la même Section 3, il est inséré un article XVII.85, rédigé comme suit: "Art. XVII.85. Pour éviter que des actions en dommages et intérêts intentées par des demandeurs situés à différents niveaux de la chaîne de distribution ne donnent lieu à une responsabilité multiple ou à une

aansprakelijkheid van de inbreukpleger, kan de rechter bij wie een absence de responsabilité de l'auteur de l'infraction, lorsque le juge
rechtsvordering tot schadevergoeding aanhangig is gemaakt, bij de saisi d'une action en dommages et intérêts évalue s'il a été satisfait
beoordeling van de vraag of aan de uit de toepassing van de artikelen à la charge de la preuve résultant de l'application des articles
XVII.83, eerste lid, en XVII.84, voortvloeiende bewijslast is voldaan, XVII.83, alinéa 1er, et XVII.84, il peut, en recourant aux moyens
met gebruikmaking van de in het recht van de Europese Unie of het disponibles en droit de l'Union européenne ou en droit belge, tenir
Belgisch recht beschikbare rechtsmiddelen naar behoren rekening houden
met een of meer van de volgende factoren: dûment compte de l'un quelconque des éléments suivants:
a) rechtsvorderingen tot schadevergoeding die verband houden met a) les actions en dommages et intérêts portant sur la même violation
dezelfde inbreuk op het mededingingsrecht, maar die worden ingesteld du droit de la concurrence, mais intentées par des demandeurs situés à
door eisers op een ander niveau van de toeleveringsketen; d'autres niveaux de la chaîne de distribution;
b) uitspraken die het gevolg zijn van rechtsvorderingen tot b) les décisions de justice prises à la suite d'actions en dommages et
schadevergoeding als bedoeld onder a); intérêts visées au point a);
c) relevante, tot het publiek domein behorende informatie uit zaken c) les informations pertinentes relevant du domaine public qui
betreffende de handhaving van het mededingingsrecht door een découlent de la mise en oeuvre du droit de la concurrence par une
mededingingsautoriteit of een beroepsinstantie.". autorité de concurrence ou une instance de recours.".

Art. 36.In dezelfde Titel 3, wordt een Hoofdstuk 4 ingevoegd, luidende:

Art. 36.Dans le même Titre 3, il est inséré un Chapitre 4 intitulé:

"Hoofdstuk 4. Hoofdelijke aansprakelijkheid". "Chapitre 4. Responsabilité solidaire".

Art. 37.In Hoofdstuk 4, ingevoegd door artikel 36 wordt een artikel

Art. 37.Dans le chapitre 4, inséré par l'article 36, il est inséré un

XVII.86 ingevoegd, luidende: article XVII.86, rédigé comme suit:
"Art. XVII.86. § 1. Ondernemingen en/of verenigingen van ondernemingen "Art. XVII.86. § 1er. Les entreprises et/ou associations d'entreprises
die door een gemeenschappelijk optreden inbreuk hebben gemaakt op het qui ont commis par un comportement conjoint une infraction au droit de
mededingingsrecht zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de door deze la concurrence sont solidairement responsables du dommage causé par
inbreuk veroorzaakte schade. ladite infraction.
§ 2. Wanneer in afwijking van paragraaf 1, de inbreukpleger een kleine § 2. Par dérogation au paragraphe 1er, lorsque l'auteur de
l'infraction est une petite ou moyenne entreprise (ci-après "P.M.E.")
of middelgrote onderneming is (hierna "K.M.O.") in de zin van de au sens de la recommandation 2003/361/CE de la Commission européenne
aanbeveling 2003/361/EG van de Europese Commissie van 6 mei 2003 betreffende de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, is hij enkel hoofdelijk aansprakelijk voor de schade: 1° jegens zijn directe of indirecte afnemers of leveranciers en 2° jegens de andere benadeelde partijen, doch slechts indien geen volledige schadevergoeding kan worden verkregen van de andere bij dezelfde inbreuk op het mededingingsrecht betrokken ondernemingen. Om in aanmerking te komen voor de afwijking bedoeld in het eerste lid, moet de K.M.O. aan de volgende voorwaarden voldoen: 1° haar marktaandeel op de relevante markt moet op gelijk welk moment du 6 mai 2003 concernant la définition des micros, petites et moyennes entreprises, il n'est solidairement responsable du dommage que: 1° à l'égard de ses acheteurs ou fournisseurs directs ou indirects et 2° à l'égard d'autres parties lésées uniquement lorsqu'une réparation intégrale ne peut être obtenue auprès des autres entreprises impliquées dans la même infraction au droit de la concurrence. Afin de bénéficier de la dérogation prévue à l'alinéa 1er, la P.M.E. doit remplir les conditions suivantes:
tijdens de inbreuk op het mededingingsrecht minder dan 5 % bedragen en 2° de toepassing van de regels van hoofdelijke aansprakelijkheid zou haar economische levensvatbaarheid onherstelbaar in gevaar brengen en zou haar vermogensbestanddelen al hun waarde doen verliezen. De uitzondering als bedoeld in het eerste lid geldt echter niet indien: 1° de K.M.O. een leidinggevende rol heeft gespeeld bij de inbreuk op het mededingingsrecht of andere ondernemingen heeft gedwongen om deel te nemen aan de inbreuk of 1° sa part de marché sur le marché concerné doit être inférieure à 5 % à n'importe quel moment de la durée de l'infraction au droit de la concurrence et 2° l'application des règles de la responsabilité solidaire compromettrait irrémédiablement la viabilité économique de l'entreprise concernée et ferait perdre toute valeur à ses actifs. Cependant, la dérogation prévue à l'alinéa 1er ne s'applique pas lorsque: 1° la P.M.E. a été instigatrice de l'infraction au droit de la concurrence ou a contraint d'autres entreprises à participer à celle-ci ou
2° de K.M.O. voordien schuldig is bevonden aan een inbreuk op het 2° la P.M.E. a précédemment été condamnée pour une infraction au droit
mededingingsrecht. de la concurrence.
§ 3. In afwijking van paragraaf 1, is de begunstigde van een volledige § 3. Par dérogation au paragraphe 1er, le bénéficiaire d'une
vrijstelling van geldboetes slechts hoofdelijk aansprakelijk voor de exonération totale d'amendes n'est solidairement responsable du
schade jegens: dommage que:
1° zijn directe of indirecte afnemers of leveranciers en 1° à l'égard de ses acheteurs ou fournisseurs directs ou indirects et
2° de andere benadeelde partijen, doch slechts indien geen volledige 2° à l'égard d'autres parties lésées uniquement lorsqu'une réparation
schadevergoeding kan worden verkregen van de andere bij dezelfde intégrale ne peut être obtenue auprès des autres entreprises
inbreuk op het mededingingsrecht betrokken ondernemingen.". impliquées dans la même infraction au droit de la concurrence.".

Art. 38.In hetzelfde Hoofdstuk 4 wordt een artikel XVII.87 ingevoegd,

Art. 38.Dans le même Chapitre 4, il est inséré un article XVII.87,

luidende: rédigé comme suit:
"Art. XVII.87. § 1. De inbreukpleger die het geheel of een deel van "Art. XVII.87. § 1er. L'auteur de l'infraction qui a payé tout ou
het schadebedrag betaald heeft, kan bij elke andere inbreukpleger een partie du montant de la réparation, peut récupérer auprès de tout
bijdrage terugvorderen waarvan het bedrag overeenkomt met de relatieve autre auteur de cette infraction une contribution dont le montant
verantwoordelijkheid van elk van hen voor de door de genoemde inbreuk correspond à la responsabilité relative de chacun d'eux dans le
veroorzaakte schade. dommage causé par ladite infraction.
§ 2. In afwijking van paragraaf 1 mag de bijdrage van een § 2. Par dérogation au paragraphe 1er, le montant de la contribution
inbreukpleger die geniet van een volledige vrijstelling van geldboetes d'un auteur d'une infraction qui est bénéficiaire d'une exonération
is, niet groter zijn dan de omvang van de schade die deze inbreuk aan totale d'amendes n'excède pas le montant du dommage que cette
zijn eigen directe of indirecte afnemers of leveranciers heeft infraction a causé à ses propres acheteurs ou fournisseurs directs ou
berokkend. indirects.
Voor zover de inbreuk op het mededingingsrecht schade heeft Dans la mesure où l'infraction au droit de la concurrence a causé un
veroorzaakt aan andere benadeelde partijen dan de directe of indirecte dommage à des parties lésées autres que les acheteurs ou fournisseurs
afnemers of leveranciers van de inbreukplegers, mag het bedrag van de directs ou indirects des auteurs de l'infraction, le montant de la
bijdrage van de inbreukpleger die ontvanger van een volledige contribution d'un auteur d'une infraction qui est bénéficiaire d'une
vrijstelling van geldboetes is, niet groter zijn dan het bedrag dat exonération totale d'amendes n'excède pas le montant correspondant à
overeenstemt met zijn relatieve verantwoordelijkheid voor de schade sa responsabilité relative dans le dommage causé par ladite
die door de genoemde inbreuk werd berokkend.". infraction.".

Art. 39.In hetzelfde Hoofdstuk 4 wordt een artikel XVII.88 ingevoegd,

Art. 39.Dans le même Chapitre 4, il est inséré un article XVII.88,

luidende: rédigé comme suit:
"Art. XVII.88. § 1. Wanneer de benadeelde partij een minnelijke "Art. XVII.88. § 1er. Lorsque la partie lésée a conclu une résolution
schikking heeft gesloten met de inbreukpleger wordt de schadevordering amiable avec un auteur de l'infraction, le montant de la demande de
van de bij de schikking betrokken benadeelde partij verminderd met het dommages et intérêts de la partie lésée qui a participé à cette
aandeel dat de bij de schikking betrokken inbreukpleger heeft gehad in résolution est diminué de la part du dommage causé à la partie lésée
de schade die de benadeelde partij door de inbreuk op het par l'infraction au droit de la concurrence qui est imputable à
mededingingsrecht heeft geleden. l'auteur de l'infraction partie à cette même résolution.
De resterende schadevordering van de bij de schikking betrokken Tout reliquat de la demande de la partie lésée qui a participé à la
benadeelde partij kan alleen worden uitgeoefend tegen niet bij de résolution amiable ne peut être réclamé qu'envers des auteurs de
schikking betrokken inbreukplegers, die daarvoor geen bijdrage kunnen l'infraction qui ne sont pas parties à cette résolution. Les auteurs
terugvorderen van de bij de schikking betrokken inbreukpleger. de l'infraction qui ne sont pas parties à cette résolution ne peuvent
§ 2. In afwijking van paragraaf 1, eerste lid, kan de bij de schikking exiger de l'auteur de l'infraction partie à cette même résolution une
betrokken benadeelde partij, wanneer de niet bij de schikking contribution au reliquat de la demande.
betrokken inbreukplegers op het mededingingsrecht niet bij machte zijn de met de resterende schadevordering overeenstemmende schade te vergoeden, de resterende schadevordering tegen de bij de schikking betrokken inbreukpleger uitoefenen. De in de eerste alinea bedoelde afwijking kan in de voorwaarden van de minnelijke schikkingen uitdrukkelijk worden uitgesloten. § 3. Bij het bepalen van het bedrag van de bijdrage dat door een inbreukpleger van een andere inbreukpleger kan worden teruggevorderd naar rato van hun relatieve aansprakelijkheid voor de door de inbreuk op het mededingingsrecht berokkende schade, houdt de rechter rekening met schade die reeds vergoed is in het kader van een vroegere § 2. Par dérogation au paragraphe 1er, alinéa 1er, la partie lésée qui a participé à une résolution amiable peut réclamer le reliquat de sa demande envers l'auteur de l'infraction partie à cette résolution lorsque les auteurs de l'infraction qui n'ont pas participé à la résolution ne peuvent payer les dommages et intérêts correspondant à ce reliquat de la demande. La dérogation visée à l'alinéa 1er peut être exclue expressément par les termes de la résolution amiable. § 3. Afin de déterminer le montant de la contribution qu'un auteur de l'infraction peut récupérer auprès de tout autre auteur en fonction de leur responsabilité relative pour le dommage causé par l'infraction au droit de la concurrence, le juge tient compte de tous les dommages et intérêts versés dans le cadre d'une résolution amiable antérieure
minnelijke schikking waarbij de inbreukpleger in kwestie betrokken associant l'auteur concerné de l'infraction.".
was.".

Art. 40.In dezelfde Titel 3, wordt een Hoofdstuk 5 ingevoegd,

Art. 40.Dans le même Titre 3, il est inséré un Chapitre 5 intitulé:

luidende: "Hoofdstuk 5. Schorsende werking van de minnelijke oplossing van geschillen". "Chapitre 5. Effet suspensif de la résolution amiable des litiges".

Art. 41.In Hoofdstuk 5, ingevoegd door artikel 40, wordt een artikel

Art. 41.Dans le Chapitre 5, inséré par l'article 40, il est inséré un

XVII.89 ingevoegd, luidende: article XVII.89 rédigé comme suit:
"Art. XVII.89. Onverminderd artikel 1682 van het Gerechtelijk Wetboek "Art. XVII.89. Sans préjudice de l'article 1682 du Code judiciaire, le
kan de rechter bij wie een rechtsvordering tot schadevergoeding is juge saisi d'une action en dommages et intérêts peut suspendre la
aangebracht de procedure opschorten gedurende een niet-verlengbare procédure pendant une période, non prorogeable, pouvant aller jusqu'à
periode die tot twee jaar kan duren wanneer de partijen bij deze deux ans lorsque les parties à celle-ci participent à une procédure de
procedure deelnemen aan een minnelijke oplossing van geschillen résolution amiable des litiges concernant la demande couverte par
betreffende de eis gedekt door de rechtsvordering tot l'action en dommages et intérêts.".
schadevergoeding.".

Art. 42.In dezelfde Titel 3 wordt een Hoofdstuk 6 ingevoegd, luidende:

Art. 42.Dans le même Titre 3, il est inséré un Chapitre 6 intitulé:

"Hoofdstuk 6. Verjaringstermijnen". "Chapitre 6. Prescription".

Art. 43.In Hoofdstuk 6, ingevoegd door artikel 42, wordt een artikel

Art. 43.Dans le Chapitre 6, inséré par l'article 42, il est inséré un

XVII.90 ingevoegd, luidende: article XVII.90, rédigé comme suit:
"Art. XVII.90. § 1. De verjaringstermijnen van het gemeen recht voor "Art. XVII.90. § 1er. Les délais de prescription de droit commun pour
het instellen van rechtsvordering tot schadevergoeding voor inbreuken intenter une action en dommages et intérêts pour les infractions au
op het mededingingsrecht beginnen te lopen vanaf de dag die volgt op droit de la concurrence commencent à courir à partir du jour qui suit
de dag waarop de inbreuk op het mededingingsrecht is stopgezet en celui où l'infraction au droit de la concurrence a cessé et où le
waarop de eiser weet heeft of redelijkerwijs geacht kan worden weet te demandeur a eu connaissance ou aurait dû raisonnablement avoir
hebben van: connaissance:
1° de gedraging en het feit dat deze gedraging een inbreuk op het 1° du comportement et du fait que ce comportement constitue une
mededingingsrecht vormt; infraction au droit de la concurrence;
2° het feit dat hij door de inbreuk op het mededingingsrecht schade 2° du fait que l'infraction au droit de la concurrence lui a causé un
heeft geleden en dommage et
3° de identiteit van de inbreukpleger. 3° de l'identité de l'auteur de l'infraction.
Voor de voortdurende of herhaalde inbreuken wordt de inbreuk geacht te Pour les infractions continues ou répétées, il est considéré que
zijn beëindigd op de dag waarop de laatste inbreuk is geëindigd. l'infraction a cessé le jour où la dernière infraction a pris fin.
§ 2. De verjaringstermijnen bedoeld in paragraaf 1 worden gestuit § 2. Les délais de prescription visés au paragraphe 1er sont
wanneer een mededingingsautoriteit een handeling verricht tot interrompus par tout acte d'une autorité de concurrence visant à
onderzoek of vervolging van de inbreuk op het mededingingsrecht waarop l'instruction ou à la poursuite d'une infraction au droit de la
de rechtsvordering tot schadevergoeding betrekking heeft. Deze concurrence à laquelle l'action en dommages et intérêts se rapporte.
stuiting eindigt op de dag die volgt op de dag na de vaststelling van Cette interruption prend fin le jour qui suit celui où la décision
een definitieve inbreukbeslissing of nadat de procedure op een andere constatant une infraction est devenue définitive ou auquel il a été
wijze is beëindigd.". mis un terme à la procédure d'une autre manière.".

Art. 44.In hetzelfde Hoofdstuk 6 wordt een artikel XVII.91 ingevoegd,

Art. 44.Dans le même Chapitre 6, il est inséré un article XVII.91,

luidende: rédigé comme suit:
"Art. XVII.91. De minnelijke oplossing van geschillen, met "Art. XVII.91. La résolution amiable des litiges, à l'exception de
uitzondering van de arbitrage, schorst de verjaringstermijnen voor het l'arbitrage, suspend les délais de prescription fixés pour introduire
instellen van een rechtsvordering tot schadevergoeding voor de ganse une action en dommages et intérêts pendant la durée de la procédure de
duur van die minnelijke oplossing van geschillen . Deze schorsing is cette résolution amiable des litiges. Cette suspension ne s'applique
enkel van toepassing op partijen die bij deze procedure betrokken zijn qu'à l'égard des parties qui participent ou ont participé à ladite
of betrokken geweest zijn of er vertegenwoordigd werden.". procédure ou y ont été représentées.".
HOOFDSTUK 3. - Overgangsbepaling CHAPITRE 3. - Disposition - transitoire

Art. 45.In afwijking van artikel 3 van het Gerechtelijk Wetboek zijn

Art. 45.Par dérogation à l'article 3 du Code judiciaire, les règles

de procedureregels bepaald door deze wet niet van toepassing op de de procédure prévues par la présente loi ne s'appliquent pas aux
rechtsvorderingen tot schadevergoeding die vóór 26 december 2014 bij actions en dommages et intérêts dont une juridiction a été saisie
een rechtscollege werden aangebracht. avant le 26 décembre 2014.
Kondigen deze wet af, bevelen dat zij met 's Lands zegel zal worden Promulguons la présente loi, ordonnons qu'elle soit revêtue du sceau
bekleed en door het Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt. de l'Etat et publiée par le Moniteur belge.
Gegeven te Brussel, 6 juni 2017. Donné à Bruxelles, le 6 juin 2017.
FILIP PHILIPPE
Van Koningswege : Par le Roi :
De minister van Economie en Consumenten, Le ministre de l'Economie et des Consommateurs,
K. PEETERS K. PEETERS
Met 's Lands zegel gezegeld : Scellé du sceau de l'Etat :
De Minister van Justitie, Le Ministre de la Justice,
K. GEENS K. GEENS
_______ _______
Nota Note
Kamer van volksvertegenwoordigers : Chambre des représentants:
(www.dekamer.be) (www.lachambre.be)
Stukken : 54-2413 (2016/2017) Documents : 54-2413 (2016/2017)
Integraal Verslag : 18 mei 2017 Compte rendu intégral : 18 mai 2017.
^