Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Omzendbrief van 22/12/2014
← Terug naar "Omzendbrief inzake de wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 18 december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van internationaal privaatrecht, het Consulair Wetboek, de wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde "
Omzendbrief inzake de wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 18 december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van internationaal privaatrecht, het Consulair Wetboek, de wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde Circulaire relative à la loi du 5 mai 2014 portant établissement de la filiation de la coparente et la loi du 18 décembre 2014 modifiant le Code civil, le Code de droit international privé, le Code consulaire, la loi du 5 mai 2014 portant établissement de la filiation de la coparente et la loi du 8 mai 2014 modifiant le Code civil en vue d'instaurer l'égalité de l'homme et de la femme dans le mode de transmission du nom à l'enfant et à l'adopté
FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE SERVICE PUBLIC FEDERAL JUSTICE
22 DECEMBER 2014. - Omzendbrief inzake de wet van 5 mei 2014 houdende 22 DECEMBRE 2014. - Circulaire relative à la loi du 5 mai 2014 portant
de vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van 18 établissement de la filiation de la coparente et la loi du 18 décembre
december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek 2014 modifiant le Code civil, le Code de droit international privé, le
van internationaal privaatrecht, het Consulair Wetboek, de wet van 5 Code consulaire, la loi du 5 mai 2014 portant établissement de la
mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder
en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met filiation de la coparente et la loi du 8 mai 2014 modifiant le Code
het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij civil en vue d'instaurer l'égalité de l'homme et de la femme dans le
de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde mode de transmission du nom à l'enfant et à l'adopté
Aan de dames en heren Procureurs-generaal bij de hoven van beroep; A Mesdames et Messieurs les Procureurs généraux près les Cours d'appel;
Aan de dames en heren Ambtenaren van de burgerlijke stand van het A Mesdames et Messieurs les Officiers de l'état civil du Royaume;
Rijk; Ik vestig uw aandacht op de bepalingen van de wet van 5 mei 2014 J'attire votre attention sur les dispositions de la loi du 5 mai 2014
houdende vaststelling van de afstamming van de meemoeder en de wet van portant établissement de la filiation de la coparente et la loi du 18
18 december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek
van internationaal privaatrecht, het Consulair Wetboek, de wet van 5
mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder décembre 2014 modifiant le Code civil, le Code de droit international
privé, le Code consulaire, la loi du 5 mai 2014 portant établissement
en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek met de la filiation de la coparente et la loi du 8 mai 2014 modifiant le
het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij Code civil en vue d'instaurer l'égalité de l'homme et de la femme dans
de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde. le mode de transmission du nom à l'enfant et à l'adopté.
Deze wetten treden in werking op 1 januari 2015, met uitzondering van Ces lois entrent en vigueur le 1er janvier 2015, à l'exception de
artikel 17 van de wet van 18 december 2014 dat uitwerking heeft vanaf l'article 17 de la loi du 18 décembre 2014 qui produit ses effets au 1er
1 juni 2014. juin 2014.
De wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de meemoeder maakt La loi du 5 mai 2014 portant établissement de la filiation de la
het mogelijk een afstammingsband te creëren tussen een kind en de coparente permet d'établir un lien de filiation entre un enfant et la
meemoeder. coparente.
De wet van 18 december 2014 brengt de wet van 5 mei 2014 in La loi du 18 décembre 2014 met la loi du 5 mai 2014 en conformité avec
overeenstemming met de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het la loi du 8 mai 2014 modifiant le Code civil en vue d'instaurer
Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid l'égalité de l'homme et de la femme dans le mode de transmission du
tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind nom à l'enfant et à l'adopté, afin que la transmission du nom en cas
en aan de geadopteerde, zodat naamsoverdracht in geval van de comaternité soit réglée de la même manière qu'en cas de paternité.
meemoederschap op dezelfde wijze geregeld wordt als bij het
vaderschap. Enkele technische verbeteringen worden aangebracht aan de wet van 5 Quelques adaptations d'ordre techniques sont apportées à la loi du 5
mei 2014 en de meemoeder krijgt de mogeljikheid om het vaderschap te mai 2014 et la coparente aura la possibilité de contester la
betwisten. Het Consulair Wetboek wordt gewijzigd zodat de consulaire paternité. Le Code consulaire est modifié de telle sorte que les
beroepsposten ook bevoegd zijn om de akten betreffende de naam van postes consulaires de carrière sont également compétents pour recevoir
kinderen erkend door de meemoeder te ontvangen. les actes relatifs au nom des enfants qui sont reconnus par la
Het Wetboek van Internationaal Privaatrecht wordt gewijzigd teneinde coparente. Le Code de droit international privé est modifié afin de désigner le
de bevoegde rechter en het toepasselijk recht aan te duiden voor de juge compétent et de déterminer la loi applicable à l'établissement et
vaststelling en betwisting van de afstamming ten aanzien van de la contestation de la filiation à l'égard de la coparente.
meemoeder. Tenslotte worden de overgangsbepalingen van de wet van 8 mei 2014 Enfin, les dispositions transitoires de la loi du 8 mai 2014 sont
gewijzigd zodat ook de Belgen in het buitenland een verklaring tot modifiées de telle sorte que les Belges à l'étranger puissent
naamsverandering kunnen afleggen en dit bij de consulaire également faire une déclaration de changement de nom et ce, aux postes
beroepsposten. De verschillende termijnen voor het afleggen van de consulaires de carrière. En même temps, tous les délais prévus pour
verklaring worden ook geuniformiseerd. faire la déclaration sont harmonisés.
Deze omzendbrief strekt ertoe de ambtenaren van de burgerlijke stand La présente circulaire vise à expliquer aux officiers de l'état civil
voor te lichten over de draagwijdte van de bepalingen die zij la portée des dispositions qu'ils devront éventuellement appliquer
mogelijkerwijze moeten toepassen in de uitoefening van hun ambt. dans l'exercice de leur fonction.
HOOFDSTUK I: - Meemoederschap CHAPITRE Ier. - Comaternité
De wetgever heeft de vaststelling en betwisting van de afstamming ten Le législateur a réglé l'établissement et la contestation de la
aanzien van de meemoeder op een identieke wijze geregeld als de filiation à l'égard de la coparente d'une manière identique à
vaststelling en betwisting van de afstamming ten aanzien van de vader. l'établissement et la contestation de la filiation paternelle.
De afstamming ten aanzien van de meemoeder kan bijgevolg vastgesteld La filiation à l'égard de la coparente peut par conséquent être
worden door toepassing van het vermoeden van meemoederschap, door établie par application de la présomption de comaternité, par
erkenning of door een gerechtelijke vaststelling. reconnaissance ou par établissement judiciaire.
Aangezien de regeling voor de afstamming van meemoederszijde nagenoeg Puisque la réglementation de la filiation à l'égard de la coparente
identiek is aan deze voor de afstamming van vaderszijde, wordt in de est pratiquement identique à celle de la filiation paternelle, il y a
eerste plaats verwezen naar de omzendbrief van 7 mei 2007 betreffende lieu de se référer tout d'abord à la circulaire du 7 mai 2007 relative
de wet van 1 juli 2006 tot wijziging van de bepalingen van het à la loi du 1er juillet 2006 modifiant des dispositions du Code civil
Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het vaststellen van de relatives à l'établissement de la filiation et aux effets de celle-ci.
afstamming en de gevolgen ervan. Die omzendbrief, en in het bijzonder Cette circulaire, et en particulier les dispositions relatives à la
de bepalingen met betrekking tot de vaderlijke afstamming, is mutatis filiation paternelle, est mutatis mutandis d'application à la
mutandis van toepassing op de afstamming van meemoederszijde. filiation à l'égard de la coparente.
Alvorens in te gaan op de belangrijkste aspecten van de nieuwe Avant d'aborder les aspects les plus importants de cette nouvelle
regelgeving omtrent het meemoederschap, moet eraan herinnerd worden réglementation de la comaternité, il faut rappeler que la nouvelle
dat de nieuwe regelgeving slechts van toepassing is onder voorbehoud législation ne s'appliquera que sous réserve des dispositions du Code
van de bepalingen van het Wetboek van internationaal privaatrecht. de droit international privé.
Vervolgens worden de belangrijkste aspecten van de wet van 5 mei 2014 Sont ensuite exposés les aspects les plus importants de la loi du 5
houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder, gewijzigd mai 2014 portant établissement de la filiation de la coparente,
bij de wet van 18 december 2014 tot wijziging van het Burgerlijk modifié par la loi du 18 décembre 2014 modifiant le Code civil, le
Wetboek, het Wetboek van internationaal privaatrecht, het Consulair Code de droit international privé, le Code consulaire, la loi du 5 mai
Wetboek, de wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de 2014 portant établissement de la filiation de la coparente et la loi
afstamming van de meemoeder en de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van du 8 mai 2014 modifiant le Code civil en vue d'instaurer l'égalité de
het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid l'homme et de la femme dans le mode de transmission du nom à l'enfant
tussen mannen en vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind
en aan de geadopteerde, uiteengezet. et à l'adopté.
A. Wetboek van internationaal privaatrecht A. Le Code de droit international privé
Het Wetboek van internationaal privaatrecht werd aangepast door de wet Le Code de droit international privé est adapté par la loi du 18
van 18 december 2014 zodat de bevoegde rechter en het toepasselijk décembre 2014 afin de désigner le juge compétent et la loi applicable
recht inzake meemoederschap kan bepaald worden in grensoverschrijdende à la comaternité dans les situations transfrontières.
situaties. In de eerste plaats werd de terminologie van artikel 61 van het En premier lieu, la terminologie de l'article 61 du Code de droit
Wetboek van internationaal privaatrecht aangepast zodat voor de international privé est adaptée afin de retenir pour la comaternité
vaststelling en betwisting van het meemoederschap dezelfde les mêmes critères de compétence que ceux prévus pour l'établissement
bevoegdheidsregels gelden als voor de vaststelling en betwisting van et la contestation de la paternité et de la maternité.
het vaderschap en moederschap.
Ook wat het toepasselijk recht betreft (art. 62 van het Wetboek van En ce qui concerne la loi applicable (art. 62 du Code de droit
internationaal privaatrecht), is geopteerd voor dezelfde basisregel
als die voor het vaderschap en moederschap. Het nationaal recht van de international privé), on a dès lors opté pour la même règle de base
ouder wordt in aanmerking genomen als aanknopingsfactor. Dit betekent que celle qui prévaut pour la paternité et la maternité. Le droit
dat de vaststelling en de betwisting van het meemoederschap beheerst national du parent est pris en compte comme facteur de rattachement.
wordt door het recht van de Staat waarvan de meemoeder de Cela signifie que l'établissement et la contestation de la comaternité
nationaliteit heeft bij de geboorte van het kind, of, indien de vaststelling het resultaat is van een vrijwillige handeling (bijvoorbeeld een erkenning), bij het verrichten van die handeling. Artikel 62, § 2, van het Wetboek van internationaal privaatrecht regelt de mogelijke conflicten die kunnen rijzen indien de afstamming rechtsgeldig wordt vastgesteld ten aanzien van meerdere personen van hetzelfde geslacht. Dit is mogelijk indien die personen een verschillende nationaliteit bezitten en dus op de vaststelling van de afstammingsband verschillende nationale wetten worden toegepast. Deze paragraaf werd geherformuleerd, aangezien in geval van meemoederschap de afstamming wordt vastgesteld ten aanzien van twee personen van hetzelfde geslacht zonder dat er sprake is van een conflict. In geval van conflict tussen meerdere afstammingen die van rechtswege uit de wet voortvloeien of die voortvloeien uit meerdere erkenningen, wordt tussen de aangewezen rechtsstelsels het recht toegepast van de sont régis par le droit de l'Etat dont la coparente a la nationalité au moment de la naissance de l'enfant ou, si cet établissement résulte d'un acte volontaire (par exemple une reconnaissance), au moment de cet acte. L'article 62, § 2 du Code de droit international privé règle les éventuels conflits qui peuvent naître si la filiation est établie valablement à l'égard de plusieurs personnes de même sexe. Il pourrait en être ainsi lorsque ces personnes sont de nationalité différente et voient donc appliquer des lois nationales différentes à l'établissement du lien de filiation. Ce paragraphe est reformulé étant donné qu'en cas de comaternité la filiation est établie à l'égard de deux personnes de même sexe sans qu'il s'agisse d'un conflit. En cas de conflit entre plusieurs filiations résultant de plein droit de la loi ou résultant de plusieurs actes de reconnaissance, le conflit est régi, parmi les droits désignés, par celui de l'Etat avec
Staat waarmee het geval de nauwste banden heeft. lequel la situation présente les liens les plus étroits.
Voor het overige wordt verwezen naar de omzendbrief van 23 september Pour le surplus, il est renvoyé à la circulaire du 23 septembre 2004
2004 betreffende de aspecten van de wet van 16 juli 2004 houdende het relative aux aspects de la loi du 16 juillet 2004 portant le Code de
Wetboek van internationaal privaatrecht die betrekking hebben op het droit international privé concernant le statut personnel.
personeel statuut.
B. De wet van 5 mei 2014 B. La loi du 5 mai 2014
Vermeldingen in de akten van de burgerlijke stand Les mentions dans les actes de l'état civil
De wet wijzigt de artikelen 57, 2°, 62ter, 2° en 80bis, tweede lid van La loi a modifié les articles 57, 2°, 62ter, 2° et 80bis, alinéa 2, du
het Burgerlijk Wetboek. In de akte van geboorte, de akte houdende Code civil. L'acte de naissance, l'acte portant mention du nouveau
vermelding van het nieuwe geslacht en de akte van aangifte van een sexe et l'acte de déclaration d'enfant sans vie doivent désormais
levenloos kind moet voortaan ook de meemoeder vermeld worden. également énoncer la coparente.
Vaststelling en betwisting van de afstamming van de meemoeder L'établissement et la contestation de la filiation à l'égard de la
Vooreerst wordt gewezen op het principe dat ten aanzien van een kind coparente Il y a tout d'abord lieu d'attirer l'attention sur le principe qu'un
niet meer dan twee afstammingsbanden vastgesteld kunnen worden. Een enfant ne peut pas faire l'objet de plus de deux liens de filiation.
kind kan met andere woorden maximaal twee ouders hebben. (art. 329) Autrement dit, un enfant peut avoir au maximum deux parents (art. 329)
Het meemoederschap kan enkel worden vastgesteld indien het vaderschap La comaternité ne peut être établie que si la paternité n'est pas
niet vaststaat. (art. 325/1) établie (art. 325/1).
Het meemoederschap kan niet worden vastgesteld indien er tussen de La comaternité ne peut pas être établie lorsqu'il existe entre la mère
moeder en de meemoeder een huwelijksbeletsel bestaat waarvoor de et la coparente un empêchement à mariage dont le Roi ne peut
Koning geen ontheffing kan verlenen, tenzij het huwelijk waardoor dat
beletsel is ontstaan, nietig werd verklaard of werd ontbonden door dispenser, à moins que le mariage qui a fait naître cet empêchement
overlijden of door echtscheiding. (artikelen 325/5 en 325/10) ait été annulé ou dissous par décès ou divorce (articles 325/5 et
Vermoeden van meemoederschap (artikelen 325/2 en 325/3): 325/10). La présomption de comaternité (articles 325/2 et 325/3) :
Binnen het huwelijk wordt het meemoederschap vastgesteld op basis van Dans le mariage, la comaternité est établie sur la base d'une
een vermoeden van meemoederschap (art. 325/2 B.W.) dat identiek is aan présomption de comaternité (art. 325/2 du Code civil) qui est
dat van artikel 315 B.W. De artikelen 316 tot 317 zijn van identique à celle de l'article 315. Les articles 316 à 317 sont
overeenkomstige toepassing applicables par analogie.
Erkenning (artikelen 325/4 tot 325/7): La reconnaissance (articles 325/4 à 325/7) :
Erkenning door de meemoeder is mogelijk wanneer het meemoederschap van La reconnaissance par la coparente est possible lorsque la comaternité
de echtgenote niet vaststaat. de l'épouse n'est pas établie.
De wet stelt geen bijkomende voorwaarden aan de erkenning door de La loi n'impose pas d'autres conditions à la reconnaissance par la
meemoeder ten opzichte van de erkenning door de moeder of de vader. coparente que celles prévues pour la reconnaissance par la mère ou le père.
De erkenner moet aan de ambtenaar van de burgerlijke stand dan ook L'auteur de la reconnaissance ne doit par conséquent pas prouver à
niet het bewijs leveren van een overeenkomst van medisch begeleide l'officier de l'état civil une convention de procréation médicalement
voortplanting. assistée.
De betwisting van de erkenning gebeurt overeenkomstig artikel 329bis La contestation de la reconnaissance se fait conformément à l'article
B.W., maar in afwijking van artikel 329bis, § 2, derde lid, wordt, bij 329bis du Code civil, mais par dérogation à l'article 329bis, § 2,
gebreke van verzoening, het verzoek tot het bekomen van de nodige alinéa 3, la demande qui vise à obtenir les consentements requis est,
toestemmingen verworpen als vaststaat dat de verzoeker niet heeft à défaut de conciliation, rejetée s'il est établi que le demandeur n'a
toegestemd in de verwekking overeenkomstig de wet van 6 juli 2007 pas consenti à la conception conformément à la loi du 6 juillet 2007
betreffende de medisch begeleide voortplanting en de bestemming van de relative à la procréation médicalement assistée et à la destination
overtallige embryo's en gameten of de verwekking hiervan niet het des embryons surnuméraires et des gamètes, ou que la conception ne
gevolg kan zijn. peut en être la conséquence.
Het bewijs van een overeenkomst van medisch begeleide voortplanting La preuve d'une convention de procréation médicalement assistée ne
moet bijgevolg pas geleverd worden in de procedure tot het bekomen van doit alors être apportée que dans le cadre de la procédure qui vise à
de ontbrekende toestemming in de erkenning, bij het onderzoek naar het obtenir le consentement qui fait défaut en vue de la reconnaissance,
meemoederschap of bij de betwisting van het meemoederschap. de la recherche de comaternité ou de la contestation de la
Onderzoek naar meemoederschap (artikelen 325/8 tot 325/10): comaternité. La recherche de comaternité (articles 325/8 à 325/10) :
De gerechtelijke vaststelling van het meemoederschap is mogelijk L'établissement judiciaire de la comaternité n'est possible que
indien het meemoederschap niet vaststaat op grond van het vermoeden lorsque la comaternité n'est établie ni sur la base de la présomption
van meemoederschap noch op grond van een erkenning. de comaternité ni sur la base d'une reconnaissance.
Betwisting van de vaderlijke afstamming La contestation de la filiation paternelle
Het vaderschap van de echtgenoot kan niet langer alleen door de La paternité de l'époux ne peut plus seulement être contestée
moeder, het kind, de man ten aanzien van wie de afstamming vaststaat uniquement par la mère, l'enfant, l'homme à l'égard duquel la
en de persoon die het vaderschap van het kind opeist betwist worden, filiation est établie et la personne qui revendique la paternité de
maar ook door de persoon die het meemoederschap opeist. l'enfant, mais également par la personne qui revendique la
De vader kan het kind ook maar erkennen, indien noch het vaderschap comaternité. Le père peut reconnaître l'enfant lorsque la paternité n'est pas
krachtens de artikelen 315 of 317 noch het meemoederschap vaststaat. établie en vertu des articles 315 ou 317 et que la comaternité n'est pas non plus établie.
De erkenning van het vaderschap kan niet langer alleen door de moeder, La reconnaissance de paternité ne peut plus seulement être contestée
het kind, de man die het kind heeft erkend, en de man die het par la mère, l'enfant, l'auteur de la reconnaissance et l'homme qui
vaderschap van het kind opeist worden betwist, maar ook door de revendique la paternité de l'enfant mais également par la personne qui
persoon die het meemoederschap van het kind opeist. revendique la comaternité.
Het vaderschap zal gerechtelijk kunnen vastgesteld worden indien noch La paternité peut être établie par voie judiciaire lorsque la
het vaderschap op grond van het huwelijk of door erkenning noch het paternité n'est établie ni par mariage, ni par une reconnaissance, et
meemoederschap vaststaat. que la comaternité n'est pas non plus établie.
Naam van het kind Le nom de l'enfant
De wet van 5 mei 2014, gewijzigd bij de wet van 18 december 2014, La loi du 5 mai 2014, modifiée par la loi du 18 décembre 2014,
voert een nieuw artikel 335ter in het Burgerlijk Wetboek in, dat de introduit dans le Code civil un nouveau article 335ter, qui règle la
naamsoverdracht bij meemoederschap regelt. transmission du nom en cas de comaternité.
Deze regeling is identiek aan de regeling van de naamsoverdracht die Cette réglementation est identique à celle de la transmission du nom
het gevolg is van de vaststelling van de afstamming van vaderszijde. qui résulte de l'établissement de la filiation paternelle.
Artikel 335ter van het Burgerlijk Wetboek bepaalt het volgende : L'article 335ter du Code civil dispose :
"

Art. 335ter.§ 1. Het kind wiens afstamming van moederszijde en

"

Art. 335ter.§ 1er. L'enfant dont la filiation maternelle et la

afstamming van meemoederszijde tegelijkertijd komen vast te staan filiation à l'égard de la coparente sont établies simultanément porte
draagt ofwel de naam van zijn moeder, ofwel de naam van zijn soit le nom de sa mère, soit le nom de sa coparente, soit leurs deux
meemoeder, ofwel één die samengesteld is uit hun twee namen, in de noms accolés dans l'ordre choisi par elles dans la limite d'un nom
door hen gekozen volgorde met niet meer dan één naam voor elk van hen. pour chacune d'elles.
De moeder en de meemoeder kiezen de naam van het kind op het ogenblik La mère et la coparente choisissent le nom de l'enfant lors de la
van de aangifte van de geboorte. De ambtenaar van de burgerlijke stand déclaration de naissance. L'officier de l'état civil prend acte de ce
neemt akte van deze keuze. In geval van onenigheid of bij afwezigheid choix. En cas de désaccord ou en cas d'absence de choix, l'enfant
van keuze draagt het kind de naam van de meemoeder. § 2. Indien de afstamming van meemoederszijde komt vast te staan na de afstamming van moederszijde, blijft de naam van het kind onveranderd. Evenwel kunnen de moeder en meemoeder samen, of kan een van hen indien de andere overleden is, in een door de ambtenaar van de burgerlijke stand opgemaakte akte verklaren dat het kind ofwel de naam van de meemoeder zal dragen, ofwel één die samengesteld is uit hun twee namen, in de door hen gekozen volgorde met niet meer dan één naam voor elk van hen. Deze verklaring wordt afgelegd binnen een termijn van één jaar te rekenen van de dag van de erkenning of van de dag waarop een beslissing die de afstamming van meemoederszijde vaststelt in kracht van gewijsde is gegaan, en voor de meerderjarigheid of de ontvoogding van het kind. De termijn van één jaar begint te lopen op de dag die volgt op de in de artikelen 325/6, tweede lid, en 325/8, tweede lid, bedoelde kennisgeving of betekening. porte le nom de la coparente. § 2. Si la filiation à l'égard de la coparente est établie après la filiation maternelle, aucune modification n'est apportée au nom de l'enfant. Toutefois, la mère et la coparente ensemble, ou l'une d'elles si l'autre est décédée, peuvent déclarer, dans un acte dressé par l'officier de l'état civil, que l'enfant portera soit le nom de la coparente, soit leurs deux noms accolés dans l'ordre choisi par elles dans la limite d'un nom pour chacune d'elles. Cette déclaration est faite dans un délai d'un an à dater de la reconnaissance ou du jour où une décision établissant la filiation à l'égard de la coparente est coulée en force de chose jugée et avant la majorité ou l'émancipation de l'enfant. Le délai d'un an prend cours le jour suivant la notification ou la signification visées aux articles 325/6, alinéa 2, et 325/8, alinéa 2.
Bij wijziging van de afstamming van meemoederszijde of van En cas de modification de la filiation à l'égard de la coparente ou de
moederszijde tijdens de minderjarigheid van het kind als gevolg van modification de la filiation maternelle durant la minorité de l'enfant
een vordering tot betwisting van de afstamming op grond van de en suite d'une action en contestation de la filiation sur la base des
artikelen 312, § 2, 325/3, §§ 4 en 5, 325/7, §§ 3 en 4, of 330, §§ 3 articles 312, § 2, 325/3, §§ 4 et 5, 325/7, §§ 3 et 4, ou 330, §§ 3 et
en 4, neemt de rechter akte van de nieuwe naam van het kind die in 4, le juge prend acte du nouveau nom de l'enfant, choisi, le cas
voorkomend geval is gekozen door de ouders met inachtneming van de in échéant, par les parents selon les règles énoncées au paragraphe 1er
paragraaf 1 of in artikel 335, § 1, vervatte regels. ou à l'article 335, § 1er.
Van de in het tweede lid bedoelde verklaring of van het beschikkend Mention de la déclaration visée à l'alinéa 2 ou du dispositif du
gedeelte van het in het vierde lid bedoelde vonnis wordt melding
gemaakt op de kant van de akte van geboorte en van de andere akten jugement visé à l'alinéa 4 est faite en marge de l'acte de naissance
betreffende het kind. et des autres actes concernant l'enfant.
§ 3. Indien de afstamming van een kind wordt gewijzigd wanneer het de § 3. Si la filiation d'un enfant est modifiée alors que celui-ci a
meerderjarige leeftijd heeft bereikt, wordt er zonder zijn instemming atteint l'âge de la majorité, aucune modification n'est apportée à son
geen verandering aan zijn naam aangebracht. nom sans son accord.
§ 4. De overeenkomstig de paragrafen 1 en 2, bepaalde naam geldt ook § 4. Le nom déterminé conformément aux paragraphes 1er et 2 s'impose
voor de andere kinderen wier afstamming later ten aanzien van dezelfde aux autres enfants dont la filiation est ultérieurement établie à
moeder en meemoeder komt vast te staan.". l'égard des mêmes mère et coparente.".
De omzendbrief van 30 mei 2014 betreffende de wet van 8 mei 2014 tot La circulaire du 30 mai 2014 relative à la loi du 8 mai 2014 modifiant
wijziging van het Burgerlijk Wetboek met het oog op de invoering van
de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij de wijze van le Code civil en vue d'instaurer l'égalité de l'homme et de la femme
naamsoverdracht aan het kind en aan de geadopteerde, is van dans le mode de transmission du nom à l'enfant et à l'adopté, est
overeenkomstige toepassing. applicable par analogie.
Gemeenschappelijke bepalingen Dispositions communes
Indien een kind erkend wordt door meer dan een persoon van hetzelfde Lorsqu'un enfant est reconnu par plusieurs personnes de même sexe,
geslacht heeft alleen de eerste erkenning gevolg zolang ze niet is seule la première reconnaissance produit effet, aussi longtemps
vernietigd. Deze bepaling is echter niet van toepassing in het eerder qu'elle n'a pas été annulée. Cette disposition ne s'applique pas dans
uitzonderlijke geval van een erkenning door de meemoeder van een kind le cas exceptionnel de la reconnaissance par la coparente d'un enfant
dat door de moeder erkend werd. (art. 329, tweede lid). qui a été reconnu par la mère (art. 329, alinéa 2).
Indien een kind erkend wordt door zowel een vader als een meemoeder Lorsqu'un enfant est reconnu par un père et une coparente, seule la
heeft alleen de eerste erkenning gevolg zolang ze niet is vernietigd. première reconnaissance produit effet, aussi longtemps qu'elle n'a pas
(art. 329, derde lid). été annulée (art. 329, alinéa 3).
De vorderingen tot betwisting van het vaderschap en van het
meemoederschap, kunnen, alnaargelang het geval, door de persoon die Les actions en contestation de la paternité et de la comaternité,
het vaderschap of het meemoederschap opeist, ingesteld worden voor de peuvent être intentées avant la naissance par la personne qui, selon
geboorte (art. 328bis). le cas, revendique la paternité ou la comaternité (art. 328bis).
Inwerkingtreding en overgangsbepalingen Entrée en vigueur et dispositions transitoires
Zowel de wet van 5 mei 2014, als de wijzigingen ervan, opgenomen in de Tant la loi du 5 mai 2014 que ses modifications prévues par la loi du
wet van 18 december 2014, treden in werking op 1 januari 2015. 18 décembre 2014, entrent en vigueur le 1er janvier 2015.
De wet heeft geen terugwerkende kracht. La loi n'a pas d'effet rétroactif.
Het in artikel 325/2 van het Burgerlijk Wetboek bedoelde vermoeden van La présomption de comaternité, visée à l'article 325/2 du Code civil,
meemoederschap, is van toepassing op de afstamming van kinderen na 1 s'applique à la filiation d'enfants nés après le 1er janvier 2015.
januari 2015. Een erkenning door de meemoeder met toepassing van de artikelen 325/4 Une reconnaissance par la coparente, en application des articles 325/4
tot 325/7 van een kind geboren vóór 1 januari 2015 is mogelijk, indien à 325/7, d'un enfant né avant le 1er janvier 2015 est possible entre
er tussen de meemoeder en het kind nog geen afstammingsband door la coparente et l'enfant, pour autant qu'il n'y ait pas encore de lien
adoptie is ontstaan. de filiation établi par voie d'adoption.
HOOFDSTUK II. - Naam CHAPITRE II. - Nom
In de eerste plaats wordt de inhoud van de omzendbrief van 30 mei 2014 Il y a tout d'abord lieu de rappeler le contenu de la circulaire du 30
betreffende de wet van 8 mei 2014 tot wijziging van het Burgerlijk mai 2014 relative à la loi du 8 mai 2014 modifiant le Code civil en
Wetboek met het oog op de invoering van de gelijkheid tussen mannen en vue d'instaurer l'égalité de l'homme et de la femme dans le mode de
vrouwen bij de wijze van naamsoverdracht aan het kind en aan de transmission du nom à l'enfant et à l'adopté, qui reste applicable.
geadopteerde, in herinnering gebracht.
Deze nieuwe circulaire is slechts van toepassing op de nieuwe Cette nouvelle circulaire n'est applicable qu'aux nouvelles
bepalingen. dispositions.
De wet van 18 december 2014 bevat in de eerste plaats enkele kleine en La loi du 18 décembre 2014 comporte en premier lieu de petites
eerder technische wijzigingen met betrekking tot de naamsoverdracht. modifications et des modifications de nature plutôt technique,
relatives à la transmission du nom.
Daarnaast wordt de overgangsbepaling van de wet van 8 mei 2014 De plus, la disposition transitoire de la loi du 8 mai 2014 est
gewijzigd. modifiée.
A. Kleine en eerder technische wijzigingen A. Les petites modifications et les modifications essentiellement techniques
1. Artikel 335, § 3, derde lid, van het Burgerlijk Wetboek legt het 1. L'article 335, § 3, alinéa 3, du Code civil détermine le point de
beginpunt vast van de termijn waarbinnen de ouders de verklaring van départ du délai endéans lequel les parents peuvent faire la
naamsverandering kunnen afleggen indien de tweede afstammingsband door déclaration de changement de nom si le second lien de filiation est
een erkenning of een vonnis wordt vastgelegd. établi par reconnaissance ou par jugement.
Sinds de wet van 8 mei 2014 bestaat de mogelijkheid om een verklaring Depuis la loi du 8 mai 2014, il est possible de faire une déclaration
tot naamsverandering af te leggen indien de afstamming van de changement de nom si la filiation maternelle est établie par
moederszijde, door erkenning, komt vast te staan na de afstamming van reconnaissance après la filiation paternelle. C'est pourquoi dans ces
vaderszijde. Daarom wordt ook voor die gevallen het beginpunt van de cas également, le point de départ du délai d'un an dans lequel la
termijn van één jaar om de verklaring af te leggen vastgelegd door een déclaration doit être faite est déterminé par un renvoi à l'article
verwijzing naar artikel 313, § 3, tweede lid op te nemen. 313, § 3, alinéa 2.
Daarnaast wordt ook het beginpunt van de termijn gespecifieerd ingeval En outre, le point de départ du délai est précisé lorsqu'un second
de tweede afstammingsband wordt vastgesteld na een onderzoek naar het lien de filiation est établi suite à une action en recherche de
vaderschap waarbij de verweerder gehuwd is. Ook in dat geval begint de paternité dont le défendeur est marié. Dans ce cas également, le délai
termijn te lopen vanaf de betekening van het vonnis. Daarom wordt ook commence à courir à partir de la signification du jugement. C'est
verwezen naar artikel 322, tweede lid. pourquoi, il est renvoyé à l'article 322, alinéa 2.
2. Ook in artikel 335, § 3, vierde lid, dat de naamsoverdracht regelt 2. L'article 335, § 3, alinéa 4, qui règle la transmission du nom dans
voor het geval van een wijziging van de afstamming ingevolge een le cas d'une modification de la filiation à la suite d'une action en
vordering tot betwisting van de afstamming, moet voortaan rekening contestation de la filiation, prend désormais également en compte,
worden gehouden met de mogelijke betwisting van de afstamming van outre la contestation de la filiation paternelle, une contestation
moederszijde en niet enkel met de betwisting van de afstamming van éventuelle de la filiation maternelle. C'est pourquoi, il est renvoyé
vaderszijde. Daarom wordt een verwijzing naar artikel 312, § 2, à l'article 312, § 2.
opgenomen. Bovendien wordt verduidelijkt dat dit enkel van toepassing is in de De plus, il est précisé que ceci n'est applicable que dans les cas où
gevallen waar de beslissing die de betwisting inwilligt, la décision faisant droit à l'action en contestation entraîne
tegelijkertijd de vaststelling van de afstammingsband van de verzoeker l'établissement de la filiation du demandeur. Il faut également tenir
met zich meebrengt. Er moet ook rekening worden gehouden met de compte de la possibilité de contestation de la paternité par la
mogelijkheid van betwisting van het vaderschap door de meemoeder. Om
die reden wordt verduidelijkt dat het gaat om de paragrafen 5 en 6 van coparente. C'est pourquoi, il est précisé que l'article 318, §§ 5 et
artikel 318 en de paragrafen 3 en 4 van artikel 330. 6, et l'article 330, §§ 3 et 4, s'appliquent.
In al de gevallen die onder artikel 335, § 3, vierde lid, vallen neemt de rechter akte van de nieuwe naam van het kind die door de vader en de moeder of, in voorkomend geval door de meemoeder en de moeder is gekozen. 3. Artikel 356-2, vijfde lid, van het Burgerlijk Wetboek bevat het principe van eenheid van naam binnen eenzelfde broeder- en zusterschap in geval van volle adoptie. De gekozen naam voor het eerste ten volle geadopteerde kind geldt ook voor de volgende kinderen. Het artikel werd aangevuld zodat dit niet enkel geldt voor de later door hen geadopteerde kinderen maar ook voor latere kinderen waarvan de afstamming niet via adoptie is komen vast te staan. Dans tous les cas qui sont visés par l'article 335, § 3, alinéa 4, le juge prend acte du nouveau nom de l'enfant, choisi par les père et mère ou, le cas échéant, par la coparente et la mère. 3. L'article 356-2, alinéa 5, contient le principe d'unité du nom au sein d'une même fratrie en cas d'adoption plénière. Le nom choisi pour le premier enfant adopté plénièrement s'applique également aux enfants suivants. L'article est complété de manière à ce qu'il soit d'application non seulement pour les enfants adoptés ultérieurement, mais également pour les enfants ultérieurs dont la filiation n'a pas été établie par adoption.
B. Overgangsbepalingen B. Dispositions transitoires
Artikel 12 van de wet van 8 mei 2014 L'article 12 de loi du 8 mai 2014
Artikel 12 van de wet van 8 mei 2014 wordt vervangen en dit met L'article 12 de la loi du 8 mai 2014 est remplacé et ce, avec effet au
uitwerking vanaf 1 juni 2014. 1er juin 2014.
Wat de inhoud betreft wordt het oude artikel 12 hernomen maar op En ce qui concerne le contenu, l'ancien article 12 est repris mais
bepaalde specifieke punten gewijzigd. De wijzigingen worden hieronder modifié sur certains points spécifiques. Les modifications sont
uiteengezet. expliquées ci-dessous.
1. De structuur van het artikel werd verbeterd. 1. La structure de l'article est améliorée.
Paragraaf 1 bevat het principe volgens hetwelk voor kinderen geboren Le paragraphe 1er contient le principe selon lequel une déclaration de
vóór 1 juni 2014 een verklaring tot naamsverandering kan worden changement de nom peut être faite pour les enfants nés avant le 1er
afgelegd tot 31 mei 2015 (één jaar na de inwerkingtreding van de wet). juin 2014 jusqu'au 31 mai 2015 (un an après l'entrée en vigueur de la
De paragrafen 2 en 3 regelen de termijnen voor de gevallen bedoeld in loi). Les paragraphes 2 et 3 règlent les délais pour les cas visés au
paragraaf 1 waar zich een gebeurtenis voordoet die een verschillend paragraphe 1er où se produit un événement qui justifie un point de
vertrekpunt van de termijn rechtvaardigt. départ différent du délai.
Dergelijke gebeurtenis kan de geboorte of adoptie van een ander kind Un tel événement peut être la naissance ou l'adoption d'un autre
zijn ( § 2) of de vaststelling van een tweede afstammingsband of enfant ( § 2), l'établissement d'un second lien de filiation ou la
wijziging van de afstamming van het vóór 1 juni 2014 geboren kind ( § modification de la filiation de l'enfant né avant le 1er juin 2014 ( §
3). 3).
2. De verklaring tot naamsverandering ten gunste van 2. La déclaration de changement de nom au bénéfice de leurs enfants
gemeenschappelijke minderjarige kinderen die reeds geboren waren vóór mineurs communs nés avant le 1er juin 2014, peut être faite par le
1 juni 2014 kan, in geval van vooroverlijden van een ouder of parent ou l'adoptant survivant en cas de prédécès de l'autre parent ou
adoptant, afgelegd worden door de langstlevende ouder of adoptant. adoptant.
3. Artikel 12, § 1 bepaalt nu expliciet dat de verklaring enkel kan 3. L'article 12, § 1er, stipule explicitement que la déclaration ne
worden afgelegd indien de gemeenschappelijke kinderen minderjarig zijn peut être faite que lorsque les enfants communs sont mineurs au moment
op het ogenblik van het afleggen van de verklaring. Dit was reeds de la déclaration. Ceci est déjà prévu au point 4.2.1. de la
voorzien in punt 4.2.1. van de omzendbrief van 30 mei 2014. circulaire du 30 mai 2014.
4. De verschillende termijnen om de verklaring af te leggen zijn 4. Les différents délais pour faire la déclaration sont harmonisés. En
geharmoniseerd. In het bijzonder wordt de termijn van drie maanden die particulier, le délai de trois mois prévu pour faire la déclaration
voorzien was voor het afleggen van de verklaring voor het geval
waarbij een kind geboren of geadopteerd wordt na 1 juni 2014 en er lorsque un enfant est né ou adopté après le 1er juin 2014 et qu'il
reeds een of meer vóór 1 juni 2014 geboren minderjarige kinderen zijn, existe déjà au moins un enfant mineur né avant le 1er juin 2014, est
ook op 1 jaar gebracht. également porté à un an.
5. Ouders van vóór 1 juni 2014 geboren kinderen waarvan de tweede 5. Les parents d'enfants nés avant le 1er juin 2014 dont le second
afstammingsband wordt vastgesteld na 31 mei 2015 kunnen nog een lien de filiation est établi après le 31 mai 2015 peuvent encore faire
verklaring tot naamsverandering afleggen. Deze wijziging was
noodzakelijk aangezien de termijn van twaalf maanden na de la déclaration de changement de nom. Cette modification était
inwerkingtreding van de wet in die gevallen al verstreken zou zijn. ( nécessaire puisque le délai de douze mois après l'entrée en vigueur de
§ 3, eerste lid). la loi serait dans ce cas déjà expiré ( § 3, alinéa 1er).
Deze ouders kunnen de verklaring afleggen binnen een termijn van één Ces parents peuvent faire la déclaration dans un délai d'un an à
jaar vanaf de vaststelling van de tweede afstammingsband. compter de l'établissement du second lien de filiation.
Die termijn wordt gerekend vanaf de dag van de erkenning of van de dag Ce délai est calculé à partir du jour de la reconnaissance ou du jour
waarop de beslissing die de tweede afstammingsband vaststelt, in où la décision établissant la seconde filiation est coulée en force de
kracht van gewijsde is gegaan. chose jugée.
Ze begint te lopen op de dag die volgt op de kennisgeving of Il commence à courir le jour suivant la notification ou la
betekening, bedoeld in : signification visées à :
- artikel 313, § 3, tweede lid (erkenning door de moeder); - l'article 313, § 3, alinéa 2 (reconnaissance par la mère) ;
- artikel 319bis, tweede lid (erkenning door de vader); - l'article 319bis, alinéa 2 (reconnaissance par le père) ;
- artikel 322, tweede lid (gerechtelijke vaststelling van het vaderschap); - l'article 322, alinéa 2 (établissement judiciaire de la paternité) ;
- artikel 325/6 tweede lid (erkenning door de meemoeder); of - l'article 325/6, alinéa 2 (reconnaissance par la coparente); ou
- artikel 325/8, tweede lid (gerechtelijke vaststelling van het - l'article 325/8, alinéa 2 (établissement judiciaire de la
meemoederschap). comaternité).
6. Ook in geval van een wijziging na 1 juni 2014 van de afstamming van 6. En cas de modification après le 1er juin 2014 de la filiation d'un
een vóór 1 juni 2014 geboren kind op basis van een vordering tot
betwisting, kan de naam van het kind veranderd worden. In dat geval enfant mineur commun né avant le 1er juin 2014, le nom de l'enfant
gebeurt de naamsverandering evenwel niet door een verklaring bij de peut également être changé. Dans ce cas, le changement de nom ne se
ambtenaar van de burgerlijke stand, maar acteert de rechter de door de fait cependant pas par une déclaration à l'officier de l'état civil,
ouders gekozen naam in zijn vonnis. Van het beschikkend gedeelte van mais par le juge qui acte le nouveau nom de l'enfant. Mention du
het vonnis wordt melding gemaakt op de kant van de akte van geboorte dispositif du jugement est faite en marge de l'acte de naissance et
en van de andere akten betreffende het kind. des autres actes concernant l'enfant.
7. Belgen in het buitenland 7. Les Belges à l'étranger
Na de inwerkingtreding op 1 juni 2014 van de wet van 8 mei 2014 is Depuis l'entrée en vigueur de la loi du 8 mai 2014, il est apparu que
gebleken dat de Belgen die hun woonplaats in het buitenland hebben les Belges domiciliés à l'étranger ne pouvaient pas faire une
geen verklaring tot naamsverandering konden afleggen overeenkomstig déclaration de changement de nom conformément à l'article 12 de la loi
artikel 12 van de wet van 8 mei 2014. Het betreft de verklaring tot du 8 mai 2014. Il s'agit de la déclaration de changement de nom au
naamsverandering ten gunste van gemeenschappelijke minderjarige
kinderen die reeds geboren waren vóór 1 juni 2014. bénéfice des enfants mineurs nés avant le 1er juin 2014.
Artikel 7 van het Consulair Wetboek, dat de bevoegdheden van de L'article 7 du Code consulaire, qui définit de manière limitative les
consulaire beroepsposten inzake de burgerlijke stand, limitatief compétences des postes consulaires de carrière en matière d'état
vastlegt, bevat immers geen verwijzing naar de verklaring van civil, ne contient en effet pas de référence à la déclaration de
naamsverandering bedoeld in artikel 12. changement de nom visée à l'article 12.
Het nieuwe artikel 12, § 4 van de wet van 8 mei 2014 bepaalt daarom C'est pourquoi, le nouvel article 12, § 4, de la loi du 8 mai 2014
dat de verklaring, indien het kind is ingeschreven in de consulaire dispose que la déclaration peut, lorsque l'enfant est inscrit dans les
bevolkingsregisters, afgelegd kan worden bij het hoofd van de registres consulaires de la population, être faite au chef du poste
consulaire beroepspost waar het is ingeschreven. consulaire de carrière où il est inscrit.
Deze verklaring kan worden afgelegd tot 31 mei 2015. Cette déclaration peut être faite jusqu'au 31 mai 2015.
Artikel 18 van de wet van 18 december 2014 L'article 18 de la loi du 18 décembre 2014
Het nieuwe artikel 12 van de wet van 8 mei 2014 geeft de langstlevende Le nouvel article 12 de la loi du 8 mai 2014 offre au parent ou à
ouder of adoptant, in geval van vooroverlijden van de andere ouder of l'adoptant survivant en cas de prédécès de l'autre parent ou adoptant
adoptant ( § 1), en de ouder(s) van kinderen die ingeschreven zijn in ( § 1er), et au parent ou aux parents d'enfants inscrits dans les
de consulaire bevolkingsregisters ( § 4), met terugwerkende kracht registres consulaires de la population ( § 4), la possibilité de faire
vanaf 1 juni 2014 de mogelijkheid om de verklaring van la déclaration de changement de nom, avec effet rétroactif au 1er juin
naamsverandering af te leggen. 2014.
Deze ouders kunnen deze mogelijkheid pas gebruiken en de verklaring Ces parents peuvent utiliser cette possibilité et faire la déclaration
pas afleggen vanaf 1 januari 2015. dès le 1er janvier 2015.
Bijgevolg is het mogelijk dat een of meerdere van de betrokken Il est par conséquent possible qu'un ou plusieurs des enfants mineurs
minderjarige gemeenschappelijke kinderen in de periode tussen 1 juni communs concernés soient devenus majeurs entre le 1er juin 2014 et le
2014 en 1 januari 2015 meerderjarig zijn geworden, waardoor de 1er janvier 2015, ce qui aurait pour conséquence que la déclaration ne
verklaring niet meer afgelegd zou kunnen worden. pourrait plus être faite.
Om die reden bevat artikel 18 van de wet van 18 december 2014 een overgangsbepaling die het voor deze ouders mogelijk maakt om de verklaring toch nog af te leggen en dit tot 31 mei 2015. Aangezien een of meerdere kinderen in dat geval meerderjarig zijn, moeten zij instemmen met de verklaring van naamsverandering (artikel 18, § 2). Bij gebreke hiervan of ingeval van negatief antwoord, zal geen enkele van de kinderen, zelfs de minderjarige, niet kunnen genieten van de gevolgen van artikel 12, aangezien anders terug gekomen zou worden op het principe van eenheid van naam vervat in artikel 335bis van het Burgerlijk Wetboek, wat een principe is van openbare orde. De wetgever heeft het principe dat zonder de instemming van een meerderjarige persoon geen verandering aan zijn naam wordt aangebracht, willen blijven handhaven. De Minister van Justitie, C'est pourquoi l'article 18 de la loi du 18 décembre 2014 contient une disposition transitoire qui donne quand même à ces parents la possibilité de faire cette déclaration et ce jusqu'au 31 mai 2015. Puisqu'un ou plusieurs enfants sont dans ce cas, majeurs, ils doivent consentir à la déclaration de changement de nom (art. 18, § 2). A défaut ou en cas de réponse négative, aucun des enfants, même mineurs, ne pourra alors bénéficier des effets de l'article 12 sous peine de remettre en cause le principe d'unité du nom inscrit dans l'article 335bis du Code civil, principe qui est d'ordre public. Le législateur a voulu maintenir le principe selon lequel aucune modification ne peut être apportée au nom d'un majeur sans son consentement. Le Ministre de la Justice,
K. GEENS K. GEENS
^