Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Omzendbrief van 09/07/1999
← Terug naar "Omzendbrief OOP 15ter betreffende politiële slachtofferbejegening "
Omzendbrief OOP 15ter betreffende politiële slachtofferbejegening Circulaire OOP 15ter concernant l'assistance policière aux victimes
MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN 9 JULI 1999. - Omzendbrief OOP 15ter betreffende politiële slachtofferbejegening Aan dames en de heren Provinciegouverneurs van : Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen West-Vlaanderen Vlaams-Brabant Aan Mevr. de Gouverneur van het administratief arrondissement van Brussel-Hoofdstad Ter informatie aan : de Arrondissementscommissarissen dames en de heren Burgemeesters dames en de heren Politiekorpschefs Mevr. de Gouverneur, Mijnheer de Gouverneur, Inleiding MINISTERE DE L'INTERIEUR 9 JUILLET 1999. - Circulaire OOP 15ter concernant l'assistance policière aux victimes A Mmes et MM. les Gouverneurs des Provinces de : Brabant Wallon Hainaut Liège Luxembourg Namur A Mme le Gouverneur de l'arrondissement administratif de Bruxelles-Capitale Pour information : aux Commissaires d'Arrondissement à Mmes et MM. les Bourgmestres à Mmes et MM. les Chefs de Corps de police Mme le Gouverneur, M. le Gouverneur, Introduction
In de omzendbrieven OOP 15 van 26 augustus 1991 en OOP 15bis van 29 Les circulaires OOP 15 du 26 août 1991 et OOP 15bis du 29 mars 1994
maart 1994 werd de rol van de politie in het kader van de politiële précisaient et délimitaient déjà le rôle de la police dans le cadre de
slachtofferbejegening reeds gepreciseerd en afgebakend. Sindsdien l'assistance policière aux victimes. Depuis lors, un certain nombre
werden een aantal initiatieven genomen om de positie te verbeteren van d'initiatives ont été prises afin d'améliorer le sort des victimes de
slachtoffers van misdrijven die een beroep doen op de overheid (wet
van 12 maart 1998 tot verbetering van de strafrechtspleging in het délits qui font appel aux autorités (loi du 12 mars 1998 relative à
stadium van het opsporingsonderzoek en het gerechtelijk onderzoek, l'amélioration de la procédure pénale au stade de l'information et de
Strategisch plan van een Nationaal Slachtofferbeleid (1) en Handvest l'instruction, Plan stratégique d'une Politique Nationale en Faveur
voor het slachtoffer van misdrijven). Er werden samenwerkingsakkoorden des Victimes (1) et Charte pour la victime d'infractions). Des accords
inzake slachtofferzorg ondertekend tussen enerzijds, de federale Staat de coopération en matière d'assistance aux victimes ont été signés
en de Vlaamse Gemeenschap (2) en anderzijds, de federale Staat, de entre d'une part, l'Etat fédéral et la Communauté flamande (2), et
d'autre part, l'Etat fédéral, la Communauté française et la Région
Franse Gemeenschap en het Waalse Gewest (3). Er zal eveneens nog een wallonne (3). Un accord de coopération avec la Région de
akkoord gesloten worden met het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest. Dit Bruxelles-capitale sera également encore conclus. Celui-ci est
akkoord is momenteel in voorbereiding. actuellement en préparation.
Naar aanleiding van deze ontwikkelingen was het nodig de bestaande Suites à ces évolutions, il était nécessaire d'actualiser et d'affiner
richtlijnen te actualiseren en te verfijnen. Deze omzendbrief vervangt les directives existantes. Cette circulaire remplace donc les
dus de omzendbrieven OOP 15 en OOP 15bis. circulaires OOP 15 et OOP 15bis.
I. Verklarende begrippenlijst Voor de toepassing van deze richtlijn wordt verstaan onder : Slachtoffer : de persoon, evenals zijn verwanten, aan wie materiële, fysische en/of morele schade is toegebracht als gevolg van een handeling of een verzuim dat strafbaar is gesteld door het Strafwetboek of door bijzondere strafwetten. Slachtofferzorg : hulp- en dienstverlening in de breedste betekenis, die vanuit de verschillende maatschappelijke sectoren (politiële en justitiële diensten, sociale en medische sector) aan slachtoffers wordt geboden. Slachtofferbejegening : dienstverlening aan slachtoffers door politiële en justitiële diensten waarbij de eerste opvang en het onthaal van het slachtoffer evenals het verstrekken van een goede basisinformatie aan het slachtoffer centraal staan. Dienst politiële slachtofferbejegening : een dienst binnen een gemeentelijk politiekorps, rijkswachtbrigade of rijkswachtdistrict die enerzijds instaat voor de sensibilisering en permanente vorming van politieambtenaren inzake politiële slachtofferbejegening en anderzijds voor het bieden van deze slachtofferbejegening, zonder evenwel afbreuk te doen aan de wettelijke verplichtingen inzake slachtofferbejegening van elke individuele politieambtenaar. Dienst slachtofferonthaal : de dienst bij het parket van de rechtbank van eerste aanleg die door de inschakeling van justitieassistenten de I. Notions explicatives Pour l'application de cette directive, il y a lieu d'entendre par : Victimes : les personnes et leur entourage qui, à la suite d'une infraction à la loi pénale ou d'un fait qualifié infraction à la loi pénale, ont subi un dommage matériel, physique et/ou moral. Assistance aux victimes : l'aide et le service au sens large procurés aux victimes par les différents secteurs, qu'ils soient policiers, judiciaires, sociaux ou médicaux. Première assistance aux victimes : le service procuré aux victimes par les services de police et judiciaires, au sein desquels la première prise en charge et l'accueil de la victime, ainsi qu'une bonne information de base de la victime occupent une place centrale. Service d'assistance policière aux victimes : un service existant au sein d'un corps de police communale, d'une brigade de gendarmerie ou d'un district de gendarmerie qui est responsable d'une part, de la sensibilisation et de la formation continue des fonctionnaires de police en matière d'assistance policière aux victimes, et d'autre part, de l'offre même d'assistance policière aux victimes, sans toutefois porter préjudice aux obligations légales en matière de première assistance aux victimes de chaque fonctionnaire de police individuellement. Service d'accueil des victimes : le service existant au sein du parquet du tribunal de première instance qui, par l'intervention des
magistraten, evenals het andere personeel van de rechtbank en het assistants de justice, assiste les magistrats et le personnel du
parket bijstaat in het organiseren en het verbeteren van de justitiële tribunal et du parquet dans l'organisation et l'amélioration de
slachtofferbejegening. l'assistance aux victimes.
De definities betreffende de Vlaamse Gemeenschap en de Franse Les définitions relatives à la Communauté française et à la Communauté
Gemeenschap worden als bijlage 1 bij deze omzendbrief opgenomen. flamande figurent en annexe 1 de cette circulaire.
De politiële slachtofferbejegening onderscheidt zich van de L'assistance policière aux victimes se distingue de l'aide aux
slachtofferhulp, meer bepaald door de inhoud, intensiteit en
frequentie van de contacten met het slachtoffer. Aangezien de victimes, notamment par le contenu, l'intensité et la fréquence des
psychosociale - of therapeutische hulpverlening niet onder de contacts avec la victime. Etant donné que l'aide psychosociale - ou
politietaken ressorteert, verwijst de politieambtenaar het slachtoffer thérapeutique ne relève pas des tâches policières, le fonctionnaire de
door naar de « centra (diensten) voor slachtofferhulp » erkend door de police oriente les victimes vers les « services (centres) d'aide aux
Gemeenschappen.
Wij merken echter op dat de slachtofferhulp in de Duitstalige victimes » agréés par les Communautés.
Gemeenschap op een andere manier georganiseerd wordt en dat er geen Nous remarquons cependant que l'aide aux victimes en Communauté
diensten of centra voor slachtofferhulp zijn die te vergelijken zijn germanophone est organisée différemment et qu'il n'existe pas de
met deze die in de twee andere Gemeenschappen bestaan. Deze situatie services ou de centres d'aide aux victimes comparables à ceux
verandert niets aan de verplichting die de politiediensten hebben om existants dans les deux autres Communautés. Cette situation ne remet
slachtoffers bij te staan en hen door te sturen naar de gespecialiseerde diensten. Als bijlage 5 vindt u een lijst van de gespecialiseerde diensten in de Duitstalige Gemeenschap. De politiediensten moeten, in overleg met deze hulpdiensten onderzoeken in welke mate het in punt III van deze omzendbrief voorziene model van verwijzing van toepassing is voor de verwijzing van de slachtoffers naar deze diensten. Het eventueel opnieuw contact opnemen met het slachtoffer gebeurt binnen het kader van het verstrekken van preventief advies, het doorverwijzen naar hulpverleningsinstanties en het informeren over het politiële gevolg dat aan de zaak gegeven wordt. pas en cause l'obligation pour les services de police d'assister les victimes et de les orienter ensuite vers les services spécialisés. Une liste des services spécialisés en Communauté germanophone figure en annexe 5. Il incombe aux services de police d'examiner, en concertation avec ces services d'aide, dans quelle mesure le modèle d'orientation prévu au point III de cette circulaire est applicable pour l'orientation des victimes vers ces services. Les reprises de contact éventuelles avec la victime se font dans le cadre de la diffusion d'avis préventifs, du renvoi vers les instances d'aide et de l'information sur les suites policières de l'affaire.
II. Opdrachten van de politiediensten inzake slachtofferbejegening II. Missions des services de police en matière d'assistance aux victimes
Artikel 46 van de wet van 5 augustus 1992 op het politieambt dat aan L'article 46 de la loi du 5 août 1992 sur la fonction de police guide
de basis ligt van elk politieoptreden jegens slachtoffers bepaalt : toute action policière à l'égard des victimes :
« De politiediensten brengen de personen die hulp of bijstand vragen « Les services de police mettent les personnes qui demandent du
in contact met gespecialiseerde diensten. secours ou de l'assistance en contact avec des services spécialisés.
Zij verlenen bijstand aan de slachtoffers van misdrijven, inzonderheid Ils portent assistance aux victimes d'infractions, notamment en leur
door hen de nodige informatie te verstrekken. » procurant l'information nécessaire. »
De wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde La loi du 7 décembre 1998 organisant un service de police intégré,
politiedienst gestructureerd op twee niveaus (4), bepaalt thans de structuré à deux niveaux (4), fixe à présent les principes généraux du
algemene principes van het statuut van de politieambtenaren. In die statut des fonctionnaires de police. Parmi ces principes, il est
principes wordt vastgelegd dat de politieambtenaren te allen tijde en établi que les fonctionnaires de police contribuent en tout temps et
in alle omstandigheden bijdragen tot de bescherming van de medeburgers en toutes circonstances à la protection des citoyens et à l'assistance
en tot de bijstand die deze laatsten mogen verwachten (5). que ces derniers sont en droit d'attendre (5).
De politieambtenaar is vaak de eerste persoon waarmee het slachtoffer Le fonctionnaire de police est souvent la première personne en contact
contact heeft en zij/hij is bijgevolg verplicht in te staan voor een avec la victime et il a par conséquent l'obligation d'assurer une
degelijke ontvangst en onthaal, evenals voor een emotionele réception et un accueil adéquats ainsi qu'un soutien émotionnel.
ondersteuning. Elk slachtoffer heeft recht op aandacht en respect. Het Chaque victime a droit à l'attention et au respect. Chaque policier,
is een vereiste dat elke politieambtenaar, die beroepsmatig ten en tant que professionnel au service du citoyen, doit être capable de
dienste staat van de burger, in staat is aan deze behoeften te répondre à ces besoins. Apporter une première assistance pratique
beantwoorden. Een eerste praktische en onmiddellijke bijstand verlenen immédiate est donc prioritaire. Le fonctionnaire de police doit
is dus prioritair. De politieambtenaar zal met aandacht naar het écouter attentivement la victime et la traiter avec correction et
slachtoffer luisteren en hem/haar in elk geval correct en met respect respect dans tous les cas. L'assistance aux victimes fait donc partie
behandelen. Slachtofferbejegening is dus een belangrijk onderdeel van intégrante des missions policières et ne doit pas être considérée
de politietaak en mag niet als een bijkomende werklast beschouwd comme une charge de travail supplémentaire. Une bonne assistance aux
worden. Een correcte slachtofferbejegening vereist evenwel dat elke victimes implique cependant l'acquisition de certaines attitudes,
politieambtenaar de nodige vaardigheden en kennis verwerft. compétences et connaissances.
Vanuit een strikt politieoogpunt gezien, verbetert een goed onthaal de D'un point de vue strictement policier, une bonne réception de la
kwaliteit van de verklaring van het slachtoffer en vergemakkelijkt het victime améliore la qualité de sa déclaration et facilite sa
diens medewerking tijdens de verdere procedure. Op termijn draagt een correcte politiële slachtofferbejegening bij tot het positieve imago van de politie en versterkt het het vertrouwen in de maatschappelijke orde. Elke daad gesteld door een lid van het politiekorps weerspiegelt voor het slachtoffer de houding van het gehele korps. Het is dus noodzakelijk dat alle leden, of het nu een officier, een politieambtenaar of een lid van het burgerpersoneel is, een correcte opvang kunnen bieden aan slachtoffers. Na een correcte eerste opvang, dient de politieambtenaar het slachtoffer door te verwijzen naar een hulpverleningsdienst zoals voorzien in punt III van deze omzendbrief. coopération dans la suite de la procédure. Dans le long terme, une assistance policière correcte améliore l'image des autorités policières et renforce la confiance dans la société. Chaque action entreprise à l'intérieur du corps de police reflète aux yeux de la victime l'action du corps tout entier. Il est donc indispensable que chacun des membres du corps, que ce soit l'officier, l'agent de police ou le membre du personnel civil, assure une assistance correcte à la victime. Après un premier accueil correct, le fonctionnaire de police doit orienter la victime vers une instance d'aide selon la procédure décrite au point III de cette circulaire.
A. Op het niveau van de korpschef en van de korpsleiding A. Au niveau du chef de corps et des officiers dirigeants
Een voortdurende sensibilisering inzake slachtofferbejegening van het Une sensibilisation permanente du personnel de police en matière
politiepersoneel behoort tot de taken van alle politieofficieren. Om d'assistance aux victimes fait partie des tâches de tous les officiers
een goede slachtofferbejegening te verzekeren, moeten de korpschef en de police. Afin d'assurer une assistance aux victimes optimale, le
de leidinggevende officieren onder meer : chef de corps et les officiers dirigeants doivent notamment :
* een verantwoordelijk officier aanstellen die zal instaan voor de * désigner un officier responsable qui assurera le suivi de la
follow-up van het slachtofferbeleid binnen het korps. Deze officier politique d'assistance aux victimes dans le corps. Cet officier
oefent controle uit op de uitvoering van het beleid, evalueert het (6) contrôle l'exécution de la politique mise en place, évalue celle-ci
en formuleert voorstellen aan de korpschef; (6) et soumet ses propositions au chef de corps;
* ervoor zorgen dat hun personeel, en meer bepaald de * faire en sorte que leur personnel et notamment les agents de
eerstelijnsagenten, gesensibiliseerd en gevormd worden in de première ligne, soient sensibilisés et formés à l'assistance aux
slachtofferbejegening; victimes;
* alle nodige technische- en organisatorische middelen ter beschikking * mettre les moyens techniques et organisationnels nécessaires à la
stellen van hun personeel (communicatie- en transportmiddelen, disposition de leur personnel (moyens de communication et de
aangepaste lokalen waar de slachtoffers met de nodige privacy transport, locaux adaptés permettant d'accueillir les victimes avec
ontvangen kunnen worden). Deze middelen moeten eveneens beschikbaar discrétion,...). Ces moyens doivent également être disponibles pour
zijn bij het opnieuw contacteren van het slachtoffer; les reprises de contact avec la victime;
* gezien de noodzaak voor de politieambtenaar om op de hoogte te zijn * vu la nécessité pour le fonctionnaire de police de connaître les
van de ontwikkelingen inzake slachtofferhulp, een lijst laten opmaken évolutions liées à l'assistance aux victimes, faire établir une liste
van de justitieassistenten en verbindingsmagistraten bij de parketten des assistants de justice et magistrats de liaison près les parquets
van de rechtbank van eerste aanleg, evenals een lijst van de des tribunaux de première instance ainsi qu'une liste des instances
hulpverleningsdiensten die vermeld worden in de in punt III beschreven d'aide figurant dans la procédure décrite au point III. Mettre en
procedure. De geactualiseerde lijst van deze diensten met vermelding permanence à la disposition du personnel de police la liste actualisée
van hun karakteristieken, adressen, openingsuren en contactpersonen de ces instances en mentionnant leurs caractéristiques, adresses,
permanent ter beschikking stellen van het politiepersoneel. Met deze heures d'ouverture et personnes de contact. Développer et entretenir
instanties een actieve samenwerking uitbouwen en onderhouden en het avec ces instances une coopération active et informer le personnel
politiepersoneel inlichten over het bestaan van deze diensten; policier de l'existence de celles-ci;
* de organisatie van « debriefings » mogelijk maken om de leden van * permettre l'organisation de « debriefings » afin de soutenir
het politiekorps die geconfronteerd werden met ernstige misdaden, psychologiquement les membres du corps de police ayant été confrontés
psychologisch te ondersteunen. De dienst voor politiële à des situations de victimisations graves. Le service d'assistance
slachtofferbejegening kan eventueel met deze taak belast worden. policière aux victimes peut éventuellement être chargé de cette mission.
B. Op het niveau van de politieambtenaar B. Au niveau du fonctionnaire de police
1. Opvang. 1. L'accueil.
* Deze opvang wordt gekenmerkt door luisterbereidheid. Dit impliceert * Cet accueil nécessite une volonté d'écoute, c'est à dire une écoute
een actief luisteren, een begrijpende en een geduldige houding : active et un comportement compréhensif et patient :
- er mogen geen te lange wachttijden zijn; - en évitant à la victime les délais d'attente trop longs;
- het slachtoffer wordt aangesproken in een beleefde en aangepaste taal; - vermijden dat het slachtoffer van de ene verbalisant naar de andere doorgestuurd wordt; - het slachtoffer wordt niet op afstandelijke of routinematige wijze behandeld; - de feiten worden niet geminimaliseerd; - vermijden dat er een schuldgevoel opgewekt wordt bij het slachtoffer. * Alle wettelijke daden dienen gesteld te worden. Er zal maximaal rekening gehouden worden met de wensen van het slachtoffer. * De politieambtenaar dient aan het slachtoffer uit te leggen waarom bepaalde vragen gesteld worden. - en s'adressant à la victime dans un langage poli et adapté à la situation; - en évitant d'envoyer la victime d'un verbalisant à l'autre; - sans adopter une attitude distante ou routinière; - sans minimiser les faits; - en évitant de faire naître un sentiment de culpabilité chez la victime. * Tous les actes juridiques doivent être accomplis. Les souhaits de la victime seront pris en compte au maximum. * Le fonctionnaire de police doit expliquer à la victime pourquoi certaines questions sont posées.
* In ieder geval zal tijdens de verschillende onderzoeken de nodige * Dans tous les cas, la discrétion nécessaire doit être respectée au
discretie in acht genomen worden (t.o.v. derden, pers e.a.). cours des différents actes d'enquête (à l'égard de tiers, de la
presse, etc...).
* De melding van slecht nieuws eist een voorbereide en doordachte * L'annonce d'une mauvaise nouvelle exige une approche préparée et
benadering. réfléchie.
* De politieambtenaar moet in het bijzonder aandachtig zijn voor * Le fonctionnaire de police doit être particulièrement attentif à
zekere vormen van slachtofferschap. De hulpverlening aan vrouwen en certaines formes de victimisations. L'assistance des femmes et enfants
kinderen die het slachtoffer zijn van fysisch of seksueel geweld mineurs victimes de violence physiques ou sexuelles nécessite une
vraagt een speciale benadering (7). approche spécifique (7).
* Elk slachtoffer dient, in de mate van het mogelijke, ontvangen te * Toute victime doit être accueillie, dans la mesure du possible, dans
worden in een apart lokaal, beschut tegen nieuwsgierige blikken, met un local séparé à l'abri des regards indiscrets et avec suffisamment
voldoende intimiteit en discretie. Dit is in het bijzonder van d'intimité et de discrétion. Cela est particulièrement d'application
toepassing voor de slachtoffers van fysisch of seksueel geweld (zoals pour les victimes de violences physiques et sexuelles (comme décrit
bepaald in de omzendbrief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en dans la circulaire du ministère de l'Intérieur et du ministère de
het Ministerie van Arbeid en Tewerkstelling van 27 november 1997 l'Emploi et du Travail du 27 novembre 1997 relative à l'aménagement de
betreffende de inrichting van een lokaal voor de opvang van locaux d'accueil pour les victimes de violence physique et sexuelle).
slachtoffers van fysisch en seksueel geweld).
2. Praktische bijstand 2. L'assistance pratique
De politieambtenaar moet er eerst en vooral voor zorgen dat medische Le fonctionnaire de police doit en priorité s'assurer qu'une
bijstand gegeven wordt waar nodig (spoedopname of huisarts). intervention médicale immédiate n'est pas nécessaire (service médical
d'urgence ou médecin traitant).
In crisissituaties is praktische bijstand prioritair. Bij deze L'assistance pratique dans les moments de crise est essentielle et
praktische bijstand gaat het vaak om eenvoudige dingen (een verwante consiste souvent en des choses simples (contacter un proche, assurer
verwittigen, zorgen voor vervoer,...). Deze bijstand heeft niet enkel un transport,...). Cette assistance n'a pas seulement un intérêt
een direct belang voor het slachtoffer, maar heeft ook een direct pour la victime mais a également une signification
psychologische betekenis. psychologique pour elle.
Het slachtoffer moet de mogelijkheid hebben te telefoneren en zijn La victime doit avoir la possibilité de téléphoner et d'avertir sa
familie of verwanten te verwittigen. Indien nodig zal de famille ou ses proches. Si cela est nécessaire, le fonctionnaire de
politieambtenaar dit zelf doen. police s'en charge lui-même.
De politieambtenaar gaat na of het slachtoffer een verblijfplaats Le fonctionnaire de police vérifie si la victime dispose d'un
heeft. Indien het slachtoffer uit angst of uit veiligheidsoverwegingen logement. Si la victime ne veut pas rester plus longtemps dans son
niet langer in zijn verblijfplaats wenst te blijven, zal de logement, pour des raisons de sécurité ou de peur, le fonctionnaire de
politieambtenaar het nodige doen om het slachtoffer in contact te police prend des dispositions pour mettre la victime en contact avec
brengen met een vluchthuis of een opvangcentrum. un refuge ou une maison d'accueil.
Bij een overlijden is het noodzakelijk de nabestaanden onmiddellijk te En cas de décès, il est indispensable d'avertir immédiatement les
verwittigen en te begeleiden in de eerste moeilijke momenten. De proches et de s'efforcer de les assister lors des premiers moments
nabestaanden zullen de kans krijgen waardig afscheid te nemen (zie ook difficiles. Les proches auront l'occasion de faire leurs adieux d'une
de richtlijn van 16 september 1998 van de Minister van Justitie inzake manière digne (voir également la directive du 16 septembre 1998 du
het waardig afscheid nemen van een overledene ingeval van interventie Ministre de la Justice concernant un dernier hommage à rendre au
door de gerechtelijke overheden). défunt en cas d'intervention des autorités judiciaires).
De opvang en de bejegening van de verwanten van een vermiste persoon L'accueil et l'assistance des proches de personnes disparues ainsi que
alsook van de persoon die de verdwijning meldt, dient op een de la personne signalant la disparition doit également s'effectuer de
professionele manier te verlopen (zie ook de richtlijn van 22 juli manière professionnelle (voir également la directive du 22 juillet
1997 van de Minister van Justitie betreffende de opsporing van 1997 du Ministre de la Justice concernant la recherche des personnes
vermiste personen). disparues).
3. Informatieverstrekking 3. La diffusion d'informations
Artikel 3bis van de voorafgaande titel van het Wetboek van L'article 3bis du titre préliminaire du Code d'instruction criminelle
Strafvordering stelt dat slachtoffers van misdrijven en hun verwanten prévoit que les victimes d'infractions et leurs proches doivent être
op een correcte en begripvolle manier opgevangen moeten worden, in het traitées de façon correcte et consciencieuse, en particulier en leur
bijzonder door hen de nodige informatie te geven. De politieambtenaar fournissant l'information nécessaire. Le fonctionnaire de police a
is dus verplicht om het slachtoffer volledige en verstaanbare donc l'obligation de fournir à la victime une information complète et
informatiegegevens te verstrekken over : compréhensible au sujet :
* de huidige en de toekomstige onderzoeksverrichtingen (voor zover het * des actes d'enquête présents et futurs (dans le respect des règles
beroepsgeheim en de regels van de persoonlijke levenssfeer dit toelaten); du secret professionnel et des règles de la vie privée);
* de gerechtelijk procedure in het algemeen; * de la procédure judiciaire en général;
* de mogelijkheden zich burgerlijke partij te stellen (8); * des possibilités de constitution de partie civile (8);
* de mogelijkheid om een verklaring af te leggen in de hoedanigheid * de la possibilité de faire la déclaration en qualité de personne
van benadeelde persoon, zoals voorzien in artikel 5bis van de lésée prévue à l'article 5bis du titre préliminaire du Code
voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering. Deze verklaring d'instruction criminelle. Cette déclaration est reçue au secrétariat
wordt afgelegd op het secretariaat van het openbaar ministerie en
brengt de volgende rechten mee : du parquet et est créatrice des droits suivants :
- de benadeelde persoon heeft het recht bijgestaan of vertegenwoordigd - la personne lésée a le droit d'être assistée ou représentée par un
te worden door een advocaat; avocat;
- hij mag ieder document dat hij nuttig acht doen toevoegen aan het - elle peut faire joindre au dossier tout document qu'elle estime
dossier; utile;
- hij wordt op de hoogte gehouden van het seponeren en de reden - elle est informée du classement sans suite et de son motif, de la
daarvan, van het instellen van een gerechtelijk onderzoek alsook van mise à l'instruction ainsi que des actes de fixation devant les
de bepaling van een rechtdag voor het onderzoeks- en vonnisgerecht. juridictions d'instruction et de jugement.
* de verschillende vormen van rechtshulp; * des différentes formes d'aides juridiques;
* de administratieve regelingen, zoals het vernieuwen van officiële * des régimes administratifs, tels que le renouvellement de documents
documenten (identiteitskaart, rijbewijs,...); officiels (carte d'identité, permis de conduire, certificat
d'immatriculation,...);
* de aangifte van verlies of diefstal van bankkaarten en cheques bij * des déclarations auprès des établissements financiers de la perte ou
de financiële instellingen; du vol de chèques et de cartes de banque;
* de doorverwijzing naar de hulpverleningsdiensten volgens de * du renvoi vers les instances d'aide figurant dans la procédure
vormvoorschriften vermeld in punt III; décrite au point III;
* het preventief advies. Dit kan passen in het kader van het opnieuw * de l'avis préventif. Ceci peut entrer dans le cadre d'une reprise de
contact opnemen door de preventiedienst van de politie, teneinde de contact par le service de prévention de la police afin d'éviter une
herhaling van de feiten te voorkomen. In dit kader kan gebruik gemaakt
worden van de verschillende brochures van het ministerie van répétition des faits. Les différentes brochures du ministère de
Binnenlandse Zaken (zie lijst als bijlage 7); l'Intérieur peuvent être utilisées (voir liste en annexe 7);
* de politiedienst die het proces-verbaal opstelt. Volgende elementen * du service de police qui rédige le procès-verbal. Les éléments
moeten automatisch aan het slachtoffer meegedeeld worden : suivants doivent être automatiquement communiqués à la victime :
- gegevens van de politiedienst; - coordonnées du service de police;
- naam en graad van de behandelende politieambtenaar; - nom et grade du fonctionnaire de police traitant le dossier;
- nummer en datum van het proces-verbaal; - numéro et date du procès-verbal;
- attest van klachtneerlegging. - attestation de dépôt de plainte.
* de mogelijkheden tot het terugkrijgen van in beslag genomen of * des possibilités de récupération de biens confisqués ou volés.
gestolen goederen. Gezien de toestand waarin het slachtoffer zich kan bevinden, is het Considérant la situation dans laquelle une victime peut se trouver, il
soms moeilijk hem deze informatie onmiddellijk aan te bieden. Het est parfois difficile de lui remettre immédiatement ces informations.
verstrekken van informatie kan dus niet enkel bij de aangifte of La remise d'informations peut donc avoir lieu non seulement au moment
klachtneerlegging, maar ook bij het opnieuw contact opnemen door de de la plainte ou du constat, mais également au moment de la reprise de
politieambtenaar of door de dienst voor politiële contact par le fonctionnaire de police ou par le service d'assistance
slachtofferbejegening plaatsvinden. policière aux victimes.
4. Het opstellen van het proces-verbaal 4. La rédaction du procès-verbal
* Het proces-verbaal moet duidelijk de identiteit van de slachtoffers * Le procès-verbal doit mentionner très clairement l'identité des
weergeven. victimes.
* Om de geleden schade op exacte manier vast te stellen, zal het * Afin de pouvoir déterminer le préjudice de manière exacte, le
proces-verbaal een maximum aan precieze gegevens over de schade procès-verbal indique le maximum d'informations précises relatives aux
bevatten. Ook aangaande sociale en emotionele gevolgen worden gegevens dommages subis. Des indications sur le plan des conséquences sociales
opgenomen. et émotionnelles seront également mentionnées.
* In overeenstemming met de in punt III beschreven procedure, wordt in * Le procès-verbal indique l'offre d'orientation de la victime vers
het proces-verbaal het aanbod van verwijzing van het slachtoffer naar les instances d'aide selon la procédure décrite au point III.
de hulpverleningsdiensten opgenomen. * Si la victime a déjà pris une décision quant à son intention de se
* Indien het slachtoffer reeds de beslissing nam om zich burgerlijke constituer partie civile ou de faire une déclaration en qualité de
partij te stellen of de hoedanigheid van benadeelde persoon op zich te
nemen, wordt deze beslissing vermeld in het proces-verbaal. personne lésée, le procès-verbal mentionne cette décision.
* De wens van het slachtoffer om verder geïnformeerd te worden moet * Le souhait de la victime d'être plus amplement informée doit
ook opgenomen worden. également être repris.
* Aan elke persoon die verhoord wordt, moet meegedeeld worden dat hij * Il y a lieu d'informer toute personne interrogée de son droit de
het recht heeft een kosteloze kopie van het proces-verbaal te vragen demander une copie gratuite du procès-verbal (art. 28quinquies, § 2 et
(art. 28quinquies, § 2 en art. 57, § 2 van het Wetboek van art. 57, § 2 du Code d'instruction criminelle).
Strafvordering).
* Tijdens het verhoor van de slachtoffers zullen de politiediensten de * Lors de l'audition des victimes, les services de police appliquent
regels voorzien in de artikelen 47bis en 70bis van het Wetboek van les règles prévues aux articles 47bis et 70bis du Code d'instruction
Strafvordering toepassen volgens de richtlijnen van de procureur des Konings. criminelle, conformément aux directives du procureur du Roi.
5. Het hercontacteren van het slachtoffer 5. La reprise de contact avec la victime
Het hercontacteren enige tijd na de feiten kan nuttig zijn voor het La reprise de contact quelque temps après les faits peut être utile
slachtoffer, maar ook voor de politiedienst. pour la victime mais aussi pour le service de police.
Zoals het reeds benadrukt werd, kan de politieambtenaar bij die Comme cela a déjà été souligné, le fonctionnaire de police peut à
gelegenheid de informatiegegevens die verstrekt werden aan het cette occasion compléter les informations remises à la victime et
slachtoffer, aanvullen en proberen de eventuele vragen van het tâcher de répondre à ses questions éventuelles. Un avis préventif peut
slachtoffer te beantwoorden. Er kan eveneens een preventief advies
verstrekt worden. également être communiqué.
Binnen de perken van het beroepsgeheim kan de politieambtenaar Dans les limites du secret professionnel, le fonctionnaire de police
informatie verstrekken aan het slachtoffer over de stand van zaken van peut fournir à la victime des informations sur l'état d'avancement du
het dossier of kan hij hem inlichten over hoe hij contact moet opnemen dossier ou l'informer sur la manière de prendre contact avec le
met het parket van de rechtbank van eerste aanleg, met name via de parquet du tribunal de première instance, notamment grâce aux
justitieassistenten van de dienst slachtofferonthaal (zie lijst als assistants de justice du service d'accueil des victimes (voir liste en
bijlage 6). annexe 6).
Tijdens de hercontactname kan de politieambtenaar van het slachtoffer Lors de la reprise de contact, le fonctionnaire de police peut
bijkomende (en misschien belangrijke) informatie voor het gerechtelijke dossier krijgen. Het slachtoffer kan zich mogelijks bepaalde details herinneren of informatie meedelen van zijn omgeving. Bij het hercontacteren kan er een nieuw voorstel tot verwijzing naar het « centrum (de dienst) voor slachtofferhulp » gedaan worden. C. Op het niveau van de dienst politiële slachtofferbejegening Om de politieambtenaren in hun opdrachten te adviseren en bij te staan, kan er een dienst politiële slachtofferbejegening opgericht worden. Dit begrip dekt binnen het politiekorps elke eenheid, elke persoon die bijzondere beroepsbekwaamheden bezit of opbouwt, de dienst of bureau die een specifieke opdracht vervult inzake de sensibilisering of de voortgezette opleiding inzake politiële slachtofferbejegening. Het bestaan van een dienst politiële slachtofferbejegening binnen een politiekorps ontslaat geen enkele politieambtenaar van zijn wettelijke plicht aan slachtofferbejegening te doen. Deze dienst ondersteunt dus het politiepersoneel, maar hij neemt de taak van de politieambtenaar niet over. Elke politieambtenaar moet in staat zijn een correcte en efficiënte ondersteuning aan slachtoffers te bieden. De dienst politiële slachtofferbejegening moet het beleid toepassen dat uitgewerkt is in het politiekorps, met naleving van de principes van het slachtofferbeleid. Een dienst politiële slachtofferbejegening heeft de volgende taken : recevoir de la victime des informations complémentaires (et peut être importantes) pour le dossier judiciaire. La victime peut en effet se rappeler certains détails ou communiquer des informations provenant de son voisinage. Une nouvelle proposition d'orientation vers le « service (centre) d'aide aux victimes » peut également être faite lors de la reprise de contact. C. Au niveau du service d'assistance policière aux victimes Afin de conseiller et d'assister les fonctionnaires de police dans leurs missions, un service d'assistance policière aux victimes peut être mis en place. Cette notion couvre au sein d'un corps de police chaque unité, personne disposant ou développant une qualification ou une aptitude professionnelle particulière, service ou bureau, qui accomplit une mission spécifique en matière de sensibilisation et de formation continuée dans le domaine de l'assistance policière aux victimes. L'existence d'un service d'assistance policière aux victimes au sein d'un corps de police ne décharge aucun fonctionnaire de police de sa tâche légale d'assistance aux victimes. Ce service offre donc un soutien au personnel de police mais ne se substitue pas au policier. Chaque fonctionnaire de police doit être à même d'offrir un soutien correct et efficace aux victimes. Le service d'assistance policière aux victimes doit appliquer la politique mise en place dans le corps de police dans le respect des principes de la politique en faveur des victimes. Un service d'assistance policière aux victimes a les tâches suivantes :
1. Opleiding 1. La formation.
De hoofdtaak van deze dienst bestaat er in de leden van het korps te La tâche de ce service consiste prioritairement à assurer la
sensibiliseren, evenals de voorgezette opleiding inzake politiële sensibilisation et la formation continuée des membres du corps de
slachtofferbejegening te verzekeren. police à l'assistance policière aux victimes.
De dienst politiële slachtofferbejegening moet trachten binnen een zo Le service d'assistance policière aux victimes doit s'efforcer de
kort mogelijke termijn specifieke projecten inzake sensibilisering van mettre en place dans les meilleurs délais des projets spécifiques de
de leden van het politiekorps op te stellen. Deze sensibilisering mag sensibilisation du personnel du corps de police. La sensibilisation du
niet enkel bestaan uit informele contacten met de leden van de dienst. personnel ne peut se limiter aux contacts informels avec le service
d'assistance policière.
2. Informatie 2. La diffusion d'informations.
De dienst politiële slachtofferbejegening zal er ook voor zorgen dat Le service d'assistance policière aux victimes veille à ce que les
de informatie aangaande slachtofferbejegening zowel aan de informations liées à l'assistance aux victimes soient diffusées tant
leidinggevende officieren als aan de leden van het politiekorps aux officiers dirigeants qu'aux membres du corps de police.
meegedeeld wordt. 3. Tussenkomst bij slachtofferbejegening 3. L'intervention en matière d'assistance aux victimes.
Het principe volgens welke elke politieambtenaar zelf een efficiënte Le principe selon lequel tout fonctionnaire de police offre lui-même
opvang en ondersteuning aan slachtoffers biedt, is van toepassing un accueil et un soutien aux victimes est d'application (art. 46 de la
(art. 46 van de Wet van 5 augustus 1992 op het politieambt). loi du 5 août 1992 sur la fonction de police).
De politieambtenaar mag het slachtoffer niet systematisch Le fonctionnaire de police ne peut renvoyer systématiquement les
doorverwijzen naar de dienst politiële slachtofferbejegening. De victimes au service d'assistance policière aux victimes.
tussenkomst van deze dienst is verantwoord wanneer de politieambtenaar L'intervention de ce service est justifiée lorsque le fonctionnaire de
het slachtoffer niet alleen of niet op een optimale wijze kan police ne peut assister la victime à lui seul et de façon optimale,
bijstaan, bijvoorbeeld bij emotionele crisissituaties of bij zeer ernstig slachtofferschap. De dienst kan zich ook bezighouden met een aantal meer praktische aspecten (materiële bijstand,...). De dienst politiële slachtofferbejegening moet op dat ogenblik de slachtoffers die nood hebben aan psychosociale hulp doorverwijzen naar de « centra (diensten) voor slachtofferhulp » dewelke erkend werden door de Gemeenschappen. Vanwege zijn specialisatie kan de dienst voor politiële slachtofferbejegening belast worden met het hercontacteren van het slachtoffer. De dienst politiële slachtofferbejegening kan inschatten welke de gevolgen zijn van het misdrijf voor het slachtoffer en kan par exemple dans des situations de crise émotionnelle ou de victimisations très graves. Le service peut également s'occuper de certains aspects plus pratiques (assistance matérielle,...). Le service d'assistance policière aux victimes doit alors orienter les victimes qui ont besoin d'une aide psychosociale vers les « services (centres) d'aide aux victimes » agréés par les Communautés. En raison de sa spécialisation, le service d'assistance policière aux victimes peut être chargé de reprendre contact avec la victime. Le service d'assistance policière peut se rendre compte des conséquences
het slachtoffer dan oriënteren naar het « centrum (de dienst) voor de l'infraction pour la victime, et orienter celle-ci vers le «
slachtofferhulp ». service (centre) d'aide aux victimes ».
4. Contact met de hulpverlenende instanties 4. Le contact avec les instances d'aide.
Om de politiedienst te informeren, zal de dienst politiële Dans le but d'informer le corps de police, le service d'assistance
slachtofferbejegening contacten leggen en een actieve samenwerking policière aux victimes établit des contacts et une collaboration
opbouwen met de hulpverlenende instanties dewelke vermeld worden in active avec les instances d'aide figurant dans la procédure décrite au
punt III van de beschreven procedure. De dienst verzamelt de point III. Le service rassemble les informations et les coordonnées
noodzakelijke informatie en gegevens zoals adressen, telefoonnummers, nécessaires telles que les adresses, numéros de téléphone, personnes
contactpersonen en openingsuren. Het is nodig deze gegevens regelmatig de contact et heures d'ouvertures. Il est nécessaire d'inventorier
te inventariseren en ze ter beschikking te stellen van de régulièrement ces données et de les mettre à la disposition des
politieambtenaren. fonctionnaires de police.
5. De deelname aan de overlegstructuren 5. La participation aux structures de concertation.
Een vertegenwoordiger van een dienst politiële slachtofferbejegening Un représentant d'un service d'assistance policière aux victimes
neemt deel aan het « welzijnsteam slachtofferzorg ». Een participe à « l'équipe psychosociale d'assistance aux victimes ». Un
vertegenwoordiger van een dienst politiële slachtofferbejegening kan représentant d'un service d'assistance policière aux victimes peut
eveneens de vertegenwoordigers van de politiediensten begeleiden bij également accompagner les représentants des services de police au
conseil d'arrondissement pour une politique en faveur des victimes
de arrondissementele raad voor een slachtofferbeleid (art. 11 en 12 (art. 11 et 12 de l'accord de coopération entre l'Etat fédéral et la
van het samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat en de Vlaamse
Gemeenschap, art. 13 en 14 van het samenwerkingsakkoord tussen de Communauté flamande, article 13 et 14 de l'accord de coopération entre
federale Staat, de Franse Gemeenschap en het Waalse Gewest). l'Etat fédéral, Communauté française et la Région wallonne).
III. Model van verwijzing III. Le modèle d'orientation
De politie, met inbegrip van de dienst politiële La police, y compris le service d'assistance policière aux victimes,
slachtofferbejegening, speelt een eerstelijnsrol bij de opvang van de joue un rôle de première ligne dans l'accueil des victimes.
slachtoffers. Aangezien slachtoffers zelden spontaan of onmiddellijk na de feiten Etant donné que les victimes cherchent rarement de l'aide spontanément
zelf hulp zoeken, moeten zij in contact gebracht worden met de erkende et immédiatement après les faits, celles-ci doivent pouvoir entrer en
hulpverleningsdiensten en dit onder de beste voorwaarden (de contact avec les instances d'aide reconnues dans les meilleures
definities van deze instanties staan in bijlage 1). Een algemeen kader conditions (définitions de ces instances en annexe 1). Un cadre
van verwijzing van de slachtoffers wordt vastgesteld door de général d'orientation des victimes est donc fixé par les accords de
samenwerkingsakkoorden inzake slachtofferzorg. coopération en matière d'assistance aux victimes.
§ 1. Systematische informatie § 1. Information systématique.
De politieambtenaar licht elk slachtoffer in over het bestaan van de « Le fonctionnaire de police informe toute victime de l'existence des «
centra (diensten) voor slachtofferhulp », erkend door de services (centres) d'aide aux victimes » agréés par les Communautés.
Gemeenschappen. Hij licht het slachtoffer in over de opdrachten van Il informe la victime des missions de ces services et lui communique
deze diensten en deelt hem de gegevens ervan mee ( zie lijst als leurs coordonnées (voir liste en annexe 3). Cette information
bijlage 3). Samen met deze informatie krijgt het slachtoffer de bij de s'accompagne de la remise d'une brochure adéquate, telle que la
ARP beschikbare brochure « U, het slachtoffer », een publicatie van brochure disponible à la PGR « Vous, la victime », une publication
het « centrum (de dienst) voor slachtofferhulp », een publicatie van fournie par le « service (centre) d'aide aux victimes », une
het politiekorps,... publication réalisée par le corps de police,...
§ 2. Verwijsformulier § 2. Formulaire de renvoi.
De politieambtenaar biedt systematisch aan de slachtoffers van Le fonctionnaire de police propose systématiquement aux victimes de
bepaalde misdrijven een verwijsformulier naar een « centrum (dienst) certaines catégories d'infractions un formulaire de renvoi vers un «
voor slachtofferhulp » erkend door de Gemeenschappen aan. Voor de service (centre) d'aide aux victimes » agréés par les Communautés.
Vlaamse Gemeenschap zijn dat de slachtoffers die een dader zagen of Pour la Communauté française, il s'agit des victimes d'actes de
waarbij in hun verblijfplaats werd ingebroken. Voor de Franse violence ainsi que celles ayant été confrontées à l'auteur d'une
Gemeenschap betreft het de slachtoffers van gewelddaden evenals infraction. Pour la Communauté flamande, il s'agit des victimes qui
dewelke geconfronteerd werden met de dader. ont vu l'auteur ou dont le domicile a été cambriolé.
De politieambtenaar kan ook aan de andere slachtoffers een Le fonctionnaire de police peut également proposer aux autres victimes
verwijsformulier voorstellen als hij dit nodig acht. un formulaire de renvoi s'il estime que cela est nécessaire.
De procedure verloopt als volgt : La procédure se déroule comme suit :
- Op het ogenblik van de vaststelling of van de verklaring, vult de - Au moment du constat ou de la déposition, le fonctionnaire de police
politieambtenaar met de goedkeuring van het slachtoffer een formulier complète avec l'accord de la victime un formulaire de renvoi vers le «
in voor doorverwijzing naar het « centrum (de dienst) voor service (centre) d'aide aux victimes » en précisant qu'un
slachtofferhulp », waarbij gepreciseerd wordt dat een medewerker van
deze dienst later met hem contact zal opnemen. Voor de Vlaamse collaborateur de ce service prendra ultérieurement contact avec elle.
Gemeenschap gaat het om het centrum binnen het gerechtelijk Pour la Communauté flamande, il s'agit du centre de l'arrondissement
arrondissement. judiciaire;
- Er moet aan het slachtoffer worden uitgelegd dat het om een aanbod - Il convient d'expliquer à la victime qu'il s'agit d'une offre de
voor doorverwijzing gaat en dat er van zijnentwege geen enkele renvoi et qu'il n'y a aucun engagement ou obligation de sa part. Le
verbintenis of verplichting is. Het formuliermodel dat voorgesteld
wordt als bijlage 2 heeft slechts een indicatieve waarde. modèle de formulaire proposé en annexe 2 n'a qu'une valeur indicative;
- Het verwijsformulier drukt de wens van het slachtoffer uit om - Le formulaire de renvoi exprime le souhait de la victime d'être
gecontacteerd te worden door het « centrum (de dienst) voor contactée par le « service (centre) d'aide aux victimes ». La victime
slachtofferhulp ». Het slachtoffer verleent zijn goedkeuring door het marque son accord en apposant sa signature sur le formulaire de renvoi;
verwijsformulier te ondertekenen.
- In geval van hoogdringendheid en indien het slachtoffer dit wenst, - En cas d'urgence et avec l'accord de la victime, le fonctionnaire de
neemt de politieambtenaar eveneens rechtstreeks telefonisch contact op police prend également directement contact par téléphone avec le «
met het « centrum (de dienst) voor slachtofferhulp ». service (centre) d'aide aux victimes »;
- De politieambtenaar vermeldt dit aanbod van doorverwijzing per - Le fonctionnaire de police mentionne dans le procès-verbal cette
formulier in het proces-verbaal, maar vermeldt hierbij niet de offre d'orientation par formulaire mais n'indique pas la décision de
beslissing van het slachtoffer. la victime;
- Het ingevulde formulier wordt dan zo spoedig mogelijk, en uiterlijk - Le formulaire complété est alors transmis le plus rapidement
op de tweede werkdag, doorgestuurd naar het « centrum (de dienst) voor possible et au plus tard le deuxième jour ouvrable au « service
slachtofferhulp ». (centre) d'aide aux victimes ».
§ 3. Specifieke vormen van slachtofferschap § 3. Victimisations spécifiques.
1. Minderjarige die slachtoffer is van mishandeling 1. Mineur victime de maltraitances.
Voor de Vlaamse Gemeenschap en zonder afbreuk te doen aan § 1 en § 2, Pour la Communauté française et sans préjudice des §§ 1er et 2, le
verwijst de politieambtenaar de minderjarige die het slachtoffer is fonctionnaire de police oriente au besoin directement le mineur
van mishandeling binnen het gezin of van seksueel misbruik binnen het victime de mauvais traitements ou d'abus sexuels vers un « service
gezin, rechtstreeks naar een « vertrouwenscentrum kindermishandeling » d'aide à la jeunesse » ou une « équipe SOS Enfants » (voir liste en
(zie lijst bijlage 4). Voor de Franse Gemeenschap en zonder afbreuk te annexe 4). Pour la Communauté flamande et sans préjudice des §§ 1er et
doen aan § 1 en § 2, verwijst de politieambtenaar de minderjarige die 2, le fonctionnaire de police oriente directement le mineur victime de
het slachtoffer is van mishandeling of van seksueel misbruik, maltraitances intra-familiale ou de violence sexuelle intra-familiale
rechtstreeks door naar een « service d'aide à la jeunesse » of naar vers un « vertrouwenscentrum kindermishandeling » (voir liste en
een « équipe SOS Enfants » (zie lijst bijlage 4). annexe 4).
Dit aanbod tot verwijzing van de minderjarige die het slachtoffer is Cette offre d'orientation du mineur victime de maltraitances est
van mishandeling, wordt vermeld in het proces-verbaal dat opgesteld mentionnée dans le procès-verbal dressé lors du constat ou de la
wordt bij de vaststelling of de verklaring. De beslissing wordt niet déposition. La décision n'est pas mentionnée dans le procès-verbal.
vermeld in het proces-verbaal.
2. Persoon die een residentiële opvang nodig heeft 2. Personne nécessitant un accueil résidentiel.
Zonder afbreuk te doen aan § 1 en § 2, stelt de politieambtenaar het Sans préjudice des § 1er et § 2, le fonctionnaire de police met la
slachtoffer dat een onmiddellijk residentiële opvang nodig heeft bij victime qui a besoin d'un accueil résidentiel immédiat, de préférence
voorkeur rechtstreeks in contact met een opvangcentrum (zie bijlage directement en contact avec un centre d'accueil résidentiel.
1). Voor de Franse Gemeenschap in het bijzonder zijn de onthaalcentra voor Pour la Communauté française en particulier, les centres d'accueil
de verwijzing van vrouwen die het slachtoffer zijn van fysisch of pour l'orientation des femmes victimes d'actes de violences physiques
seksueel geweld, de « refuges pour femmes battues ». ou sexuelles sont les « refuges pour femmes battues ».
Dit aanbod van verwijzing naar een residentieel onthaalcentrum wordt Cette offre d'orientation vers un centre d'accueil résidentiel est
vermeld in het proces-verbaal dat opgesteld wordt bij de vaststelling mentionnée dans le procès-verbal dressé lors du constat ou de la
of de verklaring. De beslissing van het slachtoffer wordt niet déposition. La décision de la victime n'est pas mentionnée. Dans cette
vermeld. In dit verwijzingsaanbod dient erop gelet te worden dat de offre d'orientation, il y a lieu d'être particulièrement attentif à
belangen van het slachtoffer in acht genomen worden. In bepaalde préserver les intérêts de la victime. Dans certaines circonstances, le
omstandigheden zullen de naam en de gegevens van het onthaalcentrum nom et les coordonnées du centre d'accueil devront rester secrètes.
geheim moeten blijven. Die gegevens worden dan niet vermeld in het Ces mentions ne figurent alors pas dans le procès-verbal.
proces-verbaal. IV. De overlegstructuren IV. Les structures de concertation
Binnen elk gerechtelijk arrondissement werd een arrondissementele raad Il est établi dans chaque arrondissement judiciaire un conseil
voor het slachtofferbeleid opgericht met als doel het d'arrondissement pour une politique en faveur des victimes, ayant pour
slachtofferbeleid te ondersteunen. Er worden eveneens « welzijnsteams mission de soutenir la politique en faveur des victimes. Des « équipes
slachtofferzorg » voorzien binnen elk gerechtelijk arrondissement. psychosociales » sont également prévues au niveau de chaque
Deze teams hebben onder meer als taak de arrondissementele raad te arrondissement judiciaire. Celles-ci ont entre autres pour mission de
adviseren en te informeren. conseiller et d'informer le conseil d'arrondissement.
De politiediensten moeten deelnemen aan de werking van deze structuren Les services de police doivent participer au fonctionnement de ces
en hun medewerking verlenen. Ik zal de bijkomende richtlijnen over de structures et apporter leur collaboration. Je transmettrais
deelname aan de werking van deze overlegstructuren op een later ultérieurement aux services de police des instructions complémentaires
tijdstip meedelen aan de politiediensten. quant à leur participation au fonctionnement de ces structures de
concertation.
V. Besluit V. Conclusion
Artikel 46 van de Wet van 5 augustus 1992 op het politieambt bepaalt L'article 46 de la loi du 5 août 1992 sur la fonction de police fixe
de wettelijke plicht van de politiediensten inzake légalement la mission d'assistance des services de police. Cette
slachtofferbejegening. Deze taak bestaat uit een correcte opvang van mission consiste en un accueil correct de la victime, une assistance
het slachtoffer, een praktische bijstand, het verschaffen van pratique, une remise d'informations, une bonne rédaction du
informatie, een exacte opstelling van het proces-verbaal, de procès-verbal, une orientation de la victime vers les services
verwijzing van het slachtoffer naar de gespecialiseerde diensten en
een eventuele hercontactname van het slachtoffer. Dit artikel 46 is spécialisés et une reprise de contact éventuelle. Cet article 46
van toepassing op alle politieambtenaren, alsook op het s'applique à tous les fonctionnaire de police mais également au
burgerpersoneel tewerkgesteld binnen het politiekorps. personnel civil travaillant au sein du corps de police.
De aanwezigheid van een dienst politiële slachtofferbejegening in het La présence d'un service d'assistance policière aux victimes au sein
politiekorps ontslaat geen enkele politieambtenaar van zijn wettelijke du corps de police ne dispense aucun fonctionnaire de police de sa
plicht bijstand te bieden aan slachtoffers. De dienst politiële mission légale d'assistance. Le service d'assistance policière aux
slachtofferbejegening is in de eerste plaats belast met de victimes est prioritairement chargé de la sensibilisation et de la
sensibilisering en de voortgezette opleiding van de leden van het formation continuée des membres du personnel de police dans le domaine
politiekorps inzake politiële slachtofferbejegening.
Aangezien de psychosociale hulp aan de slachtoffers geen deel uitmaakt de l'assistance policière aux victimes.
van de taken van de politie, is het noodzakelijk dat de L'aide psychosociale aux victimes ne faisant pas partie des tâches de
politiediensten de slachtoffers verwijzen naar de gespecialiseerde la police, il est obligatoire et indispensable que les services de
diensten. Het verwijsmodel dat in deze omzendbrief voorgesteld wordt, police orientent les victimes vers les services spécialisés. Le modèle
bepaalt het algemeen kader van deze verwijzing. Dit moet het voor de de renvoi développé dans cette circulaire fixe le cadre général de
slachtoffers mogelijk maken een betere en snellere hulp te verkrijgen cette orientation. Il doit permettre aux victimes de bénéficier d'une
om de gevolgen van het misdrijf te boven te komen. aide meilleure et plus rapide afin de surmonter les conséquences de
Met name naar aanleiding van de samenwerkingsakkoorden inzake l'infraction. Suite notamment aux accords de coopération en matière d'assistance aux
slachtofferbejegening, beschikt het ministerie van Binnenlandse Zaken victimes, le ministère de l'Intérieur dispose, au sein de la Police
binnen de Algemene Rijkspolitie over een permanent contactpunt voor Générale du Royaume, d'un point de contact permanent pour les
vragen betreffende slachtofferbejegening. Deze cel « politiële questions liées à l'assistance aux victimes. Cette cellule «
slachtofferbejegening » is thans de aangewezen gesprekspartner voor assistance policière aux victimes » est dès à présent l'interlocuteur
korpschefs, verantwoordelijke officieren en diensten voor politiële privilégié des chefs de corps, officiers responsables et services
slachtofferbejegening. d'assistance policière aux victimes.
Algemene Rijkspolitie Police Générale du Royaume
Koningsstraat 56, 1000 Brussel Rue Royale 56, 1000 Bruxelles
Tel. : 02 / 500 21 11 Tél. : 02 / 500 21 11
Fax. : 02 / 500 24 66 Fax : 02 / 500 24 66
Mag ik u verzoeken deze omzendbrief en zijn bijlagen te verdelen bij Je vous saurais gré de bien vouloir diffuser cette circulaire et ses
de overheden van de bestuurlijke politie binnen uw ambtsgebied. annexes auprès des autorités de police administrative de votre
circonscription.
Je vous prie d'agréer, Madame le Gouverneur, Monsieur le Gouverneur,
Met de meeste hoogachting, l'assurance de ma considération distinguée.
De Minister van Binnenlandse Zaken, Le Ministre de l'Intérieur,
L. Van den Bossche. L. Van den Bossche.
_______ _______
Nota's Notes
(1) Nationaal Forum voor Slachtofferbeleid, juni 1996. (1) Forum National pour une Politique en Faveur des Victimes, juin 1996.
(2) Brussel, 7 april 1998. (2) Bruxelles, 7 avril 1998.
(3) Brussel, 14 mei 1998. (3) Bruxelles, 14 mai 1998.
(4) Belgisch Staatsblad van 5 januari 1999. (4) Moniteur belge du 05.01.1999.
(5) Artikel 123 van de wet van 7 december 1998, van kracht op 5 januari 1999. (6) voorbeeld : het evaluatierooster, voorgesteld in het « Strategisch plan van een Nationaal Slachofferbeleid », pagina 37, Nationaal Forum, juni 1996. (7) Zie bijvoorbeeld de aanbevelingen uit het Vademecum « Politiële Slachtofferbejegening »; AERTSEN, I., Politeia, Brussel, 1996. (8) Art. 1382 - 1386 van het Burgerlijk Wetboek; art. 3, 4 et 26 van de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering; art. 63, 64, 66, 67, 68, 69 van het Wetboek van Strafvordering. Omzendbrief OOP 15terB BIJLAGE 1 Verklarende begrippenlijst Voor de Vlaamse Gemeenschap : 1° Slachtofferhulp : hulp- en dienstverlening aan slachtoffers door een centrum als bedoeld in 3°. 2° Autonoom centrum voor algemeen welzijnswerk : een voorziening die vanuit een eenheid van beheer en beleid een gediversifieerde en verantwoorde hulp- en dienstverlening aanbiedt aan alle personen van wie de welzijnskansen bedreigd of verminderd worden ten gevolge van per< soonlijke, relationele, gezins- of maatschappelijke factoren. Het centrum is daartoe door de Vlaamse Regering erkend. De opdracht slachtofferhulp wordt als een bijkomende taak toegewezen aan een autonoom centrum voor algemeen welzijnswerk. 3° « Centrum voor slachtofferhulp » : het autonoom centrum voor algemeen welzijnswerk met als bijkomende taak slachtofferhulp. 4° « Vertrouwenscentrum kindermishandeling » : een centrum dat onder meer fungeert als meldpunt voor kindermishandeling, instaat voor de eerste opvang, de diagnose en voor de eventuele doorverwijzing naar de gepaste hulpverlening. 5° « Opvangcentrum » : een autonoom centrum voor algemeen welzijnswerk waarbinnen de onmiddellijke residentiële opvang van slachtoffers mogelijk is. Voor de Franse Gemeenschap : 1° Slachtofferhulp (aide aux victimes) : de sociale hulpverlening en psychologische begeleiding aan slachtoffers door de in 2° beschreven diensten. 2° Diensten voor slachtofferhulp (« services d'aide aux victimes ») : de diensten maatschappelijke hulpverlening aan rechtsonderhorigen, erkend en gesubsidieerd door de Franse Gemeenschap, die hulp verlenen aan slachtoffers zoals gedefinieerd in 1°. 3° Team SOS-Kinderen (« équipe SOS-Enfants ») : de multidisciplinaire dienst, erkend door de Franse Gemeenschap, gespecialiseerd in het vaststellen en het behandelen van gevallen van kindermishandeling, die als voorwerp heeft een aangepaste hulp te bieden aan het kind als slachtoffer of in geval van gevaar voor mishandeling. BIJLAGE 2 Formulier voor verwijzing naar het « centrum (de dienst) voor slachtofferhulp » (5) Article 123 de la loi du 7 décembre 1998, en vigueur le 05.01.1999. (6) Voir à titre exemplatif la grille d'évaluation proposée dans le « Plan stratégique d'une Politique Nationale en Faveur des Victimes », page 37, Forum National, juin 1996. (7) Voir notamment les recommandations du Vadémécum « Assistance policière aux victimes », AERTSEN I. et MARTIN D., Politeia, Bruxelles, 1996. (8) Art. 1382 - 1386 du Code civil; art. 3, 4 et 26 du titre préliminaire du Code d'instruction criminelle; art. 63, 64, 66, 67, 68, 69 du Code d'instruction criminelle. Pour la consultation du tableau, voir image
Voor de raadpleging van de tabel, zie beeld
^