Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Koninklijk Besluit van 01/03/1998
← Terug naar "Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijsaanduiding voor homogene financiële diensten "
Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijsaanduiding voor homogene financiële diensten Arrêté royal modifiant l'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à l'indication des tarifs des services financiers homogènes
MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 1 MAART 1998. Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijsaanduiding voor homogene financiële diensten VERSLAG AAN DE KONING Sire, MINISTERE DES AFFAIRES ECONOMIQUES 1er MARS 1998. Arrêté royal modifiant l'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à l'indication des tarifs des services financiers homogènes RAPPORT AU ROI Sire,
Het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de L'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à l'indication des tarifs des
prijsaanduiding van homogene financiële diensten wil informatie services financiers homogènes vise à fournir une information sur le
verschaffen over de prijs van die diensten door een zekere tarif de ces services, en prévoyant une certaine normalisation dans la
normalisatie in de voorstelling van het tarief van de meest gebruikte présentation du tarif des services de base les plus couramment
basisdiensten te voorzien (de zichtrekening, de spaarrekening, de terbeschikkingstelling van de briefwisseling, de termijnrekening, de wisselkoersen, de internationale betalingen, het consumentenkrediet, het hypothecair krediet, het huren van een safe en de verrichtingen op afstand). Dit koninklijk besluit regelt de informatie over de prijsaanduiding van de diensten bij de tekoopaanbieding ervan, maar voorziet niets in de loop van de uitvoering van de overeenkomst als deze opeenvolgende prestaties betreft. Als de consument zich dus niet geregeld naar zijn bankkantoor begeeft, kan hij praktisch niets weten over de prijsevolutie. Bovendien kent de cliënt niet altijd alle details van de aangerekende kosten op de verrichtingen die werden uitgevoerd in het kader van de diensten die hij heeft gebruikt. Dit koninklijk besluit wil deze dubbele leemte opvullen : - in de eerste plaats verplicht het de kosteloze aflevering, aan elke geïnteresseerde consument, van een prospectus die de tarieven vermeldt; - het voorziet de verplichting voor de verkoper om voorafgaandelijk de consument in te lichten over elke tariefwijziging; utilisés (le compte à vue, le dépôt d'épargne, la mise à disposition du courrier, le compte à terme, les cours de change, les paiements internationaux, le crédit à la consommation, le crédit hypothécaire, la location d'un coffre-fort et les opérations à distance). Si cet arrêté royal règle l'information sur le tarif des services lors de leur offre en vente, il ne prévoit rien en cours d'exécution du contrat lorsque celui-ci est à prestations successives. Ainsi donc, si le consommateur ne se rend pas régulièrement dans son agence bancaire, il lui est pratiquement impossible de connaître l'évolution des tarifs. Par ailleurs, le client ne connaît pas toujours le détail des frais imputés sur les opérations effectuées dans le cadre des services qu'il a utilisés. Le présent arrêté royal vise à combler ces lacunes : - tout d'abord, il impose la délivrance gratuite, à tout consommateur intéressé, d'un prospectus reprenant les tarifs; - il prévoit l'obligation pour le vendeur d'informer préalablement le consommateur de toute modification du tarif;
- het legt de verkoper de verplichting op om aan de gebruiker het - il impose l'obligation de communiquer une fois par an au
tarief van sommige basisdiensten, opgenomen in de bijlage bij het consommateur le tarif de certains des services de base figurant en
koninklijk besluit van 23 maart 1995, mee te delen; annexe à l'arrêté royal du 23 mars 1995;
- tenslotte legt het de verkoper de verplichting op om de gebruiker - enfin, il impose au vendeur de délivrer une fois par an au
één keer per jaar een bewijs te leveren, waarop het detail van de consommateur un document justificatif reprenant le détail des frais et
kosten en interesten, die in het afgelopen jaar werden aangerekend, intérêts imputés au cours de l'année écoulée;
vermeld staat; Een wetsvoorstel van 13 januari 1993 (1) hield voor de financiële Une proposition de loi du 13 janvier 1993 (1) comportait l'obligation,
instellingen de verplichting in, om aan hun klanten in de loop van de pour les organismes financiers, de fournir à leurs clients une
overeenkomst informatie te verschaffen over de financiële voorwaarden information en cours de contrat sur les conditions financières et les
en beheerskosten verbonden aan de bankdiensten. frais de gestion liés aux comptes bancaires.
Dit wetsvoorstel is uitgelopen op een wijziging van de wet van 14 juli Cette proposition de loi a débouché sur une modification de la loi du
1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en de 14 juillet 1991 sur les pratiques du commerce et sur l'information et
bescherming van de consument (nieuw artikel 37, § 2, vierde streepje), la protection du consommateur (nouvel article 37, § 2, quatrième
waarbij de Koning in staat wordt gesteld om de individuele informatie tiret), permettant au Roi de réglementer l'information individuelle de
van de gebruiker over de kosten van de diensten zowel vóór als na l'utilisateur sur le coût des services tant avant qu'après
gebruik ervan te reglementeren (2). l'utilisation de ceux-ci (2).
Dit koninklijk besluit werd genomen op basis van de artikelen 6.1 en Le présent arrêté royal est pris sur la base des articles 6.1 et 37, §
37, § 2, 4de streepje van de voornoemde wet en beoogt de 2, 4ème tiret de la loi précitée et vise à compléter l'arrêté royal du
vervollediging van het koninklijk besluit van 23 maart 1995. De 23 mars 1995. Le texte coordonné de la réglementation s'articule comme
gecoördineerde tekst van de reglementering is als volgt ingedeeld : suit :
- een eerste gedeelte reglementeert de tariefaanduiding van de - une première partie réglemente l'indication des tarifs des services
homogene financiële diensten tijdens de tekoopaanbieding (artikelen 1 financiers homogènes lors de l'offre en vente (articles 1er à 6);
tot 6); - een tweede gedeelte omvat de regels betreffende de individuele - une deuxième partie comporte les règles concernant l'information
informatie in de loop van de overeenkomst (artikelen 7 tot 9); individuelle en cours de contrat (articles 7 à 9);
- een derde gedeelte omvat de regels inzake het afleveren van een - une troisième partie comporte les règles relatives à la délivrance
bewijsstuk met gedetailleerde opgave van de als kosten aangerekende d'un document justifiant le détail des montants imputés à titre de
bedragen (artikel 10); frais (article 10);
- een vierde gedeelte omvat de slotbepalingen. - une quatrième partie comprend les dispositions finales.
Het voorstel van de Raad van State om een nieuw autonoom koninklijk La suggestion formulée par le Conseil d'Etat d'élaborer un nouvel
besluit te ontwerpen werd niet weerhouden. Het is bijgevolg een arrêté autonome n'a pas été retenue. C'est donc un arrêté modificatif
wijzigend besluit van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 dat de l'arrêté royal du 23 mars 1995 qui est proposé. D'une part, il
wordt voorgesteld. Enerzijds was het niet wenselijk regels, die meer n'était pas souhaitable de présenter comme nouvelles, des règles en
dan twee jaar in werking zijn, voor te stellen als nieuw. Anderzijds vigueur depuis plus de deux ans. D'autre part, il convenait de
paste het de integraliteit van het Verslag aan de Koning, dat de tekst sauvegarder l'intégralité du Rapport au Roi précédant le texte de
van het besluit van 1995 voorafgaat, te behouden. l'arrêté de 1995.
Het is belangrijk te onderstrepen dat de Raad van State een beslissing Il importe de souligner que le Conseil d'Etat tranche certaines
neemt in bepaalde controversen die plaatsvonden in verband met de controverses qui ont eu cours au sujet du fondement légal des
wetsgrond van de bepalingen, die een informatie van de consument in de dispositions imposant une information du consommateur en cours de
loop van een overeenkomst opleggen. contrat.
Volgens artikel 6, 1, van de wet van 14 juli 1991, bepaalt de Koning Selon l'article 6, 1, de la loi du 14 juillet 1991, le Roi détermine
de diensten of de categorieën van diensten waarvoor Hij bijzondere les services ou catégories de services pour lesquels Il prescrit des
regels stelt inzake de prijsaanduiding en de aankondigingen van de modalités particulières en matière d'indication des prix et d'annonces
prijsverminderingen en prijsvergelijkingen. de réduction et de comparaison de prix.
De Raad van State is van oordeel dat « nergens uit deze bepaling Le Conseil d'Etat estime qu'« il n'appert aucunement de cette
blijkt dat de toepassing ervan uitsluitend gebonden is aan het disposition que son application serait exclusivement liée au moment où
tijdstip van het te koop aanbieden van de dienst, zodat het stellen le service est mis en vente, de sorte que l'instauration de règles
van bijzondere regels tevens betrekking kan hebben op de voorlichting particulières peut porter également sur l'information du consommateur
van de consument tijdens de looptijd van de overeenkomst ». en cours de contrat ».
Artikelsgewijze bespreking Analyse des articles
Artikel 1 Article 1er
Artikel 1 wil een hoofdstuk I met als titel « Aanduiding van de L'article 1er vise à insérer un chapitre premier intitulé « De
tarieven van de homogene financiële diensten » inlassen dat de l'indication des tarifs des services financiers homogènes » et qui
artikelen 1 tot 6 van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 bevat, contiendra les articles 1er à 6 de l'arrêté royal du 23 mars 1995,
zijnde nagenoeg alle bepalingen van dat koninklijk besluit in zijn soit quasiment la totalité des dispositions de cet arrêté royal dans
huidige versie, rekening houdend met de wijziging aangebracht aan sa version actuelle compte tenu de la modification apportée à
artikel 1 door artikel 2 van dit besluit. l'article 1er par l'article 2 du présent arrêté.
Artikel 2 Article 2
Artikel 2 voert een nieuwe bepaling in, in artikel 1 van het L'article 2 introduit une nouvelle disposition dans l'article 1er de
koninklijk besluit van 23 maart 1995, bedoeld om een meer volledige informatie te verzekeren voor de consument. Op dit ogenblik beschikt deze laatste over geen andere mogelijkheid om de in voege zijnde tarieven te kennen, dan het ter plaatse raadplegen ervan, wat vaak met enkele moeilijkheden gepaard gaat. Voortaan zullen een of meerdere prospectussen, waarin de tarieven worden opgenomen, gratis ter beschikking zijn. Zij zullen dus meegenomen kunnen worden door de consument. Een voldoende groot aantal zal aanwezig moeten zijn op een zichtbare plaats opdat elke geïnteresseerde consument ze zou kunnen aanschaffen zonder ze aan het loket te vragen. De aanduiding van de tarieven van de diensten, die door de verkoper worden aangeboden, zal in een of meerdere prospectussen kunnen l'arrêté royal du 23 mars 1995, destinée à assurer une information plus complète du consommateur. A l'heure actuelle, ce dernier n'a d'autre moyen, pour connaître les tarifs en vigueur, que de consulter ces derniers sur place, souvent avec quelques difficultés. Dorénavant, un ou plusieurs prospectus reprenant les tarifs seront disponibles gratuitement et pourront ainsi être emportés par le consommateur. Ils devront être présentés à un endroit visible et en nombre suffisant pour que tout consommateur intéressé puisse se les procurer sans devoir les demander au guichet. L'indication des tarifs des services offerts par le vendeur pourra figurer sur un ou plusieurs prospectus, pour autant que, conformément
voorkomen, in zoverre dat, overeenkomstig artikel 4 van het huidige besluit, de tarieven met betrekking op een bepaalde financiële dienst gegroepeerd blijven in eenzelfde prospectus. Bovendien, opdat de consumenten van het bestaan van deze prospectussen en van de mogelijkheid ze mee te nemen op de hoogte zouden zijn, zal informatie daarover op een duidelijk van buiten de instelling zichtbare plaats aangebracht zijn. Deze vermelding zal van buiten goed zichtbaar en dus goed leesbaar moeten zijn. De wens is, de consumenten aan te zetten, gebruik te maken van de informatiemogelijkheden die hen worden geboden, door de prospectussen à l'article 4 de l'arrêté actuel, les tarifs relatifs à un service financier déterminé demeurent groupés sur un même prospectus. De plus, afin que les consommateurs n'ignorent pas l'existence de ces prospectus et la possibilité de les emporter, une information à ce sujet devra figurer à un endroit nettement visible de l'extérieur. Cette mention devra être bien apparente et donc bien lisible de l'extérieur. La volonté est d'inciter les consommateurs à faire usage des possibilités d'information qui leur sont offertes, en emportant les
met de tarieven van de financiële diensten van verschillende banken prospectus reprenant les tarifs des services financiers de différentes
mee te nemen, teneinde ze te vergelijken en een beslissing te nemen banques, afin de les comparer et de prendre leur décision en pleine
met volle kennis van zaken. connaissance de cause.
Er valt op te merken, dat de aanduiding van het tarief van de Il est à noter que l'indication du tarif des opérations de change
wisselverrichtingen niet vereist is in de prospectus, en dit wegens de n'est pas requise sur le prospectus, et ce en raison des variations
snelle schommeling in de koers van bepaalde munten. De informatie over rapides du cours de certaines monnaies. L'information sur ces
deze verrichtingen zal dus slechts moeten geschieden volgens de regels opérations ne devra donc se faire que suivant les règles de l'alinéa 1er
in het huidige lid 1, dit wil zeggen op een duidelijk en goed actuel, c'est-à-dire à un endroit apparent et nettement visible dans
zichtbare plaats in de inrichting. l'établissement.
Artikel 3 Article 3
Artikel 3 wil een hoofdstuk II inlassen met als titel « Voorlichting L'article 3 vise à insérer un chapitre II, intitulé « De l'information
van de consument tijdens de looptijd van het contract » dat de
artikelen 7 tot 9 omvat, waarvan de rechtvaardiging de volgende is. du consommateur en cours de contrat » comportant les articles 7 à 9
De individuele informatie van de klant komt tegemoet aan de dont la justification est la suivante.
bekommernis om er op algemene wijze op toe te zien dat de consument op L'information individuelle du client répond au souci de veiller d'une
de hoogte blijft van de wijzigingen van de tarieven van de financiële manière générale à ce que le consommateur n'ignore pas les
diensten. Het artikel voorziet daartoe dat de wijzigingen ter kennis modifications des tarifs des services financiers. L'article prévoit à
van de klant worden gebracht op formele wijze en niet door een cet effet que les modifications sont portées à la connaissance du
rekeninguittreksel dat eenvoudig verwijst naar het in het client de manière formelle et non pas par un extrait de compte
bankagentschap beschikbare tarief. renvoyant simplement au tarif disponible dans l'agence bancaire.
Artikel 7 (nieuw) De verplichtingen beoogd door dit artikel betreffen enkel de diensten onderschreven door de consument. § 1 voorziet dat bij een wijziging van het tarief van de zichtrekening, van de spaarrekening, van de briefwisseling, van de termijnrekening en van de verrichtingen op afstand, de gebruiker hierover schriftelijk moet worden ingelicht. De informatie moet slechts betrekking hebben op de gewijzigde elementen en moet vóór de wijziging worden verschaft, behoudens voor de interestpercentages waarvoor de informatie op korte termijn moet worden verschaft, dit wil zeggen binnen de dagen die onmiddellijk volgen op de wijziging. De tarieven die in voege zijn bij het afsluiten van het contract, en die over het algemeen niet in het contract zelf zijn opgenomen, zijn essentieel veranderlijk in het geval van opeenvolgende prestaties. De verschillende kosten, verbonden aan een lopende rekening, zijn daarvan een treffend voorbeeld : de tarieven kunnen veranderen op eenvoudige beslissing van de bank. Het eerste geval dat door de individuele informatie wordt beoogd (wijziging van de tarieven) bevestigt de verplichting opgelegd aan een contracterende partij om zijn medecontractant te informeren over de wijzigingen van de contractuele voorwaarden, welke prijswijzigingen zijn. Een enkele prijsherzieningsclausule voorzien in het contract of een contractuele clausule verwijzende naar de gangbare tarieven, volstaat niet om de consument, die zich niet regelmatig naar zijn bank begeeft, te informeren. Zoals de Raad van State onderstreepte, zou de afwijking van het principe van de aan de wijziging voorafgaande informatie, toegestaan voor de wijzigingen van de interestvoeten, geen afbreuk kunnen doen aan artikel 60 van de wet van 12 juni 1991 op het consumentenkrediet. Volgens deze bepaling dient de consument, voorafgaand aan de wijziging van de debetrente, hierover schriftelijk ingelicht worden. De zichtrekeningen met een kredietopening die door deze wet geregeld worden, blijven hieraan bijgevolg onderworpen. Article 7 (nouveau) Les obligations visées à cet article ne concernent que les seuls services souscrits par le consommateur. Le § 1er prévoit que lors d'une modification du tarif du compte à vue, des dépôts d'épargne, du courrier, du compte à terme et des opérations à distance, l'utilisateur doit en être informé par écrit. L'information ne doit porter que sur les éléments modifiés et doit être délivrée préalablement à la modification, sauf pour les taux d'intérêt pour lesquels l'information devra être délivrée dans un bref délai, c'est-à-dire dans les jours qui suivent immédiatement la modification. Les tarifs en vigueur lors de la conclusion du contrat, et généralement non repris dans le contrat lui-même, sont essentiellement variables dans le cas de services à prestations successives. Les divers coûts liés à un compte à vue constituent un exemple frappant : les tarifs peuvent varier sur simple décision de la banque. Le premier cas visé par l'information individuelle (modification des tarifs) confirme l'obligation imposée dans le chef d'une partie au contrat d'informer son cocontractant des modifications des conditions contractuelles que constituent des modifications de prix. Une simple clause de révision des prix prévue dans le contrat ou une clause contractuelle renvoyant aux tarifs en vigueur ne suffit pas à informer le consommateur qui ne se rend pas régulièrement à sa banque. Comme l'a souligné le Conseil d'Etat, la dérogation au principe d'information préalable à la modification, accordée aux modifications des taux d'intérêt, ne pourrait préjudicier à l'article 60 de la loi du 12 juin 1991 relative au crédit à la consommation. Selon cette disposition, le consommateur doit, préalablement à la modification du taux débiteur, en être informé par écrit. Les comptes à vue assortis d'une ouverture de crédit régie par cette loi restent donc soumis à celle-ci.
§ 2 legt bovendien de jaarlijkse mededeling aan de consument op van Le § 2 impose en outre la communication annuelle au consommateur du
het tarief van elk van de diensten beoogd in § 1. tarif de chacun des services visés au § 1er.
Deze verplichting geldt eveneens slechts voor de diensten die de Cette obligation ne vaut également que pour les services souscrits par
consument onderschrijft. le consommateur.
§ 3 bepaalt dat de mededeling kan gebeuren door een rekeninguittreksel Le § 3 prévoit que la communication peut se faire par extrait de
en geen bijkomende kosten voor de klant met zich mag brengen. compte et ne peut entraîner de frais supplémentaires à charge du
Deze informatie zal kunnen worden verzekerd zonder bijkomende kosten client. Cette information pourra être assurée sans coût supplémentaire si elle
zo ze met het samenvattend bewijsstuk, opgelegd door nieuw artikel 10, est envoyée avec le document justificatif et récapitulatif imposé par
wordt verzonden. De consument zal aldus in staat zijn om de informatie le nouvel article 10. Le consommateur sera ainsi en mesure de comparer
a priori en a posteriori te vergelijken en te verifiëren. et de vérifier l'information a priori et a posteriori.
Lid 2 houdt rekening met de praktijk van de domiciliëring van L'alinéa 2 tient compte de la pratique de la domiciliation des
rekeninguittreksels in het bankagentschap. Zo de consument binnen de extraits de compte dans l'agence bancaire. Si le consommateur n'a pas
zes maanden geen kennis heeft genomen van de mededeling bedoeld in de pris connaissance de la communication visée aux §§ 1er et 2 dans les
§§ 1 en 2, dan zal deze hem schriftelijk meegedeeld moeten worden. six mois, celle-ci devra lui être transmise par courrier.
Het gebeurt inderdaad niet zelden, dat consumenten (het is vaak het Il n'est pas rare en effet que des consommateurs (c'est souvent le cas
geval met zij die hun rekening op nul hebben gezet), nalaten hun de ceux qui ont mis leur compte à zéro) négligent de prendre
rekeninguittreksels op te vragen. Nu brengt het houden van een possession de leurs extraits de compte. Or, la détention d'un compte à
slapende zichtrekening eveneens onkosten met zich; het past bijgevolg, vue dormant entraîne également des frais; il convient que son
dat de titularis daar tijdig van bewustgemaakt wordt. titulaire s'en rende compte à temps.
Artikel 8 (nieuw) Article 8 (nouveau)
De geïndividualiseerde mededeling van de tarieven moet de consument La communication individualisée des tarifs doit également permettre au
eveneens informatie verschaffen over de toepassingsdatum ervan. consommateur d'être informé de la date d'application de ceux-ci.
Artikel 9 (nieuw) Article 9 (nouveau)
Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen informatie en Une nette distinction doit être faite entre l'information et la
publiciteit, die niet mogen worden verward. Zoals verduidelijkt in het publicité, qui ne peuvent pas être mêlées. Comme précisé dans le
Verslag aan de Koning over het koninklijk besluit van 23 maart 1995, Rapport au Roi de l'arrêté royal du 23 mars 1995, il ne faut cependant
moet echter niet als publiciteit beschouwd worden, de logo's/slogans pas considérer comme de la publicité, les logos/slogans faisant partie
die een noodzakelijk deel uitmaken van het « visitekaartje » van de intégrante de la « carte de visite » de l'organisme financier.
financiële instelling.
Artikel 4 Article 4
Dit artikel last een hoofdstuk III in, met als titel « Het bewijsstuk Cet article insère un chapitre III intitulé « Du document justificatif
», dat een artikel 10 omvat waarvan de rechtvaardiging de volgende is. » comportant un article 10 dont la justification est la suivante.
Artikel 10 (nieuw) Doorzichtigheid gebiedt dat de consument één keer per jaar een samenvattend document ontvangt van de kosten die hem worden aangerekend voor de verrichtingen uitgevoerd in het kader van de diensten die hij gedurende het afgelopen jaar heeft gebruikt. Die praktijk is wijd verbreid in de banksector. De verkoper moet gratis, op jaarbasis een eenmalig bewijsstuk afleveren, met gedetailleerde opgave van de sommen die de consument worden aangerekend voor de kosten van de verrichtingen die verband houden met de zichtrekening, de spaarrekening, de briefwisseling, de safe en de verrichtingen op afstand. De cliënt zou aldus, per dienst, moeten geïnformeerd zijn over de eenheidsprijs van de verrichting die ermee verband houdt, over het aantal uitgevoerde verrichtingen gedurende het afgelopen jaar en over het totaal van de jaarlijkse kosten die verband houden met het gebruik van de dienst. De data van de uitgevoerde verrichtingen moeten daarentegen niet worden gepreciseerd in het bewijsstuk. Aangezien de detaillering van de berekening van de interesten een te zware opgave is, moet enkel het totaal van de debet- en creditrente op het document worden vermeld. Het spreekt voor zich dat de mededeling van het bewijsstuk zal kunnen gekoppeld worden aan de mededeling van de individuele informatie a priori. Dezelfde verduidelijkingen als voor de mededeling van deze informatie worden gegeven wat de mededeling van het bewijsstuk betreft Article 10 (nouveau) La transparence impose que le consommateur reçoive une fois par an un document récapitulatif des frais qui lui ont été imputés en raison des opérations effectuées dans le cadre des services qu'il a utilisés durant l'année écoulée. Cette pratique est largement répandue dans le secteur bancaire. Le vendeur devra délivrer gratuitement sur base annuelle un document justificatif unique reprenant le détail des sommes imputées à charge du consommateur, pour les opérations liées au compte à vue, au dépôt d'épargne, au courrier, au coffre-fort et aux opérations à distance. Le client devrait ainsi être informé, par service, du prix unitaire de l'opération qui y est liée, du nombre d'opérations effectuées durant l'année écoulée et du total des frais annuels liés à l'utilisation du service. Les dates des opérations effectuées ne doivent en revanche pas être précisées dans le document justificatif. Le détail du calcul des intérêts représentant une charge trop lourde, seul le total des intérêts débiteurs et créditeurs devra figurer sur le document. Il va de soi que la communication du document justificatif pourra être couplée avec la communication de l'information individuelle a priori. Les mêmes précisions que pour la communication de cette information sont apportées en ce qui concerne la communication du document
(artikel 7, § 3). justificatif (article 7, § 3).
Artikel 5 Article 5
Artikel 5 last een Hoofdstuk IV in, met als titel « Slotbepalingen », L'article 5 insère un Chapitre IV intitulé « Dispositions finales »,
dat de huidige artikelen 7 en 8 omvat, die de nieuwe artikelen 11 en qui comporte les articles 7 et 8 actuels, lesquels deviennent les
12 worden. articles 11 et 12 nouveaux.
Artikel 6 Article 6
Artikel 6 wijzigt twee punten van de bijlage bij het besluit van 23 L'article 6 modifie deux points de l'annexe de l'arrêté du 23 mars
maart 1995. 1995.
De eerste wijziging beoogt de uitbreiding van de informatie-elementen La première modification vise à élargir les éléments d'information
betreffende de zichtrekening. Voortaan zal de informatie niet beperkt relatifs au compte à vue. Dorénavant, l'information ne se limitera
blijven tot de betaalverrichtingen (cheques, over-schrijvingen), maar plus aux opérations de paiement (chèques, virements), mais s'étendra,
zal bijvoorbeeld uitgebreid worden tot de opnameverrichtingen van geld par exemple, aux opérations de retrait d'argent, lesquelles ne sont
die niet expliciet door de jaarlijkse tekst worden bedoeld. pas visées explicitement par le texte annuel.
De tweede wijziging betreft één van de informatie-elementen, opgenomen La seconde modification concerne un des éléments d'information repris
in punt V « Wisselverrichtingen ». Het wil de vergelijking au point V « Opérations de change ». Elle vise à faciliter la
vergemakkelijken van de wisselkoersen die op grond van artikel 3 WHP, comparaison des cours de change qui doivent, en vertu de l'article 3
de commissielonen moeten omvatten. LPC, inclure les commissions.
Artikel 7 Article 7
Artikel 7 preciseert de inwerkingtreding van de nieuwe reglementering. L'article 7 précise l'entrée en vigueur de la nouvelle réglementation.
Er is een overgangs- en aanpassingsperiode voorzien om de sector in Une période de transition et d'adaptation est prévue pour permettre au
staat te stellen zich aan te passen. secteur de s'y conformer.
Wij hebben de eer te zijn, Nous avons l'honneur d'être,
Sire, Sire,
van Uwe Majesteit, de Votre Majesté,
de zeer eerbiedige les très respectueux
en zeer getrouwe dienaren, et très fidèles serviteurs,
De Vice-Eerste Minister en Minister van Economie, Le Vice-Premier Ministre et Ministre de l'Economie,
E. DI RUPO E. DI RUPO
De Minister van Landbouw Le Ministre de l'Agriculture
en de Kleine en Middelgrote Ondernemingen, et des Petites et Moyennes Entreprises,
K. PINXTEN K. PINXTEN
ADVIES VAN DE RAAD VAN STATE AVIS DU CONSEIL D'ETAT
Le Conseil d'Etat, section de législation, première chambre, saisi par
De Raad van State, afdeling wetgeving, eerste kamer, op 19 november le Ministre de l'Economie, le 19 novembre 1997, d'une demande d'avis
1997 door de Minister van Economie verzocht hem van advies te dienen sur un projet d'arrêté royal « modifiant l'arrêté royal du 23 mars
over een ontwerp van koninklijk besluit "tot wijziging van het
koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijsaanduiding 1995 relatif à l'indication des tarifs des services financiers
van homogene financiële diensten", heeft op 11 december 1997 het homogènes », a donné le 11 décembre 1997 l'avis suivant :
volgende advies gegeven :
Strekking en rechtsgrond Portée et fondement légal
1. Artikel 6, 1, van de wet van 14 juli 1991 betreffende de 1. L'article 6, 1, de la loi du 14 juillet 1991 sur les pratiques du
handelspraktijken en de voorlichting en de bescherming van de commerce et sur l'information et la protection du consommateur accorde
consument, verleent aan de Koning de bevoegdheid om, voor de diensten au Roi le pouvoir de prescrire, pour les services ou catégories de
of categorieën van diensten die Hij aanwijst, bijzondere regels te services qu'il détermine, des modalités particulières de l'indication
stellen inzake de prij saanduiding en de aankondigingen van de des prix et des annonces de réduction et de comparaison de prix. Sur
prijsverminderingen en de prijsvergelijkingen. Op grond van deze
bepaling werd het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de la base de cette disposition fut pris l'arrêté royal du 23 mars 1995
prij saanduiding van homogene financiële diensten getroffen, waarbij, relatif à l'indication des tarifs des services financiers homogènes
eensdeels, een eenvormige voorstelling van het tarief van de meest qui impose, d'une part, une présentation uniforme du tarif des
gebruikte basisdiensten werd opgelegd en, anderdeels, in een afwijking services de base les plus souvent utilisés et prévoit, d'autre part,
werd voorzien van het principe dat het tarief van de diensten op een une dérogation au principe que le tarif des services doit être apposé
van buiten zichtbare plaats moet worden aangebracht. à un endroit visible de l'extérieur.
2. Het voorliggende ontwerp beoogt het voornoemde koninklijk besluit 2. Le projet soumis tend à modifier l'arrêté royal susvisé du 23 mars
van 23 maart 1995 te wijzigen om, blijkens de "commentaren" (1) bij 1995 et ce, selon le « commentaire » (1) du projet, afin de combler un
het ontwerp, een aantal lacunes in de reglementering weg te werken. nombre de lacunes dans la réglementation.
2.1. Alzo wordt in het ontwerp bepaald dat de tarieven voor de 2.1. C'est ainsi que le projet dispose que désormais les tarifs des
homogene financiële diensten voortaan, zoals voor de andere diensten, services financiers homogènes devront, comme pour les autres services,
op een goed zichtbare wijze en op een van buiten de onderneming goed être apposés d'une manière apparente à un endroit nettement visible de
zichtbare plaats moeten worden aangebracht (ontworpen artikel 1, 1' extérieur de 1'établissement (article 1er, alinéa 1er, première
eerste lid, eerste zin van het koninklijk besluit van 23 maart 1995; phrase, en projet, de l'arrêté royal du 23 mars 1995; article 2 du
artikel 2 van het ontwerp). Rechtsgrond voor deze bepaling is zonder projet). Le fondement légal de cette disposition est procuré sans
twijfel artikel 6, 1, van de voornoemde wet van 14 juli 1991. aucun doute par l'article 6, 1, de la loi susvisée du 14 juillet 1991.
2.2. Nieuw in vergelijking met de bestaande regeling is dat in het 2.2. Une nouveauté par rapport à la réglementation existante est que
ontwerp thans ook de voorlichting van de consument "tijdens de le projet régie également l'information du consommateur « en cours de
looptijd van het contract" wordt geregeld. Het ontwerp voorziet wat contrat ». Le projet prévoit sur ce point une double obligation
dat betreft in een dubbele informatieverplichting van de financiële d'information de l'établissement financier vis-a-vis du consommateur
instelling ten aanzien van de consument betreffende de tarieven van en ce qui concerne les tarifs d'un nombre de services de base (article
een aantal basisdiensten (ontworpen artikel 7; artikel 4 van het 7 en projet; article 4 du projet), à savoir, d'une part, la
ontwerp), met name, eensdeels, de voorafgaandelijke mededeling van communication préalable de toute modification du tarif de certains des
elke wijziging aan het tarief van bepaalde door de consumenten
aangekochte diensten en de snelle mededeling 'a posteriori' van services acquis par le consommateur et la communication rapide 'a
wijzigingen aan de intresttarieven (§ 1), en, anderdeels, de posteriori' de modifications des tarifs d'intérêts (§ 1er), et d'autre
jaarlijkse mededeling van het tarief van diezelfde diensten aan de part, la communication annuelle au consommateur du tarif de ces mêmes
consument (§ 2). Enige twijfel zou kunnen rijzen omtrent de vraag of services (§ 2). Quelques doutes pourraient se faire jour sur le point
er voor het opleggen van deze informatieverplichting een voldoende de savoir s'il existe un fondement légal suffisant pour imposer cette
rechtsgrond voorhanden is. Artikel 6, 1, van de wet van 14 juli 1991 obligation d'informer. L'article 6, 1, de la loi du 14 juillet 1991
is nochtans duidelijk. Luidens die bepaling wijst de Koning die est pourtant clair. Selon cette disposition, le Roi détermine les
diensten of categorieën van diensten aan t.a.v. dewelke bijzondere services ou catégories de services pour lesquels Il prescrit des
regels worden gesteld inzake de prij saanduiding en de aankondigingen modalités particulières en matière d'indication des prix et d'annonces
van de prij sverminderingen en prijsvergelijkingen. Nergens uit deze de réduction et de comparaison de prix. Il n' appert aucunement de
bepaling blijkt dat de toepassing ervan uitsluitend gebonden is aan cette disposition que son application serait exclusivement liée au
het tijdstip van het te koop aanbieden van de dienst, zodat het moment où le service est mis en vente, de sorte que l'instauration de
stellen van bijzondere regels tevens betrekking kan hebben op de règles particulières peut porter également sur l'information du
voorlichting van de consument tijdens de looptijd van de overeenkomst consommateur en cours de contrat (2). Les travaux préparatoires de la
(2). Ook de parlementaire voorbereiding van de bepaling die artikel 6, disposition qui est devenue l'article 6, 1, de la loi ne procurent pas
1, van de wet is geworden, levert geen gegevens op welke een aldus davantage d'éléments susceptibles de justifier une interprétation
beperkte interpretatie kunnen wettigen. Voor artikel 4 van het ontwerp restreinte de ce type. L'article 4 du projet tient donc un fondement
kan dan ook een voldoende rechtsgrond in de voornoemde wetsbepaling légal suffisant de la disposition législative susvisée.
worden gevonden.
2.3. De wet van 13 april 1995 houdende de verplichting voor banken en 2.3. La loi du 13 avril 1995 portant obligation de communiquer
kredietinstellingen om bepaalde informatie aan hun cliënten mede te certaines informations aux clients par les banques et sociétés de
delen, heeft aan artikel 37, § 2, van de voornoemde wet van 14 juli crédit a ajouté à l'article 37, § 2, de la loi susvisée du 14 juillet
1991 een vierde streepje toegevoegd luidens hetwelk de Koning, in 1991 un quatrième tiret, selon lequel le Roi peut, par dérogation à
afwijking van artikel 37, § 1, van dezelfde wet, voor de diensten of l'article 37, § 1er, de la même loi, imposer au vendeur pour les
categorieën van diensten die Hij bepaalt, de verkoper kan verplichten services ou catégories de services qu'il détermine, de délivrer
aan de consument gratis een bewijsstuk af te geven waarvan de Koning gratuitement au consommateur un document justificatif dont Il
de vermeldingen en de modaliteiten bepaalt. Aldus werd in de wet de détermine les mentions et les modalités. C'est ainsi que fut inscrit
rechtsgrond ingeschreven voor een geïndividualiseerde dans la loi le fondement légal d'une obligation individualisée
informatieverplichting van de financiële instelling ten aanzien van d'information de l'établissement financier vis-à-vis de ses clients
haar cliënten (3). Het ontworpen artikel 10 (artikel S van het (3). L'article 10, en projet (article 5 du projet) met en oeuvre cette
ontwerp) geeft aan deze nieuwe bepaling uitvoering, door voor te disposition nouvelle, en prescrivant qu'une fois par an, dans le
schrijven dat de verkoper eenmaal per jaar, in de loop van de maand courant du mois de janvier, le vendeur doit délivrer au consommateur
januari, aan de consument een samenvattend document moet afleveren un document récapitulatif indiquant, par type de frais, le détail de
dat, per soort kosten, de gedetailleerde opgave van elk aangerekend
bedrag bevat. chaque montant imputé.
Algemene opmerkingen Observations générales
1. De redactie van het ontwerp in zijn geheel, en de opmaak van de 1. La rédaction du projet dans son ensemble, et celle du texte
Nederlandse tekst in het bijzonder, is voor verbetering vatbaar. Ook néerlandais en particulier, est susceptible d'amélioration. Par
worden bepaalde termen niet altijd consequent gebruikt. In dit verband ailleurs, certains termes ne sont pas toujours utilisés de manière
zullen hierna in de bijzondere opmerkingen een aantal verbeteringen conséquente. A ce sujet, un nombre de corrections seront proposées
worden voorgesteld. ci-après, dans les observations particulières.
2.1. Het ontwerp wijzigt grondig de tot op heden ongewijzigde tekst 2.1. Le projet modifie fondamentalement le texte de l'arrêté royal du
van het koninklijk besluit van 23 maart 1995, onder meer door het gros 23 mars 1995, resté inchangé à ce jour, notamment en groupant la plus
van de bestaande tekst onder te brengen in een nieuw hoofdstuk I en grande partie du texte existant en un chapitre Ier, nouveau, et en
door nieuwe hoofdstukken in te voegen. introduisant de nouveaux chapitres.
Een meer eenvoudige en duidelijker werkwijze zou erin bestaan een Un procédé à la fois plus simple et plus clair consisterait à élaborer
nieuw autonoom besluit te ontwerpen, waarin het bestaande besluit un nouvel arrêté autonome, auquel l'arrêté existant serait intégré et
wordt geïntegreerd en waarbij in fine het koninklijk besluit van 23 par lequel, in fine, l'arrêté royal du 23 mars 1995 serait abrogé dans
maart 1995 in zijn geheel wordt opgeheven. De indeling van een sa totalité. La subdivision de pareil projet autonome pourrait être
dergelijk autonoom ontwerp zou kunnen worden geconcipieerd als volgt : conçue comme suit :
« HOOFDSTUK I. - Aanduiding van de tarieven van homogene financiële « CHAPITRE Ier. - De l'indication des tarifs des services financiers
diensten homogènes
Artikelen 1 tot 6 van het koninklijk besluit van 23 maart 1995 (met Les articles 1er à 6 de l'arrêté royal du 23 mars 1995 (y compris la
inbegrip van de wijziging aan artikel 1 ervan door artikel 2 van het modification de l'article 1er par l'article 2 du projet).
ontwerp). HOOFDSTUK II. - Voorlichting van de consument gedurende de looptijd van het contract CHAPITRE II. - De l'information du consommateur en cours de contrat
Artikelen 7 tot 9 (met dien verstarde dat artikel 7 wordt vervangen Les articles 7 à 9 (étant entendu que l'article 7 sera remplacé par
door artikel 4 van het ontwerp en met inbegrip van de artikelen 8 en 9 l'article 4 du projet et en incluant les articles 8 et 9, tels que
zoals ontworpen door artikel 5 van het ontwerp). projetés à l'article 5 du projet).
HOOFDSTUK III. - Het bewijsstuk CHAPITRE III. - Du document justificatif
Artikel 10 (zoals ontworpen door artikel 5 van het ontwerp). L'article 10 (tel que projeté à l'article 5 du projet).
HOOFDSTUK IV. - Slotbepalingen CHAPITRE IV. - Dispositions finales
Artikel 11 : opheffing van het koninklijk besluit van 23 maart 1995. Article 11 : abrogation de l'arrêté royal du 23 mars 1995.
Artikel 12 : bepaling inzake inwerkingtreding (artikel 7 van het Article 12 : disposition relative à l'entrée en vigueur (article 7 du
ontwerp, in een aangepaste versie). projet, en version adaptée).
Artikel 13 : uitvoeringsbepaling (artikel 8 van het ontwerp). Article 13 : disposition d'exécution (article 8 du projet).
Bijlage Annexe
(de bijlage bij het koninklijk besluit van 23 maart 1995, zoals (l'annexe à l'arrêté royal du 23 mars 1995, modifiée par l'article 6
gewijzigd bij artikel 6 van het ontwerp). » du projet). »
2.2. Indien de stellers van het ontwerp menen niet te moeten ingaan op 2.2. Dans le cas où les auteurs du projet estimeraient ne pas devoir
de zo-even gedane suggestie om een nieuw autonoom besluit te retenir la suggestion qui vient d'être faite, d'élaborer un nouvel
ontwerpen, doch integendeel het ontwerp willen behouden als een arrété autonome, et souhaiteraient au contraire maintenir le projet en
wijzigend besluit van het koninklijk besluit van 23 maart 1995, dient tant qu'arrêté modificatif de l'arrêté royal du 23 mars 1995, il
niettemin de indeling van het doorliggende ontwerp te worden aangepast conviendrait néanmoins d'adapter la subdivision du projet soumis
overeenkomstig de gebruikelijke regels van de wetgevingstechniek. conformément aux règles usuelles de la technique législative.
Onverminderd de hierna gemaakte bijzondere opmerkingen, zou het Sans préjudice des observations particulières faites ci-après, le
ontwerp dan als volgt kunnen worden ingedeeld en geredigeerd : projet pourrait, dés lors, être subdivisé et rédigé comme suit :
« Artikel 1 « Article 1er
In het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijs Dans l'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à l'indication des tarifs
aanduiding van homogene financiële diensten wordt een hoofdstuk I des services financiers homogènes, il est inséré un chapitre Ier,
ingevoegd, bevattende de artikelen 1 tot 6, en waarvan het opschrift comprenant les articles 1er à 6, et dont l'intitulé est rédigé comme
luidt als volgt : suit :
« HOOFDSTUK I. - Aanduiding van de tarieven van homogene financiële « CHAPITRE Ier. - De l'indication des tarifs des services financiers
diensten » homogènes »
Artikel 2 Article 2
(artikel 2 van het ontwerp). (article 2 du projet).
Artikel 3 Article 3
In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk II ingevoegd bevattende de Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre II, comprenant les
artikelen 7 tot 9 luidend als volgt : articles 7 à 9, et rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK II. - Voorlichting van de consument tijdens de looptijd van het contract « CHAPITRE II. - De l'information du consommateur en cours de contrat
Artikel 7 Article 7
§ 1. Elke wijziging van het tarief... § 1er. Toute modification du tarif...
§ 2.... § 2....
§ 3.... § 3....
(zie artikel 4 van het ontwerp). (voir l'article 4 du projet).
Artikel 8 Article 8
Het tarief van de diensten... Le tarif... visé doit être complété par la date...
(zie artikel 5 van het ontwerp). (voir l'article 5 du projet).
Artikel 9 Article 9
De bij artikel 7... L'indication des tarifs...
(zie artikel 5 van het ontwerp) ». (voir l'article 5 du projet) ».
Artikel 4 Article 4
In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk III ingevoegd, bevattend een Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre III, comprenant un
artikel 10, luidend als volgt : article 10, rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK III. - Het bewijsstuk « CHAPITRE III. - Du document justificatif »
Artikel 10 Article 10
Eenmaal per jaar,... Une fois par an,...
(zie artikel 5 van het ontwerp) ». (voir l'article 5 du projet, sauf à remplacer le terme « reprenant »
par « indiquant ») ».
Artikel 5 Article 5
In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk IV ingevoegd, bevattende de Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre IV, comprenant les
huidige artikelen 7 en 8, welke hernummerd worden tot de artikelen 11 articles 7 et 8 actuels, qui deviennent les articles 11 et 12, et dont
en 12, en waarvan het opschrift luidt als volgt : l'intitulé est rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK IV. - Slotbepalingen » « CHAPITRE IV. - Dispositions finales »
Artikel 6 Article 6
De bijlage bij hetzelfde besluit wordt gewijzigd als volgt : L'annexe au même arrêté est modifiée comme suit :
1° in punt I, 2, worden de woorden « Binnenlandse betaal- » geschrapt; 1° au point I, 2, les mots « de paiement intérieur » sont supprimés;
2° in punt V worden de woorden « en commissielonen » geschrapt. 2° au point V les mots « et commissions » sont supprimés.
Artikel 7 Article 7
Dit besluit treedt in werking op... Le présent arrêté entre en vigueur le...
(zie artikel 7 van het ontwerp). (voir l'article 7 du projet)
Artikel 8 Article 8
Onze Vice-Eerste Minister... Notre Vice-Premier Ministre...
(zie verder de opmerking bij artikel 8 van het ontwerp) ». (voir en outre l'observation relative à l'article 8 du projet) ».
Bijzondere opmerkingen (1) Observations particulieres (1)
Aanhef Préambule
1. In het eerste lid van de aanhef schrijve men « ... inzonderheid op 1. Au premier alinéa du préambule, il conviendrait d'écrire « ...
de artikelen 6, 1, en 37, § 2, vierde streepje, toegevoegd bij de wet notamment les articles 6, 1, et 37, § 2, quatrième tiret, inséré par
van 13 april 1995; ». la loi du 13 avril 1995; ».
2. Het vijfde lid redigere men als volgt : 2. L'on rédigera le cinquième alinéa comme suit :
« Gelet op de beraadslaging van de Ministerraad, op 7 november 1997, « Vu la délibération du Conseil des Ministres du 7 novembre 1997,
betreffende de aanvraag om advies binnen een maand; relative à la demande d'avis dans le délai d'un mois;
Gelet op het advies van de Raad van State, gegeven op 11 december Vu l'avis du Conseil d'Etat, donné le 11 décembre 1997, en application
1997, met toepassing van artikel 84, eerste lid, 1°, van de de l'article 84, alinéa 1er, 1°, des lois coordonnées sur le Conseil
gecoördineerde wetten op de Raad van State; ». d'Etat; ».
Artikel 2 Article 2
In vergelijking met de bestaande tekst van artikel 1, eerste lid, En comparaison avec le texte existant de l'article 1er, alinéa 1er,
eerste zin, van het koninklijk besluit van 23 maart 1995, wordt première phrase, de l'arrêté royal du 23 mars 1995, la disposition en
blijkens de ontworpen bepaling het « doorlopend » karakter van de projet ne conserve pas le caractère « permanent » de l'information
bedoelde informatie aan de consument niet meer hernomen. De vraag visée du consommateur. La question se pose de savoir si cela est bien
rijst of zulks wel strookt met de bedoeling van de stellers van de conforme à l'intention des auteurs du texte, d'autant que le
tekst, des te meer omdat de commentaar bij het ontwerp terzake geen commentaire du projet n'apporte aucune précision à ce sujet.
verduidelijking geeft.
Artikel 4 Article 4
De redactie en opmaak van dit artikel zijn voor verbetering vatbaar.
Bovendien moet worden opgemerkt dat het bepaalde in het ontworpen La rédaction et la présentation de cet article sont susceptibles
artikel 7, § 1, tweede lid, geen afbreuk zou kunnen doen aan het d'amélioration. Il convient d'observer, en outre, que l'article 7, § 1er,
voorschrift van artikel 60 van de wet van 12 juni 1991 op het alinéa 2, ne pourrait pas préjudicier à l'article 60 de la loi du 12
consumentenkrediet, luidens welke bepaling de consument voorafgaand juin 1991 relative au crédit à la consommation, disposition selon
aan de wijziging van de debetrente hierover schriftelijk geïnformeerd laquelle le consommateur doit, préalablement à la modification du taux
dient te worden. débiteur, en être informé par écrit.
Rekening houdend met deze opmerkingen zou de redactie van het Compte tenu de ces observations, la rédaction de l'article 7, en
ontworpen artikel 7 als volgt kunnen worden aangepast : projet, pourrait être adaptée comme suit :
« § 1. Indien de verkoper voornemens is een wijziging aan te brengen « § 1er. Si le vendeur se propose d'apporter une modification au tarif
aan het tarief van eén van de informatieelementen van de diensten d'un des éléments d'information des services visés aux points I, II,
bedoeld in de punten I, II, III, IV en X van de bijlage bij dit III, IV et X de l'annexe au présent arrêté, il en informe
besluit, deelt hij dit voorafgaandelijk mede aan de consument die deze préalablement le consommateur qui a acquis ces services.
diensten heeft aangekocht. Onverminderd artikel 60 van de wet van 12 juni 1991 op het Sans préjudice de l'article 60 de la loi du 12 juin 1991 relative au
consumentenkrediet wordt een wijziging aan de rentevoeten zo spoedig crédit à la consommation, une modification des taux d'intérêt est
mogelijk na de wijziging aan de consument medegedeeld. communiquée au consommateur dans le plus bref délai possible après la
§ 2. Het tarief van de diensten bedoeld in de punten I, II, III, IV en modification. § 2. Au minimum une fois par an, dans le courant du mois de janvier,
X van de bijlage bij dit besluit wordt minstens eenmaal per jaar, in le tarif des services visés aux points I, II, III, IV et X de l'annexe
de loop van de maand januari, medegedeeld aan de consument die deze au présent arrêté est communiqué au consommateur qui a acquis ces
diensten heeft aangekocht. services.
Deze mededeling heeft plaats volgens het model dat als bijlage bij dit Cette communication a lieu selon le modèle figurant en annexe au
besluit gaat. présent arrêté.
§ 3.... (het eerste lid zoals in het ontwerp). § 3.... (l'alinéa 1er comme dans le projet).
Indien bij mededeling door middel van een rekeninguittreksel, de Si, en cas de communication au moyen d'un extrait de compte, le
consument zijn briefwisseling in de onderneming gedomicilieerd heeft consommateur a domicilié son courrier dans l'établissement et n'en a
en hij er binnen een termijn van zes maanden na de mededeling geen pas pris connaissance dans les six mois à dater de la communication,
kennis van genomen heeft, wordt de mededeling hem per brief ter kennis celle-ci lui est transmise par lettre. La communication et
gebracht. De mededeling en het drukken ervan mogen geen extra kosten l'impression de celle-ci ne peuvent entraîner des frais
voor de consument meebrengen. » supplémentaires pour le consommateur ».
Artikel 5 Article 5
1. Volgens de gemachtigde is het ontworpen artikel 8 uitsluitend van 1. Selon le délégué, l'article 8, en projet, est exclusivement
toepassing op de mededeling bedoeld in artikel 7, § 1. Men redigere applicable à la communication visée à l'article 7, § 1er. Il
deze bepaling dan ook als volgt : conviendrait, dès lors, de rédiger cette disposition comme suit :
« De mededeling bedoeld in artikel 7, § 1, vermeldt de datum waarop « La communication visée à l'article 7, § 1er, mentionne la date à
het gewijzigde tarief zal worden toegepast. » partir de laquelle le tarif modifié sera appliqué ».
2.1. De redactie van het eerste lid van het ontworpen artikel 10 is 2.1. La rédaction de l'alinéa 1er de l'article 10, en projet, est
voor ernstige verbetering vatbaar. Rekening houdende met de susceptible d'être considérablement améliorée. Compte tenu de la
verduidelijking welke in de « commentaren » met betrekking tot deze précision fournie au sujet de cette disposition par le « commentaire
bepaling wordt verstrekt, redigere men het betrokken lid dan ook beter als volgt : », il serait préférable de rédiger l'alinéa concerné comme suit :
« De verkoper geeft eenmaal per jaar, in de loop van de maand januari « Une fois par an, dans le courant du mois de janvier, le vendeur
aan de consument welke diensten aangekocht heeft bedoeld in de punten délivre un document justificatif au consommateur qui a acquis un
I, II, III, IX en X van de bijlage bij dit besluit, een bewijsstuk af. service visé aux points I, II, III, IX et X de l'annexe au présent
Dit bewijsstuk vermeldt per dienst of informatie-element de arrêté. Ce document justificatif indique par service ou par élément
eenheidsprijs van de verrichting, het aantal uitgevoerde verrichtingen d'information le prix unitaire de l'opération, le nombre d'opérations
gedurende het afgelopen jaar en het totaal van de jaarlijkse kosten. » effectuées au cours de l'année écoulée et le total des frais annuels ».
2.2. In verband met het derde en vierde lid van het ontworpen artikel 2.2. En ce qui concerne les alinéas 3 et 4 de l'article 10, en projet,
10 kan worden verwezen naar de voorgestelde redactie van het ontworpen l'on se référera à la rédaction proposée pour l'article 7, en projet.
artikel 7. Article 8.
Artikel 8 In deze uitvoeringsbepaling dienen de beide indienende ministers te Dans cette disposition d'exécution, il y aurait lieu de mentionner les
worden vermeld met hun volledige en juiste titel. deux ministres présentants avec leur titre complet et exact.
De kamer was samengesteld uit : La chambre était composée de :
de heren : MM. :
J. De Brabandere, voorzitter; J. De Brabandere, président;
M. Van Damme, D. Albrecht, staatsraden; M. Van Damme, D. Albrecht, conseillers d'Etat;
G. Schrans, E. Wymeersch, assessoren van de afdeling wetgeving; G. Schrans, E. Wymeersch, assesseurs de la section de législation;
Mevr. A. Beckers, griffier. Mme. A. Beckers, greffier.
De overeenstemming tussen de Nederlandse en de Franse tekst werd La concordance ente la version néerlandaise et la version française a
nagezien onder toezicht van de heer D. Albrecht. été vérifiée sous le contrôle de M. D. Albrecht.
Het verslag werd uitgebracht door de heer P. Depuydt, auditeur. De Le rapport a été présenté par M. P. Depuydt, auditeur. La note du
nota van het coördinatiebureau werd opgesteld en toegelicht door de heer E. Vanherck, referendaris. Bureau de coordination a été rédigée et exposée par M. E. Vanherck, référendaire.
De griffier, Le greffier,
A. Beckers. A. Beckers.
De voorzitter, Le président,
J. De Brabandere. J. De Brabandere.
1 MAART 1998. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk
besluit van 23 maart 1995 betreffende de prijsaanduiding van homogene 1er MARS 1998. - Arrêté royal modifiant l'arrêté royal du 23 mars 1995
financiële diensten relatif à l'indication des tarifs des services financiers homogènes
ALBERT II, Koning der Belgen, ALBERT II, Roi des Belges,
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet. A tous, présents et à venir, Salut.
Gelet op de wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en Vu la loi du 14 juillet 1991 sur les pratiques du commerce et sur
de voorlichting en de bescherming van de consument, inzonderheid op de l'information et la protection du consommateur, notamment les articles
artikelen 6, 1, en 37, § 2, vierde streepje, toegevoegd bij de wet van 13 april 1995; 6, 1, et 37, § 2, quatrième tiret, inséré par la loi du 13 avril 1995;
Gelet op het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de Vu l'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à l'indication des tarifs
prijsaanduiding van homogene financiële diensten; des services financiers homogènes;
Gelet op het akkoord van de Minister van Financiën, gegeven op 11 Vu l'accord du Ministre des Finances, donné le 11 septembre 1997 et le
september 1997 en op 6 februari 1998; 6 février 1998;
Gelet op de adviezen van de Raad voor het Verbruik, gegeven op 31 Vu les avis du Conseil de la Consommation, donnés le 31 janvier 1997
januari 1997 en 16 december 1997; et le 16 décembre 1997;
Gelet op de beraadslaging van de Ministerraad, op 7 november 1997, Vu la délibération du Conseil des Ministres du 7 novembre 1997,
betreffende de aanvraag om advies binnen een maand; relative à la demande d'avis dans le délai d'un mois;
Gelet op het advies van de Raad van State, gegeven op 11 december Vu l'avis du Conseil d'Etat, donné le 11 décembre 1997, en application
1997, met toepassing van artikel 84, eerste lid, 1°, van de de l'article 84, alinéa 1er, 1°, des lois coordonnées sur le Conseil
gecoördineerde wetten op de Raad van State; d'Etat;
Op de voordracht van Onze Vice-Eerste Minister en Minister van Sur la proposition de Notre Vice-Premier Ministre et Ministre de
Economie en van Onze Minister van Landbouw en de Kleine en Middelgrote l'Economie et de Notre Ministre de l'Agriculture et des Petites et
Ondernemingen, Moyennes Entreprises,
Hebben Wij besloten en besluiten Wij : Nous avons arrêté et arrêtons :

Artikel 1.In het koninklijk besluit van 23 maart 1995 betreffende de

Article 1er.Dans l'arrêté royal du 23 mars 1995 relatif à

prijsaanduiding van homogene financiële diensten, wordt een hoofdstuk l'indication des tarifs des services financiers homogènes, il est
I ingevoegd, bevattende de artikelen 1 tot 6, en waarvan het opschrift inséré un chapitre premier, comprenant les articles 1er à 6, et dont
luidt als volgt : l'intitulé est rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK I. - Aanduiding van de tarieven van homogene financiële « CHAPITRE Ier - De l'indication des tarifs des services financiers
diensten » homogènes »

Art. 2.In artikel 1 van hetzelfde besluit, wordt tussen het eerste en

Art. 2.Dans l'article 1er du même arrêté, l'alinéa suivant est inséré

het tweede lid het volgende lid ingevoegd : entre les alinéas 1er et 2 :
« De tarieven, met uitzondering van het tarief betreffende de dienst « Les tarifs, à l'exception de celui relatif au service visé au point
bedoeld in punt V van de bijlage bij dit besluit, moeten bovendien V de l'annexe au présent arrêté, doivent en outre être indiqués sur un
worden vermeld in een of meerdere prospectussen, die gratis en ou plusieurs prospectus mis gratuitement et de manière permanente à la
doorlopend ter beschikking liggen van de consument, en die door hem disposition du consommateur, et que celui-ci peut emporter sans
kunnen worden meegenomen zonder formaliteit of bijzonder verzoek van formalité ni demande particulière de sa part. Une mention apposée
zijnentwege. Een vermelding, die op een duidelijke en ondubbelzinnige d'une manière apparente et non équivoque à un endroit nettement
manier op een van buiten de inrichting goed zichtbare plaats is visible de l'extérieur de l'établissement informe le consommateur de
aangebracht, licht de consument over deze mogelijkheid in. » cette faculté. »

Art. 3.In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk II ingevoegd,

Art. 3.Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre II, comprenant

bevattende de artikelen 7 tot 9, luidend als volgt : les articles 7 à 9, et rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK II. - Voorlichting van de consument tijdens de looptijd « CHAPITRE II. - De l'information du consommateur en cours de contrat
van het contract

Art. 7.§ 1. Indien de verkoper voornemens is een wijziging aan te

Art. 7.§ 1er. Si le vendeur se propose d'apporter une modification au

brengen aan het tarief van één van de informatie-elementen van de tarif d'un des éléments d'information des services visés aux points I,
diensten bedoeld in de punten, I, II, III, IV en X van de bijlage bij II, III, IV et X de l'annexe au présent arrêté, il en informe
dit besluit, deelt hij dit voorafgaandelijk mee aan de consument die préalablement le consommateur qui a acquis ces services.
deze diensten heeft aangekocht. Onverminderd artikel 60 van de wet van 12 juni 1991 op het Sans préjudice de l'article 60 de la loi du 12 juin 1991 relative au
consumentenkrediet wordt een wijziging aan de rentevoet zo spoedig crédit à la consommation, une modification des taux d'intérêt est
mogelijk na de wijziging aan de consument meegedeeld. communiquée au consommateur dans le plus bref délai possible après la
§ 2. Het tarief van de diensten bedoeld in de punten I, II, III, IV en modification. § 2. Au minimum une fois par an, dans le courant du mois de janvier,
X van de bijlage bij dit besluit wordt minstens eenmaal per jaar, in le tarif des services visés aux points I, II, III, IV et X de l'annexe
de loop van de maand januari, meegedeeld aan de consument die deze diensten heeft aangekocht. Deze mededeling heeft plaats volgens het model dat als bijlage bij dit besluit gaat. § 3. De mededeling bedoeld in §§ 1 en 2 moet schriftelijk gebeuren, in voorkomend geval door middel van een rekeninguittreksel. Indien bij mededeling door middel van een rekeninguittreksel, de consument zijn briefwisseling in de onderneming gedomicilieerd heeft en hij er binnen een termijn van zes maanden na de mededeling geen kennis van genomen heeft, wordt de mededeling hem per brief ter kennis gebracht. au présent arrêté est communiqué au consommateur qui a acquis ces services. Cette communication a lieu selon le modèle figurant en annexe au présent arrêté. § 3. La communication visée aux §§ 1er et 2 doit se faire par écrit, le cas échéant, par extrait de compte. Si, en cas de communication au moyen d'un extrait de compte, le consommateur a domicilié son courrier dans l'établissement et n'en a pas pris connaissance dans les six mois à dater de la communication, celle-ci lui est transmise par lettre.
De mededeling en het drukken ervan mogen geen extra kosten voor de La communication et l'impression de celle-ci ne peuvent entraîner de
consument meebrengen. frais supplémentaires pour le consommateur.

Art. 8.De mededeling bedoeld in artikel 7, §§ 1 en 2, vermeldt de

Art. 8.La communication visée à l'article 7, §§ 1er et 2, mentionne

datum waarop het tarief wordt toegepast. la date à partir de laquelle le tarif est appliqué.

Art. 9.De bij artikel 7 bedoelde tariefaanduiding mag geen

Art. 9.L'indication des tarifs visés à l'article 7 ne peut comporter

reclamevermeldingen bevatten. » de messages publicitaires. »

Art. 4.In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk III ingevoegd,

Art. 4.Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre III, comprenant

bevattend een artikel 10, luidend als volgt : un article 10, rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK III. - Het bewijsstuk « CHAPITRE III. - Du document justificatif

Art. 10.De verkoper geeft eenmaal per jaar, in de loop van de maand

Art. 10.Une fois par an, dans le courant du mois de janvier, le

januari, aan de consument welke diensten aangekocht heeft bedoeld in vendeur délivre un document justificatif au consommateur qui a acquis
de punten I, II, III, IX en X van de bijlage bij dit besluit, een un service visé aux points I, II, III, IX et X de l'annexe au présent
bewijsstuk af. Dit bewijsstuk vermeldt per dienst of arrêté. Ce document justificatif indique par service ou par élément
informatie-element de eenheidsprijs van de verrichting, het aantal uitgevoerde verrichtingen gedurende het afgelopen jaar en het totaal van de jaarlijkse kosten. Wat de interesten betreft moet alleen het totaal van de debet- en creditinteresten op dit document vermeld zijn. De mededeling bedoeld in §§ 1 en 2 moet schriftelijk gebeuren, in voorkomend geval door middel van een rekeninguittreksel. Indien bij mededeling door middel van een rekeninguittreksel, de consument zijn briefwisseling in de onderneming gedomicilieerd heeft en hij er binnen een termijn van zes maanden na de mededeling geen kennis van genomen heeft, wordt de mededeling hem per brief ter kennis gebracht. d'information le prix unitaire de l'opération, le nombre d'opérations effectuées au cours de l'année écoulée et le total des frais annuels. En ce qui concerne les intérêts, seul le total des intérêts débiteurs et créditeurs doit figurer sur ce document. . La communication visée aux §§ 1er et 2 doit se faire par écrit, le cas échéant, par extrait de compte. Si, en cas de communication au moyen d'un extrait de compte, le consommateur a domicilié son courrier dans l'établissement et n'en a pas pris connaissance dans les six mois à dater de la communication, celle-ci lui est transmise par lettre.
De mededeling en het drukken ervan mogen geen extra kosten voor de La communication et l'impression de celle-ci ne peuvent entraîner de
consument meebrengen. » frais supplémentaires pour le consommateur. »

Art. 5.In hetzelfde besluit wordt een hoofdstuk IV ingevoegd,

Art. 5.Dans le même arrêté, il est inséré un chapitre IV, comprenant

bevattende de huidige artikelen 7 en 8, welke hernummerd worden tot de les articles 7 et 8 actuels, qui deviennent les articles 11 et 12, et
artikelen 11 en 12, en waarvan het opschrift luidt als volgt : dont l'intitulé est rédigé comme suit :
« HOOFDSTUK IV. - Slotbepalingen » « CHAPITRE IV. - Dispositions finales »

Art. 6.De bijlage bij hetzelfde besluit wordt gewijzigd als volgt :

Art. 6.L'annexe au même arrêté est modifiée comme suit :

1° in punt I, 2, worden de woorden « Binnenlandse betaal- » geschrapt; 1° au point I, 2, les mots « de paiement intérieur » sont supprimés;
2° in punt V worden de woorden « en commissielonen » geschrapt. 2° au point V les mots « et commissions » sont supprimés.

Art. 7.Dit besluit treedt in werking op de eerste dag van de vijfde

Art. 7.Le présent arrêté entre en vigueur le premier jour du

maand na die waarin het in het Belgisch Staatsblad is bekendgemaakt, cinquième mois qui suit celui au cours duquel il aura été publié au
met uitzondering van artikel 5 dat in werking treedt op de eerste dag Moniteur belge, à l'exception de l'article 5 qui entre en vigueur le
van de elfde maand na die waarin het besluit in het Belgisch premier jour du onzième mois qui suit celui au cours duquel l'arrêté
Staatsblad is bekendgemaakt. aura été publié au Moniteur belge.

Art. 8.Onze Vice-Eerste Minister en Minister van Economie en Onze

Art. 8.Notre Vice-Premier Ministre et Ministre de l'Economie et Notre

Minister van Landbouw en de Kleine en Middelgrote Ondernemingen zijn, Ministre de l'Agriculture et des Petites et Moyennes Entreprises sont
ieder wat hem betreft, belast met de uitvoering van dit besluit. chargés, chacun en ce qui le concerne, de l'exécution du présent arrêté.
Gegeven te Brussel, 1 maart 1998. Donné à Bruxelles, le 1er mars 1998.
ALBERT ALBERT
Van Koningswege : Par le Roi :
De Vice-Eerste Minister en Minister van Economie, Le Vice-Premier Ministre et Ministre de l'Economie,
E. DI RUPO E. DI RUPO
De Minister van Landbouw Le Ministre de l'Agriculture
en de Kleine en Middelgrote Ondernemingen, et des Petites et Moyennes Entreprises,
K. PINXTEN K. PINXTEN
Voor de raadpleging van de voetnoot, zie beeld Pour la consultation de la note de bas de page, voir image
^