Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 18/2021 van 4 februari 2021 Rolnummers 7207, 7208 en 7209 In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen L5111-1, L5311-1 en L5421-2 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie, al Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en L. Lavrysen, en de rechters (...)"
Uittreksel uit arrest nr. 18/2021 van 4 februari 2021 Rolnummers 7207, 7208 en 7209 In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen L5111-1, L5311-1 en L5421-2 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie, al Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en L. Lavrysen, en de rechters (...) Extrait de l'arrêt n° 18/2021 du 4 février 2021 Numéros du rôle : 7207, 7208 et 7209 En cause : les questions préjudicielles relatives aux articles L5111-1, L5311-1 et L5421-2 du Code wallon de la démocratie locale et de la décentralisation, La Cour constitutionnelle, composée des présidents F. Daoût et L. Lavrysen, et des juges T. Merc(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 18/2021 van 4 februari 2021 Extrait de l'arrêt n° 18/2021 du 4 février 2021
Rolnummers 7207, 7208 en 7209 Numéros du rôle : 7207, 7208 et 7209
In zake : de prejudiciële vragen over de artikelen L5111-1, L5311-1 en En cause : les questions préjudicielles relatives aux articles
L5421-2 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de L5111-1, L5311-1 et L5421-2 du Code wallon de la démocratie locale et
decentralisatie, alsook over de bijlage die in hetzelfde Wetboek is de la décentralisation, ainsi qu'à l'annexe insérée dans le même Code
ingevoegd bij het besluit van de Waalse Regering van 20 december 2007, par l'arrêté du Gouvernement wallon du 20 décembre 2007, ratifié par
bekrachtigd bij het decreet van 19 juni 2008, en over artikel 38, § 4, le décret du 19 juin 2008, et à l'article 38, § 4, de la loi du 8
van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra juillet 1976 organique des centres publics d'action sociale, posées
voor maatschappelijk welzijn, gesteld door de Raad van State. par le Conseil d'Etat.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en L. Lavrysen, en de composée des présidents F. Daoût et L. Lavrysen, et des juges T.
rechters T. Merckx-Van Goey, T. Giet, R. Leysen, J. Moerman en M. Merckx-Van Goey, T. Giet, R. Leysen, J. Moerman et M. Pâques, assistée
Pâques, bijgestaan door de griffier F. Meersschaut, onder voorzitterschap van voorzitter F. Daoût, du greffier F. Meersschaut, présidée par le président F. Daoût,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vragen en rechtspleging I. Objet des questions préjudicielles et procédure
Bij drie arresten, nrs. 244.747, 244.746 en 244.748, van 6 juni 2019, Par trois arrêts, nos 244.747, 244.746 et 244.748, du 6 juin 2019,
waarvan de expedities ter griffie van het Hof zijn ingekomen op 14 dont les expéditions sont parvenues au greffe de la Cour le 14 juin
juni 2019, heeft de Raad van State de volgende prejudiciële vraag gesteld : 2019, le Conseil d'Etat a posé la question préjudicielle suivante :
« Schenden de artikelen L5111-1, L5311-1 en L5421-2 van het Waalse « Les articles L5111-1, L5311-1 et L5421-2 du Code wallon de la
Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie, alsook
de bijlage die in hetzelfde Wetboek is ingevoegd bij het besluit van démocratie locale et de la décentralisation, ainsi que l'annexe
de Waalse Regering van 20 december 2007, bekrachtigd bij het decreet insérée dans le même Code par l'arrêté du Gouvernement wallon du 20
décembre 2007 ratifié par le décret du 19 juin 2008, et l'article 38,
van 19 juni 2008, en artikel 38, § 4, van de organieke wet van 8 juli § 4, de la loi organique des centres publics d'action sociale du 8
1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn - juillet 1976 - forme valable en Région wallonne, violent-ils les
vorm geldig in het Waalse Gewest, de artikelen 10 en 11 van de articles 10 et 11 de la Constitution, en ce que ces dispositions
Grondwet in zoverre die bepalingen opleggen dat de terugbetaling van imposent que le remboursement des sommes trop perçues par un
de te veel gekregen sommen door een mandataris in het kader van de mandataire dans le cadre de l'exercice des mandats dérivés se fait au
uitoefening van de afgeleide mandaten geschiedt ten voordele van de bénéfice de la personne morale de droit public au sein de laquelle le
publiekrechtelijke rechtspersoon waarbinnen het oorspronkelijk mandaat
wordt uitgeoefend, en niet ten voordele van de rechtspersoon die die mandat originaire est exercé et non pas au profit de la personne
bezoldigingen heeft toegekend ? ». morale qui a octroyé lesdites rémunérations ? ».
Die zaken, ingeschreven onder de nummers 7207, 7208 en 7209 van de rol Ces affaires, inscrites sous les numéros 7207, 7208 et 7209 du rôle de
van het Hof, werden samengevoegd. la Cour, ont été jointes.
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
Ten aanzien van de in het geding zijnde bepalingen en de context ervan Quant aux dispositions en cause et à leur contexte
B.1. De prejudiciële vraag heeft betrekking op de artikelen L5111-1, B.1. La question préjudicielle porte sur les articles L5111-1, L5311-1
L5311-1 en L5421-2 alsook op de bijlage bij het Waalse Wetboek van de et L5421-2 ainsi que sur l'annexe du Code wallon de la démocratie
plaatselijke democratie en de decentralisatie, zoals zij locale et de la décentralisation, respectivement modifiés et insérée
respectievelijk zijn gewijzigd en ingevoegd bij het besluit van de
Waalse Regering van 20 december 2007 « ter uitvoering van artikel 55 par l'arrêté du Gouvernement wallon du 20 décembre 2007 « pris en
van het decreet van 8 december 2005 houdende wijziging van sommige exécution de l'article 55 du décret du 8 décembre 2005 modifiant
bepalingen van het Wetboek van de plaatselijke democratie en de certaines dispositions du Code de la démocratie locale », ratifié par
decentralisatie », bekrachtigd bij het Waalse decreet van 19 juni 2008 le décret wallon du 19 juin 2008 « portant ratification de l'arrêté du
« houdende ratificatie van het besluit van de Waalse Regering van 20 Gouvernement wallon du 20 décembre 2007 pris en exécution de l'article
december 2007 ter uitvoering van artikel 55 van het decreet van 8 55 du décret du 8 décembre 2005 modifiant certaines dispositions du
december 2005 houdende wijziging van sommige bepalingen van het
Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie », en op Code de la démocratie locale et de la décentralisation », et sur
artikel 38, § 4, van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de l'article 38, § 4, de la loi du 8 juillet 1976 organique des centres
openbare centra voor maatschappelijk welzijn, zoals het is gewijzigd publics d'action sociale, tel qu'il a été modifié par l'arrêté du
bij het besluit van de Waalse Regering van 20 december 2007 « genomen Gouvernement wallon du 20 décembre 2007 « pris en exécution de
ter uitvoering van artikel 21 van het decreet van 8 december 2005 tot l'article 21 du décret du 8 décembre 2005 modifiant la loi organique
wijziging van de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare du 8 juillet 1976 des centres publics d'action sociale », ratifié par
centra voor maatschappelijk welzijn », bekrachtigd bij het Waalse
decreet van 19 juni 2008 « houdende ratificatie van het besluit van de le décret wallon du 19 juin 2008 « portant ratification de l'arrêté du
Waalse Regering van 20 december 2007 genomen ter uitvoering van Gouvernement wallon du 20 décembre 2007 pris en exécution de l'article
artikel 21 van het decreet van 8 december 2005 tot wijziging van de 21 du décret du 8 décembre 2005 modifiant la loi organique du 8
organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn ». juillet 1976 des Centres publics d'action sociale ».
B.2.1. Artikel L5111-1 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke B.2.1. L'article L5111-1 du Code wallon de la démocratie locale et de
democratie en de decentralisatie, zoals het van toepassing is voor de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le juge a quo,
verwijzende rechter, bepaalt : dispose :
« Voor de toepassing van de artikelen L5211-[1] tot L5511-[1] van dit « Pour l'application des articles L5211-1 à 5511-1 du présent Code, il
Wetboek dient te worden verstaan onder : faut entendre par :
- oorspronkelijk mandaat : het mandaat van gemeenteraadslid, schepen, - mandat originaire : le mandat de conseiller communal, d'échevin, de
burgemeester, provinciaal gedeputeerde, provincieraadslid of bourgmestre, de député provincial, de conseiller provincial ou de
voorzitter van het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn als président du centre public d'action sociale si la législation qui lui
de op hem toepasselijke wetgeving in zijn aanwezigheid in de est applicable prévoit sa présence au sein du collège communal;
gemeenteraad voorziet;
- afgeleid mandaat : elke functie die uitgeoefend wordt door de houder - mandat dérivé : toute fonction exercée par le titulaire d'un mandat
van een oorspronkelijk mandaat en die hem toevertrouwd is wegens zijn originaire et qui lui a été confiée en raison de ce mandat originaire,
oorspronkelijk mandaat ofwel door de overheid waarin hij [dat] soit par l'autorité dans laquelle il exerce celui-ci, soit de toute
uitoefent, ofwel op enige andere wijze; autre manière;
- mandataris : elke houder van een oorspronkelijk mandaat of een - mandataire : tout titulaire d'un mandat originaire ou d'un mandat
afgeleid mandaat; dérivé;
- privémandaat : elk mandaat dat uitgeoefend wordt in een - mandat privé : tout mandat exercé dans un organe de gestion d'une
beheersorgaan van een rechtspersoon of een feitelijke vereniging en personne juridique ou d'une association de fait et qui n'est pas un
[dat] geen afgeleid mandaat is; mandat dérivé;
- uitvoerend oorspronkelijk mandaat : de functies van burgemeester, - mandat originaire exécutif : les fonctions de bourgmestre,
schepen, provinciaal gedeputeerde [...] en voorzitter van [de raad] d'échevin, de député provincial et de président du conseil de l'action
voor maatschappelijk welzijn als de op hem toepasselijke wetgeving in sociale si la législation qui lui est applicable prévoit sa présence
zijn aanwezigheid in de gemeenteraad voorziet; au sein du collège communal;
- openbaar mandaat, functie of ambt van politieke aard : elk openbaar - mandat, fonction et charge publics d'ordre politique : tout mandat,
mandaat, elke openbare functie of elk openbaar ambt van politieke aard fonction ou charge publics d'ordre politique qui ne s'analyse ni comme
die niet verstaan worden als een oorspronkelijk mandaat of een un mandat originaire, ni comme un mandat dérivé;
afgeleid mandaat. Voor de toepassing van artikel L1122-7, § 2, en L2212-7, § 2, vormen de functies van Ministers, federale Staatssecretarissen of leden van een Gewest- of Gemeenschapsregering [...] geen openbaar mandaat, functie of ambt van politieke aard; - mandaat, leidende functie of beroep, ongeacht de aard ervan, uitgeoefend zowel in de openbare sector als in opdracht van elke natuurlijke of rechtspersoon, elke instelling of feitelijke vereniging, gevestigd in België of in het buitenland : mandaten, leidende functies of beroepen die niet verstaan worden als een oorspronkelijk mandaat of een afgeleid mandaat, noch als een openbaar mandaat, functie of ambt van politieke aard. Het privémandaat wordt als een mandaat, een leidende functie of als een beroep in de zin van deze beroepsomschrijving verstaan; Pour l'application de l'article L1122-7, § 2, et L2212-7, § 2, ne constituent pas un mandat, une fonction ou une charge publics d'ordre politique, les fonctions de Ministres, de Secrétaires d'Etat fédéraux et de Membres d'un Gouvernement régional ou communautaire; - mandat, fonction dirigeante ou profession, quelle qu'en soit la nature, exercé tant dans le secteur public que pour le compte de toute personne physique ou morale, de tout organisme ou association de fait, établis en Belgique ou à l'étranger : mandats, fonctions dirigeantes ou professions qui ne s'analysent pas comme un mandat originaire ou dérivé, ni comme un mandat, une fonction ou une charge publics d'ordre politique. Le mandat privé est considéré comme un mandat, une fonction dirigeante ou une profession au sens [de] la présente définition;
- niet-verkozen personen : de personen die niet houder zijn van een - personnes non élues : les personnes qui ne sont pas titulaires d'un
oorspronkelijk mandaat en die als gevolg van een beslissing van één mandat originaire et qui, à la suite de la décision de l'un de des
van de organen van de gemeente, de provincie, een intercommunale, een organes de la commune, la province, une intercommunale, une régie
autonoom gemeente- of provinciebedrijf of een huisvestingsmaatschappij communale ou provinciale autonome ou une société de logement exercent
verantwoordelijkheden dragen in het beheer van een rechtspersoon of des responsabilités dans la gestion d'une personne juridique ou d'une
een feitelijke vereniging; association de fait;
- bezoldiging : elke som van allerlei aard die betaald wordt als - rétribution : toute somme généralement quelconque qui est payée en
tegenprestatie voor de uitoefening van een oorspronkelijk mandaat, een contrepartie de l'exercice d'un mandat originaire, d'un mandat dérivé,
afgeleid mandaat, een openbaar mandaat, functie of ambt van politieke d'un mandat, d'une fonction et d'une charge publics d'ordre politique
aard of een mandaat, leidende functie of beroep, ongeacht de aard ou d'un mandat, d'une fonction dirigeante ou d'une profession, quelle
ervan, uitgeoefend zowel in de openbare sector als in opdracht van qu'en soit la nature, exercé tant dans le secteur public que pour le
elke natuurlijke of rechtspersoon, van elke instelling of feitelijke compte de toute personne physique ou morale, de tout organisme ou
vereniging, gevestigd in België of in het buitenland; association de fait, établis en Belgique ou à l'étranger;
- voordeel in natura : elk voordeel van allerlei aard dat niet - avantage en nature : tout avantage généralement quelconque qui ne se
resulteert in de storting van een som en die verleend wordt als traduit pas par le versement d'une somme et qui est consenti en
tegenprestatie voor de uitoefening van een oorspronkelijk mandaat, een contrepartie de l'exercice d'un mandat originaire, d'un mandat dérivé
afgeleid mandaat of een openbaar mandaat, functie of ambt van ou d'un mandat, d'une fonction et d'une charge publics d'ordre
politieke aard in de zin van dit boek. Het voordeel wordt beoordeeld politique au sens du présent livre. L'avantage est évalué conformément
overeenkomstig artikel L5311-2, § 1, van dit Wetboek; à l'article L5311-2, § 1er, du présent Code;
- controleorgaan : de rechtspersoon of de dienst daartoe ingesteld - organe de contrôle : la personne juridique ou le service institué à
door de decreetgever of door de Regering, met dien verstande dat cette fin par le législateur décrétal ou par le Gouvernement, étant
zolang de controle-instelling niet is opgericht, haar bevoegdheden entendu que tant que l'organisme de contrôle n'a pas été créé, ses
uitgeoefend worden door de Regering of de dienst waaraan de Regering pouvoirs sont exercés par le Gouvernement ou le service à qui le
die opdracht toevertrouwt ». Gouvernement délègue cette mission ».
B.2.2. Artikel L5311-1 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke B.2.2. L'article L5311-1 du Code wallon de la démocratie locale et de
democratie en de decentralisatie, zoals het van toepassing is voor de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le juge a quo,
verwijzende rechter, bepaalt : dispose :
« § 1. Volgende paragrafen gelden bij de uitoefening van de afgeleide « § 1er. Les paragraphes suivants s'appliquent à l'exercice des
mandaten van voorzitter, ondervoorzitter, bestuurder of bestuurder mandats dérivés de président, de vice-président, d'administrateur ou
belast met specifieke functies ander dan het dagelijks bestuur in de d'administrateur chargé de fonctions spécifiques autres que la gestion
raad van bestuur of elk ander beheersorgaan van een rechtspersoon of journalière au sein du conseil d'administration ou de tout autre
een feitelijke vereniging. Zij zijn niet van toepassing op de organe de gestion d'une personne morale ou d'une association de fait.
uitoefening van afgeleide mandaten in de huisvestingsmaatschappijen. Ils ne s'appliquent pas à l'exercice des mandats dérivés au sein des
Het uitvoerend mandaat in de zin van artikel L1531-2 van dit Wetboek sociétés de logement. Constitue des fonctions spécifiques, le mandat
valt onder de specifieke functies. exécutif au sens de l'article L 1531-2 du présent Code.
§ 2. Een bestuurder kan, met uitsluiting van elke andere bezoldiging § 2. Un administrateur, à l'exclusion de toute autre rétribution ou
of voordeel in natura, aanwezigheidsgeld krijgen voor elke vergadering avantage en nature, peut percevoir un jeton de présence pour chaque
van het beheersorgaan die hij bijwoont. Het bedrag van het séance de l'organe de gestion à laquelle il assiste. Le montant du
aanwezigheidsgeld mag niet hoger zijn dan dat van een jeton de présence ne peut être supérieur à celui d'un conseiller
provincieraadslid. provincial.
Aan hetzelfde lid kan slechts één bedrag aanwezigheidsgeld per dag Il ne peut être accordé au même membre qu'un jeton de présence par
worden toegekend, ongeacht de aard en het aantal vergaderingen die hij jour, quels que soient la nature et le nombre de réunions auxquelles
heeft bijgewoond in de rechtspersoon of de feitelijke vereniging. il a assisté au sein de la même personne morale ou association de fait.
§ 3. Het maximale jaarlijkse brutobedrag van de bezoldiging en de § 3. Le montant maximal annuel brut de la rétribution et des avantages
voordelen in natura van de bestuurder belast met specifieke functies en nature de l'administrateur chargé de fonctions spécifiques autres
ander dan het dagelijks bestuur mag niet hoger zijn dan 60 % van het que la gestion journalière ne peut être supérieur à 60 % du montant de
bedrag van de bezoldiging en de voordelen in natura gekregen door de la rétribution et des avantages en nature que perçoit le président de
voorzitter van dezelfde rechtspersoon. la même personne morale.
De bezoldiging houdt het bedrag van het gekregen aanwezigheidsgeld in. La rétribution inclut le montant des jetons de présence perçus.
§ 4. Het maximale jaarlijkse brutobedrag van de bezoldiging en de § 4. Le montant maximal annuel brut de la rétribution et des avantages
voordelen in natura van het ondervoorzitterschap mag niet hoger zijn
dan 75 % van het bedrag van de bezoldiging en de voordelen in natura en nature de la vice-présidence ne peut être supérieur à 75 % du
gekregen door de voorzitter van dezelfde rechtspersoon. montant de la rétribution et des avantages en nature que perçoit le
De bezoldiging houdt het bedrag van het gekregen aanwezigheidsgeld in.
§ 5. Het maximale jaarlijkse brutobedrag van de bezoldiging en de président de la même personne morale.
voordelen in natura van de voorzitter mag niet hoger zijn dan het La rétribution inclut le montant des jetons de présence perçus.
bedrag opgenomen in de bijlage bij dit Wetboek. § 5. Le montant maximal annuel brut de la rétribution et des avantages
Die maximumbedragen van de bezoldiging en de voordelen in natura en nature du président ne peut être supérieur au montant qui figure en
vloeien voort uit de samentelling van de punten volgens de parameters annexe au présent Code. Ces montants maximaux de rétribution et d'avantages en nature
en de berekeningsmethodes die in dezelfde bijlage zijn bepaald. résultent de l'addition des points selon les paramètres et la méthode
De maximumbedragen zijn gekoppeld aan de schommelingen van het de calcul déterminés dans cette même annexe.
indexcijfer overeenkomstig de regels bepaald bij de wet van 1 maart Les montants maximaux sont liés aux fluctuations de l'indice des prix,
1977 houdende inrichting van een stelsel waarbij sommige uitgaven in conformément aux règles prescrites par la loi du 1er mars 1977
de overheidssector [aan het indexcijfer van de consumptieprijzen van organisant un régime de liaison à l'indice des prix à la consommation
het Rijk worden gekoppeld]. du Royaume de certaines dépenses du secteur public.
Zij zijn gekoppeld aan spilindex 138,01 van 1 januari 1990. Ils sont rattachés à l'indice pivot 138,01 du 1er janvier 1990.
§ 6. Als het aanwezigheidsgeld, de bezoldiging en de voordelen in § 6. Si le jeton de présence, la rétribution et les avantages en
natura van de bestuurder, de bestuurder belast met specifieke functies nature de l'administrateur, de l'administrateur chargé de fonctions
ander dan het dagelijks bestuur, de ondervoorzitter en de voorzitter spécifiques autres que la gestion journalière, du vice-président et du
hoger zijn dan de maximumbedragen vastgesteld in de bijlage bij dit président, sont supérieurs aux montants maximaux fixés à l'annexe du
besluit, worden ze door de raad van bestuur voor 1 maart 2008 présent arrêté, le conseil d'administration procède, avant le 1er mars
verminderd tot het toegelaten maximumbedrag, rekening houdend met de 2008, à la réduction de ceux-ci au plafond autorisé, en tenant compte
drie criteria omschreven in die bijlage ». des trois critères définis à ladite annexe ».
B.2.3. Artikel L5421-2 van het Waalse Wetboek van de plaatselijke B.2.3. L'article L5421-2 du Code wallon de la démocratie locale et de
democratie en de decentralisatie, zoals het van toepassing is voor de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le juge a quo,
verwijzende rechter, bepaalt : dispose :
« § 1. De beslissing van het controleorgaan heeft betrekking op het « § 1er. La décision de l'organe de contrôle porte sur l'existence et
bestaan en de overeenstemming van de aangiften met de bepalingen [van] la conformité des déclarations aux dispositions du présent Code qui
dit Wetboek waarvoor de procedure bedoeld in artikel L[5421-1] liep. ont fait l'objet de la procédure visée à l'article L5421-1.
Zij houdt desgevallend de afrekening van de [te veel] verkregen sommen Elle comporte, s'il y a lieu, le décompte des sommes trop perçues par
in die de mandataris in het verleden genoot en de terugbetalingsvoorwaarden. le mandataire pour le passé et les conditions du remboursement.
§ 2. De betrokken persoon betaalt binnen de zestig volle dagen na de § 2. La personne concernée rembourse, dans les soixante jours francs
ontvangst van de kennisgeving van de beslissing van het controleorgaan de la réception de la notification de la décision de l'organe de
de te veel gekregen sommen bedoeld in § 1, lid 2, in. contrôle, les sommes trop perçues visées au § 1er, alinéa 2.
Het controleorgaan kan die termijn verlengen met een duur die het L'organe de contrôle peut prolonger ce délai d'une durée qu'il
bepaalt voor zover betrokkene per aangetekend schrijven binnen de détermine pour autant que l'intéressé ait fait valoir par pli
vijftien volle dagen na de kennisgeving van de beslissing uitzonderlijke motieven die [ten grondslag] liggen aan zijn verzoek, te kennen heeft gegeven. Als de betrokken persoon een mandataris is, gebeurt de terugbetaling bij de gemeente of de provincie waarin [hij zijn] oorspronkelijke mandaat (mandaten) uitoefent. Indien de mandataris houder is van een oorspronkelijk mandaat zowel in een provincie als in een gemeente, gebeurt de terugbetaling ten voordele van de gemeente. Als de betrokken persoon een niet-verkozene is, gebeurt de terugbetaling bij de gemeente, de provincie, de intercommunale, het zelfstandig gemeente- of provinciebedrijf of bij de recommandé, dans les quinze jours francs de la notification de la décision, les motifs exceptionnels qui fondent sa requête. Si la personne concernée est un mandataire, le remboursement se fait à la commune ou à la province dans laquelle elle exerce son ou ses mandats originaires. Lorsque le mandataire est titulaire d'un mandat originaire à la fois dans une province et dans une commune, le remboursement se fait au bénéfice de la commune. Si la personne concernée est une personne non élue, le remboursement se fait à la commune, à la province, à l'intercommunale, à la régie communale ou provinciale autonome ou à la société de logement dont
huisvestingsmaatschappij waarvan het orgaan de betrokken persoon l'organe a désigné la personne concernée auprès de la personne
aangewezen heeft bij de rechtspersoon of de feitelijke vereniging die juridique ou de l'association de fait qui a versé le trop perçu.
het te veel gekregen bedrag heeft gestort.
De betrokken persoon richt onverwijld het bewijs van de terugbetaling La personne concernée adresse, sans délai, à l'office de contrôle la
aan de controledienst. preuve du remboursement.
§ 3. De beslissing van het controleorgaan wordt door laatstgenoemde § 3. La décision de l'organe de contrôle est transmise par ce dernier
overgemaakt aan de gemeente, de provincie, de publiekrechtelijke à la commune, à la province, à la personne morale de droit public, à
rechtspersoon, de privaatrechtelijke rechtspersoon of de feitelijke la personne morale de droit privé ou à l'association de fait
vereniging in kwestie. Die deelt aan de controledienst mee dat de concernée. Celle-ci signale à l'office de contrôle que le
terugbetaling wel degelijk is geschied ». remboursement a bien été effectué ».
B.2.4. De voormelde bijlage bij het Waalse Wetboek van de plaatselijke B.2.4. L'annexe, précitée, du Code wallon de la démocratie locale et
democratie en de decentralisatie, zoals zij van toepassing is voor de de la décentralisation, telle qu'elle est applicable devant le juge a
verwijzende rechter, bepaalt : quo, dispose :
« Toepasselijke maximumbedragen voor de vergoeding en de voordelen in « Plafonds applicables en matière de rétribution et d'avantages en
natura in het kader van de uitoefening van de afgeleide nature dans le cadre de l'exercice des mandats dérivés de président -
voorzittersmandaten - Artikel 5111-4, § 5, van het Wetboek van de Article 5111-4, § 5, du Code de la démocratie locale et de la
plaatselijke democratie en de decentralisatie. décentralisation.
De vijf volgende schalen worden toegepast : Les cinq plafonds barémiques suivants sont appliqués :
- Totaalscore van 0,75 tot 1 plafond 1 : S 7.141,84 - Score total de 0,75 à 1 plafond 1 : S 7.141,84
- Totaalscore van 1,25 tot 1,50 plafond 2 : S 10.712,76 - Score total de 1,25 à 1,50 plafond 2 : S 10.712,76
- Totaalscore van 1,75 tot 2 plafond 3 : S 14.283,67 - Score total de 1,75 à 2 plafond 3 : S 14.283,67
- Totaalscore van 2,25 tot 2,50 plafond 4 : S 17.854,59 - Score total de 2,25 à 2,50 plafond 4 : S 17.854,59
- Totaalscore van 2,75 tot 3 plafond 5 : S 21.425,51 - Score total de 2,75 à 3 plafond 5 : S 21.425,51
- Score hoger dan 3 plafond 6 : S 24.996,43 - Score supérieur à 3 plafond 6 : S 24.996,43
Elk plafond is een maximumbedrag voor de jaarlijkse bruto-vergoeding, Chacun des plafonds est un montant maximum de rémunération brute
voordelen inbegrepen. De jaarlijkse bruto-vergoeding gekoppeld aan een annuelle, avantages compris. La rémunération brute annuelle attachée à
afgeleid mandaat wordt berekend aan de hand van de drie volgende criteria : un mandat dérivé est déterminée à partir de trois critères :
- de bevolking van de verenigde gemeenten of O.C.M.W.'s, - la population des communes ou des CPAS associés,
- de omzet van de instelling, - le chiffre d'affaires de l'institution,
- het tewerkgestelde personeel. - le personnel occupé.
De statistieke [lees : de statistische] verdeling van die drie La distribution statistique de ces trois critères est la clé qui
criteria is de sleutel voor de klassering van de instellingen en hun permet de classer les institutions et de les rattacher à un plafond
koppeling aan een specifiek plafond. spécifique.
Voor elk criterium krijgt de instelling een score van 0,25 tot 1. Pour chaque critère, l'institution obtient un score de 0,25 à 1.
Bevolking (limieten van de klassen afgerond voor een betere leesbaarheid) : Population (limites des classes arrondies pour plus de lisibilité) :
- Bevolking van 0 tot 75 000 inwoners : Pop = 0,25 - Population de 0 à 75.000 habitants : Pop = 0,25
- Bevolking van 75 000 tot 250 000 inwoners : Pop = 0,50 - Population de plus de 75.000 à 250.000 habitants : Pop = 0,50
- Bevolking van 250 000 tot 450 000 inwoners : Pop = 0,75 - Population de plus de 250.000 à 450.000 habitants : Pop = 0,75
- Bevolking van meer dan 450 000 inwoners : Pop = 1 - Population de plus de 450.000 habitants : Pop = 1.
De overwogen [lees : in aanmerking genomen] bevolkingscijfers zijn die Les chiffres de la population considérés sont ceux arrêtés par le
bepaald door de Waalse Regering overeenkomstig artikel L1121-3, lid 3, Gouvernement wallon conformément à l'article L 1121-3, alinéa 3, du
van het Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie. Code de la démocratie locale et de la décentralisation. La population
De bediende bevolking omvat die van de verenigde gemeenten. desservie comprend celle des communes associées.
Omzet Chiffre d'affaires :
- Omzet van 0 tot 2.750.000 S : CA = 0,25 - Chiffre d'affaires de 0 à 2.750.000 S : CA = 0,25
- Omzet van meer dan S 2.750.000 tot 15.500.000 : CA = 0,5 - Chiffre d'affaires de plus de S 2.750.000 à S 15.500.000 : CA = 0,5
- Omzet van meer dan S 15.500.000 tot 55.500.000 : CA = 0,75 - Chiffre d'affaires de plus de S 15.500.000 à S 55.500.000 : CA = 0,75
- Omzet van meer dan 55.500.000 : CA = 1 - Chiffre d'affaires de plus de S 55.500.000 : CA = 1
Het overwogen [lees : in aanmerking genomen] zakencijfer is dat van de Le chiffre d'affaires considéré est celui repris dans les derniers
laatste jaarrekeningen (rekeningen 70 tot 74) ingediend bij de comptes annuels (comptes 70 à 74) déposés à la Banque Nationale ou, à
Nationale Bank of, bij gebrek daaraan, de omzet, geraamd door de défaut de comptes annuels, le chiffre d'affaire estimé par l'organe de
controle-instelling. contrôle.
Bij fusie vloeien de overwogen [lees : in aanmerking genomen] cijfers En cas de fusion, les chiffres considérés résultent de l'addition des
voort uit de samenvoeging van de omzet van [de] betrokken chiffres d'affaires des sociétés concernées.
maatschappijen.
Tewerkgestelde personeel VTE Personnel occupé en ETP
- Minder dan 10 tewerkgestelde personen, Pers = 0,25 - Moins de 10 personnes occupées, Pers = 0,25
- Van 10 tot 40 tewerkgestelde personen : Pers = 0,5 - De 10 à 40 personnes occupées : Pers = 0,5
- Van 40 tot 250 tewerkgestelde personen : Pers = 0,75 - Plus de 40 à 250 personnes occupées : Pers = 0,75
- Meer dan 250 tewerkgestelde personen : Pers = 1 - Plus de 250 personnes occupées : Pers = 1
De samenvoeging van die drie scores geeft een totaalscore voor de L'addition de ces trois scores donne un score total pour l'institution
instelling van 0,75 tot 3. allant de 0,75 à 3.
Die totaalscore maakt de berekening van het plafond gekoppeld aan de C'est ce score total qui permet de déterminer le plafond attaché à
instelling mogelijk : l'institution :
- Totaalscore van 0,75 tot 1 plafond 1 : S 7.141,84 - Score total de 0,75 à 1 plafond 1 : S 7.141,84
- Totaalscore van 1,25 tot 1,50 plafond 2 : S 10.712,76 - Score total de 1,25 à 1,50 plafond 2 : S 10.712,76
- Totaalscore van 1,75 tot 2 plafond 3 : S 14.283,67 - Score total de 1,75 à 2 plafond 3 : S 14.283,67
- Totaalscore van 2,25 tot 2,50 plafond 4 : S 17.854,59 - Score total de 2,25 à 2,50 plafond 4 : S 17.854,59
- Totaalscore van 2,75 tot 3 plafond 5 : S 21.425,51 - Score total de 2,75 à 3 plafond 5 : S 21.425,51
- Score hoger dan 3 plafond 6 : S 24.996,43 - Score supérieur à 3 plafond 6 : S 24.996,43
Het aantal tewerkgestelde personen wordt in voltijdse equivalenten Le nombre de personnes occupées est calculé en équivalents temps plein
berekend, ingeschreven in het personeelsregister. inscrits au registre du personnel.
Bij fusie of herstructurering van een rechtspersoon is het aantal En cas de fusion ou de restructuration d'une personne morale, le
tewerkgestelde personen dat als referentie dient, het aantal opgenomen nombre de personnes occupées pris en référence est celui figurant dans
in het fusie- of herstructureringsverslag ». le rapport de fusion ou de restructuration ».
B.2.5. Artikel 38, § 4, van de organieke wet van 8 juli 1976 B.2.5. L'article 38, § 4, de la loi du 8 juillet 1976 organique des
betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, zoals het centres publics d'action sociale, tel qu'il est applicable devant le
van toepassing is voor de verwijzende rechter, bepaalt : juge a quo, dispose :
« § 4. De raadsleden voor maatschappelijk welzijn die geen « § 4. Les conseillers de l'action sociale, s'ils ne sont pas membres
gemeenteraadslid zijn, worden gelijkgesteld met de gemeenteraadsleden du conseil communal, sont assimilés aux conseillers communaux pour
voor de toepassing van de regels vermeld in het vijfde deel van het l'application des règles figurant dans la cinquième partie du Code de
Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie dat op la démocratie locale et de la décentralisation, lequel leur est
hen van toepassing is. applicable.
Voor de toepassing van artikel L5421-2, § 2, van het Wetboek van de Pour l'application de l'article L5421-2, § 2, du Code de la démocratie
plaatselijke democratie en de decentralisatie, gebeurt de locale et de la décentralisation, le remboursement s'effectue au
terugbetaling ten voordele van de raad voor maatschappelijk welzijn ». profit du conseil de l'action sociale ».
B.3.1. Bij die bepalingen, die zijn gewijzigd naar aanleiding van de B.3.1. Ces dispositions, qui ont été modifiées à l'occasion de la
hervorming die is doorgevoerd bij de twee voormelde besluiten van de
Waalse Regering van 20 december 2007, wordt een systeem van réforme opérée par les deux arrêtés du Gouvernement wallon du 20
bezoldigingsplafond ingesteld voor personen die houder zijn van een « décembre 2007 précités, établissent un système de plafond de
afgeleid » mandaat dat is toevertrouwd wegens een « oorspronkelijk » rémunération pour les personnes titulaires d'un mandat « dérivé »
mandaat. In geval van overschrijding van het bezoldigingsplafond is de confié en raison d'un mandat « originaire ». En cas de dépassement du
mandataris verplicht de te veel ontvangen sommen terug te betalen. plafond de rémunération, le mandataire a l'obligation de rembourser
les sommes trop perçues.
Met betrekking tot de raadsleden voor maatschappelijk welzijn die Concernant les conseillers de l'action sociale titulaires d'un mandat
houder zijn van een afgeleid mandaat, zoals dat van bestuurder in een dérivé, tel celui d'administrateur dans une institution hospitalière,
ziekenhuisinstelling, gebeurt de terugbetaling ten voordele van de le remboursement se fait au profit de l'institution dans laquelle le
instelling waarin de mandataris zijn oorspronkelijk mandaat uitoefent, mandataire exerce son mandat originaire, en l'occurrence le conseil
te dezen de raad voor maatschappelijk welzijn. A contrario gebeurt de d'action sociale. A contrario, le remboursement ne s'effectue pas au
terugbetaling niet ten voordele van de rechtspersoon waarin de profit de la personne morale au sein de laquelle le mandataire exerce
mandataris een afgeleid mandaat uitoefent, bijvoorbeeld de un mandat dérivé, par exemple l'institution hospitalière, quand bien
ziekenhuisinstelling, ook al heeft de door die rechtspersoon betaalde même la rémunération versée par cette personne morale a causé, in
bezoldiging in fine de overschrijding van het bezoldigingsplafond fine, le dépassement de plafond de rémunération.
veroorzaakt. B.3.2. Bij de voormelde hervorming heeft de Waalse Regering « gemeend B.3.2. Lors de la réforme précitée, le Gouvernement wallon a « estimé
dat de terugbetaling diende te gebeuren ten voordele van het lokaal que le remboursement devait se faire au bénéfice du pouvoir local dans
bestuur waarin het oorspronkelijk mandaat wordt uitgeoefend. Enerzijds lequel est exercé le mandat originaire. D'une part, celui-ci est celui
is dat het bestuur dat de hoogste mate van legitimiteit vertoont, qui présente le plus haut degré de légitimité dès lors que le
aangezien de mandataris zitting heeft in de organen ervan ingevolge de mandataire siège dans ses organes à la suite de la mise en oeuvre du
inwerkingstelling van het algemeen stemrecht. Anderzijds staat het suffrage universel. D'autre part, il est acquis que, s'il bénéficie de
vast dat indien het plaatselijk bestuur het voordeel van een pareil remboursement, le pouvoir local (...) pourra affecter le
dergelijke terugbetaling geniet, het [...] de opbrengst ervan zal produit de celui-ci à ses missions d'intérêt communal » (Doc. parl.,
kunnen bestemmen voor zijn opdrachten van gemeentelijk belang » (Parl.
St., Waals Parlement, 2007-2008, nr. 773/1, p. 4). Met de aanneming Parlement wallon, 2007-2008, n° 773/1, p. 4). En adoptant le décret du
van het voormelde decreet van 19 juni 2008 heeft de Waalse 19 juin 2008 précité, le législateur décrétal wallon s'est approprié
decreetgever zich die keuze van de Regering eigen gemaakt. ce choix du Gouvernement.
B.4. Dat systeem is gewijzigd bij het decreet van 29 maart 2018 « tot B.4. Ce système a été modifié par le décret du 29 mars 2018 «
wijziging van het Wetboek van de Plaatselijke Democratie en de modifiant le Code de la démocratie locale et de la décentralisation en
Decentralisering met het oog op een sterker bestuur en een sterkere
transparantie in de uitvoering van de openbare mandaten in de lokale vue de renforcer la gouvernance et la transparence dans l'exécution
en bovenlokale structuren en hun filialen ». Voortaan bepaalt artikel des mandats publics au sein des structures locales et supra-locales et
L5421-2, § 2, vierde lid, van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie : « De terugbetaling van de te veel gekregen sommen door een mandataris in het kader van de uitoefening van de afgeleide mandaten gebeurt ten voordele van de instelling die het te veel gekregen bedrag heeft gestort ». Die bepaling was echter niet van kracht op het ogenblik van de feiten die aan de oorsprong liggen van de prejudiciële vraag. Het Hof onderzoekt de bepalingen zoals zij van toepassing waren op het ogenblik van de voormelde feiten. Ten aanzien van het onderwerp van de prejudiciële vraag de leurs filiales ». Désormais, l'article L5421-2, § 2, alinéa 4, du Code wallon de la démocratie locale et de la décentralisation prévoit : « Le remboursement des sommes trop perçues par un mandataire dans le cadre de l'exercice des mandats dérivés se fait au bénéfice de l'organisme qui a versé le trop-perçu ». Cette disposition n'était toutefois pas en vigueur au moment des faits qui sont à l'origine de la question préjudicielle. La Cour examine les dispositions telles qu'elles étaient applicables au moment des faits précités. Quant à l'objet de la question préjudicielle
B.5. De Waalse Regering gaat ervan uit dat de door de Raad van State B.5. Le Gouvernement wallon considère que la portée des arrêts rendus
gewezen arresten en de prejudiciële vraag enkel betrekking hebben op par le Conseil d'Etat et de la question préjudicielle concerne
de rechtspersoon bij wie de terugbetaling moet worden verricht, zodat uniquement la personne morale auprès de laquelle le remboursement doit
de prejudiciële vraag enkel artikel L5421-2 van het Waalse Wetboek van être effectué, de sorte que la question préjudicielle ne porte que sur
de plaatselijke democratie en de decentralisatie betreft. l'article L5421-2 du Code wallon de la démocratie locale et de la
décentralisation.
B.6.1. In de door de Raad van State gestelde prejudiciële vraag wordt B.6.1. La question préjudicielle posée par le Conseil d'Etat invite la
het Hof verzocht het verschil in behandeling te onderzoeken tussen, Cour à examiner la différence de traitement entre, d'une part, les
enerzijds, de rechtspersonen bij wie de mandatarissen oorspronkelijke personnes morales auprès desquelles les mandataires exercent des
mandaten uitoefenen en die het voordeel genieten van de terugbetaling mandats originaires et qui bénéficient du remboursement de la partie
van het gedeelte van de buitensporige bezoldiging, die zij niet hebben de la rémunération excessive, qu'elles n'ont pas versée et, d'autre
betaald en, anderzijds, de rechtspersonen bij wie de mandatarissen part, les personnes morales auprès desquelles les mandataires exercent
afgeleide mandaten uitoefenen en die niet het voordeel genieten van de des mandats dérivés et qui ne bénéficient pas du remboursement de la
terugbetaling van het gedeelte van de buitensporige bezoldiging, die partie de la rémunération excessive, qu'elles ont pourtant versée.
zij nochtans hebben betaald.
B.6.2. Dat verschil in behandeling vindt zijn oorsprong in artikel B.6.2. Cette différence de traitement trouve sa source dans l'article
L5421-2, § 2, derde lid, van het Waalse Wetboek van de plaatselijke L5421-2, § 2, alinéa 3, du Code wallon de la démocratie locale et de
democratie en de decentralisatie, zoals het van toepassing is voor de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le juge a quo,
verwijzende rechter, maar ook, wat de raadsleden voor maatschappelijk mais aussi, en ce qui concerne les conseillers de l'action sociale,
welzijn betreft, in artikel 38, § 4, van de organieke wet van 8 juli dans l'article 38, § 4, de la loi du 8 juillet 1976 organique des
1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, centres publics d'action sociale, tel qu'il est applicable devant le
zoals het van toepassing is voor de verwijzende rechter, dat de
raadsleden voor maatschappelijk welzijn voor de toepassing van de juge a quo, qui assimile les conseillers de l'action sociale aux
bepalingen met betrekking tot de bezoldigingsplafonds gelijkstelt met conseillers communaux pour l'application des dispositions relatives
de gemeenteraadsleden en dat de raad voor maatschappelijk welzijn aux plafonds de rémunération et qui désigne le conseil de l'action
aanwijst als begunstigde van de terugbetaling van de te veel ontvangen sommen. sociale comme bénéficiaire du remboursement des sommes trop perçues.
B.6.3. Het Hof beperkt zijn onderzoek tot de artikelen L5421-2, § 2, B.6.3. La Cour limite son examen aux articles L5421-2, § 2, alinéa 3,
derde lid, van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de du Code wallon de la démocratie locale et de la décentralisation,
decentralisatie, alsook tot artikel 38, § 4, van de voormelde ainsi qu'à l'article 38, § 4, de la loi organique précitée, tels
organieke wet, zoals zij van toepassing zijn voor de verwijzende rechter. qu'ils sont applicables devant le juge a quo.
Ten gronde Quant au fond
B.7. De verwijzende rechter stelt aan het Hof een vraag over de B.7. Le juge a quo interroge la Cour au sujet de la compatibilité des
bestaanbaarheid van de in het geding zijnde bepalingen met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet. dispositions en cause avec les articles 10 et 11 de la Constitution.
B.8. Het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie sluit niet uit B.8. Le principe d'égalité et de non-discrimination n'exclut pas
dat een verschil in behandeling tussen categorieën van personen wordt qu'une différence de traitement soit établie entre des catégories de
ingesteld, voor zover dat verschil op een objectief criterium berust personnes, pour autant qu'elle repose sur un critère objectif et
en het redelijk verantwoord is. qu'elle soit raisonnablement justifiée.
Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet worden beoordeeld L'existence d'une telle justification doit s'apprécier en tenant
rekening houdend met het doel en de gevolgen van de betwiste maatregel compte du but et des effets de la mesure critiquée ainsi que de la
en met de aard van de ter zake geldende beginselen; het beginsel van nature des principes en cause; le principe d'égalité et de
gelijkheid en niet-discriminatie is geschonden wanneer vaststaat dat non-discrimination est violé lorsqu'il est établi qu'il n'existe pas
er geen redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen de de rapport raisonnable de proportionnalité entre les moyens employés
aangewende middelen en het beoogde doel. et le but visé.
B.9. In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partijen voor de B.9. Contrairement à ce que les parties requérantes devant le juge a
verwijzende rechter beweren, brengt de omstandigheid dat de quo affirment, la circonstance que, postérieurement aux faits, le
decreetgever artikel L5421-2, § 2, derde lid, van het Waalse Wetboek législateur décrétal a modifié l'article L5421-2, § 2, alinéa 3, du
van de plaatselijke democratie en de decentralisatie inmiddels heeft Code wallon de la démocratie locale et de la décentralisation pour
gewijzigd om voortaan te voorzien in een terugbetaling van de te veel prévoir désormais un remboursement des sommes trop perçues « au
ontvangen sommen « ten voordele van de instelling die het te veel bénéfice de l'organisme qui a versé le trop-perçu » n'entraîne pas
gekregen bedrag heeft gestort » niet ipso facto het bewijs van het ipso facto la preuve du caractère discriminatoire de la législation
discriminerende karakter van de vroegere decreetgeving met zich mee. décrétale antérieure.
Het feit dat de decreetgever die regel verkieslijk achtte boven de La circonstance que le législateur décrétal a jugé cette règle
vroegere, toont geenszins aan dat de vroegere bepalingen die voor de préférable à l'ancienne ne démontre en rien que les dispositions
hangende geschillen van toepassing blijven, strijdig zouden zijn met antérieures qui continuent à s'appliquer aux litiges en cours seraient
de artikelen 10 en 11 van de Grondwet. contraires aux articles 10 et 11 de la Constitution.
B.10. Uit de in B.3.2 aangehaalde parlementaire voorbereiding blijkt B.10. Il ressort des travaux préparatoires cités en B.3.2 que les
dat de in het geding zijnde bepalingen ertoe strekken het plaatselijk dispositions en cause visent à favoriser le pouvoir local dans lequel
bestuur waarin het oorspronkelijk mandaat wordt uitgeoefend, te est exercé le mandat originaire par rapport à la personne morale au
bevoordelen ten opzichte van de rechtspersoon waarin het afgeleid
mandaat wordt uitgeoefend, omdat het eerste « de hoogste mate van sein de laquelle est exercé le mandat dérivé, parce que le premier «
legitimiteit vertoont, aangezien de mandataris zitting heeft in de présente le plus haut degré de légitimité dès lors que le mandataire
organen ervan ingevolge de inwerkingstelling van het algemeen siège dans ses organes à la suite de la mise en oeuvre du suffrage
stemrecht », en omdat de opbrengst van de terugbetaling zal kunnen universel », et parce que le produit du remboursement pourra être
worden bestemd voor opdrachten van gemeentelijk belang (Parl. St., affecté à des missions d'intérêt communal (Doc. parl., Parlement
Waals Parlement, 2007-2008, nr. 773/1, p. 4). wallon, 2007-2008, n° 773/1, p. 4).
Meer in het algemeen passen de in het geding zijnde bepalingen in het De manière plus générale, les dispositions en cause s'inscrivent dans
kader van de hervorming die is doorgevoerd bij de twee voormelde
besluiten van de Waalse Regering van 20 december 2007, die zijn la réforme opérée par les deux arrêtés du Gouvernement wallon du 20
bekrachtigd bij de twee voormelde decreten van 19 juni 2008. Volgens décembre 2007 précités, qui ont été ratifiés par les deux décrets du
de minister van Binnenlandse Aangelegenheden en Ambtenarenzaken belast 19 juin 2008 précités. Selon le Ministre des Affaires intérieures et
met de hervorming, getuigt die hervorming van de « wil om te de la Fonction publique en charge de la réforme, cette réforme atteste
vereenvoudigen, hetgeen het werk zal vergemakkelijken van de de la « volonté de simplifier, ce qui facilitera le travail des
mandatarissen, maar ook van de personen belast met de controle van de mandataires, mais aussi des personnes chargées du contrôle des
aangiften. [...] Voor de bezoldigingen en de voordelen in natura die déclarations (...). Les rémunérations et les avantages en nature
verbonden zijn aan de uitoefening van de afgeleide mandaten, attachés à l'exercice des mandats dérivés, par exemple les mandats
bijvoorbeeld de mandaten uitgeoefend in de intercommunales, wordt een exercés dans les intercommunales, sont plafonnés sur la base de
maximum bepaald op grond van objectieve en gemakkelijk
kwantificeerbare criteria », en zulks om « de transparantie te critères objectifs et aisément quantifiables », et ce pour « renforcer
versterken in de uitoefening van mandaten door de lokaal verkozenen » la transparence dans l'exercice de mandats par les élus locaux » (Doc.
(Parl. St., Waals Parlement, 2007-2008, nrs. 773/3 en 774/2, p. 3). Met die maatregelen wordt een legitiem doel nagestreefd, aangezien zij ertoe strekken elk misbruik te voorkomen en de responsabilisering van de mandatarissen, de transparantie en het goed bestuur te versterken. B.11. Het systeem van terugbetaling van de te veel ontvangen sommen door de mandataris ten voordele van het plaatselijk bestuur waarbinnen hij het oorspronkelijk mandaat uitoefent, is, gelet op dat doel, relevant. Het maakt het mogelijk zich ervan te vergewissen dat de instelling waarbinnen het afgeleid mandaat wordt uitgeoefend, de decreetgeving inzake bezoldigingsplafonds naleeft. De voormelde bepalingen van het Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie voorzien erin dat de te veel betaalde sommen met zekerheid opnieuw zullen worden gebruikt voor opdrachten van gemeentelijk belang. In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partijen voor de verwijzende rechter beweren, is het evenmin juist dat de instelling waarin het oorspronkelijk mandaat wordt uitgeoefend, mogelijkerwijs parl., Parlement wallon, 2007-2008, nos 773/3 et 774/2, p. 3). Ces mesures poursuivent un but légitime, dès lors qu'elles visent à éviter tout abus et à renforcer la responsabilisation des mandataires, la transparence et la bonne gouvernance. B.11. Le système de remboursement des sommes trop perçues par le mandataire au profit du pouvoir local au sein duquel il exerce le mandat originaire est pertinent, eu égard à ce but. Il permet de s'assurer que l'organisme au sein duquel est exercé le mandat dérivé respecte la législation décrétale en matière de plafonds de rémunération. Les dispositions précitées du Code wallon de la démocratie locale et de la décentralisation prévoient que les sommes trop versées seront avec certitude réaffectées à des missions d'intérêt communal. Contrairement à ce que les parties requérantes devant le juge a quo affirment, il n'est pas non plus exact que l'institution dans laquelle
het voordeel geniet van de terugbetaling van sommen die zij nooit est exercé le mandat originaire bénéficie potentiellement du
heeft uitgegeven. In werkelijkheid is de overschrijding van het remboursement de sommes qu'elle n'a jamais dépensées. En réalité, le
toegestane maximumbedrag het resultaat van de optelling van dépassement du plafond autorisé résulte de l'addition de rémunérations
bezoldigingen betaald door ten minste twee onderscheiden instellingen. versées par au moins deux organismes distincts. Le législateur
De decreetgever heeft ervoor gekozen de voorrang te geven aan de décrétal a fait le choix de privilégier l'institution dans laquelle le
instelling waarin het oorspronkelijke mandaat wordt uitgeoefend en die mandat originaire est exercé et qui a, elle aussi, participé au
door haar betaling ook heeft bijgedragen tot de overschrijding van de dépassement des montants par son versement (Doc. parl., Parlement
bedragen (Parl. St., Waals Parlement, 2007-2008, nr. 773/1, p. 4). wallon, 2007-2008, n° 773/1, p. 4).
B.12.1. Bovendien brengt het verschil in behandeling geen onevenredige B.12.1. En outre, la différence de traitement n'a pas des conséquences
gevolgen met zich mee voor de rechtspersoon waarin het afgeleid disproportionnées pour la personne morale au sein de laquelle est
mandaat wordt uitgeoefend. exercé le mandat dérivé.
B.12.2. In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partijen voor de B.12.2. Contrairement à ce que les parties requérantes devant le juge
verwijzende rechter beweren, wordt de rechtspersoon waarbinnen het a quo affirment, la personne morale au sein de laquelle est exercé le
afgeleid mandaat wordt uitgeoefend, door de in het geding zijnde mandat dérivé n'est que marginalement préjudiciée par les dispositions
bepalingen slechts marginaal benadeeld. Artikel L5211-1, § 1, van het en cause. L'article L5211-1, § 1er, du Code wallon de la démocratie
Waalse Wetboek van de plaatselijke democratie en de decentralisatie, locale et de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le
zoals het van toepassing is voor de verwijzende rechter, legt aan de juge a quo, impose au mandataire une déclaration de mandats qui
mandataris een aangifte van mandaten op waarin met name de lijst van indique notamment la liste des mandats originaires et dérivés exercés,
de uitgeoefende oorspronkelijke en afgeleide mandaten wordt vermeld, ainsi que les rétributions et avantages en nature liés à ces mandats.
alsook de aan die mandaten verbonden bezoldigingen en voordelen in Par conséquent, l'organisme au sein duquel est exercé le mandat dérivé
natura. Bijgevolg kent de instelling waarbinnen het afgeleid mandaat connaît ou doit connaître le montant de la rémunération découlant du
wordt uitgeoefend, het bedrag van de bezoldiging die uit het mandat originaire. S'il veut éviter le mécanisme de remboursement
oorspronkelijk mandaat voortvloeit, of moet zij dat kennen. Indien hij
het mechanisme van terugbetaling waarin is voorzien bij de in het prévu par les dispositions en cause, il appartient au conseil
geding zijnde bepalingen wil vermijden, staat het aan de raad van d'administration de cet organisme d'adapter en conséquence le montant
bestuur van die instelling het bedrag van de betaalde bezoldiging de la rémunération versée.
dienovereenkomstig aan te passen.
Bovendien bepaalt artikel L5311-1, § 6, van het Waalse Wetboek van de En outre, l'article L5311-1, § 6, du Code wallon de la démocratie
plaatselijke democratie en de decentralisatie, zoals het van locale et de la décentralisation, tel qu'il est applicable devant le
toepassing is voor de verwijzende rechter : juge a quo, dispose :
« Als het aanwezigheidsgeld, de bezoldiging en de voordelen in natura « Si le jeton de présence, la rétribution et les avantages en nature
van de bestuurder, de bestuurder belast met specifieke functies ander de l'administrateur, de l'administrateur chargé de fonctions
dan het dagelijks bestuur, de ondervoorzitter en de voorzitter hoger spécifiques autres que la gestion journalière, du vice-président et du
zijn dan de maximumbedragen vastgesteld in de bijlage bij dit besluit, président, sont supérieurs aux montants maximaux fixés à l'annexe du
worden ze door de raad van bestuur voor 1 maart 2008 verminderd tot présent arrêté, le conseil d'administration procède, avant le 1er mars
het toegelaten maximumbedrag, rekening houdend met de drie criteria omschreven in die bijlage ». Het gaat weliswaar om een overgangsbepaling, maar die veelzeggend is over de rol die door de Waalse Regering aan de raad van bestuur wordt toegekend met betrekking tot de inachtneming van de bedragen van de bezoldigingen. B.12.3. Zoals in B.10 is vermeld, hebben de verplichtingen die zijn opgelegd aan de instellingen waarin de afgeleide mandaten worden uitgeoefend tot doel een goed bestuur binnen die instellingen te waarborgen. Die verplichtingen, die weliswaar vereisen dat bepaalde besluitvormingsprocessen worden gewijzigd, lijken niet overdreven zwaar wat de uitvoering ervan betreft. B.13. Voor het overige staat het uitsluitend aan de decreetgever om de regels vast te stellen die hij nodig of wenselijk acht om het vooropgestelde doel van politieke aard te bereiken, namelijk dat van 2008, à la réduction de ceux-ci au plafond autorisé, en tenant compte des trois critères définis à ladite annexe ». Il s'agit d'une disposition certes transitoire, mais révélatrice du rôle assigné au conseil d'administration par le Gouvernement wallon quant au respect des montants des rémunérations. B.12.3. Comme il est dit en B.10, les contraintes imposées aux organismes dans lesquels sont exercés les mandats dérivés ont pour objectif de garantir la bonne gouvernance en leur sein. Ces contraintes, qui requièrent certes une modification de l'organisation dans la prise de certaines décisions, ne paraissent pas excessivement lourdes à mettre en oeuvre. B.13. Pour le surplus, il appartient au seul législateur décrétal de fixer les règles qu'il estime nécessaires ou souhaitables pour atteindre l'objectif de nature politique qu'il s'est fixé, à savoir
goed bestuur en transparantie van de lokale besturen. Hij kan aldus celui de la bonne gouvernance et de la transparence des pouvoirs
voorrang geven aan de terugbetaling van de te veel betaalde sommen, locaux. A ce titre, il peut privilégier le remboursement des sommes
ofwel ten voordele van de instelling waarin het oorspronkelijk mandaat trop versées soit au profit de l'institution dans laquelle le mandat
wordt uitgeoefend, ofwel ten voordele van de instelling waarin het originaire est exercé, soit au profit de l'institution dans laquelle
afgeleid mandaat wordt uitgeoefend, en die allebei hebben bijgedragen le mandat dérivé est exercé, qui ont toutes deux contribué au
aan het overschrijden van de maximumbedragen. Het Hof kan een dépassement des plafonds. La Cour ne peut censurer un tel choix que
dergelijke keuze slechts afkeuren indien zij kennelijk onredelijk is, s'il est manifestement déraisonnable, ce qui n'est pas le cas en
wat te dezen niet het geval is. l'espèce.
B.14. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.14. La question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof, la Cour,
zegt voor recht : dit pour droit :
Artikel L5421-2, § 2, derde lid, van het Waalse Wetboek van de L'article L5421-2, § 2, alinéa 3, du Code wallon de la démocratie
plaatselijke democratie en de decentralisatie en artikel 38, § 4, van locale et de la décentralisation et l'article 38, § 4, de la loi du 8
de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor juillet 1976 organique des centres publics d'action sociale, en sa
maatschappelijk welzijn, in de redactie ervan die van toepassing is in rédaction applicable en région de langue française, ne violent pas les
het Franse taalgebied, schenden de artikelen 10 en 11 van de Grondwet articles 10 et 11 de la Constitution.
niet. Aldus gewezen in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig artikel Ainsi rendu en langue française et en langue néerlandaise,
65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
op 4 februari 2021. la Cour constitutionnelle, le 4 février 2021.
De griffier, Le greffier,
F. Meersschaut F. Meersschaut
De voorzitter, Le président,
F. Daoût F. Daoût
^