Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 68/2011 van 5 mei 2011 Rolnummer 4967 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3, eerste lid, 3°, van het decreet van het Waalse Gewest van 27 mei 2004 tot invoering van een belasting op de afgedankte bed Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters R. Henneuse en M. Bossuyt, en de rechter(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 68/2011 van 5 mei 2011 Rolnummer 4967 In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3, eerste lid, 3°, van het decreet van het Waalse Gewest van 27 mei 2004 tot invoering van een belasting op de afgedankte bed Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters R. Henneuse en M. Bossuyt, en de rechter(...) Extrait de l'arrêt n° 68/2011 du 5 mai 2011 Numéro du rôle : 4967 En cause : la question préjudicielle relative à l'article 3, alinéa 1 er , 3°, du décret de la Région wallonne du 27 mai 2004 instaurant une taxe sur les sites d'acti La Cour constitutionnelle, composée des présidents R. Henneuse et M. Bossuyt, et des juges J.-P.(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 68/2011 van 5 mei 2011 Extrait de l'arrêt n° 68/2011 du 5 mai 2011
Rolnummer 4967 Numéro du rôle : 4967
In zake : de prejudiciële vraag betreffende artikel 3, eerste lid, 3°, En cause : la question préjudicielle relative à l'article 3, alinéa 1er,
van het decreet van het Waalse Gewest van 27 mei 2004 tot invoering 3°, du décret de la Région wallonne du 27 mai 2004 instaurant une taxe
van een belasting op de afgedankte bedrijfsruimten, gesteld door de sur les sites d'activité économique désaffectés, posée par le Tribunal
Rechtbank van eerste aanleg te Namen. de première instance de Namur.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters R. Henneuse en M. Bossuyt, en de composée des présidents R. Henneuse et M. Bossuyt, et des juges J.-P.
rechters J.-P. Moerman, E. Derycke, J. Spreutels, T. Merckx-Van Goey Moerman, E. Derycke, J. Spreutels, T. Merckx-Van Goey et P. Nihoul,
en P. Nihoul, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder assistée du greffier P.-Y. Dutilleux, présidée par le président R.
voorzitterschap van voorzitter R. Henneuse, Henneuse,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij vonnis van 25 maart 2010 in zake de nv « Moteurs Moës » tegen het Par jugement du 25 mars 2010 en cause de la SA « Moteurs Moës » contre
Waalse Gewest, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is la Région wallonne, dont l'expédition est parvenue au greffe de la
ingekomen op 18 juni 2010, heeft de Rechtbank van eerste aanleg te Cour le 18 juin 2010, le Tribunal de première instance de Namur a posé
Namen de volgende prejudiciële vraag gesteld : la question préjudicielle suivante :
« Schendt artikel 3, 3°, van het Waalse decreet van 27 mei 2004 (B.S. « L'article 3, 3°, du décret wallon du 27 mai 2004 (M.B. 30 juillet
30 juli 2004) de artikelen 10 en 11 van de Grondwet doordat het de 2004) viole-t-il les articles 10 et 11 de la Constitution en ce qu'il
gronden van vrijstelling van de belasting op de afgedankte limite les causes d'exonération de la taxe sur les sites d'activité
bedrijfsruimten beperkt tot de afgedankte bedrijfsruimten waarvoor de économique désaffectés aux seuls sites d'activité économique
Waalse Regering de vernieuwingswerken doorvoert, en impliciet de désaffectés pour lesquels le Gouvernement wallon se charge des travaux
private operatoren die zulke vernieuwingswerken zouden doorvoeren de réhabilitation et en exclut implicitement les opérateurs privés qui
ervan uitsluit ? ». se chargeraient de tels travaux de réhabilitation ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1.1. Aan het Hof wordt een vraag gesteld over artikel 3, eerste lid, B.1.1. La Cour est interrogée au sujet de l'article 3, alinéa 1er, 3°,
3°, van het decreet van het Waalse Gewest van 27 mei 2004 tot du décret de la Région wallonne du 27 mai 2004 instaurant une taxe sur
invoering van een belasting op de afgedankte bedrijfsruimten, dat les sites d'activité économique désaffectés, qui dispose :
bepaalt : « Van de belasting vrijgesteld zijn de oppervlakten met betrekking tot : « Sont exonérées de la taxe les superficies relatives à :
[...] [...]
3° de afgedankte bedrijfsruimten waarvoor de Waalse Regering bij 3° des sites d'activités économiques désaffectés pour lesquels le
bemiddeling van een operator de vernieuwingswerken doorvoert; Gouvernement wallon, par l'intermédiaire d'un opérateur, se charge des travaux de réhabilitation;
[...] ». [...] ».
B.1.2. Het decreet van 27 mei 2004 vervangt het decreet van 19 B.1.2. Le décret du 27 mai 2004 remplace le décret du 19 novembre 1998
november 1998, met hetzelfde voorwerp en hetzelfde opschrift. Zoals
het decreet van 19 november 1998 strekt het in het geding zijnde ayant le même objet et le même intitulé. Comme le décret du 19
decreet van 27 mei 2004 ertoe « op doeltreffende wijze de strijd aan novembre 1998, le décret du 27 mai 2004 en cause « vise à lutter
te gaan tegen bedrijfsruimten die een bron van visuele vervuiling zijn efficacement contre des sites constituant une pollution d'ordre visuel
». Het heeft tot doel bij te dragen tot de radicale verdwijning « van ». Il a pour but « de contribuer à éradiquer les friches industrielles
de verwaarloosde industrieterreinen of andere terreinen, die ou autres, laissées à l'abandon, qui rebutent l'investisseur et
investeerders afschrikken en de aantrekkingskracht van Wallonië réduisent l'attractivité de la Wallonie » (Doc. parl., Parlement
verminderen » (Parl. St., Waals Parlement, 2003-2004, nr. 699/1, p. wallon, 2003-2004, n° 699/1, p. 2).
2). B.1.3. Het decreet voert een belasting in waarvan het belastbaar feit B.1.3. Le décret crée une taxe dont le fait générateur est le maintien
de instandhouding is van een afgedankte bedrijfsruimte die beantwoordt en l'état d'un site économique désaffecté qui répond à la définition
aan de definitie van artikel 2 ervan. Artikel 3 van het decreet stelt donnée par son article 2. L'article 3 du décret exonère certaines
bepaalde oppervlakten vrij van de belasting. Artikel 9 ervan voorziet superficies de la taxe. Son article 9 prévoit un mécanisme de
in een mechanisme van opschorting van de opeisbaarheid van de suspension de l'exigibilité de la taxe pour les sites à réaménager au
belasting voor de herin te richten sites in de zin van artikel 169, § sens de l'article 169, § 1er, du Code wallon de l'aménagement du
1, van het Waalse Wetboek van ruimtelijke ordening, stedenbouw, territoire, de l'urbanisme, du patrimoine et de l'énergie. Ce
patrimonium en energie. Dat mechanisme beoogt de bedrijfsruimten « mécanisme vise les sites « pour lesquels une réhabilitation est
waarvoor vernieuwingswerken worden ondernomen op initiatief van de
eigenaar, de houder van een recht van erfpacht of van opstal, of de entreprise à l'initiative du propriétaire, de l'emphytéote, du
vruchtgebruiker ». Het doel ervan is « het bestraffen van positieve superficiaire ou de l'usufruitier ». Son but « est d'éviter de
actie te vermijden » (ibid., p. 3). pénaliser l'action positive » (ibid., p. 3).
B.2.1. De Waalse Regering is van mening dat de vraag geen antwoord B.2.1. Le Gouvernement wallon estime que la question n'appelle pas de
behoeft omdat, volgens haar analyse van de feiten van het geschil dat réponse parce que, d'après son analyse des faits du litige pendant
voor de Rechtbank van eerste aanleg te Namen hangende is, de eiseres devant le Tribunal de première instance de Namur, la demanderesse
voor dat rechtscollege in geen geval de mogelijkheid heeft om de vrijstellingsgrond te eisen waarin de bepaling die het voorwerp vormt van de prejudiciële vraag voorziet, vermits zij geen vernieuwingswerken heeft aangevat tijdens de periode waarop de belasting betrekking heeft. B.2.2. Het staat in de regel aan de rechter die de prejudiciële vraag stelt, te bepalen of zij relevant is om het hem voorgelegde geschil te beslechten. Slechts indien dat klaarblijkelijk niet het geval is, vermag het Hof te beslissen dat de prejudiciële vraag geen antwoord behoeft. B.2.3. Te dezen blijkt uit de bewoordingen van het vonnis waarbij het Hof wordt ondervraagd, dat de verwijzende rechter heeft geoordeeld dat het ontbreken van een vrijstelling van de belasting wanneer een private operator de vernieuwingswerken doorvoert discriminerend zou devant cette juridiction n'a en tout état de cause pas la possibilité de revendiquer la cause d'exonération prévue par la disposition qui fait l'objet de la question préjudicielle puisqu'elle n'a pas entamé de travaux de réhabilitation au cours de la période concernée par la taxe. B.2.2. C'est en règle au juge qui pose la question préjudicielle qu'il appartient de déterminer si elle est pertinente pour trancher le litige dont il est saisi. Ce n'est que si tel n'est manifestement pas le cas que la Cour peut décider que la question préjudicielle n'appelle pas de réponse. B.2.3. En l'espèce, il ressort des termes du jugement qui interroge la Cour que le juge a quo a estimé que l'absence d'exonération de la taxe lorsque c'est un opérateur privé qui se charge des travaux de
kunnen zijn. Het antwoord op de prejudiciële vraag is niet réhabilitation pourrait être discriminatoire. La réponse à la question
klaarblijkelijk irrelevant om het voor de verwijzende rechtsinstantie préjudicielle n'est pas manifestement dépourvue de pertinence pour
hangende geschil te beslechten, omdat dit geschil betrekking heeft op trancher le litige pendant devant la juridiction a quo, puisque ce
een belasting die werd gevestigd voor een bedrijfsruimte waarvoor een litige concerne une taxe établie pour un site pour lequel existait un
concreet plan bestond voor vernieuwingswerken door een private projet de réhabilitation par un opérateur privé.
operator. B.3. In de prejudiciële vraag wordt het Hof verzocht de situatie te B.3. La question préjudicielle invite la Cour à comparer la situation
vergelijken van de eigenaars of houders van een zakelijk genotsrecht des propriétaires ou titulaires d'un droit réel de jouissance sur un
op een afgedankte bedrijfsruimte waarvoor een private operator de site d'activité économique désaffecté pour lequel un opérateur privé
vernieuwingswerken doorvoert, met die van de eigenaar of houder van se charge des travaux de réhabilitation et celle du propriétaire ou
een zakelijk genotsrecht op een afgedankte bedrijfsruimte waarvoor de titulaire d'un droit réel de jouissance sur un site d'activité
Waalse Regering de vernieuwingswerken doorvoert. In het tweede geval économique désaffecté pour lequel le Gouvernement wallon se charge des
wordt de bedrijfsruimte van de in het geding zijnde belasting travaux de réhabilitation. Dans le second cas, le site est exonéré de
vrijgesteld, terwijl in het eerste geval het bestaan van een concreet la taxe en cause, alors que dans le premier cas, l'existence d'un
plan voor vernieuwing geen vrijstellingsgrond vormt, aangezien de projet de réhabilitation ne constitue pas une cause d'exonération, la
belasting opeisbaar is tot aan het begin van de vernieuwingswerken. taxe étant exigible jusqu'au début des travaux de réhabilitation.
B.4. In de artikelsgewijze toelichting bij het ontwerp van decreet B.4. Le commentaire des articles du projet de décret précise, au sujet
wordt, met betrekking tot de in het geding zijnde vrijstelling, het
volgende gepreciseerd : de l'exonération en cause :
« Bij punt 3° worden de afgedankte bedrijfsruimten waarvoor de Waalse « Le 3° exonère les sites d'activité économique désaffectés pour
Regering, door bemiddeling van een operator, de vernieuwing ten laste lesquels le Gouvernement wallon, par l'intermédiaire d'un opérateur,
neemt, vrijgesteld. prend en charge la réhabilitation.
De term ' operator ' heeft betrekking op elke private of openbare Le terme ' opérateur ' vise tout opérateur, privé ou public, qui a
operator die de vernieuwing als wettelijke opdracht heeft. De openbare
operatoren die voor eigen rekening werken, worden niet beoogd. pour mission légale la réhabilitation. Ne sont pas visés les
Niettemin kunnen die laatsten eventueel het voordeel genieten van het opérateurs publics qui travaillent pour leur propre compte. Cependant,
mechanisme van opschorting van de belasting, onder de voorwaarden van ces derniers peuvent éventuellement bénéficier du mécanisme de
artikel 9 » (Parl. St., Waals Parlement, 2003-2004, nr. 699/1, p. 2). suspension de la taxe dans les conditions de l'article 9 » (Doc.
Daaruit volgt dat die bepaling geen onderscheid maakt naar gelang van
het openbare of private statuut van de operator die de parl., Parlement wallon, 2003-2004, n° 699/1, p. 2).
vernieuwingswerken uitvoert. Er wordt daarentegen wel een onderscheid
gemaakt, wat het genot van de in het geding zijnde vrijstelling Il en résulte que cette disposition n'établit pas de distinction sur
betreft, op grond van het statuut van de persoon die de werken ten la base du statut public ou privé de l'opérateur qui exécute les
laste neemt. B.5. Het criterium voor het onderscheid tussen de bedrijfsruimten die travaux de réhabilitation. En revanche, une distinction est établie,
door de in het geding zijnde bepaling van de belasting worden quant au bénéfice de l'exonération en cause, sur la base du statut de
vrijgesteld en die welke niet ervan worden vrijgesteld, is dus la personne qui prend les travaux en charge.
gebaseerd op het statuut van de persoon die de financiële last draagt B.5. Le critère de distinction entre les sites exonérés de la taxe par
van de vernieuwingswerken van de afgedankte bedrijfsruimte. Wanneer la disposition en cause et ceux qui ne le sont pas repose donc sur le
zij de kosten ten laste neemt die worden teweeggebracht door de statut de la personne qui supporte la charge financière des travaux de
vernieuwing van een bedrijfsruimte, heeft de Waalse Regering vooraf réhabilitation du site désaffecté. Lorsqu'il prend en charge les frais
een eigendomsrecht over die bedrijfsruimte verkregen. Vermits zij occasionnés par la réhabilitation d'un site, le Gouvernement wallon a
tegelijkertijd de hoedanigheid heeft van belastingheffende overheid en préalablement acquis un droit de propriété sur ce site. Ayant à la
van eigenaar van de site waarvan de instandhouding als afgedankte fois la qualité d'autorité taxatrice et de propriétaire du site dont
bedrijfsruimte het belastbare feit van de belasting vormt, bevindt de le maintien en l'état de désaffectation forme le fait générateur de la
Waalse Regering zich, ten opzichte van de in het geding zijnde taxe, le Gouvernement wallon se trouve, par rapport à la taxe en
belasting, in een situatie die verschilt van die van de andere cause, dans une situation différente de celle des autres propriétaires
openbare of private eigenaars van afgedankte bedrijfsruimten of
houders van een zakelijk recht op een afgedankte bedrijfsruimte. publics ou privés de sites désaffectés ou titulaires d'un droit réel
Daaruit volgt dat het door de in het geding zijnde bepaling gecreëerde sur un site désaffecté. Il en résulte que la différence de traitement
verschil in behandeling op een pertinent criterium berust en niet créée par la disposition en cause repose sur un critère pertinent et
zonder redelijke verantwoording is. n'est pas dépourvue de justification raisonnable.
B.6. Overigens heeft het ontbreken van de mogelijkheid tot B.6. Par ailleurs, l'absence de possibilité d'exonération de la taxe
pour les superficies pour lesquelles la personne qui prend les travaux
vrijstelling van de belasting voor de oppervlakten waarvoor de persoon de réhabilitation en charge n'est pas le Gouvernement wallon n'a pas
die de vernieuwingswerken ten laste neemt niet de Waalse Regering is, d'effets disproportionnés dans la mesure où le législateur décrétal a
geen onevenredige gevolgen in zoverre de decreetgever in artikel 9 van het in het geding zijnde decreet heeft voorzien in een mechanisme van opschorting van de opeisbaarheid van de belasting voor de bedrijfsruimten die het voorwerp uitmaken van een besluit van de Regering waarbij wordt beslist dat zij moeten worden heringericht, waarbij dat besluit kan worden genomen op voorstel van meer bepaald de eigenaar of een houder van een zakelijk recht. B.7. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. Om die redenen, het Hof zegt voor recht : prévu, à l'article 9 du décret en cause, un mécanisme de suspension de l'exigibilité de la taxe pour les sites qui font l'objet d'un arrêté du Gouvernement décidant qu'ils doivent être réaménagés, cet arrêté pouvant être pris sur la proposition, notamment, du propriétaire ou d'un titulaire d'un droit réel. B.7. La question préjudicielle appelle une réponse négative. Par ces motifs, la Cour dit pour droit :
Artikel 3, eerste lid, 3°, van het decreet van het Waalse Gewest van L'article 3, alinéa 1er, 3°, du décret de la Région wallonne du 27 mai
27 mei 2004 tot invoering van een belasting op de afgedankte 2004 instaurant une taxe sur les sites d'activité économique
bedrijfsruimten schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet. désaffectés ne viole pas les articles 10 et 11 de la Constitution.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 5 mei 2011. la Cour constitutionnelle, à l'audience publique du 5 mai 2011.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
R. Henneuse. R. Henneuse.
^