Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest van --
← Terug naar "Uittreksel uit arrest nr. 191/2009 van 26 november 2009 Rolnummer 4656 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 49 en 183 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te Luik. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters P. Martens en M. Bossuyt, en de rechters(...)"
Uittreksel uit arrest nr. 191/2009 van 26 november 2009 Rolnummer 4656 In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 49 en 183 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door de Rechtbank van eerste aanleg te Luik. Het Grondwettelijk Hof, samengesteld uit de voorzitters P. Martens en M. Bossuyt, en de rechters(...) Extrait de l'arrêt n° 191/2009 du 26 novembre 2009 Numéro du rôle : 4656 En cause : la question préjudicielle relative aux articles 49 et 183 du Code des impôts sur les revenus 1992, posée par le Tribunal de première instance de Liège. L composée des présidents P. Martens et M. Bossuyt, et des juges M. Melchior, R. Henneuse, E. De Groo(...)
GRONDWETTELIJK HOF COUR CONSTITUTIONNELLE
Uittreksel uit arrest nr. 191/2009 van 26 november 2009 Extrait de l'arrêt n° 191/2009 du 26 novembre 2009
Rolnummer 4656 Numéro du rôle : 4656
In zake : de prejudiciële vraag betreffende de artikelen 49 en 183 van En cause : la question préjudicielle relative aux articles 49 et 183
het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gesteld door de du Code des impôts sur les revenus 1992, posée par le Tribunal de
Rechtbank van eerste aanleg te Luik. première instance de Liège.
Het Grondwettelijk Hof, La Cour constitutionnelle,
samengesteld uit de voorzitters P. Martens en M. Bossuyt, en de composée des présidents P. Martens et M. Bossuyt, et des juges M.
rechters M. Melchior, R. Henneuse, E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, Melchior, R. Henneuse, E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, J.-P.
J.-P. Snappe, E. Derycke en J. Spreutels, bijgestaan door de griffier Snappe, E. Derycke et J. Spreutels, assistée du greffier P.-Y.
P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter P. Martens, Dutilleux, présidée par le président P. Martens,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging I. Objet de la question préjudicielle et procédure
Bij vonnis van 5 maart 2009 in zake de bvba « Bijouterie David Par jugement du 5 mars 2009 en cause de la SPRL « Bijouterie David
Doutrepont & Cie » tegen de Belgische Staat, waarvan de expeditie ter Doutrepont & Cie » contre l'Etat belge, dont l'expédition est parvenue
griffie van het Hof is ingekomen op 11 maart 2009, heeft de Rechtbank au greffe de la Cour le 11 mars 2009, le Tribunal de première instance
van eerste aanleg te Luik de volgende prejudiciële vraag gesteld : de Liège a posé la question préjudicielle suivante :
« Schenden de artikelen 49 en 183 van het Wetboek van de « Les articles 49 et 183 du Code des impôts sur les revenus
inkomstenbelastingen, in die zin geïnterpreteerd dat een uitgave enkel interprétés comme signifiant qu'une dépense n'est déductible comme
als beroepskosten aftrekbaar is indien zij noodzakelijkerwijs is charge professionnelle que lorsqu'elle se rattache nécessairement à
verbonden met de activiteit van de vennootschap of met het l'activité de la société ou à son objet social alors que tout revenu
maatschappelijk doel ervan, terwijl eender welk door dezelfde
vennootschap voortgebracht inkomen een beroepskarakter heeft en in quelconque généré par la même société a un caractère professionnel et
beginsel belastbaar is, de artikelen 10 en 11 van de Grondwet ? ». est en principe imposable violent-ils les articles 10 et 11 de la
Constitution ? ».
(...) (...)
III. In rechte III. En droit
(...) (...)
B.1.1. Artikel 49 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 B.1.1. L'article 49 du Code des impôts sur les revenus 1992 (ci-après
(hierna WIB 1992) bepaalt : CIR 1992) dispose :
« Als beroepskosten zijn aftrekbaar de kosten die de « A titre de frais professionnels sont déductibles les frais que le
belastingplichtige in het belastbare tijdperk heeft gedaan of gedragen contribuable a faits ou supportés pendant la période imposable en vue
om de belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden en waarvan hij d'acquérir ou de conserver les revenus imposables et dont il justifie
de echtheid en het bedrag verantwoordt door middel van bewijsstukken la réalité et le montant au moyen de documents probants ou, quand cela
of, ingeval zulks niet mogelijk is, door alle andere door het gemeen n'est pas possible, par tous autres moyens de preuve admis par le
recht toegelaten bewijsmiddelen, met uitzondering van de eed. droit commun, sauf le serment.
Als in het belastbare tijdperk gedaan of gedragen worden beschouwd, de Sont considérés comme ayant été faits ou supportés pendant la période
kosten die in dat tijdperk werkelijk zijn betaald of gedragen of het imposable, les frais qui, pendant cette période, sont effectivement
karakter van zekere en vaststaande schulden of verliezen hebben payés ou supportés ou qui ont acquis le caractère de dettes ou pertes
verkregen en als zodanig zijn geboekt ». certaines et liquides et sont comptabilisés comme telles ».
B.1.2. Artikel 183 van hetzelfde Wetboek verwijst, voor de B.1.2. L'article 183 du même Code renvoie, pour la détermination du
vaststelling van het bedrag van de inkomsten die zijn onderworpen aan montant des revenus soumis à l'impôt des sociétés ou exonérés dudit
de vennootschapsbelasting of daarvan zijn vrijgesteld, naar de regels
die van toepassing zijn op de winst die in aanmerking wordt genomen impôt, aux règles qui sont applicables aux bénéfices pris en compte
voor de personenbelasting, waaronder het voormelde artikel 49; het pour l'impôt des personnes physiques et parmi lesquelles figure
bepaalt : l'article 49 précité; il dispose :
« Onder voorbehoud van de in deze titel omschreven afwijkingen zijn, « Sous réserve des dérogations prévues au présent titre, les revenus
wat hun aard betreft, de inkomsten die onderworpen zijn aan de soumis à l'impôt des sociétés ou exonérés dudit impôt sont, quant à
vennootschapsbelasting of daarvan vrijgesteld zijn, dezelfde als die leur nature, les même que ceux qui sont envisagés en matière d'impôt
welke inzake personenbelasting worden beoogd; het bedrag ervan wordt des personnes physiques; leur montant est déterminé d'après les règles
vastgesteld volgens de regels die van toepassing zijn op winst ». applicables aux bénéfices ».
B.2. De prejudiciële vraag heeft betrekking op de bestaanbaarheid, met B.2. La question préjudicielle porte sur la compatibilité avec les
de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, van de hiervoor aangehaalde articles 10 et 11 de la Constitution des articles 49 et 183 précités
artikelen 49 en 183 in de interpretatie dat zij, rekening houdend met dans l'interprétation selon laquelle ils créent, compte tenu de
het arrest van het Hof van Cassatie van 12 december 2003 (A.R. nr. l'arrêt de la Cour de cassation du 12 décembre 2003 (R.G. n°
F.99.0080.F) waaraan de verwijzende rechter refereert, een verschil in F.99.0080.F) auquel se réfère le juge a quo, une différence de
behandeling invoeren onder de personen die aan de traitement entre les contribuables à l'impôt des sociétés suivant que
vennootschapsbelasting zijn onderworpen, naargelang de uitgaven die les dépenses qu'ils exposent se rattachent ou non à l'activité de la
zij doen al dan niet verband houden met de activiteit van de
vennootschap dan wel met het maatschappelijk doel ervan : alleen de in société ou à son objet social : seules celles exposées dans le premier
het eerste geval gedane uitgaven kunnen in de zin van het voormelde cas peuvent être déduites à titre de frais professionnels au sens de
artikel 49 als beroepskosten worden afgetrokken, terwijl, in beide l'article 49 précité alors que, dans les deux cas, les revenus des
gevallen, de inkomsten van de belastingplichtigen als beroepsinkomsten contribuables sont imposables au titre de revenus professionnels.
belastbaar zijn. In tegenstelling tot hetgeen de Ministerraad aanvoert, gaat het Contrairement à ce que soutient le Conseil des ministres, il s'agit
daarbij niet om een verschil in behandeling tussen inkomsten en là, non pas d'une différence de traitement entre des revenus et des
uitgaven voor eenzelfde belastingplichtige, maar om een verschil in dépenses dans le chef d'un même contribuable, mais d'une différence de
behandeling tussen twee categorieën van belastingplichtigen. traitement entre deux catégories de contribuables.
B.3. Uit het gegeven dat het vermogen van een persoon die aan de B.3. De ce que l'ensemble du patrimoine d'un contribuable soumis à
vennootschapsbelasting is onderworpen, één massa vormt die aan de l'impôt des sociétés forme une masse unique affectée à l'activité de
activiteit van de vennootschap wordt besteed, volgt dat het la société, il suit que c'est le montant total de ses bénéfices qui
totaalbedrag van de winst ervan de belastinggrondslag vormt. constitue la base de l'impôt.
Noch uit dat gegeven, noch uit het feit dat de vennootschap een Il ne se déduit cependant ni de cette circonstance ni de ce que la
rechtspersoon is die met het oog op een winstgevende activiteit is société est une personne morale constituée en vue d'une activité
opgericht, kan worden afgeleid dat het bedrag van alle uitgaven ervan lucrative que le montant de toutes ses dépenses peut être déduit de
kan worden afgetrokken van het bedrag van de winsten ervan. celui de ses bénéfices.
B.4. Artikel 49 van het WIB 1992 koppelt de in het geding zijnde aftrekbaarheid immers aan de voorwaarde dat de daarin beoogde kosten zijn gedaan of gedragen om belastbare inkomsten te verkrijgen of te behouden, hetgeen de kosten uitsluit die met een ander doel zijn gedaan of gedragen, bijvoorbeeld wanneer onbaatzuchtig wordt gehandeld of wanneer zonder tegenprestatie een voordeel aan een derde wordt verschaft of die kosten welke, rekening houdend met het beginsel van de specialiteit van de rechtspersonen, losstaan van de activiteit of van het maatschappelijk doel ervan; de wetgever vermocht in dat opzicht ervan uit te gaan dat het niet was verantwoord een fiscaal voordeel toe te kennen aan de personen die aan de vennootschapsbelasting zijn onderworpen en kosten doen die losstaan van hun maatschappelijk doel. Het staat aan de rechter na te gaan of B.4. En effet, l'article 49 du CIR 1992 subordonne la déductibilité en cause à la condition que les frais qu'il vise soient faits ou supportés en vue d'acquérir ou de conserver des revenus imposables, ce qui exclut les frais faits ou supportés à d'autres fins telles que celle d'agir dans un but désintéressé ou de procurer sans contrepartie un avantage à un tiers ou celles, compte tenu du principe de la spécialité des personnes morales, étrangères à l'activité ou à l'objet social de celles-ci; le législateur a pu à cet égard considérer qu'il ne se justifiait pas d'accorder un avantage fiscal aux contribuables à l'impôt des sociétés qui engagent des frais à des fins étrangères à leur objet social. C'est au juge qu'il appartient de vérifier si la
de uitgave is gedaan om een inkomen te verkrijgen of te behouden en dépense a été exposée en vue de l'acquisition ou de la conservation
verband houdt met de activiteit van de vennootschap of het d'un revenu et est en rapport avec l'activité de la société ou son
maatschappelijk doel ervan. objet social.
B.5. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord. B.5. La question préjudicielle appelle une réponse négative.
Om die redenen, Par ces motifs,
het Hof la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
De artikelen 49 en 183 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen Les articles 49 et 183 du Code des impôts sur les revenus 1992 ne
1992 schenden niet de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, in zoverre violent pas les articles 10 et 11 de la Constitution en ce que les
de beroepskosten die niet noodzakelijkerwijs verband houden met de frais professionnels qui ne se rattachent pas nécessairement à
activiteit van de vennootschap of met het maatschappelijk doel ervan, l'activité de la société ou à son objet social ne sont pas
niet aftrekbaar zijn. déductibles.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989, op de openbare conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989, à
terechtzitting van 26 november 2009. l'audience publique du 26 novembre 2009.
De griffier, Le greffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
De voorzitter, Le président,
P. Martens. P. Martens.
^