Etaamb.openjustice.be
Meertalige weergave van Arrest Van Het Grondwettelijk Hof van --
← Terug naar "Arrest nr. 125/98 van 3 december 1998 Rolnummer 1288 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 van 24 oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor werknemers, gesteld door Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en L. De Grève, en de rechters L. (...)"
Arrest nr. 125/98 van 3 december 1998 Rolnummer 1288 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 van 24 oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor werknemers, gesteld door Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en L. De Grève, en de rechters L. (...) Arrêt n° 125/98 du 3 décembre 1998 Numéro du rôle : 1288 En cause : la question préjudicielle concernant l'article 7, alinéa 5, de l'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967 relatif à la pension de retraite et de survie des travailleurs salariés La Cour d'arbitrage, composée des présidents M. Melchior et L. De Grève, et des juges L. Françoi(...)
ARBITRAGEHOF COUR D'ARBITRAGE
Arrest nr. 125/98 van 3 december 1998 Arrêt n° 125/98 du 3 décembre 1998
Rolnummer 1288 Numéro du rôle : 1288
In zake : de prejudiciële vraag over artikel 7, vijfde lid, van het En cause : la question préjudicielle concernant l'article 7, alinéa 5,
koninklijk besluit nr. 50 van 24 oktober 1967 betreffende het rust- en de l'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967 relatif à la pension de
overlevingspensioen voor werknemers, gesteld door de Arbeidsrechtbank retraite et de survie des travailleurs salariés, posée par le Tribunal
te Brussel. du travail de Bruxelles.
Het Arbitragehof, La Cour d'arbitrage,
samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en L. De Grève, en de composée des présidents M. Melchior et L. De Grève, et des juges L.
rechters L. François, P. Martens, J. Delruelle, H. Coremans en M. François, P. Martens, J. Delruelle, H. Coremans et M. Bossuyt,
Bossuyt, bijgestaan door de griffier L. Potoms, onder voorzitterschap van voorzitter M. Melchior, assistée du greffier L. Potoms, présidée par le président M. Melchior,
wijst na beraad het volgende arrest : après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant :
I. Onderwerp van de prejudiciële vraag I. Objet de la question préjudicielle
Bij vonnis van 19 januari 1998 in zake B. Faure tegen de Rijksdienst Par jugement du 19 janvier 1998 en cause de B. Faure contre l'Office
voor Pensioenen, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is national des pensions, dont l'expédition est parvenue au greffe de la
ingekomen op 5 februari 1998, heeft de Arbeidsrechtbank te Brussel de Cour le 5 février 1998, le Tribunal du travail de Bruxelles a posé la
volgende prejudiciële vraag gesteld : question préjudicielle suivante :
« Brengt artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 van « L'article 7, alinéa 5, de l'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967
24 oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor relatif à la pension de retraite et de survie des travailleurs
werknemers, gewijzigd bij het koninklijk besluit nr. 205 van 29 salariés, modifié par l'arrêté royal n° 205 du 29 août 1983, crée-t-il
augustus 1983, al dan niet een verschil in behandeling teweeg dat niet ou non une différence de traitement non justifiée objectivement et par
objectief verantwoord is en daardoor strijdig is met de artikelen 10 là, contraire aux articles 10 et 11 de la Constitution coordonnée le
en 11 van de op 17 februari 1994 gecoördineerde Grondwet, in zoverre 17 février 1994, dans la mesure où il institue un plafond journalier
het een daggrensbedrag instelt voor de werknemers die niet gedurende pour les travailleurs salariés qui ne sont pas occupés durant toute
het hele jaar zijn tewerkgesteld, terwijl artikel 7, derde lid, van l'année, alors que l'article 7, alinéa 3, du même arrêté institue un
hetzelfde besluit een jaarlijks plafond instelt voor de werknemers die plafond annuel pour les travailleurs salariés qui sont occupés durant
wel gedurende het hele jaar zijn tewerkgesteld ? » toute l'année ? »
II. De feiten en de rechtspleging in het bodemgeschil II. Les faits et la procédure antérieure
Bij de Arbeidsrechtbank is een beroep aanhangig gemaakt dat door B. Le Tribunal du travail a été saisi d'un recours formé par B. Faure à
Faure is ingesteld tegen de beslissing van de Rijksdienst voor l'encontre de la décision de l'Office national des pensions lui
Pensioenen waarbij hem een rustpensioen als werknemer wordt toegekend octroyant une pension de retraite de travailleur salarié en faisant
door met name artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 application, notamment, de l'article 7, alinéa 5, de l'arrêté royal n°
van 24 oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor 50 du 24 octobre 1967 relatif à la pension de retraite et de survie
werknemers toe te passen, krachtens hetwelk, wanneer de tewerkstelling des travailleurs salariés en vertu duquel, lorsque l'occupation ne
niet een volledig jaar bestrijkt, het jaarlijks loonplafond waarmee couvre pas une année entière, le plafond annuel de rémunération pris
rekening wordt gehouden voor de berekening van het pensioen wordt en compte pour le calcul de la pension est remplacé par un multiple du
vervangen door een veelvoud van het « daggrensbedrag ». « plafond journalier ».
In zijn beroep doet de verzoeker gelden dat de Rijksdienst aldus, wat Dans son recours, le requérant fait valoir que l'Office a ainsi tenu
betreft de vaststelling van het loonbedrag op basis waarvan het compte, quant à la détermination du montant de la rémunération en
pensioen wordt berekend, rekening heeft gehouden met een fonction duquel la pension est calculée, d'un plafond journalier
daggrensbedrag (het jaarlijks grensbedrag gedeeld door 312) terwijl de (plafond annuel divisé par 312) alors que l'activité d'un artiste
activiteit van een toneelspeler, in de meeste gevallen, dramatique est, dans la grande majorité des cas, saisonnière, qu'un
seizoensgebonden is, een berekening die gebaseerd is op het aantal calcul qui est fonction des jours de travail est dès le départ
arbeidsdagen van meet af aan discriminerend is en zijn opeenvolgende discriminatoire et que ses contrats successifs ne portaient que sur
contracten enkel betrekking hadden op de daadwerkelijk gepresteerde les jours de prestations effectives (le montant du salaire tenant
dagen (waarbij voor het loonbedrag echter rekening werd gehouden met de dagen die noodzakelijk zijn voor het voorbereidende werk want een « prestatie » stemt overeen met verscheidene dagen werk die niet officieel in rekening worden gebracht). Ten aanzien van de vraag of het voormelde artikel 7, vijfde lid, geen onverantwoorde discriminatie teweegbrengt onder de werknemers naargelang zij al dan niet gedurende een heel jaar zijn tewerkgesteld, is de Rechtbank van oordeel dat, hoewel men kan begrijpen dat om budgettaire en praktische redenen een jaargrensbedrag is ingevoerd, men zich daarentegen kan afvragen of de invoering van een daggrensbedrag voor de werknemers die niet tijdens het hele jaar zijn tewerkgesteld, geen buitensporige en onverantwoorde maatregel is in strijd met de individuele vrijheid die wordt gewaarborgd bij artikel cependant compte des jours nécessaires au travail de préparation car une « prestation » correspond à plusieurs jours de travail non comptabilisés officiellement). S'interrogeant sur la question de savoir si l'article 7, alinéa 5, précité, ne crée pas une discrimination injustifiée entre les travailleurs selon qu'ils sont ou non occupés pendant une année entière, le Tribunal considère que si l'on peut comprendre, pour des raisons budgétaires et pratiques, l'instauration d'un plafond annuel, on peut en revanche se demander si l'instauration d'un plafond journalier pour les travailleurs non occupés pendant toute l'année n'est pas une mesure excessive, injustifiée, contraire à la liberté
12 van de Grondwet en die de vrije keuze van beroepsarbeid omvat, individuelle garantie par l'article 12 de la Constitution et
comprenant le libre choix d'une activité professionnelle, ainsi que
zoals uitgedrukt in artikel 23 van de Grondwet. l'exprime l'article 23 de la Constitution.
Met verwijzing naar het voorbeeld waarin een werknemer in één dag het Se référant à l'exemple dans lequel un travailleur gagnerait en une
dubbele zou verdienen van wat een andere werknemer tijdens diezelfde journée le double de ce que gagne un autre travailleur pendant la même
dag verdient, waarbij laatstgenoemde dus twee dagen moet werken om
hetzelfde te verdienen, terwijl eerstgenoemde tevreden zou zijn met journée, ce dernier devant dès lors travailler deux jours pour gagner
wat hij op één dag heeft verdiend of een arbeidsregeling zou hebben la même chose, alors que le premier se contenterait de ce qu'il a
die met de aard zelf van zijn activiteiten is verbonden (zoals in het gagné en un jour ou aurait un régime de travail lié à la nature même
geval van een podiumkunstenaar), stelt de Rechtbank de vraag naar een de son activité (comme dans le cas d'un artiste de spectacle), le
afdoende objectieve reden, ten aanzien van het recht op een Tribunal s'interroge sur la raison objective suffisante pour traiter
rustpensioen, om die beide werknemers verschillend te behandelen door ces deux travailleurs différemment quant au droit à la pension de
aan eerstgenoemde slechts de helft toe te kennen van datgene waarop de retraite, en n'allouant au premier que la moitié de ce à quoi l'autre
andere aanspraak zou kunnen maken, waarbij de ene 156 dagen heeft pourra prétendre, l'un ayant travaillé 156 jours et l'autre 312 jours
gewerkt en de andere 312 dagen om dezelfde jaarlijkse bezoldiging te pour obtenir la même rémunération annuelle; il adresse à la Cour la
verkrijgen; zij stelt aan het Hof de hiervoor vermelde prejudiciële vraag. question préjudicielle reproduite plus haut.
III. De rechtspleging voor het Hof III. La procédure devant la Cour
Bij beschikking van 5 februari 1998 heeft de voorzitter in functie de Par ordonnance du 5 février 1998, le président en exercice a désigné
rechters van de zetel aangewezen overeenkomstig de artikelen 58 en 59 les juges du siège conformément aux articles 58 et 59 de la loi
van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Arbitragehof. spéciale du 6 janvier 1989 sur la Cour d'arbitrage.
De rechters-verslaggevers hebben geoordeeld dat er geen aanleiding was Les juges-rapporteurs ont estimé n'y avoir lieu de faire application
om artikel 71 of 72 van de organieke wet toe te passen. des articles 71 ou 72 de la loi organique.
Van de verwijzingsbeslissing is kennisgegeven overeenkomstig artikel La décision de renvoi a été notifiée conformément à l'article 77 de la
77 van de organieke wet bij op 13 maart 1998 ter post aangetekende brieven. loi organique, par lettres recommandées à la poste le 13 mars 1998.
Het bij artikel 74 van de organieke wet voorgeschreven bericht is L'avis prescrit par l'article 74 de la loi organique a été publié au
bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 28 maart 1998. Moniteur belge du 28 mars 1998.
Memories zijn ingediend door : Des mémoires ont été introduits par :
- de Rijksdienst voor Pensioenen, waarvan de kantoren zijn gevestigd - l'Office national des pensions, dont les bureaux sont établis à 1060
te 1060 Brussel, Zuidertoren, bij op 22 april 1998 ter post Bruxelles, Tour du Midi, par lettre recommandée à la poste le 22 avril
aangetekende brief; 1998;
- de Ministerraad, Wetstraat 16, 1000 Brussel, bij op 22 april 1998 - le Conseil des ministres, rue de la Loi 16, 1000 Bruxelles, par
ter post aangetekende brief. lettre recommandée à la poste le 22 avril 1998.
Van die memories is kennisgegeven overeenkomstig artikel 89 van de Ces mémoires ont été notifiés conformément à l'article 89 de la loi
organieke wet bij op 8 mei 1998 ter post aangetekende brieven. organique, par lettres recommandées à la poste le 8 mai 1998.
Bij beschikking van 30 juni 1998 heeft het Hof de termijn waarbinnen Par ordonnance du 30 juin 1998, la Cour a prorogé jusqu'au 5 février
het arrest moet worden gewezen, verlengd tot 5 februari 1999. 1999 le délai dans lequel l'arrêt doit être rendu.
Bij beschikking van 23 september 1998 heeft het Hof de zaak in Par ordonnance du 23 septembre 1998, la Cour a déclaré l'affaire en
gereedheid verklaard en de dag van de terechtzitting bepaald op 4 état et fixé l'audience au 4 novembre 1998.
november 1998.
Van die beschikking is kennisgegeven aan de partijen en hun advocaten Cette ordonnance a été notifiée aux parties ainsi qu'à leurs avocats
bij op 24 september 1998 ter post aangetekende brieven. par lettres recommandées à la poste le 24 septembre 1998.
Op de openbare terechtzitting van 4 november 1998 : A l'audience publique du 4 novembre 1998 :
- is verschenen : Mr. D. De Bruyn loco Mr. M. Leclercq, advocaten bij - a comparu Me D. De Bruyn loco Me M. Leclercq, avocats au barreau de
de balie te Brussel, voor de Rijksdienst voor Pensioenen en de Bruxelles, pour l'Office national des pensions et le Conseil des
Ministerraad; ministres;
- hebben de rechters-verslaggevers L. François en H. Coremans verslag uitgebracht; - les juges-rapporteurs L. François et H. Coremans ont fait rapport;
- is de voornoemde advocaat gehoord; - l'avocat précité a été entendu;
- is de zaak in beraad genomen. - l'affaire a été mise en délibéré.
De rechtspleging is gevoerd overeenkomstig de artikelen 62 en volgende La procédure s'est déroulée conformément aux articles 62 et suivants
van de organieke wet, die betrekking hebben op het gebruik van de talen voor het Hof. de la loi organique, relatifs à l'emploi des langues devant la Cour.
IV. In rechte IV. En droit
- A - - A -
Memories van de Ministerraad en van de Rijksdienst voor Pensioenen Mémoires du Conseil des ministres et de l'Office national des pensions
A.1.1. De in het geding zijnde bepaling komt voort uit het koninklijk A.1.1. La disposition en cause est issue de l'arrêté royal n° 205 du
besluit nr. 205 van 29 augustus 1983. De bekrachtiging bij wet, die 29 août 1983. Nécessaire pour reconnaître valeur législative à cet
noodzakelijk was om aan dat besluit een wetgevende waarde toe te arrêté, la confirmation législative eut indirectement lieu par la loi
kennen, gebeurde onrechtstreeks bij de wet van 20 juli 1990 tot instelling van een flexibele pensioenleeftijd voor werknemers en tot aanpassing van de werknemerspensioenen aan de evolutie van het algemeen welzijn. Het Hof is dus bevoegd om de gestelde vraag te beantwoorden. A.1.2. Er is geen discriminatie tussen de categorie van de werknemers die het hele jaar door zijn tewerkgesteld en de categorie van de werknemers die niet het hele jaar door zijn tewerkgesteld want het verschil in behandeling is verantwoord ten aanzien van het doel dat door de uitvoerende macht, waaraan bij wet bijzondere machten zijn verleend, wordt nagestreefd, namelijk de beperking van de du 20 juillet 1990 instaurant un âge flexible de la retraite pour les travailleurs salariés et adaptant les pensions des travailleurs salariés à l'évolution du bien-être général. La Cour est donc compétente pour répondre à la question posée. A.1.2. Il n'y a pas de discrimination entre la catégorie des travailleurs salariés occupés toute l'année et la catégorie des travailleurs salariés qui ne sont pas occupés toute l'année, car la différence de traitement se justifie au regard du but poursuivi par le pouvoir exécutif, investi par la loi de pouvoirs spéciaux, à savoir la
overheidsuitgaven en de zorg om rekening te houden met de realiteit en limitation des dépenses publiques et le souci de prendre en compte la
het volume van de verrichte prestaties. réalité et le volume des prestations accomplies.
Het recht op arbeid en op de vrije keuze van beroepsarbeid, dat Le droit au travail et au libre choix d'une activité professionnelle,
weliswaar wordt gewaarborgd bij artikel 23, derde lid, 1°, van de certes garanti par l'article 23, alinéa 3, 1°, de la Constitution, a
Grondwet, heeft echter een relatief karakter : de zorg die erin wordt cependant un caractère relatif : le souci qu'il exprime doit se
uitgedrukt moet verenigbaar zijn met de doelstellingen van algemeen concilier avec les objectifs d'intérêt général et il ne revêt pas le
belang en heeft niet het karakter van een subjectief recht (dat een caractère d'un droit subjectif (lequel requiert un titulaire, un objet
houder, een precies doel, een geïdentificeerde schuldenaar en de précis, un débiteur identifié et la possibilité d'une sanction), de
mogelijkheid van een sanctie vereist), zodat de vrije keuze van sorte que le libre choix d'une activité professionnelle n'est pas
beroepsactiviteit niet wordt geraakt door het in het geding zijnde heurté par la différence de traitement en cause.
verschil in behandeling.
A.1.3. Wat betreft de werknemers die niet tijdens het hele jaar zijn A.1.3. En ce qui concerne les travailleurs qui ne sont pas occupés
tewerkgesteld, is het koninklijk besluit nr. 205 geïnspireerd op het durant toute l'année, l'arrêté royal n° 205 s'est inspiré du système
systeem waarin is voorzien om het loonplafond vast te stellen dat voor prévu pour fixer le plafond des rémunérations déterminé pour les
de socialezekerheidsbijdragen is bepaald bij het koninklijk besluit cotisations de sécurité sociale par l'arrêté royal du 28 novembre 1969
van 28 november 1969 tot uitvoering van de wet van 27 juni 1969 tot pris en exécution de la loi du 27 juin 1969 révisant l'arrêté-loi du
herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de 28 décembre 1944 concernant la sécurité sociale des travailleurs.
maatschappelijke zekerheid der arbeiders.
Wat betreft de artiesten, heeft artikel 3, 6°, van het koninklijk En ce qui concerne les artistes, l'article 3, 6°, de l'arrêté royal n°
besluit nr. 50 de Koning ertoe gemachtigd de modaliteiten van de 50 a habilité le Roi à déterminer les modalités de son application à
toepassing ervan op die personen vast te stellen en in artikel 30 van
het koninklijk besluit van 21 december 1967 wordt bepaald dat als ces personnes et l'arrêté royal du 21 décembre 1967 dispose en son
gewoonlijk en hoofdzakelijk wordt aangezien elke tewerkstelling die article 30 qu'est considérée comme habituelle et en ordre principal
ten minste honderdvijftig arbeidsdagen per jaar voor rekening van één toute occupation comportant au moins cent cinquante journées de
of meer werkgevers omvat. travail par an pour le compte d'un ou de plusieurs employeurs.
A.1.4. De gevolgen van het in het geding zijnde verschil in A.1.4. Les conséquences de la différence de traitement en cause ne
behandeling zijn niet onevenredig. Wanneer het exacte aantal sont pas disproportionnées. En effet, lorsque le nombre exact de
arbeidsdagen in aanmerking wordt genomen voor de berekening van het journées de travail est pris en considération pour le calcul de la
pensioen, geeft dat criterium, samen met het bedrag van de betaalde pension, ce critère, combiné avec le montant de la rémunération payée,
bezoldiging, immers de realiteit en het volume van de verrichte rend compte de la réalité et du volume des prestations accomplies. A
prestaties weer. Zo niet zou een onevenredig voordeel worden toegekend défaut, l'on accorderait un avantage disproportionné à ceux qui
aan diegenen die slechts op occasionele en bijkomstige wijze zouden n'auraient travaillé que de manière occasionnelle et accessoire.
hebben gewerkt.
De berekening op dagbasis maakt het wellicht niet mogelijk de som van Sans doute la base journalière de calcul ne permet-elle pas de
het verrichte werk nauwkeurig en in elk geval te reconstrueren. reconstituer exactement et dans chaque cas la somme de travail
Aangezien het echter niet mogelijk is die som met zekerheid in te fournie. Mais dès lors qu'il n'est pas possible d'évaluer celle-ci
schatten, kon het koninklijk besluit nr. 205 niet anders dan het avec certitude, l'arrêté royal n° 205 ne pouvait que permettre
gebruik toe te staan van een algemene en abstracte formule die l'utilisation d'une formule générale et abstraite qui est
noodzakelijkerwijze vereenvoudigend is. Te dezen blijkt niet dat de nécessairement simplificatrice. En l'espèce, il n'apparaît pas que la
foutmarge welke de toepassing van de gekozen methode kan inhouden, marge d'erreur que peut comporter l'application de la méthode choisie
onevenredig zou zijn. Het feit dat, in sommige gevallen, het kan soit disproportionnée. Le fait qu'il puisse arriver, dans certains
gebeuren dat het rustpensioen dat wordt toegekend aan een werknemer cas, que la pension de retraite octroyée à un travailleur n'ayant pas
die niet tijdens het hele jaar is tewerkgesteld maar een bepaalde été occupé durant toute l'année mais ayant obtenu une certaine
bezoldiging heeft gekregen minder bedraagt dan het pensioen dat wordt rémunération soit inférieure à la pension octroyée au travailleur
toegekend aan de werknemer die het hele jaar door is tewerkgesteld met ayant été occupé toute l'année avec la même rémunération dépend d'un
dezelfde bezoldiging, hangt af van een aantal factoren die de overheid ensemble de facteurs qui échappent à l'autorité, tels la réelle
ontgaan, zoals de door de betrokkene werkelijk geleverde prestatie en prestation fournie par l'intéressé et le montant de sa rémunération.
het bedrag van zijn bezoldiging.
- B - - B -
B.1. Artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 van 24 B.1. L'article 7, alinéa 5, de l'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967
oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor relatif à la pension de retraite et de survie des travailleurs
werknemers bepaalt : salariés dispose :
« Wanneer de gegadigde niet tijdens het ganse jaar was tewerkgesteld, « Lorsque l'intéressé n'était pas occupé durant toute l'année, le
wordt het aldus vastgestelde bedrag vermenigvuldigd met een breuk montant ainsi déterminé est multiplié par une fraction ayant pour
waarvan de teller bestaat uit het aantal dagen dat voor de berekening
van het pensioen in aanmerking werd genomen, en de noemer uit het numérateur le nombre de journées qui a été pris en considération pour
getal 312. » le calcul de la pension, et pour dénominateur le nombre 312. »
Het « aldus vastgestelde bedrag » is het maximale loonbedrag dat in Le « montant ainsi déterminé » est le montant maximal de rémunération
aanmerking kan worden genomen voor de berekening van het pensioen; dat
bedrag wordt vastgesteld overeenkomstig de andere bepalingen van qui peut être pris en compte pour le calcul de la pension; ce montant
artikel 7, waaronder het derde lid, dat bepaalt dat « geen rekening est déterminé conformément aux autres dispositions de l'article 7,
[wordt] gehouden met het gedeelte van het totaal der werkelijke, parmi lesquelles l'alinéa 3 prévoit qu' » il n'est pas tenu compte de
fictieve en forfaitaire lonen dat het jaarbedrag van 382.082 fr. la fraction du total des rémunérations réelles, fictives et
overschrijdt ». forfaitaires qui dépasse le montant annuel de 382.082 F ».
B.2. Het koninklijk besluit nr. 50 van 24 oktober 1967 is vastgesteld B.2. L'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967 a été pris sur la base de
op basis van de wet van 31 maart 1967 tot toekenning van bepaalde la loi du 31 mars 1967 attribuant certains pouvoirs au Roi en vue
machten aan de Koning ten einde de economische heropleving, de d'assurer la relance économique, l'accélération de la reconversion
bespoediging van de regionale reconversie en de stabilisatie van het régionale et la stabilisation de l'équilibre budgétaire, plus
begrotingsevenwicht te verzekeren, inzonderheid op basis van artikel 1, précisément sur la base de l'article 1er, 9°, de l'article 3, alinéa
9°, artikel 3, tweede lid, en artikel 4 van die wet. Dat koninklijk 2, et de l'article 4 de ladite loi. Cet arrêté royal n'a pas fait
besluit is niet door een wet bekrachtigd. Artikel 7 ervan is gewijzigd l'objet d'une loi de confirmation. Son article 7 a été modifié par
bij het koninklijk besluit nr. 205 van 29 augustus 1983 tot wijziging l'arrêté royal n° 205 du 29 août 1983 modifiant la législation
van de wetgeving betreffende de pensioenen van de sociale sector, relative aux pensions du secteur social, qui y a inséré la disposition
waarbij de bepaling is ingevoegd die het voorwerp uitmaakt van de faisant l'objet de la question préjudicielle; cet arrêté royal a été
prejudiciële vraag; dat koninklijk besluit is bekrachtigd bij artikel
9, 1°, van de wet van 6 december 1984 tot bekrachtiging van de confirmé par l'article 9, 1°, de la loi du 6 décembre 1984 portant
koninklijke besluiten vastgesteld ter uitvoering van artikel 1, 1° en confirmation des arrêtés royaux pris en exécution de l'article 1er, 1°
2°, van de wet van 6 juli 1983 tot toekenning van bepaalde bijzondere et 2°, de la loi du 6 juillet 1983 attribuant certains pouvoirs
machten aan de Koning. B.3. De in het geding zijnde bepaling brengt een verschil in behandeling teweeg onder de werknemers naargelang zij al dan niet tijdens het hele jaar zijn tewerkgesteld, in die zin dat voor diegenen die dat niet zijn geweest, het maximumbedrag van de bezoldiging dat in aanmerking wordt genomen voor de berekening van het pensioen slechts een fractie is van datgene dat voor de anderen geldt. De verwijzende rechter leidt daaruit af dat diegenen worden bestraft wier dagloon ertoe strekt de derving van inkomen die voortvloeit uit de niet-tewerkstelling gedurende een gedeelte van het jaar, te compenseren. B.4. Door te bepalen dat, wanneer de tewerkstelling niet een volledig jaar bestrijkt, het jaarplafond wordt verlaagd op basis van het aantal arbeidsdagen, past de in het geding zijnde bepaling een evenredigheidsregel toe. De wetgever vermocht te oordelen dat bij ontstentenis van een dergelijke regel, de werknemers wier tewerkstelling slechts een gedeeltelijke tewerkstelling was op een discriminerende wijze zouden worden bevoordeeld. Het is juist dat het niveau van verlonen soms kan zijn vastgesteld rekening houdend met de omstandigheid dat de tewerkstelling normalerwijze niet een volledig jaar bestrijkt, bijvoorbeeld omdat zij seizoensgebonden is of omdat ze een aanzienlijk voorbereidend werk vereist. De in het geding zijnde regel maakt het dus allicht niet mogelijk rekening te houden met alle bijzonderheden die te maken spéciaux au Roi. B.3. La disposition en cause établit une différence de traitement parmi les travailleurs salariés suivant qu'ils ont été occupés ou non durant toute l'année, en ce sens que pour ceux qui ne l'ont pas été, le montant maximal de la rémunération qui est pris en considération pour le calcul de la pension n'est qu'une fraction de celui qui vaut pour les autres. Le juge a quo en déduit que sont pénalisés ceux dont la rémunération journalière tend à compenser l'absence de revenus due à l'inoccupation pendant une partie de l'année. B.4. En prévoyant que, lorsque l'occupation ne couvre pas une année entière, le plafond annuel est abaissé en fonction du nombre de jours de travail, la disposition en cause fait application d'une règle de proportionnalité. Le législateur a pu juger qu'à défaut d'une telle règle, les travailleurs dont l'occupation n'a été que partielle seraient avantagés d'une manière discriminatoire. Il est vrai que le niveau de la rémunération est parfois fixé en tenant compte de ce que l'occupation ne couvre normalement pas l'année entière, par exemple parce qu'elle est saisonnière ou parce qu'elle requiert un important travail de préparation. La règle en cause ne permet donc sans doute pas de tenir compte de toutes les particularités tenant aux situations de travail et aux modes de
hebben met de werksituaties en de verloningswijze van bepaalde rémunération de certains travailleurs. Mais une adéquation parfaite
werknemers. Een volmaakte aanpassing aan de individuele problemen kan aux problèmes individuels ne peut être exigée de la réglementation
echter niet worden geëist van de bekritiseerde reglementering die, critiquée qui, procédant par voie de disposition générale, peut, sans
doordat ze bij wege van algemene bepalingen te werk gaat, zonder comporter pour autant d'erreur manifeste, appréhender la diversité des
daarom een klaarblijkelijke fout te bevatten, de verscheidenheid van situations individuelles en faisant usage de catégories qui,
de individuele situaties kan vatten door gebruik te maken van nécessairement, ne correspondent aux réalités qu'avec un certain degré
categorieën die, noodzakelijkerwijs, slechts bij benadering met de d'approximation. Il y a lieu de relever en outre que, pour le calcul
werkelijkheid overeenstemmen. Bovendien moet worden opgemerkt dat, des pensions, les périodes au cours desquelles sont perçues des
voor de berekening van de pensioenen, de periodes tijdens welke werkloosheidsuitkeringen worden geïnd met periodes van bezoldigde activiteit worden gelijkgesteld en dat daardoor een fictief loon in aanmerking wordt genomen (artikel 8 van het voormelde koninklijk besluit nr. 50 en artikel 24bis van het koninklijk besluit van 21 december 1967 tot vaststelling van het algemeen reglement betreffende het rust- en overlevingspensioen voor werknemers). B.5. Uit wat voorafgaat volgt dat de in het geding zijnde bepaling niet discrimineert. Om die redenen, het Hof allocations de chômage sont assimilées à des périodes d'activité rémunérée et que, de ce fait, une rémunération fictive est prise en considération (article 8 de l'arrêté royal n° 50 précité et article 24bis de l'arrêté royal du 21 décembre 1967 portant règlement général du régime de pension de retraite et de survie des travailleurs salariés). B.5. Il résulte de ce qui précède que la disposition en cause n'est pas discriminatoire. Par ces motifs, la Cour
zegt voor recht : dit pour droit :
Artikel 7, vijfde lid, van het koninklijk besluit nr. 50 van 24 L'article 7, alinéa 5, de l'arrêté royal n° 50 du 24 octobre 1967
oktober 1967 betreffende het rust- en overlevingspensioen voor relatif à la pension de retraite et de survie des travailleurs
werknemers, ingevoegd bij het wijzigend koninklijk besluit nr. 205 van salariés, inséré par l'arrêté royal modificatif n° 205 du 29 août
29 augustus 1983, bekrachtigd bij artikel 9, 1°, van de wet van 6 1983, confirmé par l'article 9, 1°, de la loi du 6 décembre 1984, ne
december 1984, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet. viole pas les articles 10 et 11 de la Constitution.
Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise,
artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur
Arbitragehof, op de openbare terechtzitting van 3 december 1998. la Cour d'arbitrage, à l'audience publique du 3 décembre 1998.
De griffier, Le greffier,
L. Potoms. L. Potoms.
De voorzitter, Le président,
M. Melchior. M. Melchior.
^