Etaamb.openjustice.be
Vue multilingue de Circulaire du 16/01/2006
← Retour vers "Circulaire relative à la loi du 3 décembre 2005 modifiant les articles 64 et 1476 du Code civil et l'article 59/1 du Code des droits de timbre en vue de simplifier les formalités du mariage et de la cohabitation légale "
Circulaire relative à la loi du 3 décembre 2005 modifiant les articles 64 et 1476 du Code civil et l'article 59/1 du Code des droits de timbre en vue de simplifier les formalités du mariage et de la cohabitation légale Circulaire betreffende de wet van 3 december 2005 tot wijziging van de artikelen 64 en 1476 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 59/1 van het Wetboek van Zegelrechten met het oog op de vereenvoudiging van de formaliteiten voor het huwelijk en de wettelijke samenwoning
SERVICE PUBLIC FEDERAL JUSTICE FEDERALE OVERHEIDSDIENST JUSTITIE
16 JANVIER 2006. - Circulaire relative à la loi du 3 décembre 2005 16 JANUARI 2006. - Circulaire betreffende de wet van 3 december 2005
modifiant les articles 64 et 1476 du Code civil et l'article 59/1 du Code des droits de timbre en vue de simplifier les formalités du mariage et de la cohabitation légale A Mesdames et Messieurs les procureurs généraux près les cours d'appel, A Mesdames et Messieurs les officiers de l'état civil du Royaume, tot wijziging van de artikelen 64 en 1476 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 59/1 van het Wetboek van Zegelrechten met het oog op de vereenvoudiging van de formaliteiten voor het huwelijk en de wettelijke samenwoning Aan de dames en heren procureurs-generaal bij de hoven van beroep, Aan de dames en heren ambtenaren van de burgerlijke stand van het Rijk,
J'attire votre attention sur la loi du 3 décembre 2005 modifiant les Ik vestig uw aandacht op de wet van 3 december 2005 tot wijziging van
articles 64 et 1476 du Code civil et l'article 59/1 du Code des droits de artikelen 64 en 1476 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 59/1 van
het Wetboek van Zegelrechten met het oog op de vereenvoudiging van de
de timbre en vue de simplifier les formalités du mariage et de la formaliteiten voor het huwelijk en de wettelijke samenwoning
cohabitation légale, publiée par les services du Secrétariat d'Etat à bekendgemaakt door de diensten van het Staatssecretariaat voor
la simplification administrative au Moniteur belge du 23 décembre 2005 administratieve vereenvoudiging in het Belgisch Staatsblad van 23
- voir aussi les errata publiés au Moniteur belge du 23 janvier 2006. december 2005 - zie ook de errata gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 23 januari 2006.
Cette loi entrera en vigueur le premier jour du deuxième mois qui suit Deze wet zal in werking treden op de eerste dag van de tweede maand na
celui au cours duquel elle aura été publiée au Moniteur belge, à die waarin zij in het Belgisch Staatsblad is bekendgemaakt, met name
savoir le 1er février 2006. Elle sera d'application aux demandes op 1 februari 2006. Zij zal van toepassing zijn op de verzoeken tot
d'établissement d'un acte de déclaration de mariage ou opmaak van een akte van huwelijksaangifte of tot het afleggen van een
d'enregistrement d'une déclaration de cohabitation légale formulées à verklaring van wettelijke samenwoning gedaan vanaf die datum (art. 5
partir de cette date (art. 5 et 6 de la loi). en 6 van de wet).
La loi a pour objectif de simplifier la procédure de déclaration de De wet heeft tot doel de procedure voor de huwelijksaangifte en het
mariage et d'enregistrement d'une déclaration de cohabitation légale. afleggen van een verklaring van wettelijke samenwoning te
Les modifications apportées sont les suivantes : vereenvoudigen. De doorgevoerde wijzigingen zijn de volgende :
1. L'officier de l'état civil demande lui-même la copie certifiée 1. De ambtenaar van de burgerlijke stand vraagt het eensluidend
conforme de l'acte de naissance, ainsi que les autres actes de l'état verklaard afschrift van de akte van geboorte en de eventueel andere
civil à présenter éventuellement, lorsqu'ils ont été dressés ou voor te leggen akten van de burgerlijke stand zelf op wanneer deze in
transcrits en Belgique et qu'il en connaît le lieu de transcription. 2. Pour obtenir la preuve de nationalité, de célibat et d'inscription dans le registre de la population ou dans le registre des étrangers, il consulte le Registre national et en joint un extrait au dossier. Ceci n'est d'application qu'aux personnes inscrites dans le registre de la population ou dans le registre des étrangers. Toutefois, s'il s'estime insuffisamment informé, l'officier de l'état civil peut demander à l'intéressé de lui remettre toute autre preuve étayant ces données. België zijn opgemaakt of overgeschreven en hij de plaats van de overschrijving ervan kent. 2. Voor het bekomen van het bewijs van nationaliteit, van ongehuwde staat en van inschrijving in het bevolkings- of vreemdelingenregister raadpleegt hij het Rijksregister en voegt een uittreksel hieruit bij het dossier. Dit geldt enkel voor personen die zijn ingeschreven in het bevolkings- of vreemdelingenregister. Indien de ambtenaar van de burgerlijke stand zich onvoldoende ingelicht acht door de gegevens van het Rijksregister, kan hij niettemin belanghebbende steeds om de voorlegging van ieder ander bewijs tot staving van die gegevens verzoeken.
3. En ce qui concerne la preuve de la dissolution ou de l'annulation 3. Wat betreft het bewijs van de ontbinding of nietigverklaring van de
des mariages précédents, une preuve de la dissolution ou de vorige huwelijken volstaat voortaan een bewijs van de ontbinding of
l'annulation du dernier mariage célébré devant un officier de l'état nietigverklaring van het laatste voor een Belgisch ambtenaar van de
civil belge suffit dorénavant; en outre, une preuve de la dissolution burgerlijke stand voltrokken huwelijk; daarnaast is in voorkomend
ou de l'annulation des mariages célébrés devant une autorité étrangère geval een bewijs van de ontbinding of nietigverklaring van de
est requise le cas échéant, à moins qu'ils ne soient antérieurs à un huwelijken gesloten voor een buitenlandse overheid vereist, tenzij ze
mariage célébré devant un officier de l'état civil belge. voorafgaan aan een voor een Belgisch ambtenaar van de burgerlijke
stand gesloten huwelijk.
4. La réglementation est étendue aux documents qui le cas échéant sont 4. De regeling wordt uitgebreid tot de documenten die eventueel worden
demandés afin de justifier qu'il est satisfait aux conditions pour la gevraagd om te bewijzen dat voldaan is aan de voorwaarden voor het
cohabitation légale. aangaan van een wettelijke samenwoning.
5. Enfin, la modification s'accompagne d'une suppression du droit de 5. Tot slot gaat de wijziging gepaard met een afschaffing van het
timbre sur les différents documents qui doivent être produits. zegelrecht op de diverse documenten die moeten worden voorgelegd.
La présente circulaire tend à définir l'application pratique de ces Deze circulaire strekt ertoe de praktische toepassing van deze
modifications afin que les procédures soient appliquées de manière wijzigingen te omschrijven zodat de procedures uniform zouden worden
uniforme dans toutes les villes et communes belges. toegepast in alle Belgische steden en gemeenten.
A. La déclaration de mariage A. De huwelijksaangifte
1. Documents requis pour la déclaration 1. Voor de aangifte vereiste documenten
L'article 64, § 1er, du Code civil mentionne les documents qui doivent Artikel 64, § 1, van het Burgerlijk Wetboek vermeldt de documenten die
être remis lors de la déclaration du mariage par les futurs époux à de aanstaande echtgenoten, bij aangifte van het huwelijk, aan de
l'officier de l'état civil de la commune où ils souhaitent se marier. ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar zij wensen te
huwen, moeten voorleggen. De wijzigingen hebben betrekking op het
Les modifications concernent la copie de l'acte de naissance (1°), la afschrift van de akte van geboorte (1°), het bewijs van nationaliteit
preuve de nationalité (3°), la preuve de célibat et le cas échéant de (3°), het bewijs van ongehuwde staat en, in voorkomend geval, van de
la dissolution ou de l'annulation des précédents mariages (4°) et la ontbinding of nietigverklaring van de vorige huwelijken (4°), en het
preuve de l'inscription dans les registres de la population ou dans le bewijs van inschrijving in het bevolkings- of vreemdelingenregister
registre des étrangers (5°). Les autres documents ne sont pas (5°). Aan de overige documenten werd niet geraakt. Vorige circulaires,
concernés. De précédentes circulaires, en particulier celle du 17 inzonderheid deze van 17 december 1999 inzake de wet van 4 mei 1999
décembre 1999 relative à la loi du 4 mai 1999 modifiant certaines tot wijziging van een aantal bepalingen betreffende het huwelijk, punt
dispositions relatives au mariage, point A, (M.B. du 31/12/1999) et A, (B.S. 31.12.1999) en van 23 januari 2004 tot vervanging van de
celle du 23 janvier 2004 remplaçant la circulaire du 8 mai 2003 circulaire van 8 mei 2003 betreffende de wet van 13 februari 2003 tot
relative à la loi du 13 février 2003 ouvrant le mariage à des openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht en
personnes de même sexe et modifiant certaines dispositions du Code tot wijziging van een aantal bepalingen van het Burgerlijk Wetboek,
civil, point A, 2.2, (M.B. du 27/01/2004), se rapportaient déjà aux punt A, 2.2., (B.S. 27. 01.2004), hadden reeds betrekking op de voor
documents à produire en vue du mariage. De manière générale, ces het huwelijk voor te leggen documenten. Algemeen gesproken blijven
circulaires restent d'application au niveau desdits points, sauf deze circulaires wat betreft die punten van toepassing voorzover
spécification différente ci-après. hierna niet anders wordt bepaald.
1.1. une copie certifiée conforme de l'acte de naissance (art. 64, § 1er, 1.1. een voor eensluidend verklaard afschrift van de akte van geboorte
1°); (art. 64, § 1, 1°);
Un nouveau § 3 inséré dans l'article 64 du Code civil prévoit que Een nieuwe § 3 ingevoegd in artikel 64 van het Burgerlijk Wetboek
l'officier de l'état civil demande lui-même la copie certifiée voorziet erin dat de ambtenaar van de burgerlijke stand zelf het
conforme de l'acte de naissance lorsque l'acte a été dressé ou eensluidend verklaard afschrift van de akte van geboorte opvraagt
transcrit en Belgique et qu'il en connaît le lieu de transcription. wanneer de akte in België is opgemaakt of overgeschreven en hij de
Cette obligation est d'application, que le futur époux soit belge ou étranger et qu'il habite ou non en Belgique. Il en va de même pour les autres actes de l'état civil dressés ou transcrits en Belgique et dont, le cas échéant, la production d'une copie est requise : p.ex. l'acte de transcription du dispositif d'un jugement d'adoption. La nouvelle réglementation se limite aux mariages contractés en Belgique. Pour des motifs d'ordre pratique, les mariages célébrés par les agents diplomatiques ou consulaires belges ont été exclus de cette obligation, tant qu'une communication rapide entre les communes et les postes diplomatiques et consulaires n'est pas instaurée et que ces derniers ne sont pas connectés au Registre national. Lorsque le futur époux n'est pas né en Belgique ou que son acte de naissance n'a pas été transcrit dans les registres de l'état civil plaats van de overschrijving ervan kent. Deze verplichting geldt zowel indien de aanstaande echtgenoot Belg is als vreemdeling en ongeacht of hij al dan niet in België woont. Hetzelfde principe geldt voor de andere akten van de burgerlijke stand die in België zijn opgemaakt of overgeschreven en waarvan, in voorkomend geval, de voorlegging van een afschrift nodig zou zijn : b.v. de akte van overschrijving van het beschikkend gedeelte van een adoptievonnis. De nieuwe regeling is beperkt tot huwelijken gesloten in België. Om praktische redenen werden de huwelijken gesloten door de Belgische diplomatieke of consulaire ambtenaren uitgesloten van deze verplichting, zolang een snel verkeer tussen de gemeenten en de diplomatieke en consulaire posten niet is gerealiseerd of deze niet zijn verbonden met het Rijksregister. Indien de aanstaande echtgenoot niet in België is geboren of zijn geboorteakte niet werd overgeschreven in de registers van de
d'une commune belge, il devra, comme c'était jusqu'à présent le cas, burgerlijke stand van een Belgische gemeente, zal hij, zoals dat tot
produire lui-même une copie authentique de son acte de naissance. Dans nu toe het geval was, zelf een authentiek afschrift van zijn
ce contexte, il convient de tenir compte des prescriptions en vigueur geboorteakte moeten voorleggen. Hierbij dient rekening te worden
concernant la légalisation (art. 30 du Code de droit international gehouden met de geldende voorschriften inzake legalisatie (art 30 van
privé; circulaire du 21 septembre 2004 relative aux aspects de la loi het Wetboek van internationaal privaatrecht; circulaire van 21
du 16 juillet 2004 portant le Code de droit international privé september 2004 betreffende de aspecten van de wet van 16 juli 2004
concernant le statut personnel, point G. 3, ainsi que les instructions houdende het Wetboek van internationaal privaatrecht die betrekking
en la matière émanant du département des Affaires étrangères). Le cas hebben op het personeel statuut, punt G. 3. en de instructies terzake
van het departement van Buitenlandse Zaken). In voorkomend geval kan
échéant, une traduction certifiée conforme peut être demandée. om een voor eensluidend verklaarde vertaling worden verzocht.
1.2. une preuve d'identité (art. 64, § 1er, 2°); 1.2. Een bewijs van identiteit (art. 64, § 1, 2°);
La loi ne modifie rien à ce sujet. Comme indiqué dans la circulaire De wet wijzigt terzake niets. Zoals aangegeven in vermelde omzendbrief
susmentionnée du 17 décembre 1999, il s'agit d'un document dont van 17 december 1999 gaat het om een document waaruit de identiteit
ressort l'identité de l'intéressé : p.ex. une carte d'identité ou un van betrokkene blijkt : b.v. een identiteitskaart of een paspoort. Ik
passeport. Je souhaite attirer l'attention sur le fait qu'à défaut wens de aandacht erop te vestigen dat, bij gebrek aan identiteitskaart
d'une carte d'identité ou d'un passeport, tout autre document prouvant of paspoort, ook ieder ander document dat de identiteit bewijst kan
l'identité peut être accepté, comme un permis de conduire ou un worden aanvaard zoals een rijbewijs of laissez passer met foto. Tenzij
laissez-passer avec photo. A moins que cela ne puisse être zulks redelijkerwijze niet kan worden geëist zal het voorgelegde
raisonnablement exigé, la preuve d'identité produite comprendra en identiteitsbewijs evenwel in principe steeds een foto bevatten.
principe toujours une photo. De ambtenaar van de burgerlijke stand neemt een kopie van het
L'officier de l'état civil prend une copie de la preuve d'identité voorgelegde identiteitsbewijs of drukt de inhoud van de chip van de
présentée ou imprime le contenu de la puce de la carte d'identité elektronische identiteitskaart af en voegt deze gegevens bij het
électronique et joint ces données au dossier. dossier.
1.3. - une preuve de nationalité; 1.3. - een bewijs van nationaliteit;
- une preuve de célibat ou une preuve de la dissolution ou de - een bewijs van ongehuwde staat of van de ontbinding of
l'annulation du dernier mariage célébré devant un officier de l'état nietigverklaring van het laatste voor een Belgisch ambtenaar van de
civil belge et, le cas échéant, une preuve de la dissolution ou de burgerlijke stand voltrokken huwelijk en in voorkomend geval een
l'annulation des mariages célébrés devant une autorité étrangère, à bewijs van de ontbinding of de nietigverklaring van de huwelijken
moins qu'ils ne soient antérieurs à un mariage célébré devant un gesloten voor een buitenlandse overheid, tenzij ze een voor een
officier de l'état civil belge; Belgisch ambtenaar van de burgerlijke stand voltrokken huwelijk
- une preuve de l'inscription dans les registres de la population, le voorafgaan; - een bewijs van inschrijving in het bevolkings-, vreemdelingen- of
registre des étrangers ou le registre d'attente et/ou une preuve de la wachtregister en/of een bewijs van de actuele verblijfplaats evenals
résidence actuelle, ainsi que, le cas échéant, une preuve de la
résidence habituelle en Belgique depuis plus de trois mois (art. 64, § in voorkomend geval een bewijs van de gewone verblijfplaats in België
1er, 3° à 5°); sinds meer dan drie maanden(art. 64, § 1, 3° tot 5°);
Le nouveau § 4 de l'article 64 du Code civil apporte une autre De nieuwe § 4 van artikel 64 van het Burgerlijk Wetboek voert een
modification importante : pour autant qu'il soit inscrit dans le andere belangrijke wijziging in : de aanstaande echtgenoot, indien
registre de la population ou dans le registre des étrangers au jour de deze op de datum van het verzoek tot opmaak van de akte van aangifte
la demande d'établissement de l'acte de déclaration et que le mariage ingeschreven is in het bevolkings-, of vreemdelingenregister en voor
soit célébré en Belgique, le futur époux est dispensé de produire la zover het huwelijk in België wordt voltrokken, wordt vrijgesteld van
preuve de nationalité, de célibat et d'inscription dans le registre de de voorlegging van een bewijs van nationaliteit, van ongehuwde staat
la population ou dans le registre des étrangers. en van inschrijving in het bevolkings- of vreemdelingenregister.
Il s'agit d'informations qui, conformément à l'article 3 de la loi du Het gaat hier om informaties die als dusdanig, overeenkomstig artikel
8 août 1983 organisant un Registre national des personnes physiques, 3 van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister
figurent en tant que telles comme des données de base dans le Registre national et auxquelles les officiers de l'état civil ont accès. Afin d'obtenir ces données, l'officier de l'état civil consultera le Registre national et joindra lui-même les extraits requis au dossier à titre de preuve. Sur demande, les différentes données peuvent être mentionnées sur un seul extrait. En principe, il est ainsi satisfait aux conditions de la loi en ce qui concerne les documents concernés. Il ne peut cependant être exclu que dans certains cas les données du Registre national ne suffiraient pas. van de natuurlijke personen, als basisgegevens zijn opgenomen in het Rijksregister en waartoe de ambtenaar van de burgerlijke stand toegang heeft. De ambtenaar van de burgerlijke stand zal voor het bekomen van die gegevens het Rijksregister consulteren en zelf de nodige uittreksels als bewijs bij het dossier voegen. De diverse gegevens mogen desgewenst op één uittreksel worden vermeld. Op die wijze wordt in principe, wat betreft die documenten, voldaan aan de voorwaarden van de wet. Het kan evenwel niet worden uitgesloten dat in bepaalde gevallen de gegevens van het Rijksregister niet zouden volstaan.
C'est la raison pour laquelle l'officier de l'état civil conserve Daarom behoudt de ambtenaar van de burgerlijke stand steeds het recht
toujours le droit, s'il s'estime insuffisamment informé par ces om, indien hij zich onvoldoende ingelicht acht door die gegevens,
données, de demander à l'intéressé de lui remettre toute autre preuve belanghebbende om de voorlegging van ieder ander bewijs tot staving
étayant ces données (art. 64, § 4, alinéa 2). van die gegevens te verzoeken (art. 64, § 4, tweede lid).
Cela peut notamment être le cas : Dit kan onder meer het geval zijn :
- lorsque les informations contenues dans le Registre national ne - wanneer de informatie in het Rijksregister niet overeenstemt met de
correspondent pas aux données figurant dans les actes de l'état civil gegevens in de akten van de burgerlijke stand of nog met andere
ou encore avec d'autres données dont dispose l'officier de l'état gegevens waarover de ambtenaar van de burgerlijke stand beschikt;
civil; - lorsque les informations contenues dans le Registre national sont - wanneer de informatie in het Rijksregister niet correct, onvolledig
incorrectes, incomplètes ou non actualisées, parce qu'elles sont, of niet bijgewerkt is omdat zij b.v. nog verder wordt onderzocht (vb.
p.ex., encore en cours d'examen (au niveau p.ex. de la validité d'un de rechtsgeldigheid van een vorig huwelijk of de ontbinding ervan);
mariage précédent ou de sa dissolution);
- lorsque l'intéressé même fait valoir un autre état ou une autre - wanneer belanghebbende zelf zich beroept op een andere staat of
nationalité que ceux contenus dans le Registre national, ou encore; nationaliteit dan deze vermeld in het Rijksregister of nog
- lorsque l'officier de l'état civil estime devoir demander une preuve - wanneer de ambtenaar van de burgerlijke stand meent een bijkomend
supplémentaire des autorités nationales de l'étranger. bewijs van de nationale overheden van de vreemdeling te moeten vragen.
Il incombe à l'officier de l'état civil d'apprécier si, en ce qui le Het komt aan de ambtenaar van de burgerlijke stand toe om te oordelen
concerne, les données du Registre national suffisent. Il veillera of wat hem betreft de gegevens van het Rijksregister volstaan. Hij zal
cependant à ce que d'éventuelles différences entre les actes de l'état er wel over waken dat eventuele verschillen tussen de aktes van de
civil et le Registre national soient scrupuleusement examinées et burgerlijke stand en het Rijksregister nauwkeurig worden onderzocht en
mises en conformité. Néanmoins, la demande de documents op elkaar worden afgestemd. Het opvragen van bijkomende documenten
supplémentaires doit dans ce contexte se limiter aux documents dient zich in deze omstandigheden evenwel te beperken tot het hoogst
strictement indispensables. noodzakelijke.
On peut ainsi mentionner à titre d'exemple que, sauf si l'intéressé Zo kan bij wijze van voorbeeld worden vermeld dat tenzij betrokkene
invoque autre chose ou que l'officier de l'état civil dispose de zelf anders aangeeft of de ambtenaar van de burgerlijke stand over
sérieux indices du contraire, la mention de célibat dans le Registre national peut être acceptée si l'intéressé était inscrit en Belgique avant l'âge nubile, en application du droit international privé applicable à sa personne. Cela vaut tant pour les Belges que pour les étrangers. Lorsque, après une inscription réglementaire en Belgique, une personne a temporairement été inscrite à l'étranger, l'état mentionné de célibat conformément au registre national peut être accepté, sauf si l'intéressé invoque autre chose ou que l'officier de l'état civil dispose de sérieux indices du contraire. D'une part, en théorie toute personne peut en pareilles circonstances être marié à l'étranger, mais d'autre part, il n'est pas possible de prouver le célibat parce qu'on peut être marié dans n'importe quel pays du monde sans le déclarer. Cela vaut d'ailleurs aussi pour les Belges ou les étrangers qui ont toujours séjourné en Belgique et qui peuvent tout aussi bien s'être mariés à l'étranger sans le déclarer. L'officier le l'état civil peut éventuellement faire signer par le déclarant l'extrait de célibat du Registre national accompagné de la mention « Lu et approuvé ». La nouvelle réglementation s'applique uniquement aux personnes qui, au jour de la demande d'établissement de l'acte, sont inscrites dans le registre de la population ou dans le registre des étrangers. Elle ne s'applique donc pas : - aux étrangers inscrits dans le registre d'attente. L'inscription dans le registre d'attente reposant en grande partie sur une déclaration, l'exactitude des données n'est pas suffisamment garantie; - aux Belges inscrits dans les registres tenus dans les missions diplomatiques et les postes consulaires. L'inscription dans ces registres n'est pas obligatoire. Par conséquent, l'exactitude des données dans le Registre national n'est également pas suffisamment garantie; - aux personnes non inscrites séjournant en Belgique; - aux personnes dont le domicile est situé à l'étranger. Toutes ces personnes devront donc, comme c'était le cas jusqu'à présent, produire elles-mêmes les documents requis par la loi. Ces documents doivent le cas échéant être légalisés et traduits (voir ernstige aanwijzingen van het tegendeel beschikt, de vermelding van ongehuwde staat in het Rijksregister kan worden aanvaard indien betrokkene vóór de huwbare leeftijd, in toepassing van het op hem van toepassing zijnde internationaal privaatrecht, in België werd ingeschreven. Dit geldt zowel voor Belgen als voor vreemdelingen. Wanneer iemand, na een reglementaire inschrijving in België tijdelijk werd afgeschreven naar het buitenland, kan de vermelde toestand van ongehuwde staat conform het rijksregister worden aanvaard, tenzij betrokkene anders aangeeft of de ambtenaar van de burgerlijke stand over ernstige aanwijzingen van het tegendeel beschikt. Enerzijds kan iemand in theorie in dergelijke omstandigheden weliswaar in het buitenland gehuwd zijn, maar het is anderzijds niet mogelijk een ongehuwde staat te bewijzen omdat iemand in om het even welk land van de wereld gehuwd kan zijn zonder dit te melden. Dit geldt trouwens ook voor Belgen of vreemdelingen die altijd in België hebben verbleven en even goed zonder dit te melden in het buitenland gehuwd kunnen zijn. De ambtenaar van de burgerlijke stand kan eventueel het uittreksel van ongehuwde staat uit het Rijksregister met de formulering Gelezen en goedgekeurd' laten ondertekenen door de aangever. De nieuwe regeling is enkel van toepassing op personen die op de datum van het verzoek tot opmaak van de akte van aangifte zijn ingeschreven in het bevolkings- of vreemdelingenregister. Zij geldt dus niet : - voor vreemdelingen ingeschreven in het wachtregister. De inschrijving in het wachtregister gebeurt grotendeels op verklaring zodat er onvoldoende garanties zijn met betrekking tot de juistheid van de gegevens. - voor Belgen ingeschreven in de registers gehouden in de diplomatieke zendingen en consulaire posten. De inschrijving in die registers is niet verplicht zodat er evenmin voldoende garanties zijn omtrent de juistheid van de gegevens in het Rijksregister. - voor personen die in België verblijven zonder inschrijving. - voor personen die hun woonplaats in het buitenland hebben. Al deze personen zullen dus, zoals dat nu toe het geval was, zelf de door de wet vereiste documenten moeten voorleggen. Deze documenten moeten in voorkomend geval worden gelegaliseerd en vertaald (cfr. ook
également le point 1.1 ci-dessus). punt 1.1 hierboven).
En outre, cette réglementation ne s'applique qu'aux mariages Verder is de regeling enkel van toepassing bij huwelijken gesloten in
contractés en Belgique. Les mariages célébrés devant un agent België. Huwelijken gesloten voor een Belgisch diplomatiek of consulair
diplomatique ou consulaire belge ne sont donc pas concernés. ambtenaar vallen er dus buiten.
Enfin, la dispense prévue au nouveau § 4 concerne uniquement les Tot slot betreft de vrijstelling waarvan sprake in de nieuwe § 4 enkel
documents qui y sont expressément cités. de daarin bij naam genoemde documenten.
- Ainsi, le Registre national peut uniquement fournir la preuve du - Zo kan het Rijksregister slechts voorzien in het bewijs van
célibat. Si l'intéressé était marié, la preuve prévue à l'art. 64, § 1er, ongehuwde staat. Indien betrokkene gehuwd was zal het eveneens in
4°, de la dissolution ou de l'annulation du ou des mariages précédents artikel 64, § 1, 4° voorziene bewijs van de ontbinding of
devra également être produite. nietigverklaring van vorig(e) huwelijk(en) moeten worden voorgelegd.
Néanmoins, lorsque l'acte a été dressé ou transcrit en Belgique, Wanneer de akte in België werd opgemaakt of overgeschreven zal de
l'officier de l'état civil demandera lui-même les actes requis (art. ambtenaar van de burgerlijke stand evenwel zelf de nodige akten
64, § 3, alinéa 3). opvragen (art. 64, § 3, derde lid).
En outre, conformément à l'article 2, 1°, de la loi, la production de Bovendien wordt ingevolge artikel 2, 1° van de wet de voorlegging van
la preuve de la dissolution ou de l'annulation des mariages antérieurs het bewijs van de ontbinding of nietigverklaring van de vorige
est limitée à la preuve de la dissolution du dernier mariage célébré huwelijken beperkt tot het bewijs van de ontbinding van het laatste
devant un officier de l'état civil belge et le cas échéant à une huwelijk dat werd voltrokken voor een Belgische ambtenaar van de
burgerlijke stand en in voorkomend geval een bewijs van de ontbinding
preuve de la dissolution ou de l'annulation des mariages célébrés of de nietigverklaring van de huwelijken gesloten voor een
devant une autorité étrangère, à moins qu'ils ne soient antérieurs à buitenlandse overheid, tenzij ze een voor een Belgisch ambtenaar van
un mariage célébré devant un officier de l'état civil belge. de burgerlijke stand voltrokken huwelijk voorafgaan.
En effet, on peut partir du principe qu'en célébrant le dernier Er kan inderdaad van worden uitgegaan dat de Belgische ambtenaar van
mariage, l'officier de l'état civil belge a consciencieusement de burgerlijke stand, bij de voltrekking van het laatste huwelijk,
vérifié, au moyen de pièces, que les précédents mariages ont été zorgvuldig, aan de hand van stukken, de ontbinding van de vorige
dissous, de sorte qu'il n'y a pas lieu de renouveler cette huwelijken heeft onderzocht zodat dezelfde controle niet moet worden
vérification. Par conséquent, si le dernier mariage a été célébré overgedaan. Indien het laatste huwelijk werd voltrokken voor een
devant un officier de l'état civil belge, seule la preuve de la Belgische ambtenaar van de burgerlijke stand zal dus enkel het bewijs
dissolution de ce mariage devra être produite. La notion de mariage van de ontbinding van dit huwelijk moeten worden voorgelegd. Onder de
célébré devant un officier de l'état civil belge doit également term 'huwelijk voltrokken voor een Belgische ambtenaar van de
burgerlijke stand' moeten ook die huwelijken begrepen worden die
comprendre les mariages célébrés par les agents diplomatiques belges voltrokken werden door de Belgische diplomatieke ambtenaren of door de
ou les agents du corps consulaire qui se sont vu confier la fonction ambtenaren van het consulaire korps aan wie de functie van ambtenaar
d'officier de l'état civil. van de burgerlijke stand is opgedragen.
C'est uniquement dans l'hypothèse où un mariage ultérieur a été Enkel indien een daaropvolgend huwelijk voor een buitenlandse
contracté devant une instance étrangère que la preuve de la instantie werd gesloten, zal nog een bewijs van ontbinding van dit
dissolution de ce mariage devra encore être présentée. huwelijk moeten worden voorgelegd.
- Ainsi, la dispense ne concerne pas davantage la preuve de - Zo betreft de vrijstelling evenmin het bewijs van inschrijving in
l'inscription dans le registre d'attente (voir supra 1.3.2.) et/ou la het wachtregister (zie hierboven) en/of het bewijs van de actuele
preuve de la résidence actuelle ou, le cas échéant, la preuve de la verblijfplaats of in voorkomend geval het bewijs van de gewone
résidence habituelle en Belgique depuis plus de trois mois. La preuve verblijfplaats in België sinds meer dan drie maanden. Het bewijs van
de la résidence actuelle et de la résidence habituelle en Belgique de actuele verblijfplaats en van de gewone verblijfplaats in België
depuis plus de trois mois peut être apportée par toutes voies de sinds meer dan drie maanden kan met alle mogelijke bewijsmiddelen
droit. Dans ce contexte, je renvoie également au point K de la worden bewezen. Ik verwijs terzake ook naar hogergenoemde circulaire
circulaire précitée du 23 septembre 2004. van 23 september 2004, punt K.
1.4. autres documents 1.4. Overige documenten
La nouvelle loi ne concerne pas les documents mentionnés à l'article De nieuwe wet raakt niet aan de onder artikel 64, § 1, 6° en 7° van
64, § 1er, 6° et 7°, du Code civil. Le cas échéant, leur production het Burgerlijk Wetboek vermelde documenten. In voorkomend geval blijft
reste donc requise. de voorlegging ervan dus vereist.
2. Composition du dossier 2. Samenstelling van het dossier
En vue de l'application des dispositions qui précèdent, l'officier de Voor de toepassing van de vorige bepalingen zal de ambtenaar van de
l'état civil procèdera sans délai à la composition du dossier relatif burgerlijke stand onverwijld overgaan tot het samenstellen van het
à la déclaration de mariage. Je suis d'avis qu'un dossier de dossier huwelijksaangifte. Ik ben de mening toegedaan dat een dossier
déclaration de mariage peut être composé au plus tard dans les 12 jours ouvrables à dater de la première demande des futurs époux. Si l'officier de l'état civil ne peut pas ou pas complètement composer le dossier lui-même, il communique sans délai aux futurs époux quels sont les documents qu'ils doivent eux-mêmes présenter. Cette réglementation est également d'application s'il devait s'avérer ultérieurement que des documents complémentaires sont requis. Les époux continuent de bénéficier de la possibilité de déposer eux-mêmes, pour raisons personnelles, les preuves dont la loi les dispense (cf. art. 64, § 3, alinéa 4). Les intéressés peuvent préférer 'huwelijksaangifte' kan worden samengesteld uiterlijk binnen de 12 werkdagen te rekenen vanaf het eerste verzoek van de aanstaande echtgenoten. In geval de ambtenaar van de burgerlijke stand het dossier niet of niet volledig zelf kan samenstellen, deelt hij beide aanstaande echtgenoten onverwijld mee welke stukken zij zelf moeten voorleggen. Hetzelfde geldt indien nadien zou blijken dat bijkomende stukken vereist zijn. De mogelijkheid blijft behouden dat de aanstaande echtgenoten om persoonlijke redenen zelf de nodige bewijsstukken voorleggen waarvoor vrijstelling wordt verleend (cfr. art. 64, § 3, vierde lid). De
composer eux-mêmes le dossier, comme dans le cas d'un mariage in belanghebbenden kunnen, bijvoorbeeld bij een huwelijk in extremis
extremis prévu à l'art. 165, § 2, du Code civil. Toutefois, ladite zoals voorzien in artikel 165, § 2, van het Burgerlijk Wetboek,
verkiezen om zelf het dossier samen te stellen. De bepaling mag
disposition ne peut être invoquée par l'officier de l'état civil afin evenwel door de ambtenaar van de burgerlijke stand niet worden
d'imposer systématiquement la charge de la preuve au futur époux en ce aangewend om alsnog de bewijslast voor de vrijgestelde documenten
qui concerne les documents dont la loi les dispense. Le principe est systematisch bij de aanstaande echtgenoot te leggen. Het principe is
clairement que l'officier de l'état civil compose lui-même le dossier duidelijk dat de ambtenaar van de burgerlijke stand het dossier zelf
dans la mesure où la loi le prévoit. Bien que l'officier de l'état samenstelt voor zover dit door de wet is voorzien. Hoewel de ambtenaar
civil ne puisse obliger les futurs époux à produire une copie de de aanstaande echtgenoten niet kan verplichten een kopie voor te
l'acte ou des actes lorsqu'il a été satisfait aux conditions du leggen van de akte(n) wanneer voldaan is aan de voorwaarden van de
nouveau § 3, rien ne l'empêche d'accepter un document présenté nieuwe § 3, is er nochtans geen beletsel om een spontaan door de
spontanément par les futurs époux. aanstaande echtgenoten aangeboden document te aanvaarden.
3. Autres points importants 3. Andere aandachtspunten
En marge de cette réforme, je profite de l'occasion pour attirer votre In de marge van deze hervorming maak ik van de gelegenheid gebruik om
attention sur un certain nombre d'autres points : de aandacht te vestigen op een aantal andere punten.
- Il a été porté à ma connaissance que la pratique au niveau de la - Er werd mij ter kennis gebracht dat de praktijk wat betreft de
durée de validité des documents requis en vue de l'établissement de la geldigheidsduur van de documenten die voor de opmaak van de
huwelijksaangifte zijn vereist, varieert naar gelang van het
déclaration de mariage varie en fonction des arrondissements. Certains arrondissement. In sommige arrondissementen wordt een geldigheidsduur
arrondissements tolèrent une durée de validité de 3 mois, d'autres de van 3 maanden aanvaard terwijl in andere de documenten 6 maanden
6 mois. D'autres arrondissements encore ne connaissent aucune geldig zouden zijn of in nog andere er geen richtlijnen zouden zijn.
directive. Cette durée de validité poserait surtout problème dans les Deze geldigheidsduur zou vooral een probleem vormen in gevallen waar,
cas où certaines pièces ne seraient plus valables en raison de voordat belanghebbenden over alle nodige documenten beschikken,
l'expiration de leur durée de validité, avant que les intéressés ne bepaalde stukken niet meer geldig zijn wegens de overschrijding van de
disposent de tous les documents requis. La Commission permanente de geldigheidsduur ervan. De Vaste Commissie voor de Burgerlijke Stand
l'état civil à qui ce problème a été soumis, a estimé qu'il convient aan wie deze aangelegenheid werd voorgelegd, was van oordeel dat
de faire preuve de la souplesse requise en la matière, compte tenu du terzake blijk moet worden gegeven van de nodige soepelheid, rekening
degré de difficulté pour obtenir certains documents. Par ailleurs, je houdend met de moeilijkheidsgraad om bepaalde documenten te
suis d'avis que lorsqu'un document déterminé a été accepté comme verkrijgen. Overigens ben ik van mening dat wanneer een bepaald
valable dans le cadre de la déclaration de mariage, la demande d'un document in het kader van de huwelijksaangifte als geldig werd
même document à l'intéressé ne se justifie que lorsqu'il y a de aanvaard, het opvragen van een zelfde document aan belanghebbende
sérieuses indications que la situation a changé depuis lors. enkel verantwoord is wanneer er ernstige aanwijzingen zijn dat de
situatie sindsdien is gewijzigd.
- En complément du point M.5. de la circulaire du 23 septembre 2004, - In aanvulling op punt M.5. van de circulaire van 23 september 2004
je souligne que depuis le 1er janvier 2005, le partenariat allemand deel ik mee dat het Duitse partnerschap sedert 1 januari 2005 een
constitue un obstacle au mariage tant que le partenariat n'a pas été onmogelijkheid inhoudt om te huwen zolang het niet is ontbonden.
dissous. Il en va de même pour le civil partnerschip' qui est entré en Hetzelfde geldt voor het 'civil partnership' dat sedert 5 december
vigueur le 5 décembre 2005 au Royaume-Uni (Angleterre, Pays de Galles, 2005 van kracht werd in het Verenigd Koninkrijk (Engeland, Wales,
Irlande du Nord et Ecosse), ainsi que pour le partenariat enregistré Noord-Ierland en Schotland) en voor het geregistreerd partnerschap dat
qui sera instauré en Suisse le 1er janvier 2007. in Zwitserland ingevoerd zal worden op 1 januari 2007.
B. Cohabitation légale B. Wettelijke Samenwoning
L'article 1476, § 1er, du Code civil est complété par un nouvel alinéa Artikel 1476, § 1, van het Burgerlijk Wetboek wordt aangevuld met een
qui vise à ce que les nouvelles dispositions précitées prévues à nieuw lid dat beoogt de voormelde nieuwe bepalingen van artikel 64, §§
l'art. 64, §§ 3 et 4, du Code civil s'appliquent par analogie lorsque 3 en 4 van het Burgerlijk Wetboek eveneens van overeenkomstige
l'officier de l'état civil est d'avis qu'il doit demander certaines toepassing te verklaren wanneer de ambtenaar van de burgerlijke stand
van oordeel is bepaalde bewijsstukken te moeten opvragen om na te gaan
preuves afin de vérifier si les intéressés satisfont aux conditions of belanghebbenden voldoen aan de wettelijke voorwaarden om een
légales pour faire une déclaration de cohabitation légale (art. 3 de la loi). C. Droits de timbre L'article 59.1 du Code des droits de timbre a été complété par un 6°ter qui prévoit une exemption du droit de timbre pour tous les extraits et les certificats des registres tenus par les officiers de l'état civil, lorsque ceux-ci sont destinés à faire partie du dossier d'établissement d'un acte de déclaration de mariage ou pour l'enregistrement d'une déclaration de cohabitation légale. L'exemption s'applique à la demande des pièces tant par l'officier de l'état civil que par le futur époux ou le cohabitant légal même. L'objectif de cette réglementation est de permettre une circulation rapide des documents entre les villes, les communes ou leurs citoyens. D. Régime transitoire La nouvelle réglementation s'applique uniquement aux demandes d'établissement d'un acte de déclaration de mariage ou d'enregistrement d'une déclaration de cohabitation légale formulées après l'entrée en vigueur de la modification légale. Les dossiers déjà ouverts lors de l'entrée en vigueur restent donc soumis à l'ancienne réglementation, tant sur le plan des pièces à produire que sur celui du droit de timbre à réclamer. La Ministre de la Justice, verklaring van wettelijke samenwoning af te leggen (art. 3 van de wet). C. Zegelrechten Het artikel 59.1 van het Wetboek van zegelrechten is aangevuld met een 6°ter dat voorziet in een vrijstelling van zegelrecht voor alle uittreksels en getuigschriften uit de registers gehouden door de ambtenaren van de burgerlijke stand wanneer deze bestemd zijn om deel uit te maken van het dossier voor de opmaak van een akte van huwelijksaangifte of voor het afleggen van een verklaring voor wettelijke samenwoning. De vrijstelling geldt zowel bij het opvragen van de stukken door de ambtenaar van de burgerlijke stand als door de aanstaande echtgenoot of wettelijk samenwonende zelf. De bedoeling van deze regeling is een vlot documentenverkeer tussen de steden of gemeenten of zijn burgers toe te laten. D. Overgangsregeling De nieuwe regeling geldt slechts voor verzoeken tot opmaak van een akte van huwelijksaangifte of tot het afleggen van een verklaring tot wettelijke samenwoning gedaan na de inwerkingtreding van de wetswijziging. De op het ogenblik van de inwerkingtreding al geopende dossiers blijven dus beheerst door de vroegere regeling, zowel wat betreft de voorlegging van de stukken als wat betreft het vorderen van het zegelrecht. De Minister van Justitie,
Mme L. ONKELINX Mevr. L. ONKELINX
^