Etaamb.openjustice.be
Vue multilingue de Arrêt du --
← Retour vers "Extrait de l'arrêt n° 5/2007 du 11 janvier 2007 Numéro du rôle : 3957 En cause : la question préjudicielle concernant l'article 67ter des lois relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par l'arrêté royal du 16 mars 1968 La Cour d'arbitrage, composée des présidents M. Melchior et A. Arts, et des juges P. Martens, R.(...)"
Extrait de l'arrêt n° 5/2007 du 11 janvier 2007 Numéro du rôle : 3957 En cause : la question préjudicielle concernant l'article 67ter des lois relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par l'arrêté royal du 16 mars 1968 La Cour d'arbitrage, composée des présidents M. Melchior et A. Arts, et des juges P. Martens, R.(...) Uittreksel uit arrest nr. 5/2007 van 11 januari 2007 Rolnummer 3957 In zake : de prejudiciële vraag over artikel 67ter van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij het koninklijk besluit van 16 maart 1968, ge Het Arbitragehof, samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en A. Arts, en de rechters P. Mart(...)
COUR D'ARBITRAGE ARBITRAGEHOF
Extrait de l'arrêt n° 5/2007 du 11 janvier 2007 Uittreksel uit arrest nr. 5/2007 van 11 januari 2007
Numéro du rôle : 3957 Rolnummer 3957
En cause : la question préjudicielle concernant l'article 67ter des In zake : de prejudiciële vraag over artikel 67ter van de wetten
lois relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij het
l'arrêté royal du 16 mars 1968, posée par le Tribunal de police de koninklijk besluit van 16 maart 1968, gesteld door de Politierechtbank
Liège. te Luik.
La Cour d'arbitrage, Het Arbitragehof,
composée des présidents M. Melchior et A. Arts, et des juges P. samengesteld uit de voorzitters M. Melchior en A. Arts, en de rechters
Martens, R. Henneuse, M. Bossuyt, E. De Groot, L. Lavrysen, A. Alen, P. Martens, R. Henneuse, M. Bossuyt, E. De Groot, L. Lavrysen, A.
J.-P. Snappe, J.-P. Moerman, E. Derycke et J. Spreutels, assistée du Alen, J.-P. Snappe, J.-P. Moerman, E. Derycke en J. Spreutels,
greffier P.-Y. Dutilleux, présidée par le président M. Melchior, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter M. Melchior,
après en avoir délibéré, rend l'arrêt suivant : wijst na beraad het volgende arrest :
I. Objet de la question préjudicielle et procédure I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging
Par jugement du 27 mars 2006 en cause du ministère public contre la Bij vonnis van 27 maart 2006 in zake het openbaar ministerie tegen de
SPRL « Patrick Maréchal », dont l'expédition est parvenue au greffe de bvba « Patrick Maréchal », waarvan de expeditie ter griffie van het
la Cour d'arbitrage le 7 avril 2006, le Tribunal de police de Liège a Arbitragehof is ingekomen op 7 april 2006, heeft de Politierechtbank
posé la question préjudicielle suivante : te Luik de volgende prejudiciële vraag gesteld :
« La différence de traitement entre les usagers de la route qui sont « Is het verschil in behandeling onder weggebruikers die het
victimes d'un accident de la circulation selon qu'un véhicule qui a slachtoffer zijn van een verkeersongeval naargelang het voertuig
commis un délit de fuite et qui a causé l'accident est immatriculé au waarmee een vluchtmisdrijf is gepleegd en waarmee een ongeval is
nom d'une personne physique ou au nom d'une personne morale est-elle veroorzaakt, is ingeschreven op naam van een natuurlijke persoon of op
conforme aux articles 10 et 11 de la Constitution dans la mesure où, naam van een rechtspersoon in overeenstemming met de artikelen 10 en
11 van de Grondwet, in zoverre in het eerste geval artikel 67bis van
dans le premier cas, l'article 67bis de la loi du 16 mars 1968 prévoit de wet van 16 maart 1968 voorziet in een vermoeden tot bewijs van het
une présomption jusqu'à preuve du contraire que les infractions ont tegendeel dat de overtredingen zijn begaan door de houder van de
été commises par le titulaire de la plaque d'immatriculation du nummerplaat van het voertuig, terwijl in het tweede geval artikel
véhicule alors que, dans le second cas, l'article 67ter de la même loi 67ter van dezelfde wet ten aanzien van de natuurlijke personen die de
prévoit seulement l'obligation pour les personnes physiques qui rechtspersoon in rechte vertegenwoordigen enkel voorziet in de
représentent la personne morale en droit de communiquer l'identité du verplichting om de identiteit van de bestuurder op het ogenblik van de
conducteur au moment des faits ou, s'ils ne la connaissent pas, feiten mee te delen of, indien zij die niet kennen, de identiteit van
l'identité de la personne responsable du véhicule, sans cependant que de persoon die het voertuig onder zich heeft, zonder dat de
niet-inachtneming van die verplichting echter op dusdanige wijze wordt
le non respect de cette obligation soit sanctionné de manière à gestraft dat het vluchtmisdrijf en de verkeersovertredingen ten laste
permettre l'imputation du délit de fuite et des infractions de roulage kunnen worden gelegd aan een natuurlijke persoon of aan de
à une personne physique ou à la personne morale ? ». rechtspersoon ? ».
(...) (...)
III. En droit III. In rechte
(...) (...)
Quant à la disposition en cause Ten aanzien van de in het geding zijnde bepaling
B.1. L'article 67ter inséré par la loi du 4 août 1996 dans les lois B.1. Artikel 67ter, ingevoegd bij de wet van 4 augustus 1996 in de
relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij
l'arrêté royal du 16 mars 1968, énonce : het koninklijk besluit van 16 maart 1968, bepaalt :
« Lorsqu'une infraction à la présente loi et à ses arrêtés d'exécution « Wanneer een overtreding van deze wet en haar uitvoeringsbesluiten is
est commise avec un véhicule à moteur, immatriculé au nom d'une begaan met een motorvoertuig, ingeschreven op naam van een
personne morale, les personnes physiques qui représentent la personne rechtspersoon, zijn de natuurlijke personen die de rechtspersoon in
morale en droit sont tenues de communiquer l'identité du conducteur au rechte vertegenwoordigen ertoe gehouden de identiteit van de
moment des faits ou, s'ils ne la connaissent pas, de communiquer bestuurder op het ogenblik van de feiten mee te delen of, indien zij
l'identité de la personne responsable du véhicule. Cette communication doit avoir lieu dans les quinze jours de l'envoi de la demande de renseignements jointe à la copie du procès-verbal. Si la personne responsable du véhicule n'était pas le conducteur au moment des faits, elle est également tenue de communiquer l'identité du conducteur selon les modalités définies ci-dessus. Les personnes physiques qui représentent la personne morale en droit en tant que titulaire de la plaque d'immatriculation ou en tant que détenteur du véhicule sont tenues de prendre les mesures nécessaires en vue d'assurer le respect de cette obligation ». B.2. Cet article désigne la personne physique représentant la personne die niet kennen, de identiteit van de persoon die het voertuig onder zich heeft. De mededeling moet gebeuren binnen een termijn van 15 dagen te rekenen vanaf de datum waarop de vraag om inlichtingen gevoegd bij het afschrift van het proces-verbaal werd verstuurd. Indien de persoon die het voertuig onder zich heeft niet de bestuurder was op het ogenblik van de feiten moet hij eveneens, op de wijze hierboven vermeld, de identiteit van de bestuurder meedelen. De natuurlijke personen die de rechtspersoon in rechte vertegenwoordigen als titularis van de nummerplaat of als houder van het voertuig, zijn ertoe gehouden de nodige maatregelen te nemen om aan deze verplichting te voldoen ». B.2. Volgens dat artikel is de natuurlijke persoon die de rechtspersoon vertegenwoordigt verantwoordelijk voor het meedelen van
morale comme responsable de la communication de l'identité du de identiteit van de bestuurder of van de persoon die het voertuig
conducteur ou de la personne responsable du véhicule lorsqu'une onder zich heeft, wanneer een overtreding op die wet wordt begaan met
infraction à ces lois est commise avec un véhicule immatriculé au nom een voertuig ingeschreven op naam van die rechtspersoon.
de cette personne morale. In geval van niet-mededeling, binnen de opgelegde termijn, van de
En cas de non-communication, dans le délai imposé, de l'identité du identiteit van de bestuurder of van de verantwoordelijke persoon op
conducteur ou de la personne responsable au moment de l'infraction, het ogenblik van de overtreding, worden de wegens een inbreuk op
les peines encourues pour une infraction à l'article 67ter sont artikel 67ter opgelopen straffen gepreciseerd in artikel 29ter van
précisées à l'article 29ter des mêmes lois. dezelfde wetten.
B.3. Par l'arrêt n° 104/2003 du 22 juillet 2003, la Cour a considéré B.3. Bij het arrest nr. 104/2003 van 22 juli 2003 heeft het Hof
qu'il « n'est pas objectivement et raisonnablement justifié que, pour geoordeeld dat « het niet objectief en redelijk verantwoord [is] dat,
les infractions commises après le 2 juillet 1999, les personnes voor misdrijven gepleegd na 2 juli 1999, de personen genoemd in
mentionnées à l'article 67ter de la loi relative à la police de la artikel 67ter van de wet betreffende de politie over het wegverkeer,
circulation routière restent personnellement responsables des persoonlijk aansprakelijk blijven voor misdrijven toegerekend aan de
infractions imputées à la personne morale, alors que l'article 5 du rechtspersoon, terwijl artikel 5 van het Strafwetboek op algemene
Code pénal prévoit de manière générale une responsabilité pénale wijze in een eigen strafrechtelijke verantwoordelijkheid van de
propre de la personne morale » (B.7), mais a constaté que dans rechtspersoon voorziet » (B.7), maar heeft het vastgesteld dat in de
l'interprétation selon laquelle cette disposition a été implicitement interpretatie volgens welke die bepaling impliciet werd gewijzigd bij
modifiée par l'article 5 du Code pénal, elle ne créait pas de artikel 5 van het Strafwetboek, ze geen onverantwoord verschil in
différence de traitement injustifiée. behandeling in het leven riep.
B.4. L'article 5 du Code pénal, inséré par la loi du 4 mai 1999, a B.4. Artikel 5 van het Strafwetboek, ingevoegd bij de wet van 4 mei
1999, heeft een eigen strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor
instauré une responsabilité propre des personnes morales, autonome et rechtspersonen ingevoerd, onderscheiden en autonoom ten opzichte van
distincte de celle des personnes physiques qui ont agi pour la die van de natuurlijke personen die voor de rechtspersoon hebben
gehandeld of dit hebben nagelaten. De wijziging van de in het geding
personne morale ou qui ont omis de le faire. La modification de la zijnde bepaling die dat artikel impliceert, heeft, in de interpretatie
disposition en cause qu'il implique, dans l'interprétation jugée die door het Hof in zijn voormeld arrest nr. 104/2003 bestaanbaar is
compatible avec les articles 10 et 11 de la Constitution par la Cour geacht met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, betrekking op de
dans son arrêt n° 104/2003 précité, concerne les règles d'imputabilité
de l'infraction visée par l'article 67ter. regels van toerekenbaarheid van de in artikel 67ter bedoelde
B.5.1. En vertu de l'article 5 du Code pénal, le juge qui constate que overtreding. B.5.1. Krachtens artikel 5 van het Strafwetboek moet de rechter die
l'infraction prévue par l'article 67ter précité a été commise pour le vaststelt dat de in het voormelde artikel 67ter bedoelde overtreding
compte de la personne morale retiendra la responsabilité pénale de is begaan voor rekening van een rechtspersoon, laatstgenoemde
celle-ci. Si l'infraction a été commise exclusivement en raison de strafrechtelijk verantwoordelijk stellen. Indien de overtreding
l'intervention d'une personne physique identifiée, il condamnera uitsluitend is begaan wegens het optreden van een geïdentificeerde
celle, de la personne physique ou de la personne morale, qui a commis natuurlijke persoon, zal hij, van de natuurlijke persoon of de
la faute la plus grave. Enfin, si la personne physique identifiée a rechtspersoon, diegene veroordelen die de zwaarste fout heeft begaan.
commis la faute sciemment et volontairement, le juge peut la condamner Ten slotte kan de rechter, indien de geïdentificeerde natuurlijke
en même temps que la personne morale responsable. persoon de fout wetens en willens heeft gepleegd, hem samen met de
verantwoordelijke rechtspersoon veroordelen.
B.5.2. Dans l'arrêt n° 24/2005 du 26 janvier 2005, la Cour a considéré B.5.2. In het arrest nr. 24/2005 van 26 januari 2005 heeft het Hof
qu'en cas de non-communication de l'identité du conducteur ou de la geoordeeld dat in geval van niet-mededeling van de identiteit van de
personne responsable d'un véhicule au moment de l'infraction, « il bestuurder of van de persoon die een voertuig onder zich heeft op het
revient au juge, en application de l'article 5 du Code pénal, soit de ogenblik van de overtreding, « het, met toepassing van artikel 5 van
décider qui, de la personne morale titulaire de l'immatriculation du het Strafwetboek, aan de rechter toekomt ofwel te beslissen wie van de
véhicule, ou de la personne physique identifiée ayant négligé de rechtspersoon die houder is van de nummerplaat van het voertuig of van
transmettre les informations demandées, doit être condamnée, soit de de natuurlijke persoon die is geïdentificeerd als diegene die heeft
nagelaten de gevraagde informatie over te zenden, moet worden
condamner les deux personnes » (B.11), en leur appliquant les peines veroordeeld, ofwel de beide personen te veroordelen » (B.11), door op
prévues à l'article 29ter précité. hen de in het voormelde artikel 29ter bedoelde straffen toe te passen.
La Cour a donc décidé que les règles différentes d'imputabilité de Het Hof heeft dus beslist dat de verschillende regels van
l'infraction visée à l'article 67ter lorsque celle-ci est commise par toerekenbaarheid van de in artikel 67ter bedoelde overtreding, wanneer
une personne physique ou une personne morale « sont liées à la nature deze is begaan door een natuurlijke persoon of een rechtspersoon, «
de la personne auteur de l'infraction » et « reposent sur un critère verband [houden] met de aard van de persoon die de overtreding heeft
objectif et pertinent et sont proportionnées à l'objectif poursuivi » begaan » en dat zij « op een objectief en relevant criterium
[berusten] en [...] evenredig [zijn] met de nagestreefde doelstelling
(B.12). » (B.12).
Quant à la question préjudicielle Ten aanzien van de prejudiciële vraag
B.6. Le juge a quo interroge la Cour sur la compatibilité de l'article B.6. De verwijzende rechter vraagt het Hof of artikel 67ter
67ter avec les articles 10 et 11 de la Constitution, en ce que cette bestaanbaar is met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, in zoverre
disposition instaure une différence de traitement entre les victimes die bepaling een verschil in behandeling invoert onder de slachtoffers
d'un accident de circulation selon que le véhicule qui a causé van een verkeersongeval naargelang het voertuig waarmee het ongeval is
l'accident et a pris la fuite est immatriculé au nom d'une personne veroorzaakt en waarmee vluchtmisdrijf is gepleegd, ingeschreven is op
physique ou au nom d'une personne morale : dans le premier cas, naam van een natuurlijke persoon of op naam van een rechtspersoon : in
l'article 67bis des lois relatives à la police de la circulation het eerste geval voert artikel 67bis van de wetten betreffende de
routière instaure une présomption jusqu'à preuve du contraire que les politie over het wegverkeer een vermoeden in tot bewijs van het
infractions ont été commises par le titulaire de la plaque tegendeel dat de overtredingen werden begaan door de houder van de
d'immatriculation, tandis que, dans le second cas, l'article 67ter nummerplaat, terwijl, in het tweede geval, artikel 67ter enkel
prévoit seulement l'obligation de communiquer l'identité du conducteur voorziet in de verplichting om de identiteit van de bestuurder mee te
ou, à défaut, de la personne responsable du véhicule, sans que le delen of, bij ontstentenis daarvan, van de persoon die het voertuig
non-respect de cette obligation soit sanctionné de manière à permettre onder zich heeft, zonder dat de niet-inachtneming van die verplichting
d'imputer les infractions de roulage et le délit de fuite à une op dusdanige wijze wordt bestraft dat de verkeersovertredingen en het
vluchtmisdrijf ten laste kunnen worden gelegd van een natuurlijke
personne physique ou à la personne morale. persoon of van de rechtspersoon.
B.7.1. L'article 67bis inséré par la loi du 4 août 1996 dans les lois B.7.1. Artikel 67bis, ingevoegd bij de wet van 4 augustus 1996 in de
relatives à la police de la circulation routière, coordonnées par wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd bij
l'arrêté royal du 16 mars 1968, dispose : het koninklijk besluit van 16 maart 1968, bepaalt :
« Lorsqu'une infraction à la présente loi et à ses arrêtés d'exécution « Wanneer een overtreding van deze wet en haar uitvoeringsbesluiten is
est commise avec un véhicule à moteur, immatriculé au nom d'une
personne physique et que le conducteur n'a pas été identifié au moment begaan met een motorvoertuig, ingeschreven op naam van een natuurlijke
de la constatation de l'infraction, cette infraction est censée avoir persoon, en de bestuurder bij de vaststelling van de overtreding niet
été commise par le titulaire de la plaque d'immatriculation du geïdentificeerd werd, wordt vermoed dat deze is begaan door de
véhicule. La présomption de culpabilité peut être renversée par tout titularis van de nummerplaat van het voertuig. Het vermoeden van
moyen de droit ». schuld kan worden weerlegd met elk [rechts]middel ».
Ce que la loi appelle une « présomption de culpabilité » consiste en Wat de in het geding zijnde wet een « vermoeden van schuld » noemt,
un allègement de la preuve qui pèse sur le ministère public. betreft een verlichting van de bewijslast die rust op het openbaar
Cette présomption légale d'imputabilité est réfragable, puisqu'elle ministerie. Dat wettelijk vermoeden van toerekenbaarheid is weerlegbaar, vermits
permet la preuve contraire « par tout moyen de droit », de sorte que het het bewijs van het tegendeel « met elk rechtsmiddel » mogelijk
la Cour a estimé, dans l'arrêt n° 27/2000 du 21 mars 2000, qu'elle « maakt, zodat het Hof in het arrest nr. 27/2000 van 21 maart 2000 heeft
ne porte pas une atteinte injustifiée à la présomption d'innocence geoordeeld dat het « geen onverantwoorde inbreuk [maakt] op het
dont l'article 6.2 de la Convention européenne des droits de l'homme vermoeden van onschuld waarvan artikel 6.2 van het Europees Verdrag
est l'expression » (B.4). voor de Rechten van de Mens de uitdrukking is » (B.4).
B.7.2. L'article 67ter des mêmes lois prévoit, comme il a été rappelé B.7.2. Artikel 67ter van dezelfde wetten voorziet, zoals in
en B.2, en cas d'infraction de roulage commise par un véhicule herinnering is gebracht in B.2, in geval van verkeersovertreding
begaan met een voertuig dat is ingeschreven op naam van een
immatriculé au nom d'une personne morale, une obligation de rechtspersoon, in een verplichting tot mededeling van de identiteit
communication de l'identité du conducteur ou du responsable du van de bestuurder of van de persoon die het voertuig onder zich heeft,
véhicule, le non-respect de cette obligation étant sanctionné par waarbij de niet-inachtneming van die verplichting wordt bestraft bij
l'article 29ter précité. het voormelde artikel 29ter.
Comme il a été précisé dans les travaux préparatoires, l'article 29ter Zoals is gepreciseerd in de parlementaire voorbereiding, houdt artikel
« ne sanctionne donc pas l'infraction au Code de la route, mais la 29ter « dus geen boete [in] voor de begane verkeersovertreding, maar
non-communication de l'identité du conducteur » (Doc. parl., Chambre, wel voor het niet meedelen van de identiteit van de bestuurder »
1995-1996, n° 577/7, pp. 20-21). (Parl. St., Kamer, 1995-1996, nr. 577/7, pp. 20-21).
L'article 67ter en cause vise ainsi à permettre l'identification des Het in het geding zijnde artikel 67ter strekt aldus ertoe de
auteurs d'infractions de roulage, sans toutefois prévoir une règle identificatie mogelijk te maken van de daders van
verkeersovertredingen zonder echter te voorzien in een bijzondere
regel van toerekenbaarheid van die overtredingen in geval van
particulière d'imputabilité de ces infractions en cas de manquement - niet-nakoming - ook al wordt die strafrechtelijk bestraft met
fût-il pénalement sanctionné en application de l'article 5 du Code toepassing van artikel 5 van het Strafwetboek - van de verplichting
pénal - à l'obligation de communication. tot mededeling.
B.7.3. Par la formulation de sa question préjudicielle, le juge a quo B.7.3. Met zijn prejudiciële vraag werpt de verwijzende rechter de
soulève la question de la constitutionnalité de l'article 67ter en ce kwestie op van de grondwettigheid van artikel 67ter, in zoverre het
qu'il ne prévoit pas de présomption d'imputabilité analogue à celle niet voorziet in een vermoeden van toerekenbaarheid dat analoog is met
prévue par l'article 67bis. datgene waarin artikel 67bis voorziet.
B.8. Il ressort des travaux préparatoires de la loi du 4 août 1996, B.8. Uit de parlementaire voorbereiding van de wet van 4 augustus
qui a inséré les articles 67bis et 67ter dans les lois relatives à la 1996, waarbij de artikelen 67bis en 67ter zijn ingevoegd in de wetten
police de la circulation routière, que le législateur a entendu betreffende de politie over het wegverkeer, blijkt dat de wetgever,
prendre des mesures pour combattre l'insécurité routière. Il a voulu maatregelen heeft willen nemen met oog op een actieve aanpak van de
rendre possible juridiquement et techniquement la constatation verkeersonveiligheid. Hij heeft, uit zorg voor preventie, het onbemand
d'infractions sans la présence d'agents, dans un souci de prévention, verbaliseren juridisch-technisch mogelijk willen maken aangezien de
le risque de contrôle incitant les conducteurs au respect des règles pakkans de bestuurders aanzet tot inachtneming van de verkeersregels.
de circulation. Il a voulu aussi permettre une technique de contrôle Hij heeft eveneens een controletechniek willen invoeren die minder
qui entraîne moins d'affectation de moyens humains (Doc. parl., inzet van menselijke middelen met zich meebrengt (Parl. St., Kamer,
Chambre, 1995-1996, n° 577/1, pp. 1 et 2; n° 577/7, p. 4). 1995-1996, nr. 577/1, pp. 1 en 2; nr. 577/7, p. 4).
B.9.1. Si le législateur peut légitimement considérer, comme la Cour B.9.1. Ofschoon de wetgever op wettige wijze vermag aan te nemen dat,
l'a décidé dans l'arrêt n° 27/2000 du 21 mars 2000, que lorsqu'une zoals het Hof heeft beslist in het arrest nr. 27/2000 van 21 maart
infraction a été commise au moyen d'un véhicule automoteur immatriculé 2000, wanneer een overtreding is begaan met een motorvoertuig
au nom d'une personne physique, « cette infraction a normalement pour ingeschreven op naam van een natuurlijke persoon, « de dader van die
auteur la personne qui a fait immatriculer le véhicule à son nom » overtreding normalerwijze de persoon is die het voertuig op zijn naam
(B.4), ce constat ne peut toutefois pas s'appliquer au cas d'une heeft laten inschrijven » (B.4), kan die vaststelling evenwel niet
infraction de roulage commise par un véhicule immatriculé au nom d'une worden toegepast op het geval van een verkeersovertreding die werd
begaan met een voertuig dat is ingeschreven op naam van een
personne morale. rechtspersoon.
En effet, les caractéristiques mêmes de la personne morale empêchent De kenmerken zelf van de rechtspersoon staan immers eraan in de weg
de pouvoir établir une présomption quant à l'identité de l'auteur de dat een vermoeden kan worden ingesteld in verband met de identiteit
l'infraction. C'est d'ailleurs en raison de cette impossibilité van de dader van de overtreding. Het is overigens om reden van die
d'établir une relation directe entre le véhicule qui a commis onmogelijkheid om een rechtstreeks verband vast te stellen tussen het
l'infraction, lorsque ce véhicule est immatriculé au nom d'une voertuig waarmee de overtreding is begaan, wanneer dat voertuig is
personne morale, et l'auteur de l'infraction - personne physique ou ingeschreven op naam van een rechtspersoon, en de dader van de
morale - que l'article 67ter prévoit une obligation de communication. overtreding - natuurlijke persoon of rechtspersoon - dat artikel 67ter
in een verplichting tot mededeling voorziet.
B.9.2. Il serait en outre manifestement contraire à l'objectif B.9.2. Het zou bovendien kennelijk strijdig zijn met de in artikel
poursuivi par l'article 67ter que le non-respect de l'obligation de 67ter nagestreefde doelstelling dat de niet-inachtneming van de in die
communication prescrite dans cette disposition entraîne l'application bepaling voorgeschreven verplichting tot mededeling de toepassing
d'une « présomption de culpabilité » à charge d'une des personnes teweegbrengt van een « vermoeden van schuld » ten laste van één van de
physiques visées à l'article 67ter ou de la personne morale, puisqu'une telle présomption pourrait, en certains cas, inciter précisément à violer l'obligation de communication prévue par la disposition en cause. B.9.3. En outre, contrairement à ce que suppose le juge a quo, l'absence d'une présomption légale d'imputabilité dans la disposition en cause n'a pas pour effet d'empêcher l'imputation des infractions de roulage et du délit de fuite à une personne physique ou morale, mais cette imputation devra être faite par le juge selon les règles du droit commun. B.10. Les règles différentes d'imputabilité des infractions de roulage lorsque celles-ci sont commises par une personne physique ou une in artikel 67ter bedoelde natuurlijke personen of van de rechtspersoon, vermits een dergelijk vermoeden in sommige gevallen precies ertoe zou kunnen aanzetten de in de in het geding zijnde bepaling bedoelde verplichting tot mededeling te schenden. B.9.3. Bovendien heeft, in tegenstelling tot wat de verwijzende rechter veronderstelt, de ontstentenis van een wettelijk vermoeden van toerekenbaarheid in de in het geding zijnde bepaling niet tot gevolg dat wordt verhinderd dat de verkeersovertredingen en het vluchtmisdrijf ten laste worden gelegd van een natuurlijke persoon of een rechtspersoon, maar die tenlastelegging zal dienen te gebeuren door de rechter volgens de regels van het gemeen recht. B.10. De verschillende regels van toerekenbaarheid van de verkeersovertredingen wanneer deze zijn begaan door een natuurlijke
personne morale sont liées à la nature de la personne auteur de ces persoon of een rechtspersoon houden verband met de aard van de persoon
infractions. Elles reposent sur un critère objectif et pertinent et welke die overtredingen heeft begaan. Zij berusten op een objectief en
sont proportionnées à l'objectif poursuivi. La différence de relevant criterium en zijn evenredig met de nagestreefde doelstelling.
traitement qui en découle entre les victimes d'un accident de la Het daaruit volgende verschil in behandeling tussen de slachtoffers
circulation n'est pas incompatible avec les articles 10 et 11 de la van een verkeersongeval is niet onbestaanbaar met de artikelen 10 en
Constitution. 11 van de Grondwet.
B.11. La question préjudicielle appelle une réponse négative. B.11. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord.
Par ces motifs, Om die redenen,
la Cour het Hof
dit pour droit : zegt voor recht :
L'article 67ter des lois relatives à la police de la circulation Artikel 67ter van de wetten betreffende de politie over het
routière, coordonnées par l'arrêté royal du 16 mars 1968, ne viole pas wegverkeer, gecoördineerd bij het koninklijk besluit van 16 maart
les articles 10 et 11 de la Constitution. 1968, schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet niet.
Ainsi prononcé en langue française et en langue néerlandaise, Aldus uitgesproken in het Frans en het Nederlands, overeenkomstig
conformément à l'article 65 de la loi spéciale du 6 janvier 1989 sur artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het
la Cour d'arbitrage, à l'audience publique du 11 janvier 2007. Arbitragehof, op de openbare terechtzitting van 11 januari 2007.
Le greffier, De griffier,
P.-Y. Dutilleux. P.-Y. Dutilleux.
Le président, De voorzitter,
M. Melchior. M. Melchior.
^